BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Монгол орныг даасан бурхан ОЧИРВААНЬ

Монгол газар орон, хүн зоны цог хийморь, заяа буяныг ивээн даах учрал ерөөлт "Нууцын эзэн очир баригч" буюу 


Очирваань шүтээнийг залах нь үндэсний ухамсар, сэтгэлгээ, шашин соёл, түүхэн уламжлалаа сэргээн хөгжүүлэх, иргэд олны сэтгэл зүтгэл, итгэл бишрэл, эрмэлзэл тэмүүллийн их хүчийг тэтгэн өдөөх бэлгэдэл юм.

Очирваань бурханыг Монгол орныг даасан их "Ядам" бурхан хэмээдэг тул Монголын шашны дахин сэргэн мандахын бэлгэдэл; Очирваань бурханыг Абтай сайн хан Монголын төр, түмний шүтээн болгон залсан түүхэн баримттай тул төр ёсны түүхэн уламжлалаа сэргээн хөгжүүлэхийн бэлгэдэл; Эзэн богд Чингис хаанаа Очирваанийн хувилгаан хэмээдэг тул Чингис хаанаа дээдлэн шүтэхийн бэлгэдэл, Очирваань бурханы орших орон нь Монголын шүтээн хайрхан Отгонтэнгэр уул хэмээх тул байгаль эх, газар дэлхийгээ шүтэн дээдлэхийн бэлгэдэл, Очирваань бурханыг Монголын үе үеийн дархад, урчууд олон янзаар бүтээн шүтэж ирсэн уламжлалтай.

Бурхан багшийн шадар найман шавь буюу хөвгүүдийн нэг нь Чагнаадорж буюу Очирваань байсан билээ. Тиймээс Бурхан багш Очирвааньд нууц тарнийн олон үндсүүдийг тайлбарлан хэлж өгсөн нь "Гариг нугуудын сан", "Доржнамжимын тогтоол" зэрэг эдүгээ хүртэл залгамжлагдан хүрч иржээ.

Очирваань хэмээх хүчирхэг, хүч чадлын бэлэгдэл болсон бурхан нь Монгол орныг даасан Ядам бурхан мөн гэж шашны судар номуудад олонтаа зарлигласан байдаг. Үүнийг түүхэн үйл явдлууд тодорхой харуулдаг.

Халх Монголын Зая бандид Лувсанпэрэнлэйн \1642-1716 он\ "Өндөр гэгээний намтар"-т бичсэнээр, Абтай хан нь \1554-1588 он\ III Далай лам Содномжамц \1543-1588 он\-тай хоёр удаа уулзсан ажээ. Энэ тухай "Баруун Түвдийн оронд морилж Далай лам ба Богд дээдэс нартай учран мөргөж аливаа санасан хэргээ гүйцэлдүүлсүгэй" хэмээн Халх Монголоос анх түрүүнд Абтай хан бүрэн зэвсэгтэй дөчин таван хиагаа дагуулан явсан ба газар хол, уул өндөр учир амьсгал давчдахын зэрэгцээ явж буй газар орны газрын эзэд догшин тул аль болохоор товчлон явж Шохойн хар толгой хэмээх газарт үүр гийхийн хэрд хүрч очоод сүр хүчээ үзүүлэн газрын эздийг номхотгох зан үйл хийж Абтай хан ба түүний цэргүүд зэрэг зэргээр хашгиралдан гурвантаа харваж өнгөрчээ.

Үүний дараа юу болсон бэ гэвэл тэрхүү нутгийн газрын эзэд биедээ шарх олж Түвдийн Далай лам дээр хүрч очоод тэдний тэргүүн нь, "Зүүн халхын Автай хан гэгч намайг гурвантаа харваж шархдуулав. Би бээр арай гэж амь мэнд лам таны дэргэд ирэв" хэмээсэнд Содномжамц лам бээр тэдгээр газрын эздэд "Халх Монголын Абтай хан гэгч нь Очирваанийн хувилгаан тул чи бээр үүнээс хойш түүнд төдийгүй ер аливаа амьтанд хор бүү хүргэгтүн, үүний тулд би бээр чамд Убашийн санваар өгсүгэй" хэмээсэн гэдэг.

