BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

RIO MONGOLIA улсын бодлого

Уг нь манайх чинь Монгол Улс юм. 1992 онд Үндсэн хуулиа өөрчлөн шинээр баталж, БНМАУ нэрийг Монгол Улс болгосон.


Өөрөөр хэлбэл, бид ардчилсан хэмээх нийгэмд шилжээд даруй 30-аад оныг үдэх гэж байна. Гэвч энэхүү Ардчилал хэмээх хөшигний ард улс төр хэмээх жүжиг тоглосоор өнөөдрийг хүрлээ.

Мэдээж хэрэг, хөшигний ард болсон, болж байгаа бүхэн нууц. Нууц учраас ард түмэн мэддэггүй.

Улстөрчид сонгууль дөхөхөөр буюу дөрвөн жилд нэг удаа тэр хөшигний өмнө гарч ирнэ. Жигтэйхэн гоёчихсон.

Бусад цаг хугацаанд нь тэрхүү хөшигний ард хийж болох болгоныг амжуулна даа.

Гэвч цагийн аясаар хөшигний ардах тэр нууцууд эхнээсээ ил болж л байна.

Эдний нэг нь одоогоос 10 жилийн өмнө буюу 2009 оны аравдугаар сарын 6-нд байгуулсан Оюутолгойн Хөрөнгө оруулалтын гэрээ юм.

“Рио Тинто”-д бурантаглуулаагүй нэгэн экс гишүүн зурагтаар “…Оюутолгойн гэрээг баталж байхад “Рио Тинто” бидэнд 250 сая ам.доллар гэж бичсэн морины пайз шиг юм бичиж өгсөн. Манайхан түүнийг нь аваад хөл нь газарт хүрэхгүй баярлаж байсан. Харин “Рио Тинто”-гийнхон тэгээгүй. Тэд дотроо эд нарыг арай л дэндүү шулчихлаа даа  гэж бодож байсан байх” гэж ярьж байхыг үзэв. Ерөнхийдөө бол тийм л юм.

Угтаа Оюутолгойн гэрээг баталсан өдөр л “…Энэ болохгүй гэрээ шүү, Монголд ашиггүй” гэж олон хүн дуугарч байсан байдаг. Өнөөдрийг хүртэл энэ байр сууриа илэрхийлж байгаа Монголын төрийн нэртэй зүтгэлтнүүд ч байна.

Харин энэ гэрээг баталсан хүмүүс “…Бид гавьяа байгуулсан” хэмээн цээжээ дэлдсээр, бид ч түүнд итгэсээр ирсэн.

Гэвч өнөөдөр Монгол Улс “Оюутолгой” ХХК болон хөрөнгө оруулагч “Рио Тинто”, “Туркойз Хилл” компаниудаас 2 761 789 570 000 /Хоёр их наяд долоон зуун жаран нэгэн тэрбум долоон зуун наян есөн сая таван зуун далан мянга/ төгрөгийн татварыг авч чадахгүй хохирчихоод байгааг хууль хяналтын байгууллагынхан гаргаж ирээд байна. Энэ бол бидэнд харагдаж байгаа маш бага хохирлын дүн гэж байгаа юм. Бүгдийг нь уудлаад гаргаад ирвэл “алтан дээр суусан гуйлгачин” гэгдэх ч багадах буй за.

Ер нь бол 2009 оны дээрх гэрээ, дараа нь 2015 онд Дубайд очиж “зуруулсан” бас нэг гэрээ зэрэгт Монгол Улсын төрд өндөр дээд албан тушаал хашдаг хүмүүсийн дийлэнх нь хамрагдчихсан байна.

Оюутолгойн бэлтгэн нийлүүлэгчид гэж хэн бэ гэхэд л эхнээсээ ар нуруунд нь хүйтэн хөлс чийхарна. Та сонссон байж магад. Оюутолгойг шалгахаар очсон улстөрчид Улаанбаатараас “…Шалгана, илрүүлнэ” гэж улаан тугаа мандуулж оччихоод гарч ирэхдээ цагаан тугаа өргөчихсөн байдаг юм.

