BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Шахмал түлш буруугүй, үхмэл төрд учир байна

Ганцхан шөнийн дотор дөрвөн хүний амь авч, гуч гаруй хүнийг хордуулсан шахмал түлш­ний шинжилгээний хариу гарлаа. Талийгаачдын түлж бай­гаад үлдээсэн яг тэр түлшийг нь шинжлэхэд стандартын шаард­лага бүрэн хангасан, тэр байтугай чийглэг нь 10-аас доошгүй байх ёстой ч гурав дахин бага үзүүлэлттэй, “сайн түлш” байсан гэв. Тэгэхээр үхлийн шалтгаан “өндгөн” түлшинд бус, өөрийн дураар галласан иргэдийн буруу болж таарлаа. Гэтэл Нийс­лэлийн агаарын бохирдолтой тэм­цэх газрын мэргэжилтэн М.Отгонбаяр “Тавантолгой түлш” ХХК-ийн шахмал түл­шийг цаашид түлбэл үхнэ гэдэг ноцтой мэдээлэл түгээсэн юм. 


Учир нь тус газар энэ оны хоёрдугаар сард энэ түлшийг уламж­­лалт зууханд тохирохгүй, дэгдэмхий чанар багатай гэх зөвлөмжийг өгсөн ч тус компани хүлээж аваагүй байна. Харин нэр бүхий хүмүүс уг мэдээллийг нуун дарагдуулснаас өнөөдрийн эмгэнэлт нөхцөл байдал үүссэн бололтой. Хэрэв түүний үг нотлогдвол ноцтой байдал үүсэх учраас бид энэ талаар дахин сурвалжлах болно.

Харин зөвхөн нэгнээ намнах гэсэн улс төрийн нүүдэл бол энэ эмзэг үед дөрөөлж буй нь харамсалтай. Энэ талаар бид бусад эх сурвалжаас тодруулж, эргэн мэдээлнэ.
Үүнээс гадна түлж буй зуухнаас шалтгаалж буйг зарим холбогдох хүмүүс өгүүлж байна.
Төслийн зуух анх тараахдаа хэрхэн галлах заавар нэвт­рүүлгийг цувралаар хүргэж, Ерөн­хий сайд нь хүртэл өөрөө гал түлж үзүүлж байсан шиг шах­мал түлшийг төрөл бүрийн зууханд хэрхэн галлах зааврыг эхлээд түгээх ёстой байж. Дутуу шатал­тын үед үүсэх угаарын хий­нээс сэргийлэхийн тулд яндан­гаа нээлттэй байлгаж, харин гэр дотроо зуухны ам, шир­мийг нээх­гүй, хүхээгт нь үнс орж таг­лахаас сэргийлэх ёстойг урьд­­чи­лан хэлж өгөх байсан юм хэмээн халаглацгааж байна.
Угаарын хийн талаар химич эрдэмтэд ч олон тайлбар урс­галаа. Аливаа шаталтын үед нүүрс­хүчлийн хий ялгардаг. Бүрэн шатвал СО2, дутуу шатсан бол СО буюу нүүрсхүчлийн дан (дутуу) исэл үүсдэг. Эхнийх нь хүний биед хоргүй, хүнсэнд ч хэрэглэдэг бол хоёр дахь нь маш хортой. Хий хүний биед, цусанд нэвчихдээ хүчилтөрөгчөөс зуу дахин хурдан, нэг сая молекулд 70-хан ширхэг байхад л ухаан балартуулж унагах “шидтэй” эд гэнэ. Нүүрсний утаа шиг үнэртэй биш, суунаглаж харагддаггүй, амт, үнэр, өнгөгүй, масканд шүүгд­­дэггүй, хөнжилдөө шургаад ч нэмэргүй. Ийм шинж чанарыг агуулсан нүүрсхүчлийн дутуу исэл автомашины хөдөл­гүүр, газын халаагуур гээд шаталт явагддаг бүхнээс ялгар­даг. Түүнийг гэр, байшин, гараж зэрэг битүү орчинд тархаавал хортой, харин агаарт дэгдээвэл хоргүй. Учир нь агаар дахь хүчилтөрөгчтэй нэг­дэж, СО2 болж хувиран хүний эрүүл мэндэд учруулах хорт чанар нь үгүй болдог гэх.