Төдөлгүй зүүн зүгээс хэсэг тоос гармагц Далай лам бээр "Шарай гол үүлдрийн нохойгоо турхиран тавьтугай" хэмээн зарлиг болсонд шавь нар нь ёсчлон гүйцэтгэсэн бөгөөд дараа нь юу болохыг хүлээж байтал Абтай хан дөчин таван бүрэн зэвсэг бүхий хиа нартайгаа давхилдан ирсэн ба олон Шарай гол үүлдрийн ноход тэднийг угтан очсон боловч энд тэнд нь гарч тал засан шарвалзсаар номхорч ирсэнд нь Далай лам Содномжамц бээр "Энэрэл үгүй, хүнийг барин идэх мунхаг догшин ноход боловч тэр ханы сүр хүчинд дарагдаж номхорч ирэхийг нь үзлээ. Энэхүү догшин ханаас би ч гэсэн айн сүрдэж байна" хэмээгээд дэргэдээ буй газрын эздийг "Түргэнээ одогтун" хэмээн зарлиг болжээ.

Ийн байтал Абтай хан хүрч ирэв. Абтай хан Далай ламд мөргөж ирсэн учраа айлдан, "Өчүүхэн би бээр, умар зүгийн хязгаарын Халх Монгол хэмээх улсын Абтай хан гэгч бөлгөө. Далай лам таньтай учирсан маань юуны өмнө танаас ном сонсъё, бас өөрийн нутагт буй нэгэн хийдэд дэлгэр равнай өргүүлье, үүрд тахих шашны үйл хэрэгт ач тус ихтэй сайн лам болон адистэд ихтэй шүтээнийг залъя хэмээн зорьж ирсэн билээ" хэмээгээд олон зуун тоот агт морьд тэргүүтэн авчирсан өргөлөө өргөжээ.

Далай лам Абтай ханд сургаал номлож, олон бурхадын лүн, авшиг тэргүүтнийг хайрлаад ийнхүү хариу зарлиг болж, "Хан чи бээр, олон бурхадын дотроос өөрийн сэтгэлд нийцэн тохирох бурханаа өөрөө үзэж таалаад нутаг орондоо залтугай" хэмээн айлтгажээ.

Энэхүү зарлиг ёсоор Абтай хан сүм хийдээр хэсэж бурхан бүгдийн зүрхийг даран үзэж яваад нэгэн бурханы бүтээлгийг сөхөн таалаад "Энэ бурхан хол газраас ирсэн надад тустай" хэмээн залжээ. Уг бурхан нь их адистэдэд хүчирхэг догшин, бүхний эзэн болсон Очирваань бурхан байсан гэдэг.

Дээр өгүүлснээр, Абтай хан нь Түвд нутгийг зорин очиж Далай лам Содномжамцтай уулзсан нь чухал учир шалтгааны үүднээс гэдэг нь тодорхой бөгөөд Абтай хан нутагтаа байхдаа Түвдийн Далай ламын тухай сонсож, улмаар хуучин Сажа ёсны шашны хийд байсан Эрдэнэ зуу хийдийг дахин сэргээх үүднээс Түвдэд анх ирж уулзсан байна. 1578 онд Хөх нуурт III Далай лам Содномжамцтай Өмнөд Монголын \одоогийн Өвөр Монгол\ Түмэдийн Алтан хан уулзаж Содномжамцад "Далай лам" цол өргөсөн түүхт уулзалтын дараа, 1579 онд Алтан хан нь Хөх нуураас Өмнөд Монголдоо буцсаны дараа, Төв Монголын Абтай хан нь Алтан хан болон түүний шадар түшмэдүүдээс Содномжамц ламын тухай сонсч мэдээд зорин очсон гэдэг.

