BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

НҮБ-д очоод юу гэж хэлэх бол оо?

Монгол Улс нэгдэн орсон олон улсын гэрээ, конвенциудыг үндэсний хууль тогтоомжийн нэгэн адил мөрдөн хэрэгжүүлэх ёстой. 


Энэ үүргээ биелүүлээгүйгээс “олны өмнө” нүүрээ улалзуулж буй жишээ цөөнгүй. Хамгийн сүүлд ФАТФ-ын саарал жагсаалтад орсны нэг шалтгаан олон улсын гэрээ, конвенцыг хангалтгүй хэрэгжүүлсэн гэдэг дүгнэлт байсан билээ.

НҮБ-ын өөрийн гишүүн 192 орны хүний эрхийн төлөв байдлыг дөрвөн жил тутам дүгнэн хэлэлцдэг тусгай механизмтай. Энэ дагуу манай улс НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлд “Хүний эрхийн төлөв байдлын ээлжит дүгнэлт хэлэлцүүлэг”-ийнхээ гурав дахь циклийн тайлангаа энэ жил хэлэлцүүлэх гэж байгаа. Өмнө нь 2015 онд болсон ээлжит хэлэлцүүлгээр НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлөөс манай улсад 163 зөвлөмж өгсөн байдаг. Эдгээр зөвлөмжийг хэрхэн хэрэгжүүлснээ энэ жил тайлагнана. Дээрх 163 зөвлөмжийн найм нь иргэдийн үзэл бодлоо илэрхийлэх, хэвлэн нийтлэх эрхтэй холбоотой. Эдгээр зөвлөмжөө хэрхэн биелүүлснийг холбогдох байгууллагууд НҮБ-д тайлагнана. Юутай ч үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхийг хангасан эсэх талаар нүүр улайхаар тайлан гарахаар байгаа юм. Яагаад гэдгийг олон нийт бараг мэдэж буй. Миний үзэл бодлоо илэрхийлэх, үг хэлэх, хэвлэн нийтлэх, мэдээлэл авах эрх хэр хангагдсан бэ гээд эргэцүүлээд үзэхэд л дээрх асуултын хариу тодорхой.

Дөрвөн жилийн өмнө НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлөөс манай улсад өгсөн зөвлөмждөө үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрхийг зохицуулсан хууль тогтоомж. Иргэний болон улс төрийн эрхийн тухай олон улсын пактын 19, 20 дугаар зүйлд бүрэн дүүрэн нийцэхгүй байна гэсэн дүгнэлт гаргаж байжээ. Энэ зөвлөмжийн дагуу Монгол Улс гүтгэх үйлдлийг эрүүгийн хуулиас хасч 2017 онд батлагдсан Зөрчлийн хуулиар шийдэх зохицуулалттай болсон. Гэтэл эдүгээ Эрүүгийн тухай хуульд гүтгэх гэмт хэргийг буцаан нэмэх төслийг санаачлаад байгаа нь асар том ухралт юм. Гүтгэх үйлдлийг эрүүгийн хуульдаа буцаан оруулснаараа Монгол Улс дэлхийд анхдагч болох гэж буй. НҮБ-ын зөвлөмжийг хэрэгжүүлсэн атлаа эргээд түүнийгээ баллуурдсан энэ нь үйлдлээрээ Монгол Улсын  эрх баригчид ардчиллын ус, агаар болсон хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөг боомилсон бүдүүлэг алхам хийхэд бэлэн байгаагаа харуулав.

Олон улсын өмнө Хүний эрхийн зөвлөлийн зөвлөмжийг хүлээн авч, хэрэгжүүлэх амлалт өгчихөөд эсрэгээр нь ажиллаж байгаа нь зөөлөн хэлэхэд хариуцлагагүй, ёс зүйгүй үйлдэл. Яагаад ингэж хэлэв гэхээр НҮБ-ын зөвлөмжтэй холбогдуулан манай улсад үйл ажиллагаа явуулдаг хүний эрхийн байгууллагууд удаа дараа хэлэлцүүлэг зохион байгуулах үеэр гүтгэх үйлдлийг эрүүгийн хуулиар шийдэх болж байгааг шүүмжилсэн байдаг.