Барьцалдуулагч нь “органик цардуул”
Шаталт болгонд нүүрсхүчлийн дан исэл ялгардаг юм бол өмнөх намруудад ганц хоёрхон шөнийн дотор толгой дараалан хордож, хорвоог орхих нь яасан юм бэ гэдэг асуулт гарч ирнэ. Ялангуяа, намрын хайлган цагаар хэдэн арваараа тоологдож байгаа юм чинь өвлийн ид хүйтэнд үхлийн тоо мянга давна гэх айдаст автаж суугаа хүмүүс яажшуухан “онд мэнд орох” талаар толгойгоо гашилгаж байна.
Шахмал түлшний нэг гол чанар нь илчлэг 6000 кКал давсан үзүүлэлт. Энэ нь Багануур, Налайхын нүүрснээс бараг хоёр дахин их илчтэй төдийгүй ган хайлуулах үйлдвэрт хэрэглэдэг, гэрийн зууханд тохиромжгүй аж. Ихээр хийвэл “шатааж алчих” гээд, багадуулж түлвэл дутуу шатаад, саарал бөндгөр биет болж үлдээд байна гэх. Ийм дутуу шаталтаас СО буюу нүүрсхүчлийн дан исэл маш их ялгардаг. Ер нь нүүрс шатаж эхлэх, мөн дуусах үед СО-н ялгаралт эрс нэмэгддэг аж. Гэхдээ яндангаар гарч агаарт дэгдсэн бол аюулгүй, харин цонх, агааржуулалтаа хааж битүүмжлэгдсэн орчинд алдагдвал, хуримтлагдсаар үхэлд хүргэдэг.

Химичдийн хэлж буйгаар, барьцалдуулагч бодис агуулсан нүүрсний шахмалаас СО илүү их ялгардаг байна. Нөгөө талаас хуванцар материалыг ч барьцал­дуулагч болгон ашиглаж болно, гэхдээ хортой учраас дурын бодисыг хольж болохгүй, хам­гийн бага хор нөлөөтэйг л сонгоно гэдэг тайлбар бий. Тэгвэл Гаалийн ерөнхий газрын дэргэдэх лабораторид хийсэн шинжилгээгээр барьцалдуулагч нь “органик цардуул” гэж гарчээ. Цельсийн 200 хэмд задардаг, өнгө, үнэргүй байгалийн өндөр молекулт нэгдэлтэй цардуулыг барьцалдуулагч болгон ашиг­ласан туршлага тийм ч эртнийх биш. Хятадаас оруулж ирдэг уг бодисыг “Тавантолгой түлш” компанийнхан техно­логийн нууцаа бусдад алдах аюултай хэмээн үзүүлэх нь бүү хэл, орц найрлагын талаар мэдээлэхээс цааргалдаг. Химийн инженер Ж.Золжаргал цардуулаар барь­цалдуулагч хийх нь аюулгүй, байж болох хувилбар гэв. АНУ-д нэг метр кубт 15 мг-аас ихгүй хэрэглэхийг зөвшөөрдөг байна.
Эрдэмтэд бүр нүүрсхүчлийн дан ислийг мэдэрдэг дохиолол гэртээ авч тавихыг уриалж эхэллээ. Гэр бүлдээ хайртай л юм бол онлайн худалдааны хуудсуудад 3-120 ам.долларын үнэтэй байгаа нүүрсхүчлийн дан исэл мэдэрч, дохио өгдөг төхөөрөмжүүдээс өөрийн боломжид таарсныг нь авч гэртээ байрлуулахыг зөвлөв. Сүүлийн үеийн орон сууцанд утаа мэдрэгч байршуулдаг шиг хөг­жингүй орнуудын газын халаа­гуур, хэрэглээг хянах, аюулаас сэргийлэх зорилгоор айл бүрт заавал байрлуулдаг уг төхөө­рөмж одоо Монголд нэвтрэх шаардлагатай болох нь тэр. Сүйхээтэй нэг нь маш ихээр оруулж ирж, шахах нүх сүвээ хайгаад эхэлсэн гэдэгт “барьсан ч алдахгүй”. Гэвч одоо дарга нарын шахаанд автахгүй гэж зөрүүд­лээд хайртай бүхнээ хорт хийнд угаар­туулж алдалтай биш, авч л таарах нь дээ, улаанбаатарчууд минь.

