Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (86304)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (66314)
» Гранд плаза (64122)
» Боса (34489)
» БӨМБӨГӨР ХТ (64201)
» Замбала (48108)
» Метромолл (53789)
» Миний дэлгүүр (67420)
» Эвридэй (45732)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (69479)
» Хар Хорин зах (51854)
» Хүчит Шонхор ХТ (61936)
» ТОСА ХТ (43539)
» Скай их дэлгүүр (39341)
» Сандэй плаза (56741)
» Нарантуул ОУХТ (64985)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (53538)
» НОМИН (59112)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (46562)
» Оргил худалдааны төв (49492)
» Next Center (44158)
» E-mart (20341)
» БСБ (28665)
» БАРС ХТ (42528)
» UB MART (50238)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» Баянгол дүүргийн хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар (9938)
» БАГАНУУР (54881)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (49475)
» ХАН УУЛ (54530)
» СҮХБААТАР (49955)
» НАЛАЙХ (50596)
» БАГАХАНГАЙ (42935)
» БАЯНГОЛ (56573)
» БАЯНЗҮРХ (64533)
» СОНГИНОХАЙРХАН (56042)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (41989)
» ГААЛЬ (63258)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (72323)
» ИНЕГ-МИАТ (78870)
» ММСУХ- Морин спорт (28061)
» Монголын Дарцын холбоо (41854)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (69412)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (47159)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (67534)
» МСНЭ (39373)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (49361)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (49734)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (64600)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (59902)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (50804)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (31507)
» МҮЭХ (47745)
» МҮХАҮТ (41981)
» МҮСХНХ (9831)
» МҮОНРТ (49603)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (40594)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (26973)
» ШШГЕГ (45766)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (61160)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (63119)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (35260)
» Чөлөөт Бүс (44510)
» ЦЕГ (74821)
» Цахилгаан тээвэр (42524)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (48291)
» Цөмийн энергийн газар (42588)
» Хил хамгаалах ерөнхий газар (9792)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (43331)
» ХХЕГ (40185)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (44967)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (59539)
» УМБГ (39594)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (40108)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (43921)
» УРЛАГ- УДБЭТ (41446)
» Ус сувгийн удирдах газар (10883)
» ТАГНУУЛ (72676)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (57936)
» ТӨМӨР ЗАМ (80254)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (38363)
» Санхүүгийн зохицуулах хороо (11064)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (46623)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (24070)
» НИТХ (30670)
» Нийгмийн даатгал (44080)
» Нийслэлийн ЗДТГ (11661)
» Нийслэлийн газрын алба (12209)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (39379)
» Нийслэлийн статистикийн газар (11208)
» НАББҮХ (37543)
» НҮБ (37162)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (66005)
» Авто тээврийн газар (47232)
» ОБЕГ (52604)
» Оюуны өмчийн газар (7209)
» Үндэсний Дата Төв (36121)
» ҮТЕГ (37363)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (39293)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (37987)
» ГАЗАР ХАШАА (66198)
» ГАНДИРС (27054)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (43903)
» Барилгын материал (36622)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (27879)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (43918)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (86473)
» БАРИЛГА (72167)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (51616)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (25981)
» МУУ МЭДЭЭ (55782)
» ЭКО КОНСТРАКШН (48791)
» ШИНЭ БАЙР (65205)
» ЦАСТ ИМПЕКС (40832)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (25149)
» Тахилт өндөр уул (37655)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (49605)
» АВЗАГА ТРЕЙД (44544)
» Пума констракшн (39638)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (63369)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (61527)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (37771)
» ГОЛОМТ (52986)
» ББСБ (38840)
» БАНК САНХҮҮ (64364)
» БАНК (43158)
» МУУ МЭДЭЭ (46693)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (37258)
» МОНГОЛ БАНК (66591)
» МОНГОЛ ШУУДАН (37995)
» ЭРЭЛ (38037)
» ЧИНГИС ХААН (37294)
» ХЗХ (41832)
» ХХБ (40460)
» ХАДГАЛАМЖ (43340)
» ХАС (41764)
» ХААН (52299)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (57453)
» УЛААНБААТАР БАНК (41304)
» ТРАНС (37348)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (55172)
» Тээвэр хөгжлийн банк (38448)
» САЙН МЭДЭЭ (41259)
» НАЙМАН ШАРГА (56863)
» АНОД (46236)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (23588)
» КАПИТРОН (37155)
» КАПИТАЛ (39670)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (36532)
» ҮНЭ ХАНШ (51575)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (36762)
» БААР- ДОРГИО (46710)
» Бусад (39274)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (50496)
» Жура ресторан (36760)
» МЕТРОПОЛИС (27080)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (24119)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (25461)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (26294)
» СТЕЛЛА (32851)
» СТРИНГС КЛУБ (24000)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (36714)
» АМРИТА (25538)
» The Bull (32326)
» RIVER SOUND (33293)
» Loving hut (31955)
» HOLLYWOOD (32562)
» САУН МАССАЖ (45443)
» SS клуб (34090)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (576226)
» ЗУРХАЙ (1126700)
» ЗАР (746736)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1293830)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (43596)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (47694)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (73341)
» ХУУЛЬ (705799)
» ХООЛНЫ ЖОР (231384)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (85394)
» СУРГАМЖ (38303)
» СОНЖОО (107513)
» Сэтгэл зүй (617991)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (25550)
» ПИ АР (57375)
» РЕКЛАМ (48521)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (39460)
» Дартс (34104)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (207473)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1303968)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (895815)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (652437)
» Их хуралдай (54080)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (370498)