Хожим Далай лам Содномжамцыг Өмнөд Монголд ирэх үед 1587 онд хоёр дахь удаагаа уулзжээ. Энэ үед Абтай хан мянган цэрэг дагуулан хойд Хятадын нутгаар дайн дайтаж явсан аж. Энэ тухай "...Далай ламыг үзэж ихэд сүжиглэн, мөргөе хэмээн сарын хуучин завсарт хүрсэн тул үдшийн үед мөргөх цагт хадаг олж иртүгэй хэмээсэнд хар хадаг олдож түүнээ барьж, даруй шинэ сар гарсаны дараа дахин цагаан хадаг барьж мөргөхүйд Далай лам Абтай ханд зарлиг болсон нь:

- Чи өчигдөр надад мөргөхдөө сарын хуучинд хар хадаг барьж орой мөргөөд, одоо сарын шинэд өглөө эрт цагаан хадаг барьж мөргөсөн чинь урьд үйлдсэн арван хар нүглээ арилгаад өдгөөгөөс хойш арван цагаан буян дэлгэрэх бэлгэ болов хэмээн айлдаж, Бурхан Шагжамунийн галд үл шатагч шарил ба бас хаан дүрт Пагвадүвийн \Сажа ёсны лам\ хөрөг тэргүүтнийг хайрлаад Абтай ханд "Очир хан" хэмээх цол хайрласан гэдэг.

Эх сурвалж: Монголын бурхан шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийд

Монгол орныг даасан бурхан ОЧИРВААНЬ
Бусад мэдээ ▼

1
04-04
Б.Ууганбаяр: Сэжигтэй тохиолдол илэрсэн хоёр хүнийг онгоцны арын хаалгаар буулгалаа

2
04-04
Кеннедийн гэр бүлийн хоёр гишүүн сураггүй алга болжээ

3
04-04
"Сайн ломбард"-аас 10 сая төгрөг, их хэмжээний үнэт эдлэл дээрэмдсэн этгээдүүдийг БАРИВЧИЛЛАА

4
04-04
Хятадын судлаачид коронавирусийн халдвар нүдний эмч нарт халгаатай гэж дүгнэжээ

5
04-04
Д.Тэмүүжин: “Люмино” бол чанар гэдэг үгний тодорхойлолт

6
04-04
УИХ-ын гишүүн Б.Батзориг чөлөөлөгдөх хүсэлтээ УИХ-ын даргад өгчээ

7
04-04
Оросын үнэн алдартны шашны тэргүүн Москва хотыг коронавирусийн аюулаас аврах залбирал үйлджээ

8
04-04
Урин цаг наашилж, усны шувууд тал нутагт иржээ

9
04-04
Өнөөдөр “Ханш нээх өдөр” тохиож байна

10
04-04
Доналд Трамп: ОХУ-ын тусламжаар бид олон хүний амийг аварч чадна

11
04-04
Монгол хүний цуснаас ямар ч төрлийн вирусийн тархалтыг зогсоох уургийн бэлдмэл гарган авчээ

12
04-04
БНХАУ-ын 800 иргэнээр мөнгө угаалгахыг завдсан толгойлогчдыг нь шалгаж дууслаа

13
04-04
Сайд нараа сэлгэхгүй гэвэл гишүүнээс нь чөлөөлөх гарц бас байна

14
04-04
Үхэх сэхэхийн зааг ба сонгууль

15
04-03
Мягмар гараг бүр “ЗӨВ ӨДӨР”

16
04-03
Криштиану Роналду нэг тэрбум ам.долларын орлого олсон анхны хөлбөмбөгчин болно

17
04-03
Монголын сор болсон уран зургууд хулгайд алдагдаж, хуулбарууд нь музей, галерейд хадгалагдаж байна уу

18
04-03
Коронавирусийн тахлын эрч дөрөвдүгээр сарын сүүлээр суларна гэж Хятадын эрдэмтэн тооцоолжээ

19
04-03
Туркт суугаа Элчин сайд Р.Болдыг эргүүлэн татах шаардлага үүсээд байна!!!

20
04-03
Үнэт эдлэл, эртний эдлэлийн худалдаа эрхлэгчдийн судалгааг эхлүүлжээ

21
04-03
Хятад улс түүхэндээ анх удаа нохой, муурын мах идэхийг хориглолоо

22
04-03
Улсын эдийн засаг чухал уу, сонгууль чухал уу

23
04-03
УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү АН-д элсэх сурагтай

24
04-03
“Цалин нэмэхээр талхаа авч чадахгүй” гэдэг тархи угаалт

25
04-03
БЗД-ийн Татварын хэлтсийн дарга асан Б.Батсүхийг хорьжээ

26
04-03
Зэсийн үнэ унажээ

27
04-03
Монголын Улсын Ерөнхий консул Германы Шүүхэд очих уу?