Түлшээ биш, утааг нь шинжлүүлье
Дарга нар нэгэнт илчлэг өндөр түлш тулгаж, хэрэглээг хязгаарласан шийдвэр гарга­чихсан. Тэдний утаа бууруулах мэр­гэн арга нь, энэ түлш хоёр дахин их илчлэгтэй учир хоёр дахин бага нүүрс түлнэ, тиймээс утаа 50 хувиар буурна гэх томьёолол. Харин тэрхүү өндөр илчлэгийг 30 метр квадрат хүрэхгүй талбайтай бөөрөнхий гэр хайлчихгүй хэрхэн давж гарах талаар зөвлөсөнгүй. Ханан пийшинтэй айлуудад халаал­таа тохируулах, хааж болохгүйг ч сануулсангүй. Дутуу шаталтаас үлдсэн бөнд­гөр саарал “үнсийг” (түлш гэх үү, мэдэхгүй байна) дахин шатааж буй айлуудад нүүрс­хүчлийн дан исэл маш их ялгарч байгааг ойлгуулсангүй. Хоолой ам хорсгохгүй, үнэр танар тархахгүй үхлийн хий унтаж байхад нь бяцхан үрсээс чинь эхлээд чимээгүйхэн хордуулна гэдгийг анхааруулсангүй.
Харин дулаан алдалтаа л арилгаж, гэр байшингаа битүүм­жилчихвэл утаа багасна гэх сурталчилгааг зунжин хийсэн. Тэвнийн чинээ нүхээр тэмээн чинээ жавар ордог гэж эртнээс ярьж ирсэн монгол хүний төгсөх шалтгаан нь тэрхүү битүүмжлэлтэй орон байр байсан нь эмгэнэлтэй.
Өнөөдөр нийслэлийн удирд­лагууд, холбогдох албаныхны мэдээлж буй шахмал түлшний шинжилгээний хариу хангалттай тайлбар биш. Гэрийн гадаа бай­гаа шахмал түлш хорт хий ялгаруулж, хүн алж чадахгүй. Харин түүнийг шатаахад гар­сан утааны найрлага дахь хорт бодисууд зөвшөөрөгдөх хэм­жээнд байгаа эсэхийг нягтлах шаардлагатай. ШУТИС-ийн харъяа Дулаан техник, үйлд­вэрлэлийн экологийн хүрээлэнд сайжруулсан шахмал түлшээ төрөл бүрийн зууханд шатааж, ямар нөхцөлд хамгийн бага хорт бодис ялгаруулж байгааг тогтоон, түүнийгээ иргэдэд сур­тал­чилвал үр дүнтэй ажил болох юм. Нийслэлийн удирдлагууд шахмал түлш түгээх цэгийн тоо, хүртээмж, “сайн карт” зэрэг компанийн борлуулалтын албаны гүйцэтгэх үүргийг булаацалдахын оронд гаргасан бодлогоо иргэдэд зөв ойлгуулж, үүсэж болзошгүй эрсдэлээс хам­гаалах төрийн үүргээ гүйцэтгэвэл сайнсан.

Э.Батцэцэг

Засгийн газрын мэдээ

Шахмал түлш буруугүй, үхмэл төрд учир байна
Бусад мэдээ ▼

1
10-19
Тэрбумаар нь тендер авдаг С.Бямбацогтын мафийн СҮЛЖЭЭ

2
10-19
Дуучин Б.Ангирмаа, Х.Оюунбилэг нарын "Сүүдэр буусан өглөө" дууны клип гарчээ

3
10-19
Гурван уулзварт зүүн гарын эргэхийг хориглолоо

4
10-19
Белла Хадид дэлхийн хамгийн үзэсгэлэнтэй эмэгтэй болохыг тооцоолон баталжээ

5
10-19
Ослын улмаас долоон хүн амь эрсдэж, 30 гаруй хүн гэмтжээ

6
10-19
Элегестийн нүүрс манайхаар дамжин Хятадад хүрэх нь Тавантолгойд нөлөөлөх үү?

7
10-19
Долларын ханш нэмэгдэв

8
10-19
Монгол улсын хөгжлийн банкинд ажиллахыг урьж байна

9
10-19
Монгол улс "Сааралт жагсаалт"- д Исланд, Зимбабветай хамт орлоо

10
10-19
Гэрээслэл бичээд сураггүй алга болсон хосыг олжээ

11
10-19
ХХҮЕГ-ын газрын дарга болон мэргэжилтнийг ТЕГ-аас шалгаж эхэлжээ

12
10-19
Европын холбоонд элсүүлэх талаар тохиролцоонд хүрч чадсангүй

13
10-19
Утаатай холбогдуулан НҮБ Монголд зориулж ЗӨВЛӨМЖ гаргалаа

14
10-19
Нам гацсан НАМ

15
10-19
Монголчууд бид кирилл, латин үсгийг зэрэгцүүлэн хэрэглэх нь зөв

16
10-19
Түүхэнд анх удаа эмэгтэйчүүдийн баг задгай сансарт ажиллалаа

17
10-19
АШУҮИС-ийн захирал асан Г.Батбаатарын төрсөн өдөрт очсон эмнэлгийн дарга Х.Алтайсайхан зодуулж хүнд гэмтэл авчээ

