BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

"Дубайн гэрээ" дуусаагүй, гэхдээ...

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн шүүх өчигдөр /2019.11.19/ эсрэг тэсрэгийн парадокс ч байж болохоор шийдвэр гаргав.


Ерөнхий агуулга нь бидний товчлон нэрлэдэг “Дубайн гэрээ”-г хууль зөрчсөн гэж үзсэн. “Дубайн гэрээ” буюу “Оюутолгой төслийн далд уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлын санхүүжилтийн төлөвлөгөө”-г л хууль зөрчсөн гэж үзсэн юм. Гэхдээ Захиргааны хэргийн шүүхийн тайлбарт анхаарал хандуулах хэрэгтэй. “Дархан Монгол ногоон нэгдэл” ТББ-ын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэв гэсэн байгаа. Энэ төрийн бус байгууллага тухайн үеийн Ерөнхий сайдын гурван захирамжийг хууль зөрчсөн эсэхийг шийдвэрлэхийг нэхэмжилсэн юм. Үүнийг бүхэлд нь  хангасан гэж тайлбарласан. Түүнээс бус гэрээг хууль зөрчсөн, хууль зөрчсөнтэй холбогдуулан ингэх ёстой гэсэн хатуу шийдвэр бус хуулийн нөхцөлөөр хэрхэн ч тайлбарлаж болох шийдвэр гаргасан гэсэн үг.

Хожмоо хууль зөрчсөн, улам дордуулсан, Монголд орж ирэх ашгийг улам цааш нь түлхсэн, улсаас том компанийн хавханд өөрөө орсон гэж шүүмжлүүлэх хувь заяатай “Дубайн гэрээ” 2015 онд байгуулагджээ.

Түүхийн хуудсыг одоогоос дөрвөн жилийн өмнөх рүү буцаая.

Арабын нэгдсэн эмирт улсын нийслэл Дубай хотноо 2015 оны тавдугаар сарын 18-ны өдөр “Оюу Толгойн далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөө”-нд хөрөнгө оруулагч тал, Монгол Улсын төлөөлөл оролцоон гарын үсэг зурсан байдаг. Нийтдээ найман зүйл бүхий 21 хуудас энэхүү гэрээгээр Далд уурхайн бүтээн байгуулалтад Монгол Улс, “Эрдэнэс Оюу Толгой” компани, хөрөнгө оруулагч “Туркойз Хилл Ресурс”, “Рио Тинто” хэрхэн оролцох харилцааг л зохицуулах гэрээ байсан юм. Энэ гэрээний гуравдугаар зүйлд “Дотоодын эдийн засагт үзүүлэх нөлөө” гэж Монгол Улсын хэтийн ирээдүйг тольдсон том утгатай зүйл заалт бий.

Үүнээс нэг зүйлийг бид ойлгох хэрэгтэй. Олон улсын шинж чанартай гэрээ контракт дээр Монгол Улсын шүүх ямар нэгэн тайлбар хийх, шийдвэр гаргах эрх байхгүй. Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх зөвхөн институц болон хуулийн этгээдийн гаргасан шийдвэр Захиргааны ерөнхий хууль зөрчсөн үү, үгүй юу гэдгийг л тайлбарласан шийдвэр байсан.