Гүтгэх нь гэмт хэргийн хувьд ямар хэв шинж, зорилго, бүрэлдэхүүнтэй байдаг юм бэ? Хэвлэл мэдээллийн асуудал дэвшүүлэх, шүүмжлэх, үнэн худлыг сөхөх байр суурь, энэ дунд хөндөгдөж буй ихэнхдээ албан тушаалтны нэр хүндийн асуудлыг гүтгэх гэмт хэргээс яаж ялгаж салгах вэ? Ийм зааг ялгааг хуулийн төсөлд нарийвчлан тусгаагүйн улмаас иргэний үгээ хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх, хэвлэл мэдээллийн хараат бус байх зарчим хуулийн хамгаалалтгүй төдийгүй мэргэжлийн хариуцлага, болгоомжгүй алдаа зэрэг нь гэмт хэрэгт тооцогдохоор болоод байна гэдгийг хүний эрхийн байгууллага, шинжээчид хэлж байж.

Нөгөө талаар гүтгэх зөрчлийн шийдвэрлэгдсэн байдлаас харахад сэтгүүлч, редакци буруудсан тохиолдлууд нь санаатай, зохион байгуулалттай, нийгэмд айдас түгшүүр төрүүлэх зорилготой гэх мэт гэмт хэргийн шинж огтоос байхгүй байгаа юм. Иймээс гүтгэх үйлдлийг одоо мөрдөж буй Зөрчлийн хуульд байгаа байдлаар Эрүүгийн хуульд тусгаж болохгүй, түүнчлэн Зөрчлийн хуулиас ч хасах ёстой гэдэгт олон хүн санал нэгдэж буй. Яагаад гэвэл сэтгүүлчид юун түрүүнд хүний эрхийг хамгаалагчид байдаг. Тэдний хөндсөн сэдэв олон нийтийн эрх ашиг, хохирогчийн эрх ашгийг хамгаалсан шинжтэй байдаг. Тиймээс нийтийн, нийгмийн, хэн нэгний эрх ашгийг хохироосон, завшсан этгээдүүдийн нэр хүнд, ашиг сонирхлыг сэтгүүлчид хөнддөгөөрөө онцлогтой. Энэ онцлогийг харгалзах ёстой гэдэг үндэслэлээр гүтгэх үйлдлийг Эрүүгийн хууль байтугай Зөрчлийн хуулиас ч хасах ёстой гэдэг санаачилга гарч буй юм.

Учир нь 2017 оны долдугаар сарын 1-нээс мөрдөгдөж эхэлсэн Зөрчлийн тухай хуульд гүтгэх үйлдэлд хувь хүнийг хоёр сая, хуулийн этгээдийг 20 сая төгрөгөөр торгох зохицуулалт тусгасан нь хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сэтгүүлчдийн үйл ажиллагааг хаан боомилох, эдийн засгийн дарамт үзүүлэх нөхцөл бий болгоод байгаа билээ.

Зөрчлийн тухай хууль батлагдсан 2017 оны сүүлийн таван сард л гэхэд гүтгэх зөрчил 28 бүртгэгдсэн байна. Харин 2018 онд 486, 2019 оны эхний 9 сард 355 гомдол иржээ. Эдгээр гомдолд 2017 онд 28 хүн, 2018 онд 86 хүн, 2019 оны эхний 9 сард 63 хүн холбогдсон байна. Ийнхүү “эзэн, холбогдогч”-ийн тоо нь нэмэгдэж, торгууль шийтгэлийн мөнгөн дүн нь өссөөр байгаа аж.