» МЭДЭЭ АЙМААР (150293)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (98874)
» ЦУНАМИ (33735)
» Цөмийн хаягдал (35323)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (52095)
» ХҮНС (36429)
» ФАКС МЭДЭЭ (38636)
» ФОТО МЭДЭЭ (1027643)
» УРЛАГ (1138440)
» ТЕХНОЛОГИ (958149)
» ТВ МЭДЭЭ (49036)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (68706)
» ТОДРУУЛГА (53308)
» СЕКС (1154159)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (51623)
» СУДАЛГАА (607826)
» СОНИН ХАЧИН (290306)
» СПОРТ (1141438)
» СКАНДАЛ (47463)
» НИЙТЛЭЛ (184542)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (392589)
» Өвөр Монголын мэдээ (39266)
» NEWS /Russia/ (39929)
» NEWS /English/ (38406)
» NEWS /China/ (46287)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1036213)
» УЛС ТӨР (1041262)
» УРЛАГ (1037542)
» СПОРТ (1036104)
» НИЙГЭМ (1037008)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (46362)
» Барилга хот байгуулалтын яам (18021)
» БСШУЯ (66332)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (49108)
» БОАЖЯ (39744)
» ЗТБХБ (33549)
» ЯАМ (35358)
» ЭМЯ (53612)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (34532)
» ХХААХҮЯ (35744)
» САНГИЙН ЯАМ (36479)
» НХХЯ (37790)
» ҮХЯ (23580)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (32422)
» ХЗДХЯ (32649)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (41359)
» ГЯЛС ТӨВ (29928)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (37042)
» МОНОС (40337)
» Мөнх-Үйлстэн (31597)
» ЯТТ 103 (35843)
» ЭМДЕГ (1986)
» ЭМИЙН САН (54097)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (36037)
» ЭМНЭЛЭГ (65759)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (43191)
» ЭХ НЯЛХАС (42003)
» ЭРYYЛ МЭНД (115513)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (144391)
» Шинжлэх ухаан (32786)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (37907)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (35045)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (30569)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (36235)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (33605)
» СОНГОДО эмнэлэг (42145)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (26983)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (821916)
» НОМ (39327)
Шинэ 8 ангилал
» Ярилцах цаг (2299)
» Энтертаймент (6764)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (992486)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (58726)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (43934)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (66020)
» БОЛОД.М Утга зохиол (55761)
» БОЛОД.М Нийтлэл (50210)
» ИЛТГЭЛҮҮД (45394)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (794543)
» ЯРИЛЦЛАГА (1066606)
» Ц.Мянганбаяр (45527)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (144595)
» ХҮМҮҮС (983543)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (111727)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (61588)
» Тэр хэн бэ? нэвтрүүлэг (9121)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (102005)
» С.Жавхлан /дуучин/ (48864)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (1032667)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (39539)
» Л.Гантөмөр /АН/ (37397)
» Л.Гансүх АН (37455)
» Л.Гүндалай АН (39359)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (36958)
» Д.Дондог (32984)
» Д.Дорлигжав /АН/ (38624)
» Д.Дамба-Очир (36584)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (39685)
» Д.Ганхуяг (37816)
» Д.Балдан-Очир (35901)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (46627)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (36070)
» Д.Зоригт /МАН/ (42457)
» Д.Зоригт /АН/ (34129)
» Д.Загджав МАН (38142)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (34758)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (42299)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (34690)
» Д.Хаянхярваа (37832)
» Д.Тэрбишдагва (40495)
» Д.Нямхүү (35881)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (32232)
» Д.Арвин (39821)
» Д.Одбаяр /МАН/ (37866)
» Д.Одхүү АН (36056)
» Д.Очирбат (37493)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (38654)
» Г.Батхүү АН (43255)
» Г.БАЯРСАЙХАН (40471)
» Г.Занданшатар /МАН/ (38980)
» Г.Мөнхбаяр (39502)
» Г.Шийлэгдамба МАН (36027)
» Г.Уянга (39186)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (54661)
» Баабар (37995)
» Батж.Батбаяр /АН/ (38444)
» Б.Баттулга (32602)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (48855)
» Б.Чойжилсүрэн (41420)
» Б.Наранхүү АН (33778)
» Б.Нямтайшир (36907)
» З.Энхболд (42483)
» З.Алтай (37300)
» Ж.Батзандан (37243)
» Ж.Батсуурь (38877)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (37259)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (37270)
» Ж.Энхбаяр (39830)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (39877)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (35535)
» М.Зоригт / ИЗН/ (39631)
» М.Энхболд МАН (41411)
» М.Энхсайхан (41698)
» М.Сономпил (32111)
» Я.Батсуурь (34395)
» Э.Батүүл (57819)
» Э.Мөнх-Очир (36381)
» Ш.Сайхансамбуу (45212)
» Ч.Хүрэлбаатар (38042)
» Ч.Улаан (39385)
» Ч.Сайханбилэг (42311)
» Ц.Даваасүрэн (39062)
» Ц.Дашдорж (34492)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (40735)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (35889)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (25993)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (40685)
» Ц.Элбэгдорж АН (62657)
» Ц.Шинэбаяр (40117)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (37055)
» Ц.Цэнгэл (36995)
» Ц.Сэдванчиг (34267)
» Ц.Нямдорж МАН (47881)
» Ц. Оюунгэрэл (39923)
» Х.Болорчулуун (33901)
» Х.Бадамсүрэн (34094)
» Х.Баттулга АН (47924)
» Х.БАДАМСҮРЭН (34109)
» Х.Жекей (33685)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (56800)
» Х.Наранхүү (35467)
» УЛС ТӨРЧ (58851)
» У.Барсболд /МАН/ (33424)
» У.Хүрэлсүх МАН (42378)
» Т.Ганди (38720)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (39189)
» Т.Энхтайван (32156)
» Сү.Батболд (40829)
» Су.Батболд МАН (36692)
» С.Ламбаа /АН/ (37806)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (37524)
» С.Ганбаатар (38208)
» С.Баяр МАН (48617)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (47637)
» С.Бямбацогт (40687)
» С.Эрдэнэ АН (42579)
» С.Оюун (41613)
» Р.Гончигдорж (41721)
» Р.Содхүү (38559)
» Р.Раш (38102)
» Р.Амаржаргал /АН/ (42228)
» Н.Ганбямба (38005)
» Н.Болормаа (38715)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (45861)
» Н.Баяртсайхан (34275)
» Н.Энхбаяр (68911)
» Н.ЭНХБОЛД (38853)
» Н.Удвал МАХН (37782)
» Н.Номтойбаяр МАН (46072)
» Н.Алтанхуяг АН (46918)
» А.Мөнхбат МЗХ (32707)
» А.Тлейхан (33584)
» Ё.ОТГОНБАЯР (40990)
» О.Магнай (36321)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (29721)
» О.Чулуунбат (37855)
» П.Алтангэрэл АН (34497)
» Ө.Энхтүвшин МАН (37029)
» Ч.Ганхуяг (38910)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (64617)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (60227)