Ингэж Оюутолгой төслийг хэрэгжүүлэгчид Оюутолгойн үе үеийн гэрээгээрээ Монголын улс төрд эрх мэдлийн уртын урт гараа дүрж орхисон байгаа юм.

Товч хэлэхэд, Оюутолгой төслийн эзэн “Рио Тинто” компани Монголын ард түмний танил, Монголын улстөрчдийн найз, түнш болж чаджээ. Ингэтлээ хүчийг авсан “Рио Тинто” одоо нөгөөдүүлээ ашиглаад юу дуртайгаа хийдэг болов. Ил биш ч гэсэн нууц биш юм.

Одоо хар даа. Эрх баригчид Үндсэн хуулиа өөрчилнө гээд л үзэж тарж байна. Анх УИХ-д өргөн барьсан төслөө ойлгоцгоож амжаагүй байхад нь Ерөнхийлөгч бас нэг төсөл өргөн барьчихсан. Зүгээр л холион бантан.

Нөгөөтэйгүүр Үндсэн хуулийн энэ өөрчлөлт дээр чин сэтгэлээсээ ажиллаж байгаа УИХ-ын гишүүн ч алга. Нэмэлт өөрчлөлтүүдийн төслийг ойлгохоосоо ойлгохгүй нь олон байна. Ерөөсөө л Үндсэн хууль яаж өөрчлөгдөх нь эрхэм гишүүдэд падлийгүй мэт харагдаж байгаа юм.

Энэ аргагүй. Яагаад гэвэл огт төлөвлөөгүй Үндсэн хуулийн өөрчлөлт гэнэт гарч ирсэн. Үндсэн хуулийг хэлэлцэж байхад өөр ямар ч асуудал хэлэлцэхгүй номтой. Одоо ч олон чухал хуулийн төслүүд Үндсэн хуулиас болоод таг гацчихаад байна.

Шуудхан хэлэхэд Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг УИХ руу яаран оруулсан шалтгаан нь Оюутолгойн асуудал байж таараад байгаа юм.

Яагаад гэхээр яг энэ төслийг өргөн барихын өмнө Оюутолгойн гэрээний асуудал маш хүчтэй хөндөгдөж байлаа. УИХ-ын ажлын хэсгийн тайлан дүгнэлт, Үндэсний Аудитын газрын дүгнэлт, АТГ-ын шалгалтын материал гээд Оюутолгойн гэрээ, түүний дараа хэрэгжилтийг тойрсон олон арван баримт Төрийн институциудад очоод байсан юм.

Хамгийн гол нь Оюутолгой ордыг ашиглах хөрөнгө оруулалтын гэрээний хэрэгжилтийг шалгаж, санал, дүгнэлт гаргах үүрэг бүхий УИХ-ын ажлын хэсгийн тайланг сонсох процесс УИХ-ын холбогдох Байнгын хороогоор хэлэлцэж эхлээд байсан юм.

Ажлын хэсгийн дүгнэлт Байнгын хорооны даргын зөвшөөрлөөр “Рио Тинто”-д очиж, “Рио Тинто” хоёр өдрийн дотор Монголын төрд хариуг нь ирүүлсэн зэргээр ноцтой асуудал өрнөж эхлээд байсан юм.

Яг тэр мөчид Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт гэдэг зүйлийг УИХ хэлэлцэж эхлэх шийдвэр гаргасан. Энэ л асуудлын гол нь бөгөөд маш харамсалтай, эмгэнэлтэй учир шалтгаан юм.

Уг нь манайх чинь Монгол Улс юм. Бид бүхэл бүтэн улс байж ОУВС-гаас хараат болчихлоо гээд л халаглаад байдаг.