Байдал ийм байхад гүтгэх үйлдлийг буцаагаад Эрүүгийн хуулиар зохицуулах нь сэтгүүлчдийг айлгаж, хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын амыг барих  гэсэн л оролдлого. Эрх баригчид энэ заалтыг ашиглан нийгэм дэх эрүүл шүүмжлэлийг нухчин дардаг. Тиймээс гүтгэлэг, доромжлолтой холбоотой заалтыг олон улсын хамтын нийгэмлэг, НҮБ, бусад олон улсын байгууллагууд Эрүүгийн хуулиас халах зөвлөмжийг гаргадаг. Манай хууль тогтоогчид НҮБ-ын зөвлөмжийг үл тоох эсэх нь удахгүй тодорхой болно. Гүтгэх үйлдлийг Эрүүгийн хуульдаа буцаан оруулах юм бол манай эрх баригчид Эрүүгийн хуулиа бариад, иргэний нийгмийн байгууллагынхан Иргэний болон улс төрийн олон улсын пактаа бариад НҮБ дээр нэг уулзах бизээ. Тэр цагт хууль тогтоогчид маань чухам юу гэж хэлэх бол доо.

Г.Сонинбаяр 

Эх сурвалж: eagle.mn

НҮБ-д очоод юу гэж хэлэх бол оо?
Бусад мэдээ ▼

1
11-22
‘’Монгол Билэг Оюун’’ сургуулийн багш нарын илтгэл дөрвөн төрөлд тэргүүлэв

2
11-22
Хиллари Клинтон: Би Ерөнхийлөгч байсан бол гэх бодол одоо ч төрдөг

3
11-22
Цагаан ордны гацуур модыг ирэх даваа гарагт авчирна

4
11-22
Өвөр Монголын өөртөө засах оронд 4000 гаруй жилийн настай хот олджээ

5
11-22
Хятадын хөрөнгө оруулалттай компани ажилчдынхаа цалингаас хууль бус суутгал авдаг байжээ

6
11-22
Ким Жөн Ун “АСЕАН”-ы уулзалтад оролцохгүй

7
11-22
Ялгуусан цэргийн 840 жилийн ой

8
11-22
Хорт хавдар үүсэх гол шалтгаануудын нэгийг дурджээ

9
11-22
Эерэг бодол: Амьдралыг харах ялгаатай арга зам

10
11-22
Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн үндсэн алдаанууд

11
11-22
Өндөг шиг өөгүй ч сонгогчдод хэрэггүй

12
11-22
Иргэдэд эрүү шүүлт тулгасан Сэлэнгийн цагдаагийн алба хаагчдад ял оноолоо

13
11-22
“Дэрэн” клуб Португал улсын дасгалжуулагчтай болов

14
11-22
Оюутолгойн гэрээ алдаатай болсныг парламент 10 жилийн дараа зөвшөөрөв

15
11-22
Ц.Нямдорж сайд аа, намын дарга асанг чинь хэлмэгдүүлчихлээ

16
11-22
Д.Одбаяр дарга аа, бид танаас ичиж байна

17
11-21
ЦЭЦ үеэ өнгөрөөсөн улстөрчдийн "СҮҮЛИЙН ЗОГСООЛ" биш

18
11-21
Юрий Кручкин (Монгол судлаач): Монголын тѳрийн албан хаагчид монголоороо ч бичиж чаддаггүй

19
11-21
Ипотекийн зээлд 76 тэрбум төгрөг зарцуулна

20
11-21
Халх гол суманд шинээр 11 барилга байгууламж баригджээ

21
11-21
Баячуудын шинэ "гангараа" эмэгтэй бие хамгаалагч

22
11-21
800 Хятад иргэдийн зарч Ө.Энхтүвшингээ зайлуулаач У.Хүрэлсүх ээ!!!

23
11-21
Оюутолгойн нэг судалгаанаас болгоомжилж байна

24
11-21
Чехид 9467 монгол хүн амьдардаг

25
11-21
Хятадууд үүдээ түр “хааж”, Монголын нүүрсний экспорт ДОЛОО орчим сая тонноор тасалдах нь

26
11-21
Bloomberg: Рио Тинто төсөлд дахин цохилт өглөө

27
11-21
Н.Нацагням: У.Хүрэлсүх “новш”-ийг огцруулалгүй хамгаалалтад авч, илжиг шиг хадах нь экологио хамгаалах цорын ганц гарц

28
11-21
2020 онд НДШ 26% болсоноор 800.000₮ цалинтай хүн 208.000₮ НДШ төлнө

29
11-21
Японд эмэгтэйчүүдийг ажлын байр дээр нүдний шил зүүхийг хоригложээ

30
11-21
Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн үндэслэлээр 21 албан тушаалтныг нарийвчлан шалгаж байна