» Гал үндэстэн (35089)
» БХЯ Цэрэг (34176)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (68596)
» ЗАСАГ ДАРГА (33847)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (40286)
» МАХН /new/ (36809)
» МҮАН нам (31527)
» ЭЛЧИН (35139)
» УЛС ТӨР (1166510)
» УИХ-дарга (48274)
» УИХ (57358)
» Төлбөртэй (16263)
» Тєрийн ордон (36507)
» Нам- Монголын консерватив нам (21049)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (34448)
» НАМОХ /МАСОХ/ (32079)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (35581)
» НАМ-НН (31500)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (76092)
» НАМ - МАН (51688)
» НАМ (66464)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (33635)
» Өргөдлийн байнгын хороо (13944)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (37628)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (34318)
» ГАШУУН СУХАЙТ (32845)
» ГАЦУУРТ ХХК (41517)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (39566)
» БАГАНУУР (33213)
» БОРОО ГОУЛД (42002)
» БОРОО ОРД (33004)
» БҮРЭН ХААН ОРД (23620)
» МАРДАЙ (37678)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (43277)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (36883)
» МОНГОЛ ГАЗАР (32764)
» МОНГОЛ 999 (32166)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (24863)
» Энержи ресурс (37458)
» ЭРДЭНЭТ (60038)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (32802)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (56745)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (42745)
» Чалко (30391)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (23907)
» ЦАГААН СУВАРГА (35100)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (33201)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (110738)
» УУЛ УУРХАЙ (88308)
» УРАН (36513)
» Тавантолгой Түлш ХХК (14974)
» Тавантолгой төмөр зам (8843)
» ТАВАНТОЛГОЙ (65032)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (35634)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (36084)
» РИО ТИНТО (38360)
» НИНЖА (35878)
» Нийтлэлч Болормаа (17209)
» НАРИЙН СУХАЙТ (33425)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (32845)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (42039)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (33061)
» АЖНАЙ (36301)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (37435)
» Арева “Кожеговь” (29030)
» ОЛОН ОВООТ (39714)
» ОЮУТОЛГОЙ (100627)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (50681)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (23528)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (72912)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (62579)
» ШИНЭ ДУУ (62951)
» ШҮЛЭГ (146468)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (41128)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (43725)
» УТГА ЗОХИОЛ (51523)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (52037)
» ТҮҮХ (70016)
» АФОРИЗМ (85026)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (44215)
» ОНИГОО (875523)
» ОНЬСОГО (51058)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (1049511)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (79261)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (95007)
» БАЯР НААДАМ (89231)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (52888)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (1081449)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (46054)
» ШАШИН (1002564)
» ХУВЬЦАА (40866)
» УЛААНБААТАР ХОТ (115032)
» ТАТВАР (38211)
» НИЙГЭМ (966112)
» ОЮУТАН (45753)
» ОРОН НУТАГ (71969)
АЙМАГ
» Дорноговь (48708)
» ДУНДГОВЬ (57333)
» ДАРХАН УУЛ (67361)
» ДОРНОД (61447)
» Говьсүмбэр (41678)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (64118)
» Баян-Өлгий (53901)
» БУЛГАН (44846)
» БАЯНХОНГОР (59194)
» ЗАВХАН (50406)
» ЭРДЭНЭТ (43317)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (66384)
» ХОВД (54832)
» ХӨВСГӨЛ (71762)
» Увс (66994)
» ТӨВ (42667)
» СЭЛЭНГЭ (56706)
» АРХАНГАЙ (47508)
» ОРХОН (44375)
» ӨМНӨГОВЬ (54288)
» Өвөрхангай (52294)
» СҮХБААТАР (51102)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (38512)
» ДЭВШИЛ (23784)
» ДАШВААНЖИЛ (40227)
» ДОНШИН (36462)
» ГОВЬ (40328)
» ГОЁО (25900)
» Витафит (37569)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (43582)
» Вагнер Ази (43399)
» ВОЯАЖ (24463)
» БИШРЭЛТ (36534)
» БИТ ХЭВЛЭХ (22949)
» Боорчи (43734)
» БУЯН ХОЛДИНГ (27881)
» БАМБУУШ (23708)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (24694)
» Бөхбат (39929)
» БӨXӨГ (23189)
» Зиг Заг (23683)
» ЖЕМ (41385)
» ЖИ МОБАЙЛ (50465)
» Жигүүр гранд (54766)
» ЖУУЛЧИН (23642)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (45489)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (35971)
» Имарт (9904)
» Изинис Эйрвэйс (42430)
» Их-Өвөр (48783)
» МИГ даатгал (37808)
» Монгол газар (49494)
» Монгол Шилтгээн ХК (39374)
» Монгол тамхи СО ХХК (45438)
» Мон-ад (38403)
» Мон Эн Ко (57703)
» Макс групп (48962)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (39721)
» МАХ ИМПЕКС (46448)
» МАК (56836)
» МОБИКОМ (65325)
» МОНДАВС ХХК (27996)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (24938)
» МОНФРЭШ (43648)
» МОНСУДАР (23485)
» МОНРОУД (35558)
» МОННИС (42051)
» МОН УРАН (50474)
» Мөнхийн үсэг (37143)
» ЮНИТЕЛ (57054)
» ЭДМОН (26040)
» ЭРЭЛ ХХК (38575)
» ШУНХЛАЙ ШТС (42730)
» Хамо (34326)
» Хаан хүнс хк (40222)
» ХОС ГАРЬД ХХК (25976)
» Хүннү-Эйр (40166)
» УЛУСНЭТ (23595)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (24515)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (24998)
» ТЭСО (9325)
» ТАЛХ ЧИХЭР (47880)
» ТАВАН БОГД (36916)
» Тэнгэр даатгал (35875)
» Тэнүүн-Огоо (37579)
» СББ (38259)
» Синчи-Ойл (51423)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (29035)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (60233)
» СОДМОНГОЛ ШТС (51808)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (26054)
» СКАЙТЕЛ (42125)
» СҮҮ ХК (47725)
» НОМИН ХОЛДИНГ (45503)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (27907)
» АЛТАЙ КАШМЕР (28607)
» АЛТАН ТАРИА (45675)
» АДМОН (24152)
» Алко групп (36659)
» Алтай Констракшн (38193)
» Алтай хүдэр (38491)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (38815)
» АТАР ӨРГӨӨ (46687)
» АСА групп (36662)
» АПУ (50605)
» ОБ КАПИТАЛ (24117)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (61059)
» КОМПАНИУД (44886)
» UFC (51179)
» Prophecy resource (45401)
» ӨГӨӨЖ (38671)
» Ospring (23740)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (45384)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (31313)
» MCS (62568)
BOLOD STUDIO
» МАНАЙД ИРЭЭРЭЙ НЭВТРҮҮЛЭГ (2357)
» Хүүхдийн ертөнц (2345)
» Нийгмийн төрх (122)
» Асуудлыг тодруулъя (2174)
» Онцлох хүмүүс (139)
» Контентууд (1275)
» Petrichor /Гэгээлэг нийгмийн үнэр/ (2101)
» LIVE (1712)
» Bolod Studio | Ярилцлага (2120)
» Bolod Studio | Реклам (2293)
» Bolod News (7032)
» 7 хоногийн тойм (9251)
» "Тэр хэн бэ?" ярилцлагын нэвтрүүлэг (2397)
» "Нутаг нэг" подкаст (2120)
   