Энэ заалтад нэг том тодорхойлолт бий. “Оюутолгой төслийн далд уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлын санхүүжилтийн төлөвлөгөө”-ний гуравдугаар зүйлийн 3.1-д “Далд уурхайн үе шатны бүтээн байгуулалт, үйл ажиллагааны зардал, Монгол Улсын Засгийн газарт төлөх төлбөрүүдийг санхүүжүүлэх зорилгоор Монгол улсын нутаг дэвсгэрт зарцуулагдах зардлын тооцоо, бүтээн байгуулалтын ажлын болон зардлын төлөвлөгөөг дараах хүснэгтэд тойм байдлаар үзүүлэв. Энэхүү хүснэгтэд танилцуулсан тоо баримтууд нь төслийн цар хүрээ, зардал, график төлөвлөгөө, техникийн үзүүлэлтүүд, зах зээлийн нөхцөл байдал зэрэг Далд уурхайн ТЭЗҮ-д тусгагдсан өгөгдлүүд дээр үндэслэн тооцоологдсон болно. Монгол Улсын дотоодод зарцуулах зардлыг Оюу Толгой компанийн хуримтлуулсан туршлага, бүтээн байгуулалтын ажлын төлөвлөгөө зэрэгт тулгуурлан тооцож энд үзүүлсэн байгаа ба зохих чанарын шаардлагыг хангах, зардлын хувьд хэмнэлттэй дотоодын ханган нийлүүлэгчдээс хамаарна гэдгийг тэмдэглэх нь зүйтэй. Бүх тоог цаг хугацааны энэ мөчлөг дэх нөхцөл байдал дээр үндэслэж тооцсон бөгөөд тэдгээрт баталгаа гаргахгүй тул бодит гүйцэтгэлээр эдгээр тооцооллоос зөрүүтэй дүн гарч болно” гэж заасан нь бий.

Эндээс эрхэм уншигч та бүхэн сүүлийн өгүүлбэрт анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй. Энэ хэсэгт “Энэ мөчлөг дэх нөхцөл байдал дээр үндэслэж тооцсон бөгөөд тэдгээрт баталгаа гаргахгүй тул бодит гүйцэтгэлээр эдгээр тооцооллоос зөрүүтэй дүн гарч болно” гэж заасан байгаа. Далд уурхайн зардал нэмэгдэж, хугацаа хойшилсон утгатай маргаан дэгдээсэн тохиолдолд хөрөнгө оруулагч тал ч, Рио Тинто ч гэрээнийхээ энэ заалтыг бариад заргалдана гэсэн үг. Зөвхөн далд уурхайн бүтээн байгуулалтад хоёр тал, хөрөнгө оруулагч талыг оролцуулаад гурван тал хэрхэн харилцах вэ гэдгийг тодорхойлсон гэдгийг энд мартаж болохгүй.

Тухайн үед “Дубайн гэрээ”-г байгуулахтай холбоотойгоор УИХ-ын гурван тогтоол, Ерөнхий сайдын дөрвөн захирамж гарсан байдаг. Ерөнхий сайдын дөрвөн захирамжийн хоёр захирамжаар гэрээ байгуулах эрх олгосон гэдгийг санах хэрэгтэй. Харин үлдсэн хоёр захиамж нь гэрээтэй холбоотой ажлын хэсэг байгуулж, түүний удирдамжийг баталсан процедурын шинж чанартай байсан юм.

Эсрэг тэсрэгийн парадокс гаргасан Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шийдвэр бол захиргааны байгууллагын шийдвэр гаргах ажиллагаа хууль зөрчсөн үү, эс зөрчсөн үү гэдгийг шийдвэр маргаан байсан гэдгийг санах хэрэгтэй. Энэ утгаар нь харвал “Дубайн гэрээ” гэж нэрлэсэн энэ гэрээтэй огт холбоогүй маргаан гэдэг хуулийн тайлбар гарч байгаа юм.

Энэ талаар “Эрдэнэс-Монгол” компанийн хуульч С.Арсланбек өөрийн фэйсбүүк хуудастаа “Захиргааны акт буюу нэр бүхий захирамж илт хууль бус боллоо гээд гэрээ хүчингүй болохгүй. "Илт хууль бус захиргааны акт", "Гэрээ хүчингүй болох" хоёр ялгаатай, тэс өөр ойлголт” гэж тодорхойлжээ.

Үүнээс нэг зүйлийг бид ойлгоно. Олон улсын шинж чанартай гэрээ контракт дээр Монгол Улсын шүүх ямар нэгэн тайлбар хийх, шийдвэр гаргах эрх байхгүй.