28
04-03
Коронавирусын халдвартай холбоотойгоор хуурамч эм, оношлуур, вакциныг борлуулах нь нэмэгджээ

29
04-03
Хуульч Х.Бат-ялалт хуурай өлсгөлөн зарлаад 3 хонож байна

30
04-03
Шаардлагатай ариутгал халдваргүйтгэлийн бодис, нэг удаагийн амны хаалт зэргийг хэлтэс, албадад олголоо

31
04-03
Бие даагчдын арми ирж явна

32
04-03
“УБЦТС”-ний кабелийн засварын ажилтан шороонд даруулж амиа алджээ

33
04-03
Коронавирусээс болж АМЬ НЬ ТАСРАХ АРДЧИЛАЛ

34
04-03
ЭМЯ: Сэлэнгэ, Дархан-Уул аймагт тусгаарлагдсан хоёр иргэнээс коронавирус илрээгүй

35
04-03
"Монголдоо хайртай" LIVE тоглолт өнөөдөр болно

36
04-03
Б.Чойжав: Залилах гэмт хэргийн үндэс нь хохирогч өөрөө болоод байна

37
04-03
Хоцрогдсон хошин урлагийнхны эмгэнэл

38
04-03
Нэг өнгийн олон хоршил

39
04-03
Дотоодын дайсан: Байгууллагыг сүйрүүлэх сэтгэцийн өвчлөл

40
04-03
Монгол бөхчүүд дэлхийн чансааг тэргүүллээ

41
04-03
Хүнсний гол нэрийн зарим бүтээгдэхүүний импортыг түр хугацаанд дэмжих хуулийн төслийг өргөн барилаа

42
04-03
Улаанбаатар хөгжих үү, “Урт цагаан” үлдэх үү гэдгийг төрийн “төмөр нүүр”-ээр шийдэх хэрэгтэй

43
04-03
В.Путин иргэдийнхээ цалинтай амралтын өдрүүдийг дөрөвдүгээр сарыг дуустал сунгалаа

44
04-03
Европын орнуудаас дамжин тээвэрлэсэн ачаа тээврийг өндөр хяналттай нэвтрүүлж байна

45
04-03
“Ковид-19”-ийн дараа дэлхий яах вэ?

46
04-03
Адууны их хэмжээний өлөн гэдэс хулгайгаар хил гаргахыг завджээ

47
04-03
Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтсийн даргын гэрээс 65 сая төгрөг, 10 мянган ам.доллар хураажээ

48
04-03
Монголын нийгэмд хардлага дагасан айдас давамгайлж, хүмүүсийн сэтгэлгээ ихэд хайрцаглагджээ

49
04-03
COVID-19: Дэлхий даяар халдвар авсан хүний тоо нэг саяыг давлаа

50
04-03
Коронавирусний цохилтод Италичууд хамгийн хүндээр өртөж буйн учир

51
04-03
Никарагуагийн хөлбөмбөгийн баг талбай дээр бээлий амны хаалттай тоглов

52
04-03
Төв талбайнхаа хажууд задгай "жорлон"-той улс манайхаас өөр байхгүй

53
04-03
Б.Хурц нарт ял оноох бололтой

54
04-03
Коронавирусийн халдвар нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор ОХУ-д дөрөвдүгээр сарыг дуустал бүх нийтээр амарна

55
04-03
Хаврын чуулганы эхэнд ямар асуудлууд шийдвэрлэх вэ?

56
04-03
Өвчин даамжраад байвал гадаадад байгаа 190 мянган иргэнээ татаж л таарах байх даа

57
04-02
Дэлхийн 165 улсад цэцэрлэг, их болон дунд сургуулийн үйл ажиллагааг түр зогсоожээ

58
04-02
СХД-ийн сурагчид үнэгүй дата ашиглан ЭЕШ-д бэлдэх боломжтой боллоо

59
04-02
Баянзүрх дүүрэгт шүлхий өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх вакцин хийв

60
04-02
БЗД 18.958 м.кв талбайд давтан ариутгал хийгээд байна

61
04-02
"Монгол тэмүүлэл" сургуулийн шинэ барилгын ажил эхэллээ

62
04-02
С.Амарсайхан: Төв шуудан, Хөрөнгийн бирж, Улаанбаатар зочид буудлын талбайг нийслэл буцааж авсан