18
10-19
Да.Ганболд: Н.Энхбаяр, С.Ганбаатар нар иргэдэд орон сууц үнэгүй өгнө гэж бүтэшгүй мөрөөдлийг ярьж явна

19
10-19
Элэгний хорт хавдрыг эдгээжээ

20
10-19
“SUNSHINE VILLAGE” хотхон дээр ариутгал хийх гэж байна

21
10-19
Монгол Улс саарал жагсаалтад орсонд банкнууд буруутай юу

22
10-19
СЕХ-ныхоон сонгогчийн боловсролыг дээшлүүлье

23
10-19
Матаачдын эх орон

24
10-18
Машиныг нь авахаар залуухан бүсгүйг хөнөөсөн этгээдүүд хэргээ хүлээжээ

25
10-18
Кино зураг авалтын үеэр хайрын романс үүсгэсэн Холливудын алдартнууд

26
10-18
Дэлхийн хамгийн сайхан өгзөгтэй бүсгүйгээр Бразил бүсгүй тодорчээ

27
10-18
Сонгуулийн жилийн төсвийн халамжийн хэмжээ өсжээ

28
10-18
Д.Ганбат нутгийнхаа “Алдарт эх”-чүүдэд бидон бэлэглэжээ

29
10-18
Жүдогоор залуучуудын эмэгтэй дэлхийн аварга төрлөө

30
10-18
ХУУЛЬ: 40-өөс дээш насныхныг жилд 1 удаа ходоод, улаан хоолойн хорт хавдрыг илрүүлэх шинжилгээнд хамруулна

31
10-18
Согтуу жолооч нарын хийрхэл хэрээс хэтэрчээ

32
10-18
Дэлхийн хамгийн том шоронг хаана

33
10-18
Дуудлагаа хүчирдэггүй хэлтэс хэрэг, зөрчлийг багасгаж дийлэх үү?

34
10-18
Японы эрх баригчид олон мянган гэм буруутай этгээдэд өршөөл үзүүлнэ

35
10-18
Ипотекийн зээл: Хүртээмж багасаж, бухимдал ихэснэ

36
10-18
Орос ах

37
10-18
Автобус хүрэлцэхгүйгээс хүний амь эрсдэх нь

38
10-18
Сонгуулийн сурталчилгаа сая төгрөгөөр яригддаг байсан бол ирэх сонгуулийнх тэрбумаар эхэлж байна

39
10-18
Хөрөнгөө нуудаг хурган дарга нарыг өөгшүүлсээр байх уу

40
10-18
Өмгөөллийн тухай хууль юу болов

41
10-18
"Ухаа худаг"-ийн ордыг төр буцаан авч, хувьцааг нь Монголын ард түмэнд өгөх хэрэгтэй

42
10-18
Монгол Улс “саарал жагсаалт”-аас мултарcан бололтой

43
10-18
Д.Сарангэрэл НАМЭХ-ны Ерөнхийлөгч боллоо

44
10-18
Дэлхийн хамгийн аюултай шашны 10 урсгал

45
10-18
Ашиг сонирхлын зөрчилтэй хүнийг Авилгын эсрэг хуульд ойртуулж болох уу?

46
10-17
Түрээсийн орон сууцанд хамрагдах ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн квотыг нэмэхийг хүслээ

47
10-17
Ц.Батсайхан: Газар хөдлөлтийн давтамж, хүч өсөж байна

48
10-17
Г.Ганхуяг иргэнийг дарамталж автомашин нэхсэн, Х.Бээжин 80 сая төгрөг шантаалжилж авсан хэргээр шалгагдаж байна

49
10-17
TOOTOO ft HURD - НӨМРӨГ ХАДНЫ ЦУУРАЙ

50
10-17
Монгол Улс "саарал жагсаалт"-д орсноор ямар эрсдэл үүрэх вэ?

51
10-17
Багийн спортын төрлөөр хүрэл медалийн эзэн болсон тамирчддаа баяр хүргэе

52
10-17
Туркийн цэргүүд Сирид үлдэх ёсгүй

53
10-17
Удаа дараа автомашин хулгайлсан 16 настай хоёр хүүхдийг барьжээ

54
10-17
Оюу толгойн гэрээ Монголд ашигтай юу?

55
10-17
Угаар мэдрэгч зүгээр өгөхийн цаана...

56
10-17
Засгийн газрын агентлагийн тоо ойрын үед хоёроор нэмэгдэх нь

57
10-17
Д.Амарбаясгаланд хууртагдах ХӨӨРХИЙ “Говь-Алтай”-чууд

58
10-17
Ирэх жил сонгууль хийх үү, МАН дарга аа?

