Тагнуулын ерөнхий газрын дарга, зарим ажилтнуудтай холбоотой “но”- той, ноцтой нийтлэл улсын наадмын өмнөхөн
манай сонинд нийтлэгдсэн билээ. Дээрх нийтлэлд эгдүүцсэн тагнуулынхан сонины редакцид шаардлага, мэдэгдэл ирүүлжээ. Юуны өмнө тагнуулынхны тухай өгүүлсэн нийтлэлд юу дурдагдсаныг уншигчиддаа нэхэн сануулъя. Улс орны үндэсний аюулгүй байдал, ард түмний амгалан тайван байдлыг гүйцэтгэх ажлын арга хэрэгслээр хамгаалах нэр төртэй үүргээ хариуцлагатай биелүүлэхийн тулд төр засгийн удирдлагад цаг үеэ олсон, үнэн зөв мэдээллээр хангах үүргийг Тагнуулын ерөнхий газрынхан хүлээдэг билээ.
Түүнчлэн аливаа гэмт хэрэг, олон нийтийг хамарсан үймээн самуунаас урьдчилан сэргийлэх, илрүүлэх, аль болох хохирол багатайгаар таслан зогсоох нь тагнуулчдын үүрэг байдаг. Гэтэл 2008 оны долдугаар сарын 1-ний өдөр таван хүн амь насаа алдсан, ард түмнийг түгшээсэн үймээн самуунт үйл явдалд хүлээх хариуцлагаас Тагнуулын ерөнхий газрын дарга Р.Болд сугарч үлдэх гэж буйг дээрх нийтлэлээр шүүмжилсэн юм.
Үүгээр ч тогтохгүй дарга нь албан тушаалаа ашигласан тагнуулчдынхаа хууль бус үйлдлийг хаацайлж, бүр албан тушаалд дэвшүүлж буйг баримттайгаар өгүүлсэн билээ. Тухайлбал, Сөрөг тагнуулын газрын дарга Баярсайхан нэгэн уул уурхайн компанийн удирдлагатай хувийн харилцаа тогтоож өөр хэлтсийн ажилтнуудаас авсан мэдээллийг дээрх компанид өгч нууц задруулсан тухай дурдагдсан байв. Баярсайхан шанд нь 500-600 сая төгрөгийн үнэтэй хауст тансаглаж буй нь үнэн юм. Нийтлэлд дурдагдсан бас нэг баримт жишээ нь ТЕГ-ын хэлтсийн дарга Гомбожав, хэлтсийн орлогч дарга Баяраа нартай холбоотой мэдээлэл юм. Сайд асан С.Отгонбаярыг эрүүгийн хэрэгт холбогдуулах хуурамч баримт, материалыг Авлигатай тэмцэх газарт илгээж иргэнийг хилс хэрэгт гүтгэж тагнуулчийн үүргээ умартсан байдаг. Хамгийн гол нь ТЕГ-ын дарга Р.Болд дотоод ажилтнуудынхаа албан тушаал ашиглалт, төрийн албаны үүргийг уландаа гишгэсэн хууль бус үйлдлүүдийг мэдсэн атлаа тушаал дэвшүүлж, даврааж байгаад учир бий. Тамгын газрын дарга Баатар үндсэн ажлаа хийхийн оронд тус газарт эрх нь олгогдсон тендерийн материал дээр ажиллаж, хэд хэдэн барилга засварын ажлыг хамаатан садан, найз нөхдөөрөө хийлгэн дундаас нь мөнгө хождог зайтай нөхрийг Р.Болд дарга мэдсэн атлаа чимээгүй л суугаа. Ийнхүү тагнуулын байгууллагын дотоод байдал, үнэн дүр төрхийг манай сонин илчлэн бичсэн юм. Нийтлэлд дурдагдсан эрхэм дарга нар өдгөө шүүмжлэл дүгнэлт хийхийн оронд сонинг уучлалт гуйхыг шаардсан байна.