63
04-02
NASA Нарны шуургыг судлах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ

64
04-02
Эрдэмтэд ховор хар нүх илрүүлжээ

65
04-02
БНСУ хичээлийн шинэ жилийн нээлтээ цахимаар хийнэ

66
04-02
Бүх мөнгийг нь үрэн таран хийгээд нөхрөө хаясан модель бүсгүй Дэлгэрэнгүйг: http://miss.mn/238836.html

67
04-02
Хаврын чуулганаар Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг баталгаажуулна

68
04-02
Тэтгэвэр ба Шинэчлэл

69
04-02
ТАНИЛЦ: Төрөөс ААН-үүдэд олгож буй ХӨНГӨЛӨЛТҮҮД

70
04-02
Нью-Йорк хотын цагдаагийн газрын 1000 гаруй ажилтан коронавирусээр халдварлажээ

71
04-02
Булган аймагт бага насны хүүхэд мориноос унаж нас баржээ

72
04-02
Эквадорт Covid-19 өвчнөөр нас барсан хүмүүсийн цогцос гудамжинд хаягдаж байна

73
04-02
Далд уурхайн музейн ТЭЗҮ-г баталлаа

74
04-02
Т.Доржханд: Гуравхан сар ажиллах усан оргилуур бидэнд хэрэггүй

75
04-02
Б.Жаргалсайхан: Засгийн газраас авч буй арга хэмжээ сонгуульд зориулсан шоу болчих вий

76
04-02
Иранд халдварын улмаас нас барсан хүний тоо 3000 давжээ

77
04-02
Тусгаарлалтаас гарсан иргэд сураг алдарч эхэлжээ

78
04-02
АН-ынхан төрд бус төмөр торны цаана суух вий дээ

79
04-02
Хашаандаа 269 ширхэг бугын эвэр хадгалж байсан этгээдийг шалгаж байна

80
04-02
Татвар төлөrчдийн анхааралд

81
04-02
Байгалийн хийн хоолойд баярлах болоогүй...

82
04-02
Монгол юугаараа алдартай вэ?

83
04-02
Ц.Элбэгдорж: Би Х.Баттулгыг сөрж өрсөлдөх болно

84
04-02
Монголд шатахууны үнэ 728 – 876-өөр буурах боломжтой

85
04-02
2015 оноос хойш мөнгө угаасан хэрэгт ОХУ-ын иргэнийг шалгаж эхэллээ

86
04-02
Ямар хүн өөрийгөө гэртээ хэрхэн тусгаарлах вэ?

87
04-02
Д.Нарангэрэл: Дархан-Уул, Сэлэнгэ аймгаас тус бүр нэг сэжигтэй тохиолдол илэрлээ

88
04-02
Америк-Мексикийг холбосон хонгилоос $30 саяын үнэ хүрэх хар тамхи илрүүлжээ

89
04-02
Коронавирусийн улмаас 6 долоо хоногтой хүүхэд нас баржээ

90
04-02
Хөл хорионы дүнд Энэтхэгт анх удаа тэнгэр нь цэлмэж, цэнхэртэж эхэлжээ

91
04-02
Солонгос улсад хууль бусаар оршин суугч иргэдийн анхааралд!

92
04-02
Парламент дэгийн хуулиа хэрхэн өөрчлөх вэ?

93
04-02
Нүүрсний худалдааг хэвийн гольдролд оруулахын төлөө ажиллахаар тохиролцлоо

94
04-02
БНСУ-аас монгол иргэдээ авчрах тусгай үүргийн онгоц хөөрлөө

95
04-02
Л.Оюун: Зээл төлөлтийн хугацааг хойшлуулсан нь нүглийн нүдийг гурилаар хуурна гээч л болж байна

96
04-02
Дэд Консулыг хар тамхины бүлэгт элссэн гэж Туркийн цагдаагийхан сэжиглэжээ

97
04-02
С.Баярцогт 2020 оны УИХ-ын сонгуульд нэр дэвших үү?

98
04-02
Японы Fujifilm компани Covid-19 өвчнийг эмчлэх туршилтаа эхлүүлжээ

99
04-02
Коронавирус ба "мораль"

100
04-02
Ерөнхий сайд коронавирустэй “хөтлөлцөх” гэж байна!