Далай мэт... Тэнгэр мэт... Аянга мэт...

Далай мэт... Тэнгэр мэт... Аянга мэт...
2013-04-19

Б.Номинчимэд



“Төв Азийг бүхэлд нь хамарч Хятадаас Ойрхи Дорнод хүртэл аугаа уудам орон зайд Монгол үндэстний мандан сэргэсэн ер бусын түүх нь сүүлийн эриний  Илиада шиг гайхамшигт ер бусын аяны тухай өгүүлсэн аугаа баатарлаг түүхэн туульс юм.”
Washington Post Book World





***
“Монголчууд бид далай мэт арвин баялаг, тэнгэр мэт сүр жавхлантай, аянга мэт эрх хүчирхэг түүхтэй ард түмэн.”


Бөмбөрцөг дэлхий дээр аж төрж ирсэн ард түмэн, улс орон бүр өөр өөрийн давтагдашгүй гайхамшигт түүхтэй, өв соёл, уламжлалтай. Тийм бол монголчууд бидний түүх, өв соёл, уламжлал нь бусад үндэстнийхээс юугаараа ялгаатай, онцлогтой байдаг вэ? Юу гээч гайхамшигтай зүйл бидний түүхийг ингэж их өндөрт өргөж, хөөргөн мандуулах шалтгаан болно билээ? Чухам юуны учир далайтай, тэнгэртэй, аянгатай зүйрлэнэм бэ?
Үүний учрыг хэдхэн хуудсанд багтаан хураангуйлан дурдахыг оролдсу.
Монголын Их Эзэнт гүрний үед нэг сая хүрэхтэй үгүйтэй монголчууд нийтдээ 33 сая орчим ам дөрвөлжин км талбай бүхий газар нутгийг байлдан дагуулж, нэмээд 3-4 сая орчим ам дөрвөлжин км талбай бүхий газар нутагт хяналтаа тогтоож чадсан байна. Монголын Их Эзэнт гүрэн нуран унасан ч түүний салаа салбарууд болох Их Юань улс, Хүлэгийн Ил хаант улс, Алтан ордны улс, Цагаадайн улс зэрэг тухайн цаг үедээ өөр хоорондоо л өрсөлдөж тэмцэлдэхээс бусдаар өөр ямар ч улс орнуудтай эгнэж зэрэгцүүлшгүй хүчирхэг улс гүрнүүд салбарлан оршиж байв.
Европ-Азийг бараг бүхэлд нь хамарсан энэ өргөн уудам газар нутагт XIII зууны эхэнд нийтдээ 220 орчим сая хүн ам бүхий их бага 40 гаруй төр улс, 80 гаруй үндэстэн угсаатан, овог аймгууд оршиж байжээ. Харин тэр цагт монголчууд Хэрэйд, Мэргид, Найман зэрэг монголын өндөрлөгт байсан овог аймгуудыг дагуулан нэгтгэсэн ч нэг саяас илүү гарч байсангүй. Монгол морины туурайн мөр хүрсэн газар орныг өнөөгийн улс орнуудын хил хязгаарын түвшинд үзвэл,
Төв Азид: Казахстан, Киргизстан, Татарстан, Тажикстан, Туркменистан, Узбекстан, Афганистан, Пакистан, Энэтхэг,
Зүүн өмнөд Азид: Хятад, Япон, Тайван, Солонгос, Вьетнам, Бирм, Лаос, Малайз,
Бага Ази-Ойрхи Дорнодод: Иран, Ирак, Иордан, Сири, Изриаль, Ливан, Турк, Гүрж, Азербайжан, Армян,
Дорнод Европт: ОХУ, Укриан, Белорус, Молдав, Румын, Серб, Босни-Герцговен, Крота, Унгар, Словак, Чех, Польш, Австри зэрэг 3.6 тэрбум гаруй хүн ам бүхий 40 гаруй улс орнуудын нутаг дэвсгэр хамрагдана. Эндээс Монголчуудын байлдан дагууллын цар хэмжээг төсөөлөх боломжтой. Тэр цаг үеийг “Монголчуудын эрин үе” гэж нэрлэх ба монголчуудын дайн тулааныг “Монголчуудын дэлхийн дайн” хэмээн бичиж байна.
XIII зуун бүхэлдээ Монголын Их Эзэнт гүрний зуун байгаад зогсоогүй нийтдээ гурван зуун жилийн туршид монголчууд дэлхийн улс төр, эдийн засгийн бодлогыг тодорхойлж байжээ.
Энэ зуунуудад дэлхий даяар “Pax Mongolica” буюу Монголын Энх Төрийн бодлого бүхий л утгаараа төгс хэрэгжиж байв. Ямар ч цаг үед дан ганц цэвэр нэг үндэстнээс дэлхий нийт ийм нягт хамааралтай гурван зууны туршид оршин тогтнож байсангүй билээ. Монголчуудын эрин үед толгой дээрээ үнэт эрдэнэс дүүргэсэн сагс тавьчихаад Ойрхи Дорнодоос Хятад хүртэл аялахад ч айх аюулгүй амар амгалан байсан гэдэг.
Монголчуудын эрин үед үндэстний нийтлэгүүд бүрэлдэн тогтож, олон улсын дипломат харилцааны эх суурь тавигдаж, худалдаа-арилжаа болон соёлын харилцааны өргөн боломж нээгдсэнээр өрнө-дорнын соёлын интегралчлал асар үр дүнтэй болж, өнөөгийн  даяарчлалын цар хэмжээний үйл явц өрнөжээ.
Орос, гүрж цэргүүд Бээжингийн хориотой хотыг хамгаалж, хятад инженерүүд Бухар, Самаркандад оньсон зэвсэг бүтээж, франц дархан Хархоринд мөнгөн мод урлаж, швед, герман уурхайчид Алтайн нуруунд алт олзворлож, сартуул номч солонгост ном судар айлдаж, армян эр орост татвар хурааж, уйгар даргач Ойрхи Дорнодод усан суваг бариулж, араб мэргэд Хятадад одон орон судалж суужээ.
Ямар ч хөгжил дэвшлийн хөтөч нь мэдээлэл байдаг. Өнөөгийн даяаршил ч мөн л мэдээлэлд суурилж буй.
Монголчуудын эрин үед урд өмнө хэзээ ч байгаагүйгээр барахгүй тэр цагаас хойш XIX зууныг гартал даруй зургаан зуун жилийн туршид ч давж чадаагүй тийм хурдаар мэдээллийг хүргэж, солилцдог үр ашигтай системийг евроазийг дамнуулан бий болгожээ. Нэг хэсэгтээ л дэлхийн улс төр, дипломат харилцаанд, дээдсийн ордонд монгол бичиг, монгол хэл яг өнөөгийн англи хэл шиг чухал нөлөөтэй байж...
Монголчууд л чухам анх удаа өнөө ч хүрч чадаагүй байгаа үзэл бодол, шашны сүсэг бишрэл бүхнийг харилцан эрх тэгшээр хангаж болдог юм гэдгийг хүн төрөлтөнд нотлон харуулж чаджээ. Тэр цагийн Хархорин хотод үнэн алдартны, лалын, зомбын сүм хийдүүд зэрэгцэн оршиж, үе үе их хааны ордонд шашин шашны төлөөлөгч, лам хуврагуудын хооронд хэнийх нь шашин илүү баталгаа нотолгоотой вэ гэсэн ном хаялцаан болдог байжээ. Христ хийгээд лалууд бие биенийхээ барааг ч харахыг нүгэлд үздэг шашны үл тэвчих үзэлд хэт дөрлүүлчихсэн байсан цаг үед шүү дээ. Европ дахин католик сүм хийдийн ягшмал номлолд хүлэгдэн хөгжил дэвшлийнхээ боломжийг Пап ламынхаа жанчинд даруулчихаад хэдэн зуунаар харанхуйлан нойрмоглож байсныг монголчуудын хүчирхэг эрчтэй довтолгоон цочоон сэрээгээд зогсохгүй энэхүү монгол хэмээх хүчирхэг улс үндэстэн хэн бэ?, тэдний аж төрөн орших нууцлаг алс дорно гэгч хаана вэ? гэдгийг сонирхох, нээж илрүүлэх хүсэл тэмүүлэл нь эх дэлхийгээ бөөрөнхий болохыг танин мэдсэн газарзүйн аугаа их нээлтүүдэд хүргэжээ. Энэ нээлтүүд нь Европ дахины оюун сэтгэлгээнд үлэмжийн хувьсгал болж, улмаар аугаа их сэргэн мандлын эрин зуунуудыг эхлүүлсэн байна.
Олон ч түүхч, судлаачид (Жак Уэтерфорд, М. Правдин, Ким Жон Рэ, Х.Лэмб, А.Дугин, Окада Хэдихиро, Ж. Куртин гм...) “Чингис хааны Монголчууд өнөөгийн шинэ дэлхий ертөнцийн үндэс суурийг тавьсан” гэсэн гаргалаа, дүгнэлт хийж буй нь гарцаагүй үнэнтэй нүүр тулсны үр дүн юм.
Өөр ямар ч улс үндэстэн, өнөөдрийн Америк ч тэр ийм хүчирхэг нөлөөтэй байж чадаагүй. Энэ цагийн хүчирхэг их гүрэн Америкийн нөлөөлөл 100 гаруйхан жилийн түүхтэй ба өнөөдөр уруудан гундах талруугаа нэгэнт орчихжээ. Америк ардчилал, шинжлэх ухаан, техник технологийн дэвшлийн давамгайлал, америк соёлын нөлөө болон америкийн улс төр, эдийн засаг, цэрэг зэвсгийн түрэмгий дарамт хэдий их ч тухайн эрин цагтаа Монголчуудын дэлхий дахинаа нөлөөлсөнтэй харьцуулашгүй.
Чингис хааны монголчууд шударга үнэний ёс, зөрчиж болшгүй зарчмуудыг аянга цахилгааны хүчээр дэлхий дахинаа тулган хүлээлгэсэн юм.
Олон ч улс орнууд өөрийн эзэн удирдагчаа хэдэн зууны туршид зөвхөн шууд угсааны монгол хүнээр л өргөмжлөн дээдэлж ирсэн ба хэсэг бусаг бүс нутгуудад, ялангуяа Дундад Азид (Узбек, Туркмен, Казах зэрэг) бараг XX зууныг хүртэл энэ ёсыг огтоос зөрчиж зүрхлээгүй ирсэн байдаг. 
Мөн олон ч улс орны эзэн хаад монгол гүнжтэй хуримлан, тэдний үр удам эрч хүчний илэрхийлэл болсон монгол цусаар сэлбэгдэн, сайжирч байжээ. Тэдний хувьд монгол гүнжтэй хуримлах нь нэр төрийн хэрэг, дэлхийн язгууртны зэрэг дэвд дэвшин орж буй хэрэг болдог байж. Дундад Азийнхнаас гадна Орос, Польш, Литва, Манж, Солонгос, Бирм зэрэг олон орны эзэн хаадын судсаар ямар нэгэн хэмжээгээр монгол цус гүйж байсан... Тэнгэр мэт эрхэмсэг төгөлдөрийн шинж энэ билээ.