31
11-21
Хятадын компани ажилчдынхаа цалингаас хууль бус суутгал суутгаж байжээ

32
11-21
Алт цэвэршүүлэх үйлдвэр барих, ашиглалтад оруулах гэрээ байгууллаа

33
11-21
Зэрлэг гахай мал барьж байна

34
11-21
Удахгүй дэлхий дээр бие даасан шинэ улс бий болж магадгүй

35
11-21
Монголбанкны ерөнхийлөгч Н.Баяртсайханыг албан тушаалаас нь чөлөөлөв

36
11-21
Монгол улсын өрийн үлдэгдэл өмнөх оноос 1.7 их наяд төгрөгөөр өсчээ

37
11-21
Роналду нууцаар хуримлажээ

38
11-21
Зимбабве уул уурхайгаа төрийн мэдэлд авч, ”Рио Тинто” компанийн эсрэг зогслоо

39
11-21
С.Амарсайхан: Нийтийн тээврийг шинэчлэхэд 500 гаруй тэрбум төгрөг шаардлагатай байгаа

40
11-21
СЗХ-ны дарга С.Даваасүрэнг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

41
11-21
Монгол улсын өрийн үлдэгдэл өмнөх оноос 1.7 их наяд төгрөгөөр өсчээ

42
11-21
Moнгол Улс терроризмын аюул “огт байхгүй” орны нэгээр нэрлэгджээ

43
11-21
Ирээдүйн банк

44
11-21
“Grammy-2020” шагналд нэр дэвшигчид тодорчээ

45
11-21
Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн шинэ замд 137 сая ам.доллар зарцуулна

46
11-21
Алга болоод 20 гаруй хоносон 12 настай хүүг цахим тоглоомын газраас олжээ

47
11-21
100 жилээр ухраана гэнэ ээ...

48
11-21
Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр замын зургаан зөрлөгийн барилга ирэх сарын 1-нд дуусна

49
11-21
"Аялгуут намар" тоглолтын тасалбар бүрт гадаад хэл, компьютерийн сургалтын төвд 50 хувийн хөнгөлөлттэй суралцах эрх дагалдана

50
11-21
Хонг Конгийн тухай хуулийг АНУ батлахад хүрвэл Хятад хариу арга хэмжээ авна гэжээ

51
11-21
Хөгжлийн банк - Тендерийн урилга

52
11-21
Ц.Нямдорж: Тэр Их хурлын даргаа дууд л даа

53
11-21
Манай улсад эртний эдлэл хуурамчаар үйлдэн худалддаг байсан БНХАУ-ын хоёр иргэнийг баривчилжээ У.Уранцэцэг

54
11-21
ТАНИЛЦ: Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр Ерөнхийлөгч “шүдгүй арслан” болж, Ерөнхий сайдад “бүх эрх мэдэл” шилжжээ

55
11-21
Оюутолгой хэмээх үйлтэй толгой МАН-ынхны зодооны шалтгаан нь

56
11-21
Оюутолгой ба Монголын улс төр

57
11-20
Үнэт зүйлгүй хүнд Монгол байтугай дэлхий ч үнэ цэнэгүй

58
11-20
Харвардын судалгааны баг: Эрүүл, урт удаан амьдрахад туслах таван зөвлөмж

59
11-20
Р.Гончигдоржийн улс төрд “орогнох” боломжийг Н.Алтанхуяг нээнэ гэв үү?

60
11-20
Ховор төрлийн хөх алмаазыг 14.9 сая ам.доллароор худалджээ

61
11-20
Билл Гэйтсийн хөрөнгө оруулсан компани нарнаас асар өндөр температуртай дулаан гаргаж чаджээ

62
11-20
Монгол Улс саарал жагсаалтад удах нь Европын холбооны үнэлгээнд сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлтэй

63
11-20
Р.Гончигдорж: Надад ямар нэгэн албан тушаал дээр очих бодол байхгүй

64
11-20
Авто тээврийн үндэсний төвийн хоёр ажилтныг баривчлан, шалгаж байна

65
11-20
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн захидлыг ЮНЕСКО-Д гардуулан өгөв