59
10-16
Энрике Иглесиас, Анна Курникова нар гэрлэсэн үү?

60
10-16
Японд олон мянган барилга сүйджээ

61
10-16
Өнчин улааны ганган Тогосоо буюу залуу жүжигчин Д. Хулан

62
10-16
Өрхийн орлого тэлсэн ч талыг нь инфляц залгиж байна

63
10-16
“Хүннү Эйр” гэмтсэн ажилтнаа үл тоож, асуудлыг нуун дарагдуулсан уу

64
10-16
Google компани Pixel 4 утсаа танилцууллаа

65
10-16
"Joker" осолд оржээ

66
10-16
Трамп улиран сонгогдвол “НATO” үгүй болно

67
10-16
Зэрлэг ан амьтдын шилдэг зурагчныг тодруулжээ

68
10-16
Олон улсын хөлбөмбөгийн холбооны ерөнхийлөгч Жианни Инфантиног хүлээн авч уулзлаа

69
10-16
Монгол, Хятадын дипломат харилцааны онцлогийг шингээсэн марк худалдаанд гарлаа

70
10-16
В. Путин Абу-Дабигийн угсаа залгамжлах хунтайжид цагаан шонхор бэлэглэжээ

71
10-16
АТГ-аас Сэлэнгэ аймгийн засаг даргын албан өрөө болон гэрт нь нэгжлэг хийж байна

72
10-16
Монголчууд Киргизийн багт 2:1-ээр хожигдов

73
10-16
Зэс баяжуулах үйлдвэрт осол гарч, 39 настай эрэгтэй амиа алджээ

74
10-16
Технологийн эрин дэх спикерийн “төрх”

75
10-16
Сар руу робот илгээхээр судалж байна

76
10-16
Н.Золжаргал Монголбанкны Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байхдаа “маш нууц” тушаал гарган банкуудад их хэмжээний мөнгө шилжүүлжээ

77
10-16
Нийлэг уутыг хэрэглээнээс халж чадсангүй

78
10-16
Владимир Путин: Дайн болбол хамгийн бага хохирол амсах нь ОХУ

79
10-16
Итгэлийн зээлийн оронд ипотекийг санхүүжүүлбэл 5000 айл байртай болно

80
10-16
Сирийн дүрвэгсэд эх орондоо буцаж эхэлжээ

81
10-16
Ё.Баатарбилэг: Хариуцлага тооцох гэж байгаа юм шиг болж ирээд хуйвалдаж алга болсоор өнөөг хүрлээ

82
10-16
Хятадын иргэн 100 гаруй сая төгрөгтэй тэнцэх валют нууж орж ирэхийг завджээ

83
10-16
Үйлдвэрлэл, урлалын политехникийн коллежийг ямар хүмүүс үймүүлээд байна вэ?

84
10-16
Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын ажилд оролцож байсан ажилчин амиа алдлаа

85
10-16
Засгаас 2020-2024 онд дараах хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэхээр боллоо

86
10-16
Саарал жагсаалтын “хаалгач” нь сайд Ц.Нямдорж байжээ

87
10-16
Монголд өнөөдөр шударга бусаар баяжсан хөрөнгөтний төр засаг ноёрхлоо тогтоожээ

88
10-15
Эрээн-Ийву-Занжиажэ - 72 дахь бизнес аялалд бүртгэж байна

89
10-15
Эмэгтэй хүн хүчний байгууллагад ажиллана гэдэг амаргүй даваа байдаг

90
10-15
Электроник, автоматжуулалтын сургалт, судалгааны шинэ лабораторийн нээлт боллоо

91
10-15
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын Номхон далайн баруун бүсийн хорооны 70 дугаар чуулган болж өндөрлөлөө

92
10-15
''Эрдэнэс-Тавантолгой'' ХК нэрэмжит төгөлдөө 100 мод тарилаа

93
10-15
Эквадорт онц байдал зарлажээ

94
10-15
Сөүлд дроны фестивал болжээ

95
10-15
Лам нар архидан согтуурч, нэгнийхээ амь насыг хөнөөжээ

96
10-15
The Hu хамтлаг Грэммийн шагналд нэр дэвшин, өрсөлдөж байна

97
10-15
Сөүлд дроны фестивал болжээ

98
10-15
У.Хүрэлсүх эрх мэдлээ тэлсээр...

99
10-15
ЖДҮ-чидийн сан татан буугдана

100
10-15
Улаанбаатар Ховдын чиглэлд 35 хүн тээвэрлэж явсан автобус шатжээ