***
Монголчууд өрөөлийг ирлээд өөрөө элэгдэх билүү чулуу мэт ард түмэн.
Дэлхий дахины түүхэнд болсон томоохон байлдан дагуулалт бүхэн мөхөөх, устгах, уусган нэгтгэх, хүч чадлыг нь ховх сорон колоничлох зорилготой, тийм л зарчимтай байсан, тийм л үр дүнг дагуулдаг байсан. Харин монголчуудын байлдан дагуулал нь бүхий л шинж чанараараа өөр байжээ. Монголчуудын хүрсэн газар бүр энх амгалан тогтож, цусан далай, нурман цөл болтол нь дайлаад өнгөрсний дараа ч тэнд хөгжил цэцэглэл урьдахаасаа илүү эрчтэй байсан нь алаггүй шударга үнэнийг дээдэлсэн “Монголын Энх төр”-ийн бодлогын үр дүн байлаа. Үүнийг харуулах тодорхой хоёр, гурван жишээ өгүүлсү.
Монголчууд бид өөрсдөө Манжийн дарлалд 200 гаруй жил аж төрөхдөө бараг хэн болохоо мартах шахтлаа уруудан доройтсон бол харин бидний хоёр хөрш Орос, Хятад хоёр мөн төдий хэрийн хугацаанд монголчуудын дарлалд байхдаа харин ч өнөөгийн аугаа их хүч чадлынхаа эх ундаргыг олж авсан.
Баруунаасаа Герман, Польш, Литовын рыцариудад хавчигдан, зүүнээсээ эрэлхэг цоглог нүүдэлч кумануудад чичүүлэн, Кама гол, Уралын чинадад шахагдаж, 50 дугаар өргөргөөс урагш хол гарч үзээгүй шахам явсан оросууд, бараг л хот бүхэн нь өөртөө засах эрхтэй тархай бутархай байсан орос үндэстэн чухам Алтан ордны улсын татварын бодлогын үрээр нэгдсэн нэг ванлиг болон нэгдэж, монголчуудын далбаан дор л баруун зүгийн рыцариудын эсрэг илдээ өргөх бяр чадал гарт нь суусан юм. Тэгээд ч зогсохгүй Алтан ордон уруудан доройтоход тэдний газар нутгийг өвлөж авснаар ирээдүйн их эзэнт гүрнийхээ гарааг эхэлсэн байдаг.
Хятадын тухайд бүр ч ярилтгүй. Тэр цаг үед Умард хятадын Алтан улс, Өмнөд хятадын Сүн улс, Баруун өмнөдийн Дали улс гэсэн хятад угсааны гурван томоохон улсыг монголчууд нэгтгэн нэгэн жолоо цулбуурт оруулж, нэгдмэл улс болгожээ. Оросуудын нэгэн адил хятадууд түүхэндээ хэзээ ч ийм том нэгдмэл улстай байж үзсэнгүй.
Үүний зэрэгцээ Их Юань буюу Монголын Хөх гүрний нийслэл болсноор нэг хэсэгтээ л Бээжин хот нь дэлхийн улс төр, урлаг соёл, худалдаа арилжааны төв болж байв. Тэр цагт усан замын худалдааны төв болгохоор Тяньжинаас Бээжин хүртэл 100 гаруй км усан суваг барьж босгосон байдаг. Ийнхүү дэлхийн төв болсноор Бээжин рүү, Хятад руу соёл, дэвшлийн охь бүхэн нэг хэсэгтээ л цутгажээ. Үүний үр өгөөж, ач холбогдлыг хэмжишгүй.
Монголын Их Юань гүрний үед л хятадын ард түмний нуруу тэнийж, өөр хоорондын үймээн самуунгүй түвшин болж, хүн ам нь огцом өссөн байдаг. Монголын Хөх гүрэн буюу Их Юаний хаялага үр өгөөж хятадад асар их байлаа. Юань гүрний дараа босож ирсэн цэвэр хятадын Мин гүрэн нь өмнөх Юань гүрнийхээ газар нутаг, эрч хүч, баялаг бүхнийг нь өвлөн авсан.
Хамгийн гол нь оросын ч, хятадын ч үндэстнийх нь нэгдмэл нийтлэг байдал монголчуудын эрин цагт бүрэлдэн бий болсон юм. Нэгдмэл улс үндэстнээс илүү эрхэм чухал зүйл гэж юу байх билээ.
Гэтэл орос, хятадын аль нь ч бидэнд хэзээ ч талархаж байсангүй. Баярлаж талархах нь бүү хэл Оросууд монголчуудыг зэрлэг, бүдүүлэг, алуурчин тонуулчин хэмээн үгсийн муугаар дуудан гоочлох нь олонтаа. Хятадуудын хувьд Монголын энх төрийн дээвэр туурганы нэгэн хэсэгт толгой хоргодож явсныгаа гул барин монгол нь хятадын нэг хэсэг мөн, тиймээс монгол хятад хоёр нэг дээвэр туурган дотор байх ёстой хэмээх муйхар үзэл бодол хятадын хөрсөнд гүн бат шингэжээ.
Энэтхэг ч мөн адил. Лал, хиндү, бурхны шашин хоорондын үргэлжийн зөрчил тэмцэлтэй, олон ханлигт хуваагдсан энэтхэгийн хойгийг Цагаадайн угсааны цөөхөн монгол эрс очин, бүхэл хойгоор нь нэгтгэн, нэгэн улс болгож өгчээ. 1526 онд Бабаар хааныг анх очиход Энэтхэгт 21 бие даасан их бага улс байжээ.
Бабаарын монголчууд гялалзсан авьяаслаг, эрч хүчтэй, эрмэлзэл тэмүүлэл дүүрэн хүмүүс байж. Тэд энэтхэг орныг зөвхөн нэгтгээд зогсохгүй дундад зууны төгсгөлд очир эрдэнэ мэт гялалзсан баян тансаг улсыг бүтээн босгож, дэлхий дахиныг гайхуулж, Европынхны шуналыг түймэрдэж явжээ.
Тэд улсаа Их Монгол (Great Mughal буюу Их Могул. Энэ нь монгол гэсэн үгийн түрэг бичлэгт хувирсан дуудлага юм) хэмээн нэрлэжээ. Гурван зууны туршид ноёрхсон Энэтхэг дэх Их Монголчуудын өв аугаа баялаг. Уран барилга, ордны хэл, яруу найраг, уран зураг, цэрэг зэвсгийн урлаг, хувцас өмсгөл, цэцэрлэг, газар тариалан, шинжлэх ухаан-технологи гээд бүхий л салбарт арвин их. Харин хаа ч гэж энэтхэгүүд орос, хятадын адил монголчуудыг учиргүй мууд үздэггүй, монголчууд бол язгуурлаг үндэстэн гэсэн итгэл тэдэнд бага ч болов байгаа нь анзаарагддаг.