Гэтэл манай эрх баригчид “Рио Тинто” хэмээх ганц компанийн дөнгөнд орчихоод RIO MONGOLIA улсын бодлогыг хэрэгжүүлж суудаг болсон байна. Яг ийм бодлогоор сүүлийн 10 жилийг үджээ.

Б.ДАМДИН-ОЧИР

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

RIO MONGOLIA улсын бодлого
Бусад мэдээ ▼

1
02-22
Битүүний болон шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс

2
02-22
Цагдаа, цэргийн бие бүрэлдэхүүн өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжив

3
02-22
Солонгосоос Монгол руу 5 дахин бага шимтгэлтэй гадаад гуйвуулга хийдэг боллоо

4
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

5
02-22
Нийслэлд битүүнээс шинийн гуравныг дуустал нийтийн тээвэр үйлчлэхгүй

6
02-22
Эх орондоо буцах хүсэлт гаргасан БНХАУ-ын 54 иргэнийг явууллаа

7
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

8
02-22
Ямар хосууд илүү таарамжтай вэ

9
02-22
Японы Кумамото хотод 20 настай сувилагч эмэгтэйгээс коронавирус илэрчээ

10
02-22
Хулгана жилийн СУУДЛЫН ЗАСАЛ ба ЗҮГ МӨР гаргах...

11
02-22
Түймэр мэт л тархаж буй Корона вирусээс хайртай хүмүүсээ хамгаалья!

12
02-22
УИХ-ын дарга АНУ-д айлчлахаар төлөвлөжээ

13
02-22
Хүн төрөлхтнийг мөхөөж чадах шумбагч онгоцууд

14
02-22
ОХУ Хятадаас хүнсний бүтээгдэхүүн оруулахыг хориглолоо

15
02-22
Эх орондоо буцах хүсэлт гаргасан БНХАУ-ын 54 иргэнийг явууллаа

16
02-22
Хөөрөг зөрүүлэн мэндлэх ёс

17
02-22
Ирландын гэмт хэрэгтэн 55 сая еврогийн үнэтэй хөрөнгөө алджээ

18
02-22
Хятадад эдгэрсэн өвчтөнүүдээс коронавирус дахин илэрсэн нь тодорхой болжээ

19
02-22
Шинэ коронавирусийн 3,000 оношлуурыг өнөөдөр хүлээн авна

20
02-22
Хотоос гарах, орох хөдөлгөөнийг ням гаригт хаана

21
02-22
БНСУ-д коронавирусний халдварын 142 шинэ тохиолдол илэрчээ

22
02-22
Монгол хэл 1600 жилийн настай

23
02-22
Аяга кофены ард А.Энхманлай, АТГ-ын хэлтсийн дарга Х.Хашбаатар нар юу тохиров?

24
02-22
Таван өнгийн хадагний билэгдэл

25
02-22
Цагаан сарын түүх

26
02-22
Гахай жилийн онцлох 10 үйл явдал

27
02-22
В.Путин: Надад аугаа Орос орон хэрэгтэй

28
02-22
​Жулиан Ассанж: Трамп нэг болзолтойгоор намайг өршөөнө гэж амлаж байсан

29
02-21
XVII жарны “Хотол төгс” хэмээх төмөр хулгана жилийн шинийн нэгний өглөө зүг, мөр гаргах зурхай

30
02-21
“Хүндэтгэлийн аян-2020”-ийн урамшууллын эзэд тодорлоо

31
02-21
WSJ5 Victoria's Secret-ийн 55 хувийг 1,1 тэрбум доллараар зарна

32
02-21
Нийслэлийн ойгоос энэ онд 5100 шоо м мод бэлтгэнэ

33
02-21
Дотоод хэргийн их сургуулийн сонсогчдыг бэлэн байдалд шилжүүлэв

34
02-21
Урт цагаан үйлчилгээний төвийн үйл ажиллагааг өнөөдрөөс бүрэн зогсооно

35
02-21
2021 оноос Оросын сурагчид хиймэл оюун ухаан судална

36
02-21
Приус машиныг өндөрлөхийн ач тус болон хохирол?