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх зөвхөн институц болон хуулийн этгээдийн гаргасан шийдвэр Захиргааны ерөнхий хууль зөрчсөн үү, үгүй юу гэдгийг л тайлбарласан шийдвэр байсан. Энд гэрээг хүчин төгөлдөр эсэх дээр ямар нэгэн маргаан байхгүй гэсэн үг. Нэр бүхий төрийн бус байгууллага ч энэ л агуулгаар шүүхэд хандсан. Харин шүүх энэ агуулгыг нь дэмжиж, шийдвэр гаргасан. Процессын хувьд алдаа байсан гэдэг дүгнэлтэд хүрлээ гэсэн үг.

“Нуухыг нь авах гээд нүдийг нь сохлов” гэдэг шиг монголчууд өөрсдөө хуулиа сахидаггүй юм байна гэсэн айдас хөрөнгө оруулагч талд ч, цаашид орж ирэх хөрөнгө оруулагчид ч үлдлээ. Одоо процессын алдаагаа засах арга байхгүй. Процессын хувьд алдаатай байсан гарын үсгээ зурсан. Рио Тинто ч, “Оюу толгой” ч “Дубайн гэрээ”-г өөрчлөхгүй гэсэн байр суурьтай байгаа. Процессоо алдсан бид энд бантангаа зуураад үлдлээ...

Б.Болорсүх

Эх сурвалж: Zindaa.mn

"Дубайн гэрээ" дуусаагүй, гэхдээ...
Бусад мэдээ ▼

1
07-16
Тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдол дахин бүртгэгдлээ

2
07-16
Зөвхөн наадмын өдрүүдэд авто ослоор 25 хүн амиа алджээ

3
07-16
Загастайн давааг засна гэж 15 тэрбумыг аваад алга болсон охиныхоо компанийг тайлбарлана уу, Я.Санжмятав гишүүн ээ

4
07-16
Румын улсын АТГ-ын дарга эмэгтэй эх орондоо амьд домог болж байна

5
07-16
Миний үзээгүй наадам

6
07-16
“Тусгаарлах байр дутмаг ч иргэдээ татна”

7
07-16
“Эрэл”-ийн Б.Эрдэнэбатад холбогдох хэргийн шүүх хурал товлогджээ

8
07-16
Дональд Трамд анх удаа маск зүүж, Жо Байдены доог болов уу?

9
07-16
Улаанбаатараас аялж явсан 500 гаруй хүн Увс аймгийн нутагт усанд боогджээ

10
07-16
Д.Нямхүү: Хоёр хүн эдгэрч ХӨСҮТ-өөс гарч, 184 хүний шинжилгээний хариу сөрөг гарлаа

11
07-16
Болзошгүй үерийн аюул, усны ослоос урьдчилан сэргийлэхийг анхааруулж байна

12
07-16
Москвад Путиныг эсэргүүцсэн 142 хүнийг баривчилжээ

13
07-16
Дэд сайдаар шагнуулах хүмүүс хэн бэ?

14
07-16
У.Хүрэлсүхийн сонголтыг таалаагүй бүлэглэлүүд МАН-д бий боллоо

15
07-16
Миний үзээгүй наадам

16
07-16
АН-ынхан сунгаагүйгээр дарга болохыг хүсэж байна

17
07-16
Ээлжит бус чуулганаар 2020 оны төсөв тодотгоно

18
07-16
Я.Содбаатар сайд аа, ядарсан иргэдээр чинь бизнес хийж байх вий, шалгаарай

19
07-16
Сөүл-Улаанбаатарын нислэгээр 167 иргэн эх орондоо ирлээ

20
07-15
Ноцтой зам тээврийн осол гарч 2 хүний амь нас хохирч, 8 хүн түлэгджээ

21
07-15
Бороо болгоноор хүний аминд эрсдэл учраад байна

22
07-15
Баяр, наадмын өдрүүдээр үер, усны аюулаас 146 иргэнийг аврав

23
07-15
Трамп гадаад оюутнуудыг хөөж гаргах шийдвэрээ хүчингүй болгожээ

24
07-15
Хоёр удаагийн нислэгээр 428 иргэн эх орондоо ирнэ

25
07-15
Д.Нямхүү: Афганистанаас ирсэн 18 хүнд коронавирус илэрч нийт тохиолдлын тоо 261 боллоо

26
07-15
Нэхэн санахуй: Ерөнхийлөгчөөр сонгогдвол би...