***
Энэ бүхнээс харахад Монголын эрин үе ямаршуухан их далайц цараатай, үр дагавар ул мөртэй байсан нь төсөөлөгдөнө. Энд дурдсан түүх нь монгол туургатны түүхийн зөвхөн нэг хэсэг болох Монголын Эзэнт Их Гүрэн, түүний үр нөлөөлөл төдий. Бидний түүх зөвхөн үүгээр хязгаарлагдахгүй.
2200 гаруй жилийн өмнө өвөг монголчууд Хүннү  хэмээх төрт их улсыг үүтгэн байгуулж, Ляодунаас Балхаш нуур хүртлэх төв Азийн өргөн уудам газар нутгийг эрхшээн, их талын нүүдэлч олон овог аймгуудыг нэгэн тугын дор нэгтгэн зангидаж явжээ. Хүн төрөлхтний долоон гайхамшгийн нэг болсон хятадын Их Цагаан хэрэм нь Хүннү нарын хичнээн хүчирхэг байсны нуталгаа юм. Эртний улсууд, ялангуяа нүүдэлчдийн дотор Хүннү гүрэн шиг томоохон төрт улсыг байгуулсан нь үгүй.
Хүннү гүрэн дундад эринээс өмнөх түүхэнд Азийн нүүдэлчдийн ганц чимэг нь, бахархал, охь манлай нь байлаа.
Саяхан Архангайн “Гол мод I, II” булшнаас гарсан Хүннүгийн язгууртны цогц олдвор нь Хүннү нарыг Хятадын болоод Скифийн соёлоос эрс ялгаатай бие даасан өндөр хөгжил бүхий өв соёлтой байсныг улам бататгажээ. Хүннү ялгууртны нарийн нандин хийцтэй, инженерийн өвөрмөц шийдэлтэй сүйх тэрэг нь хятадын үе үеийн улсуудад хэрэглэж байснаас онхи ондоо. Хүрэл, төмөр боловсруулах технологи ч мөн өөр хийгээд нууцыг нь тайлахуйяа бэрх. Ромын зөвхөн ихэс дээдсийн хүрээнд хэрэглэгдэж байсан нэн ховор нандин уран нарийн шаазан аяга тэрхүү булшнаас гарсан нь цагтаа л дэлхийн гүрэн байсан Ромтой Хүннү гүрэн өндөр түвшний дипломат харилцаатай байсан байж болох юм гэсэн сонирхолтой таамаглалд ч хүргээд байна. Учир нь тийм аягыг худалдаа арилжаанд огт хэрэглэж байгаагүй аж. Ер нь Евро-Азиас олдсон Хүннүгийн 600 гаруй булшны 93 нь монголын нутгаас олдсон байдаг нь Хүннүчүүд энэ газар нутаг дээр өнө удаан оршин сууж байсныг илтгэнэ. Хүннүчүүд Хятадын 5 их төр, 16 улсын нүүрэн дээр өнө удаан оршин тогтножээ.
Могой хэдий тасравч гүрвэлийн дайтай. Хүннү гүрэн хэдий бутарсан ч Европыг түйвээх чадалтайгаа үлдэж.
Хожимхон Алтай нуруунаас ойлж гарсан хүннү нарын нэгэн хэсэг болох баруун Хүннүчүүд “Тэнгэрийн ташуур” болсон Аттила хааныхаа чадварлаг удирдлага дор Ромыг дайлан алба гувчуурт унагаж, готын овгууд, алан, скиф, галл, саксууд зэрэг олон овог аймгуудыг хөдөлгөөнд оруулж, Ард түмнүүдийн их нүүдэл хэмээх түүхэн их нүүдэл, суудлыг үүтгэжээ.
Хүннү гүрнээс хойш ч мөн Сяньби, Жужан, Кидан зэрэг нүүдэлчдийн хэд хэдэн хүчирхэг төрт улсуудыг өвөг монголчууд ээлж дараалан босгож, бас унагаж ч иржээ.
Өнөө цагийн монголчууд нь дэлхийд хосгүй нүүдэлчдийн төв голомтыг, өв соёлыг, хязгааргүй уудам газар нутгынхаа энгээр сэтгэдэг тэр сэтгэлгээний царааг нь өвлөн үлджээ.
Энэ бүх ер бусын түүх, цадигуудын цаана түүх сударт бичээд бичээд барагдашгүй ямархан их үйл явдал өрнөж, ямархан их үймээн бужигнаан болж, ямархан их цус, хөлс урсаж, ухаан бодол, ур чадвар зарцуулсныг, ямархан аугаа баатар эрс төрж, ямархан гайхамшигтай адал сонин явдлууд ундарч байсныг бичиж дуусгахуйяа бэрх. Монголын түүхийг судалдаг гадаадын судлаачид үе үе “Энэ бүхэн чухам яаж, ямар эрх хүчээр болж өнгөрөв өө?” хэмээн гайхан алмайрах нь цөөнгүй. Тэдний хувьд хариулт олоход хол хэцүү, харин бидний хувьд хариулт нь их ойрхон байх учиртай.
Учир нь тэр хариулт бидний сэтгэл зүрхэнд, ухаан бодолд бий.


***
Улс үндэстнүүдийн сэргэн мандал, хөгжил дэвшил нь зөвхөн эдийн засаг, шинжлэх ухаан, технологийн хөгжлөөс шалтгаалдаггүй. Ялангуяа дан ганц уул уурхайгаас бол бүр ч биш юм. Шингээж чадахгүй ходоодонд шар тос зохидоггүйн адил байгал эхийн баялгийг үр ашигтай, үлдээмжтэй ашиглах ухаан, чадвар үгүй бол өөрийгөө л хорлохоос цаашгүй. Үүнийг орчин үед “Баялгийн хараал” гэлцэнэ.
Сэргэн мандал гэдэг нь оюун санааны сэргэн мандлыг л хэлдэг. Оюун санаа сэргээгүй цагт мянган эдийн засаг, мянган технологийн дэвшил, мянган Оюутолгой  байгаад нэмэргүй юм. Европ дахиныг хамарсан сэргэн мандлын уг суурь нь оюун санааны сэргэн мандал байсан.
XIII зуунд Хамаг Монгол бусдаас илүү технологитойдоо, эдийн засгийн илүү их нөөцтэйдээ, их олон алтны уурхайтайдаа сэргэн мандаж, Их Гүрэн болоогүй юм. Харин ч Хамаг Монгол нь Их талын өндөрлөгт байсан Хэрэйд, Татар, Мэргид, Найманаас хүн амаар ч, эдийн засгийн нөөц боломжоор ч, хөгжил дэвшлээрээ ч, ер юм юмаараа илт дутуу байсан.
Харин ганцхан зүйлээр илүү байв, илүү илүүдээ хол тасархай давуу байсан юм. Чадваргүй гарт чичлүүр хутга бариулах осолтой. Юун өөрийгөө хамгаалах, өөрийгөө ч эсгэж, дүрж мэднэ. Харин чадварлаг гарт тэр чичлүүр хутга байваас ямар ч илднээс илүүгээр аймшигт хүчирхэг зэвсэг болж хувирна. Үүнтэй адил, ард түмний чадвар нь оюун санааны сэргэлт, ёс зүй, үзэл санааны давуу тал юм. Монголчууд чухам үүгээрээ л бусдаас илүү байсан.
Энэ давуу тал гэдэг нь Дээд тэнгэрээс заяат төрсөн Их Чингис хааны монголчуудынхаа оюун санаа, сэтгэл зүрхэнд итгэл үнэмшил болгож, зарлан тунхагласан
- үндэсний эв нэгдлийн үзэл санаа,
- нийтлэг эрх ашгийн төлөө өөрийгөө ч, үр удмаа ч золиослох эрхэм дээд ёсзүй,
- гарцаагүй үнэнийг онож чадах хөлбөрөлтгүй чин шударга зарчим, энэ гурав байв.
Чингис хаан “Сэтгэлийг нь эрхшээвээс бие нь хаа холдох...” хэмээн сургажээ. Сэтгэлийг эрхшээдэг хүчин зүйл нь чухам дээрх гурав билээ. Энэ бол шашны мухар сүсгээр эрхшээх биш, айдас хүйдсээр дарамтлан дарангуйлах ч биш, ямар нэгэн онол, изм-ээр тархи толгойг нь угаах асуудал бүр ч биш, харин байгал орчинтойгоо, хүн орчинтойгоо нэг оршихуйн эд эс болохоо мэдрэн аж төрөх энгийн үзэл санаа. Энэ энгийн дотор худал хуурмаг, засдаг гоёл гэж үгүй. Яагаад гэвэл энэ байгаллаг амьдрал. Байгал хэлээ ч худал ааш гаргадаггүй билээ. Хүчирхэгийн үндэс нь энд бий.
Хэн бүхний мэдэх, ярих мэт ийм энгийн боловч амьдрал дээр хэзээ ч хэрэгжимгүй алс хол байдаг энэ л зарчмуудыг Чингис хаан бодитой болгож, үндэс угсаа нэгтнүүдийнхээ амьдралынх нь өдөр тутмын хэвшил, баяр баясал, утга учир болгож чадсан юм. Тэгээд ч зогсоогүй энэ зарчим нь Монголын Эзэнт их гүрэн даяар хэрэгжиж, Монголын Энх төрийн (Pax Mongolica) бодлогын цөм болж байв. Өөрөөр хэлбэл хүн төрөлхтний сэтгэлийг эрхшээж байв.
Тийм учраас монголчууд тэнгэрт ивээгдэж, тийн дэлхийн энгээр дэлж, тийм эрхэмсэг оршиж байж. Чухам тийм учраас л бидний түүх далай мэт арвин баялаг, тэнгэр мэт сүр жавхлантай, аянга мэт эрх хүчирхэг байжээ.