Тагнуулынханд “Тагнуулын байгууллагын тухай хууль”-д үүргийг нь хэрхэн заасан байдгийг сануулах хэрэгтэй болж байх шиг. Хуулийн 11 дүгээр зүйлийн 1.1. Тагнуулын ерөнхий газар дараах үүргийг гүйцэтгэнэ гэжээ. Үүнд:
11.1.1. Монгол Улсын ашиг сонирхлыг хамгаалах, үндэсний аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн асуудлаар тагнуулын мэдээ олох, цуглуулах, задлан шинжилгээ хийж, дүгнэлт гарган энэ хуульд заасан эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтанд мэдээлэх;
11.1.2. Гадаад улсын тусгай алба, байгууллага, иргэн, тэдгээрийн төлөөний этгээдийн тагнан турших, хорлон сүйтгэх ажиллагааг илрүүлэх, таслан зогсоох;
11.1.3. Улсын эдийн засгийн аюулгүй байдалд ноцтой хохирол учруулж болзошгүй ажиллагаанаас урьдчилан сэргийлэх, түүнийг илрүүлэх, таслан зогсоох... гэжээ. Гэтэл сонины редакцид факсаар ирүүлсэн мэдэгдэлд “...2008.07.01-ний олон нийтийг хамарсан эмх замбараагүй байдлын үеэр таван иргэний амь нас эрсдсэн эмгэнэлт явдлын бурууг Тагнуулын ерөнхий газрын удирдлагатай шууд холбон нэр бүхий албан тушаалтнуудыг нууц задлах, албан тушаалаа ашиглах, авлига хээл хахуулийн гэмт хэрэг үйлдсэн мэтээр нотолгоогүйгээр гүтгэсэн нь зөвхөн хувь хүний төдийгүй байгууллага, нийт албан хаагчдын нэр хүндийг гутаах, олон нийтэд ТЕГ-ын талаар сөрөг, ташаа ойлголт төрүүлэх, тус байгууллагын үйл ажиллагаанд саад болох уршгийг дагуулж байна” гэжээ. “Тагнуулын байгууллагын тухай хууль”-д зааснаар бол Р.Болд даргын удирдлагатай ТЕГ-ынхан долдугаар сарын 1-ний өдрийн үйл явдлыг тагнаж, мэдэн үнэн зөв мэдээллийг төрийн байгууллагын удирдлагуудад өгөх ёсгүй байсан биш гэж үү. Өнөөдөр хэн буудах тушаал өгснийг тагнуулчид яагаад мэдэж чадахгүй байна вэ. Хоёр жилийн өмнөх тэр хар өдрийг өдгөө зарим улстөрч ярихдаа гадныхан оролцсон гэх юм билээ. Тэгвэл тагнуулчид үүнийг мэдсэн үү. Үндэсний аюулгүй байдал, ард түмний амгалан тайван байдлын төлөө ажиллаж чадаагүй тагнуулчид хариуцлага хүлээх учиргүй гэв үү.
Сонинд нийтлэгдсэн материал тагнуулын байгууллага, нийт албан хаагчдын нэр хүндийг гутаасан гэнэ ээ. Том эндүүрчээ. Байгууллагын нийт ажилтнуудыг хамруулж ойлгохоосоо илүү нэр дурдагдсан эрхмүүдийг харин шалгуулж байгууллага нэр төрөө цэвэрлэх хэрэгтэйг зөвлөмөөр санагдана. Тагнуулын байгууллагыг тарамдуулж, үндсэн үүргийг нь хувийн ашиг хонжоондоо ашиглагчид эгдүүцэх нь аргагүй ээ. Гэхдээ шүүмжлэлийг өөрсдөөсөө давуулан бусад тагнуулчдад хамааруулах гэсэн арчаагүй арга явуургүй биз ээ. Хэнд хандаж хэнийг шалгуулахаа мэдэхгүй байгаа тагнуулч нэгэн байвал УИХ-ын Тусгай хяналтын дэд хороо гэж байдаг юм шүү. Тагнуулчдыг цагдаагийнхан, эсвэл эрүүгийнхэн, авлигатай тэмцэгчид шалгахгүй гэж бардамнаж буй бол ард түмнээс сонгогдсон төлөөллөөс бүрдсэн Тусгай хяналтын дэд хороо гэж байдгийг сануулахад илүүдэхгүй юм. Энэ хороо өдгөө ажлаа хийж тагнуулын байгууллагын нэр хүндийг унагасан эрхмүүдийг шалгах цаг болжээ. Эцэст нь хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хуулийн зарим заалтыг сэтгүүлчдэд сануулсан ТЕГ-ын Олон нийтттэй харилцах албаны дарга А.Батбилэгт хүргэх бас нэг үг байна. Сонинд нийтэлсэн материалынхаа хууль ёсны нотолгоог гаргах, эсвэл уучлал гуйж залруулга гаргахыг биднээс шаарджээ. Уучлаарай, баримтаа сэтгүүлчид шүүхийн өмнө гаргадаг юм. Түүнчлэн нийтлэгдсэн материалын нотолгоо болох баримтыг шүүх шаардах эрхтэй болохоос тагнуулынхан шаардах эрхгүй. Шүүхэд гомдол гаргах эрх нь та бүхэнд бий. Тагнуулын байгууллагын үүргийг умартаж, хувийн эрх ашгийн төлөө, нэр хүнд олохын төлөө хууль бусаар ажиллаж буй тагнуулчдын талаарх мэдээлэл, нийтлэлийг ч бид нийтэлсээр байх болно.
Б.АЛТАНТУУЛ