27
07-15
Энхийг сахиулагч 51 цэрэг эх орондоо ирлээ

28
07-15
Тойм: Аварга, даян мэргэд, их хурдтай үндэсний баяр наадам

29
07-15
ОХУ агаарын хилээ нээнэ

30
07-14
Сөүл-Улаанбаатарын тусгай үүргийн нислэгээр 250 иргэн ирнэ

31
07-14
Түр зуурын хүчтэй аадар борооны улмаас таван хүн үерт өртөж, нэг нь нас баржээ

32
07-14
ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Путиныг огцрохыг шаардсан 30 мянган хүн жагсчээ

33
07-14
ДЭМБ: Цар тахалтай тэмцэхэд олон орон буруу чиг шугaмыг баримталж байна

34
07-14
Өчигдөр Туул голд нэг иргэн усанд осолджээ

35
07-14
Д.Нямхүү: 13 хүний шинжилгээнээс коронавирусийн халдвар илэрч, батлагдсан тохиолдол 243 боллоо

36
07-14
Шүдлэн насны морьдын уралдаанд Завхан аймгийн Тосонцэнгэл сумын Төмөрбаатарын Баяржавхлангийн хүрэн үрээ түрүүллээ

37
07-14
Парисын дарь эхийн сүмийн оройг хуучин маягаар нь сэргээн завсарлахаар болжээ

38
07-14
Энэ долоо хоногт ихэнх нутгаар бороотой

39
07-14
Уяачид наадмын комисст шаардлага хүргүүлжээ

40
07-14
Үерийн үед гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлье!

41
07-11
Цагдаагийн алба хаагчид монгол дээлээр жигдэрчээ

42
07-11
Налайх дүүрэгт шинэчлэгдэж буй авто замын эхний ээлжийн 3.5 километрийн зорчих хэсгийг нээлээ

43
07-11
Үер усны дараа гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлэх зөвлөмжүүд

44
07-11
Төвийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар усархаг бороо орно

45
07-11
Өчигдөр нийт 681 хүнд шинжилгээ хийхэд коронавирусийн халдвар илрээгүй

46
07-11
Фото: Үндэсний их баяр наадмын торгон агшин

47
07-11
Гурван тэрбум төгрөгөөр нээлт хийгээгүй, наадаагүй

48
07-11
Х.Баттулга: Бидний өвөг дээдсийн оюун ухааны бяд, баларшгүй соёл, давтагдашгүй өв дэлхий даяар оршсоор байна

49
07-10
Баяр наадмын үеэр Мэргэжлийн Хяналтын улсын байцаагч нар хяналт тавьж ажиллана

50
07-10
Засгийн газраас өндөржүүлсэн бэлэн байдлын хугацааг 31-нийг хүртэл сунгалаа

51
07-10
Дотоодын аялагчид өдөрт 2000 тонн хог хаядаг

52
07-10
Сураггүй алга болсон Сөүл хотын захирагч нас барсан байдалтайгаар олджээ

53
07-10
Зөвлөгөө: Машины мотор ус залгисан үед авах арга хэмжээ...

54
07-10
Нүд тайлсан хүний яриа (Орчин цагийн үлгэр)

55
07-10
Үерийн улмаас найман хүн амь насаа алджээ

56
07-10
ОХУ-ын Холбооны Хурал "Монгол, ОХУ-ын найрсаг харилцаа, иж бүрэн стратегийн түншлэлийн тухай гэрээ"-г баталжээ

57
07-10
Усархаг, дуу цахилгаантай бороо орох тул үер, усны аюулаас сэрэмжлүүлж байна

58
07-10
ХӨСҮТ, Дархан-Уул аймгийн лаборторид хийсэн 328 шинжилгээний хариу "сөрөг" гарчээ