Улиастай, Баатархайрханы бэл.
2013 оны 4 сарын 3.


Далай мэт... Тэнгэр мэт... Аянга мэт...
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (2)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно
Зочин
Сайхан бичжээ. Ийм агуу түүхээрээ Монгол хүн бүр бахархах эрхтэй. Өвөг дээдэсдээ, Их эзэн Чингис хаандаа мөргөе

2013-04-19 | 22:02:09 | 49.0.132.24 |

Зочин
Ямар гутранга санаа вэээ? Хүүхдэд л үл харуулмаар юм байна.

2013-04-19 | 10:04:20 | 182.160.41.68 |


   



"Яг одоо СХД, БЗД-т агаарын бохирдол ДЭМБ-ын зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс давсан тул анхаарна уу” гэсэн нь төөрөгдүүлсэн мессеж гэв
19:11

Сүүлийн өдрүүдэд “Яг одоо Сонгинохайрхан, Баянзүрх дүүргүүдэд агаарын бохирдол ДЭМБ-ын зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс 

Сүүлийн өдрүүдэд “Яг одоо Сонгинохайрхан, Баянзүрх дүүргүүдэд агаарын бохирдол ДЭМБ-ын зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс 

»»
Ким Кардашьян, Канье Уэст нар гэрлэлтээ албан ёсоор цуцалжээ
18:20

Ким Кардашиан, Канье Уэст нар гэрлэлтээ цуцлуулах тохиролцоонд хүрсэн тухай Америкийн хэвлэлүүд мэдээллээ.

Ким Кардашьян, Канье Уэст нар гэрлэлтээ албан ёсоор цуцалжээ

Ким Кардашиан, Канье Уэст нар гэрлэлтээ цуцлуулах тохиролцоонд хүрсэн тухай Америкийн хэвлэлүүд мэдээллээ.

»»
Төрийн бүх шатны байгууллагууд энэ жил шинэ жил тэмдэглэхгүй
16:45

2022 оны дөрөвдүгээр сарын 29-ний өдрөөс хэрэгжиж эхэлсэн Төрийн хэмнэлтийн тухай хуулиар төр, түүний бүх шатны байгууллага, нийтийн албаныхан төсвийн зардлаар шинэ жил тэмдэглэх боломжгүй.

Төрийн бүх шатны байгууллагууд энэ жил шинэ жил тэмдэглэхгүй

2022 оны дөрөвдүгээр сарын 29-ний өдрөөс хэрэгжиж эхэлсэн Төрийн хэмнэлтийн тухай хуулиар төр, түүний бүх шатны байгууллага, нийтийн албаныхан төсвийн зардлаар шинэ жил тэмдэглэх боломжгүй.

»»
ВИДЕО: Байшингийн нуранганд дарагдаж, хоёр хоносон бяцхан хүүг аварчээ
16:03

Даваа гарагт Индонезид хүчтэй газар хөдлөсний улмаас байшин барилга сүйдэж, олон хүн амиа алдсан юм. 

ВИДЕО: Байшингийн нуранганд дарагдаж, хоёр хоносон бяцхан хүүг аварчээ

Даваа гарагт Индонезид хүчтэй газар хөдлөсний улмаас байшин барилга сүйдэж, олон хүн амиа алдсан юм. 

»»
Н.Энхбаяр: Үйлийнхээ үрийг би өөрөө үүрээд бурханы өмнө очно
15:03

“Fuckup night” арга хэмжээн дээр Монгол Улсын гурав дахь Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр “Behind the Mask” сэдвээр илтгэл тавьсныг Sonin.mn сийрүүлэн олон нийтэд хүргэжээ.

Н.Энхбаяр: Үйлийнхээ үрийг би өөрөө үүрээд бурханы өмнө очно

“Fuckup night” арга хэмжээн дээр Монгол Улсын гурав дахь Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр “Behind the Mask” сэдвээр илтгэл тавьсныг Sonin.mn сийрүүлэн олон нийтэд хүргэжээ.

»»
“Тавантолгой түлш” ХХК өөрсдийн үйл ажиллагааг тагнуулын байгууллагаар шалгуулахаар болсноо мэдэгдлээ
14:45

БНХАУ-аас сайжруулсан шахмал түлш оруулж ирдэг гэх мэдээллийг “Тавантолгой түлш” ХХК няцааж, энэхүү асуудлыг шалгуулах хүсэлтээ өнөөдөр Тагнуулын ерөнхий газарт хүргүүллээ.

“Тавантолгой түлш” ХХК өөрсдийн үйл ажиллагааг тагнуулын байгууллагаар шалгуулахаар болсноо мэдэгдлээ

БНХАУ-аас сайжруулсан шахмал түлш оруулж ирдэг гэх мэдээллийг “Тавантолгой түлш” ХХК няцааж, энэхүү асуудлыг шалгуулах хүсэлтээ өнөөдөр Тагнуулын ерөнхий газарт хүргүүллээ.

»»
Эрчим хүчний шилжилт хийхгүйгээр өнөөдрийн нөхцөл байдал арилах боломжгүй
14:42

ДЭМБ-ын 2021 оны тайланд дурдсанаар дэлхий нийтэд агаарын бохирдлоос үүдэлтэйгээр жил бүр 7 сая хүн нас барж байгаа бөгөөд ихэнх хувь нь бага дунд орлоготой улс орны ард, иргэд байна. 

Эрчим хүчний шилжилт хийхгүйгээр өнөөдрийн нөхцөл байдал арилах боломжгүй

ДЭМБ-ын 2021 оны тайланд дурдсанаар дэлхий нийтэд агаарын бохирдлоос үүдэлтэйгээр жил бүр 7 сая хүн нас барж байгаа бөгөөд ихэнх хувь нь бага дунд орлоготой улс орны ард, иргэд байна. 

»»
Хятадын сансрын хөлөг тойрог замын станцад амжилттай залгагджээ
14:37

Хятадын "Шэньжөү-15" жолоодлогот сансрын хөлөг лхагва гаргийн өглөө тойрог замын “Тяньгун” станцын үндсэн модульд амжилттай залгагдлаа  тус улсын Жолоодлогот нислэгийн хөтөлбөрийн газраас /CMSA/ мэдээлэв.

Хятадын сансрын хөлөг тойрог замын станцад амжилттай залгагджээ

Хятадын "Шэньжөү-15" жолоодлогот сансрын хөлөг лхагва гаргийн өглөө тойрог замын “Тяньгун” станцын үндсэн модульд амжилттай залгагдлаа  тус улсын Жолоодлогот нислэгийн хөтөлбөрийн газраас /CMSA/ мэдээлэв.

»»
Төрийн бүх шатны байгууллага, нийтийн албаныхан ШИНЭ ЖИЛ хийхгүй
14:21

Төрийн хэмнэлтийн тухай хуулар төр, түүний бүх шатны байгууллага, нийтийн албаныхан шинэ жил тэмдэглэх боломжгүй. Харин хувиасаа мөнгө, төлбөрийг гаргаж баярлаж болох журамтай гэж нэгэн эх сурвалж тодруулсан байна. 

Төрийн бүх шатны байгууллага, нийтийн албаныхан ШИНЭ ЖИЛ хийхгүй

Төрийн хэмнэлтийн тухай хуулар төр, түүний бүх шатны байгууллага, нийтийн албаныхан шинэ жил тэмдэглэх боломжгүй. Харин хувиасаа мөнгө, төлбөрийг гаргаж баярлаж болох журамтай гэж нэгэн эх сурвалж тодруулсан байна. 