66
11-20
“Жи тайм”ын хэргийг шалгаж дуусчээ

67
11-20
Орос бүсгүй олны анхааралд орохоос айгаад Жонни Деппийг хаяжээ

68
11-20
Ц.Нямдорж: "Оюутолгой"-н зогсоож болохгүй

69
11-20
Азын дугаар 300 000- 2 000 000 төгрөгөөр зардаг АТҮТ-ын ажилтнуудыг шалгаж байна

70
11-20
У.Хүрэлсүх Дубайн гэрээг цуцлуулах уу, Ч.Сайханбилэгийг “өмөөрч” давж заалдах уу

71
11-20
ҮХЦ-ийн дарга Д.Одбаяр, УИХ-ын гишүүн М.Билэгт нар ХУДУУД

72
11-20
Нэгдүгээр сургуулийн багш нар өргөдлөө өгчээ

73
11-20
Хүн чанар нэхсэн хариуцлага!

74
11-20
Б.Баярсайхан: IPO хийж Тавантолгойн ордыг хөгжүүлэхэд томоохон ахиц гаргана

75
11-20
Г.Минжин: Хожлын шидэлтийн бичлэг үзэхээр өөрийн эрхгүй нулимс гардаг

76
11-20
Харанхуйн хязгаарт хүрэх айдас ба шифрлэлт

77
11-20
Албан тушаалтнууд төрд 12 их наяд төгрөгийн хохирол учруулжээ

78
11-20
Тэнсэн авсан 26 хүн дахин хар тамхи хэрэглэжээ

79
11-20
Гудамж биднээс хариугаа авдаг

80
11-20
БСШУС-ын сайд Ё.Баатарбилэг дэлхийн соёлын сайд нарын чуулга уулзалтад оролцож байна

81
11-20
“Huawei” уян дэлгэцтэй ухаалаг гар утсаа худалдаанд гаргажээ

82
11-20
12 настай хүү сураггүй алга болоод 20 хонож байна

83
11-20
СБД-ийн Mэргэжлийн хяналтын дарга асан М.Баасандоржийг цагдан хорилоо

84
11-20
ОХУ-д зам, тээврийн чиглэлээр жил бүр 400 оюутан сургахаар болжээ

85
11-20
Ур чадварын тайланд Швейцарь тэргүүлж, Монгол сүүл мушгижээ

86
11-20
Гавьяат хуульч Ц.Зориг, Б.Сарантуяа нарыг ажлаас нь чөлөөлжээ

87
11-20
“Бичигт” боомтыг АХБ-ны хөнгөлөлттэй зээлээр шинэчлэх шийдвэр гаргажээ

88
11-20
Гитлерийн төрсөн байшинг цагдаагийн хэлтэс болгоно

89
11-20
Цаазын ялыг халах дэвшилтэд туршлага солилцох Монгол Улс болон Төв Азийн орнуудын уулзалт Женевт боллоо

90
11-20
Г.Буяндорж нарын хятад иргэнээс 1,2 сая доллар залилсан гэх найман жил шалгагдсан хэргийг хэрэгсэхгүй болголоо

91
11-20
Чингисийн мэндэлсэн өдрөөр урлагийнхан нэгэн тайзан дээр чуулна

92
11-20
Амралтаараа аав ээжтэйгээ Аватар луу

93
11-20
Bloomberg: Рио Тинто төсөлд дахин цохилт өглөө

94
11-20
Нийгмийн даатгалын сангийн орлого 18.4 хувиар өслөө

95
11-20
Монголд гээгдсэн боловсрол: СЭТГЭЛЗҮЙ

96
11-20
БНСУ, Япон үл ойлголцлоо шийдвэрлэж чадсангүй

97
11-20
Ухаалаг утастай Монголчууд гадныханд жилд 48 тэрбум төгрөг төлдөг

98
11-20
Гүүгл компани квант компьютерын шинэ эринийг нээсэн нь

99
11-20
“CU” сүлжээ дэлгүүрт сануулга өгч, шийтгэл ногдууллаа

100
11-20
Хөгжлийн банк - Зөвлөх үйлчилгээний тухай зарлал