59
07-09
Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөр

60
07-09
МУИС-ийн багш, доктор, профессор М.Баярсайхан: Амьтны үр төлийн нэр

61
07-09
Гадаад байгаа иргэдийн татан авалтыг эрчимжүүлнэ

62
07-09
Наадмын өдрүүдэд Эрүүл мэндийн байгууллагуудын ажиллах цагийн хуваарь

63
07-09
Бээжин, Тяньжиньд хамгийн ойрхон “их элсэн сав газар”-ыг цөлжилтөөс ангижруулж буй тухай тэмдэглэл

64
07-09
АТГ: 2020 оны хагас жилийн ажлын тайланг танилцуулж байна

65
07-09
13 машин мөргөлдөж, 3 айлын хашааг дайрсан ноцтой осол гарчээ

66
07-09
Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутагт нас биед хүрсэн 19 минжийг нутагшуулжээ

67
07-09
Хариуцлагагүй ажилласан албан хаагчдыг олон нийтэд зарлана

68
07-09
Эмэгтэй хүн бүрийн мэдэх ёстой гоо сайхны 17 нууц

69
07-09
Аз жаргалтай амьдралын нууц

70
07-09
Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ

71
07-09
"Бие даагчид ба Сонгууль 2020"

72
07-09
"Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай” хуулийн төслийг өргөн барилаа

73
07-09
"Долдугаар сарын 16,17-ныг амралтын өдөрт шилжүүлэхгүй"

74
07-09
Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ

75
07-09
Үндэсний их баяр Наадамд хурдан морь уралдуулах цагийн хуваарь, хөтөлбөр

76
07-09
Зургаан жилийн ял авсан Б.Отгонбаатар гэж хэн бэ?

77
07-09
Эмэгтэй гишүүдэд дайх үг

78
07-09
Тусгай хамгаалалттай бүсэд хүн амиа алдав

79
07-09
Төмсний үнэ тэнгэрт хадаж, төгрөгийн ханш газарт унасаар...

80
07-09
Аварга Э.Оюунболд энэ жилийн наадмыг өнжинө

81
07-09
Шинэ сайд нар Ерөнхийлөгчийн сонгууль өнгөртөл “яндан хөөлөх” үү?

82
07-09
Зуурмагийн миксер 13 автомашин мөргөж, 5 хүн гэмтсэн ноцтой осол ГАРЛАА

83
07-09
Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна

84
07-09
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн өчигдөр, өнөөдөр

85
07-09
Мөнгө угаах гэмт хэргээр шүүхэд шилжүүлсэн есөн хэрэг байгаа аж

86
07-08
Т.Доржханд сайдуудаас асуусан асуултны хариулт

87
07-08
Баяр наадмын төсөвт 1.6 тэрбум төгрөг зарцуулахаар төлөвлөжээ

88
07-08
С.Чулуун "Би хулгай хийдэг биш, эмхэлдэг цэгцэлдэг судлаач"

89
07-08
ОХУ-аас ирсэн хоёр хүний шинжилгээнд коронавирус илэрч, батлагдсан тохиолдол 227 боллоо

90
07-08
Х.Баттулга : Энэ их өрийг дарах уран ухаан, арга залийг Ч.Хүрэлбаатар та мэргэжлийн хүний хувьд бодож шийднэ биз

91
07-08
Танилц: Шинэ томилогдсон Засгийн газрын сайдуудын намтар...

92
07-08
Эрүүл мэндийн сайдаар Б.Цогтбаатарын оронд Т.Мөнхсайханыг томилуулахаар танилцууллаа

93
07-08
"Жи Тайм" сүлжээний гэгдэх эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаан дахин хойшлов

94
07-08
Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоцоор 258 иргэн ирнэ

95
07-08
Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

96
07-08
Гэр шатаж, хоёр хүн нас баржээ

97
07-08
"Челси" гуравдугаар байр руу орж, "Лестер" дөрөв рүү ухарлаа

98
07-08
У.Хүрэлсүх жинхэнэ мэргэжлийн, технократуудын Засгийн Газар байгуулахыг зорьжээ

99
07-08
Ц.Нямдоржийг Ерөнхий Сайдын зөвлөхөөр томилжээ

100
07-08
Их Британи, Хятад хоёр Хонконгчуудыг булаацалдаж эхэллээ