37
02-21
365 мянган тонн сайжруулсан шахмал түлш үйлдвэрлэжээ

38
02-21
Талийгаачийн амь насыг Хууль зүйн сайд Ц.Нямдоржоос нэхлээ

39
02-21
“Rio Tinto” компани арбитрын шүүхэд ханджээ

40
02-21
Нийтийн тээврийн паркийг 100 хувь шинэчлэхээр төсөвт суулгажээ

41
02-21
Британид амиа алдсан цагаачдын хэрэгт Вьетнамын долоон иргэнийг буруутгажээ

42
02-21
Үндэсний шигшээ баг 23 спортын төрөлтэй болов

43
02-21
Хубэй мужид коронавирусээр халдварласны улмаас нас барсан хүний тоо 2144 болжээ

44
02-21
Трампын айлчлалд бэлтгэн ядуусын хорооллоо ханаар тусгаарлав

45
02-21
БНСУ-аас ирэх 100 монгол иргэнийг тусгаарлах тухай мэдээллийг үгүйсгэлээ

46
02-21
Тавантолгойн ордын хөрөнгө оруулалтын гэрээ “хорлон сүйтгэх ажиллагаа” байсан уу?

47
02-21
280 сая төгрөгийн хохирол учруулсан 13 зөрчлийг илрүүлжээ

48
02-21
Тэтгэврийн зээлийг тэглэж, зээлгүй иргэдэд "Эрдэнэс бонд" эзэмшүүлэх гэрээнд гарын үсэг зурлаа

49
02-21
Салхитын мөнгөний ордтой холбоотой хэргийн шүүх хурал хойшилжээ

50
02-21
Албаны машин унаад алт ухахдаа тултал доош орсон ИТХ-ын төлөөлөгч баригджээ

51
02-21
Коронавирээс дутахгүй аюултай нөхцөлд алаг үрс амиа алдсаар байх уу

52
02-21
Хүнсний улаан буудай, хуурай сүүний импортыг нэмэгдүүлэхээр болов

53
02-21
Цагдаагийн пост мөргөсөн ослын улмаас нэг хүн нас баржээ

54
02-21
Шалгалтад хамрагдсан 39 объектоос 310 зөрчлийг илрүүлжээ

55
02-21
Тээврийн цагдаагийн албанаас сэрэмжлүүлж байна

56
02-21
Ч.Улаан сайдад хариуцлага тооцох цаг нь болсон

57
02-21
Хятадын нэгэн шоронд 200 хоригдол коронавирусээр халдварлажээ

58
02-21
Урт цагааны үйл ажиллагааг өнөөдрөөс бүрэн зогсоохоор болов

59
02-21
Хилийн боомтуудын амрах хуваарь

60
02-21
Талийгаач Болормаагийн аав Сүхээ: Орой хуралтай гээд гарсан хүүхдээ маргааш нь нас барсан байхад нь оллоо

61
02-21
Зүүнбаянгийн төмөр замыг барихын тулд 1 сая ажлын байр бий болгох мөнгийг салхинд хийсгэх гэж байна

62
02-21
А.Батцэцэг гурван жил дарааллан тивээсээ Медаль зүүлээ

63
02-21
Говь-Алтай аймгийн Засаг дарга В.Рэнцэндоржийг ажлаас нь чөлөөллөө

64
02-21
Д.Трамп ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоноос хойш 7 сая орчим ажлын байр бий болжээ

65
02-21
Солонгос улсад сүүлийн 2 хоногт COVID-н 53 тохиолдол нэмэгдсэн шалтгаан...

66
02-21
Африкийн Лесото улсын ерөнхий сайд эхнэрээ захиалж алуулсан хэрэгт ял сонсоно

67
02-21
Монгол хүнийг модоор зорж, тѳмрѳѳр хийгээгүй учир..

68
02-21
COVID-19: Хубэйд вирусийн улмаас нас барсан хүний тоо 2144 болжээ

69
02-21
Айсуй сонгуулийн чимээ: Дорноговь, Говьсүмбэр

70
02-21
Тэд ирж болох ч интернет орчинд “томрох”-ыг илүүд үзэв

71
02-21
М.Энхсайханд "бүх насаар нь хорих" зүйлчлэлтэй ял тулгажээ

72
02-21
Борис Жонсон ВВС-д дайн зарласан нь

73
02-21
Сэргэдэггүй хийморийн балаг эрчүүдийн амиа алдах шалтгаан болсоор байх уу

74
02-21
Баянгол Дүүргийн засаг дарга С.Одонтуяа сонгуулийн хууль зөрчиж, сонгогчдод мөнгө, бараа материал тараах гэж байна

75
02-20
Путин: Засгийн газрыг огцруулах талаар Медведевтэй урьдчилан ярилцчихсан байсан

76
02-20
Сар шинийн битүүн, 1, 2, 3-нд орон нутгийн замыг түр хаана

77
02-20
БНАСАУ-д хөл хорионы хугацааг 30 хоног болгожээ

78
02-20
"Эрдэнэт үйлдвэр"-ийн Оёдлын цех амны хаалт үйлдвэрлэж байна

79
02-20
Б.Очирхуяг: МУИС-ийн 700 гаруй багш 7 хоногт 4800 гаруй оролтод зориулсан цахим хичээлийн материалыг бэлтгэж байна

80
02-20
Зургаан аймаг Цагаан сараар иргэдийн хөдөлгөөнийг хязгаарлах шийдвэр гаргаад байна

81
02-20
Хийн хоолойг Монголоор дамжуулах ТЭЗҮ-ийг боловсруулах Оросын талын ажлын хэсэг байгуулагджээ

82
02-20
Хот руу орж, гарч байгаа автомашины хөдөлгөөнийг бүрэн автомат системээр бүртгэж эхэллээ

83
02-20
Зөвлөгөө: Шинэ коронавирусээс бид зөв сэргийлж чадаж байна уу?

84
02-20
Тэтгэврийн зээлийг 6 сарын хугацаатай олгож эхэллээ

85
02-20
Ялахгүй гэсэн сонгуулиасаа ялж гарах нь улс төр юм

86
02-20
Гайхамшигтай эрдэнийн чулуу алмаазын тухай сонирхолтой баримтууд

87
02-20
Дундаж давхарга "гоожиж" байна

88
02-20
"Газрын тос боловсруулах үйлдвэр"-ийн барилга угсралтын ажил энэ хавар эхэлнэ

89
02-20
“Иx xapш жил тoxиoж бaйгaa хүмүүс aнзaaргaгүй явж бoлoxгүй “

90
02-20
ТӨБЗГ-ын дарга З.Мэндсайхан: ОХУ-аас шилжүүлэн авсан орон сууцыг оршин суугчдад нь үнэгүй хувьчилана

91
02-20
“Аэросити” хот төсөл нь Улаанбаатарын эдийн засгийн том боломж

92
02-20
БНХАУ зогсоогоод байсан нүүрс тээвэрлэлтийн сүлжээнийхээ 70 хувийг сэргээжээ

93
02-20
Венесуэлд хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгджээ

94
02-20
Гүүгл байгальд ээлтэй "модон" хорооллын төслөө танилцууллаа

95
02-20
Коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэх ажлыг эрчимжүүлэв

96
02-20
Тэнгэр мэднэ

97
02-20
“Амгалан дулааны станц” ХХК-ийг төрийн өмчит компани болголоо

98
02-20
"Урт цагаан" энэ хаврын улстөрийн хамгийн халуун цэг болно

99
02-20
Монголын хөлбөмбөгчид Катарт 14 хоногийн бэлтгэл хийнэ

100
02-20
Маккартизмын сүүдэр Цагаан ордныг бүрхсэн үү