»»
МУГТ М.Анхцэцэг хүндийг өргөлтийн ДАШТ-д эх орноо төлөөлнө
13:41

Колумб улсын Богота хотод хүндийн өргөлтийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн арванхоёрдугаар сарын 4-6-нд болно. Тэмцээнд манай улсаас Үндэсний шигшээ багийн дасгалжуулагч Ц.Хосбаярын удирдлага дор гавьяат тамирчин М.Анхцэцэг, ОУХМ О.Дархижав, Г.Анужин, Э.Энхтамир нар өрсөлдөхөөр бэлтгэл сургуулилтаа хийж буй.

МУГТ М.Анхцэцэг хүндийг өргөлтийн ДАШТ-д эх орноо төлөөлнө

Колумб улсын Богота хотод хүндийн өргөлтийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн арванхоёрдугаар сарын 4-6-нд болно. Тэмцээнд манай улсаас Үндэсний шигшээ багийн дасгалжуулагч Ц.Хосбаярын удирдлага дор гавьяат тамирчин М.Анхцэцэг, ОУХМ О.Дархижав, Г.Анужин, Э.Энхтамир нар өрсөлдөхөөр бэлтгэл сургуулилтаа хийж буй.

»»
Говь-Алтайгаас мах ачсан машины эхний цуваа Улаанбаатар хот руу хөдөлжээ
13:34

Говь-Алтай аймгийн малчид махаа ченжээр дамжуулалгүй Улаанбаатарын хэрэглэгчдэд хүргэнэ хэмээн өнгөрсөн аравдугаар сард зарлаж байв.

Говь-Алтайгаас мах ачсан машины эхний цуваа Улаанбаатар хот руу хөдөлжээ

Говь-Алтай аймгийн малчид махаа ченжээр дамжуулалгүй Улаанбаатарын хэрэглэгчдэд хүргэнэ хэмээн өнгөрсөн аравдугаар сард зарлаж байв.

»»
Сайд асан П.Сэргэлэн мисс охиноороо бахархав
13:28

Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газарт Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдаар ажиллаж байсан П.Сэргэлэн мисс охиноороо бахархав. Түүний охин С.Нандин Филиппин улсын Манила хотод аравдугаар сарын 24-нөөс бүтэн сар гаруй үргэлжилсэн "Эх дэлхийн мисс" тэмцээнд эх орноо төлөөлөн амжилттай оролцлоо

Сайд асан П.Сэргэлэн мисс охиноороо бахархав

Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газарт Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдаар ажиллаж байсан П.Сэргэлэн мисс охиноороо бахархав. Түүний охин С.Нандин Филиппин улсын Манила хотод аравдугаар сарын 24-нөөс бүтэн сар гаруй үргэлжилсэн "Эх дэлхийн мисс" тэмцээнд эх орноо төлөөлөн амжилттай оролцлоо

»»
С.Наранцогтыг Эдийн засаг, хөгжлийн дэд сайдаас чөлөөлж, “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар томилжээ
12:41

Засгийн газрын ээлжит хуралдааны шийдвэрээр “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар Эдийн засаг, хөгжлийн дэд сайд С.Наранцогтыг томилжээ.

С.Наранцогтыг Эдийн засаг, хөгжлийн дэд сайдаас чөлөөлж, “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар томилжээ

Засгийн газрын ээлжит хуралдааны шийдвэрээр “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар Эдийн засаг, хөгжлийн дэд сайд С.Наранцогтыг томилжээ.

»»
"Катар 2022"-ын бэлтгэл ажилд оролцсон 400-500 цагаач ажилтан амь үрэгдсэн
12:09

Дэлхийн аварга шалгаруулах хөлбөмбөгийн тэмцээнийг зохион явуулах, өв болгон ашиглах асуудал эрхэлсэн дээд хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Хасан аль-Тавади Катар-2022-ын бэлтгэл ажилд оролцож байсан 400-500 цагаач ажилчид амиа алдсан гэдгийг мэдэгдлээ. 

Дэлхийн аварга шалгаруулах хөлбөмбөгийн тэмцээнийг зохион явуулах, өв болгон ашиглах асуудал эрхэлсэн дээд хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Хасан аль-Тавади Катар-2022-ын бэлтгэл ажилд оролцож байсан 400-500 цагаач ажилчид амиа алдсан гэдгийг мэдэгдлээ. 

»»
Хүүхдийн паркийн урд гармыг маргаашаас хаана
11:53

“Замын цагдаагийн газрын ойролцоох гүүрэн гарц барих” төсөл хэрэгжих хугацаанд Улаанбаатар – Амгалан өртөө хоорондын замын 406 дугаар километр дэх гармыг хааж 405 дугаар километрийн 6-р зуут /Хүүхдийн паркийн урд талд/ шинээр түр гарам нээж ажилласан.

Хүүхдийн паркийн урд гармыг маргаашаас хаана

“Замын цагдаагийн газрын ойролцоох гүүрэн гарц барих” төсөл хэрэгжих хугацаанд Улаанбаатар – Амгалан өртөө хоорондын замын 406 дугаар километр дэх гармыг хааж 405 дугаар километрийн 6-р зуут /Хүүхдийн паркийн урд талд/ шинээр түр гарам нээж ажилласан.

»»
Япон улсын найман иргэнд "Алтан гадас" одон хүртээлээ
11:42

Монгол болон Япон улс хоорондоо дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ой энэ онд тохиож байгаа. 

Япон улсын найман иргэнд

Монгол болон Япон улс хоорондоо дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ой энэ онд тохиож байгаа. 

»»
Алибабагийн үүсгэн байгуулагч Токио хотод нуугдаж байгааг мэдээлжээ
11:35

Хятадын хамгийн баян хүмүүсийн нэг, Алибаба группийн үүсгэн байгуулагч Жэк Ма гэр бүлийн хамт Токио хотод олны нүднээс далд амьдарч байгаа тухай Financial Times сонин өчигдөр мэдээлжээ.

Алибабагийн үүсгэн байгуулагч Токио хотод нуугдаж байгааг мэдээлжээ

Хятадын хамгийн баян хүмүүсийн нэг, Алибаба группийн үүсгэн байгуулагч Жэк Ма гэр бүлийн хамт Токио хотод олны нүднээс далд амьдарч байгаа тухай Financial Times сонин өчигдөр мэдээлжээ.

»»
АЙЛЧЛАЛ: Монгол Улсын тогтвортой хөгжлийг Япон Улс цаашид ч тууштай дэмжинэ
11:26

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Япон Улсын Засгийн газрын урилгаар тус улсад хийж буй төрийн айлчлалын хүрээнд Япон Улсын Ерөнхий сайд Ф.Кишида-тай 2022 оны 11 дүгээр сарын 29-ний өдөр 

АЙЛЧЛАЛ: Монгол Улсын тогтвортой хөгжлийг Япон Улс цаашид ч тууштай дэмжинэ

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Япон Улсын Засгийн газрын урилгаар тус улсад хийж буй төрийн айлчлалын хүрээнд Япон Улсын Ерөнхий сайд Ф.Кишида-тай 2022 оны 11 дүгээр сарын 29-ний өдөр 

»»
Монгол, Японы тусгай стратегийн түншлэлийг байгуулах хамтарсан мэдэгдэл гаргалаа
11:23

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, Япон улсын Ерөнхий сайд Фүмио Кишида нарын албан ёсны хэлэлцээний дүнгээр “Монгол Улс, Япон Улсын энх тайван, 

Монгол, Японы тусгай стратегийн түншлэлийг байгуулах хамтарсан мэдэгдэл гаргалаа

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, Япон улсын Ерөнхий сайд Фүмио Кишида нарын албан ёсны хэлэлцээний дүнгээр “Монгол Улс, Япон Улсын энх тайван, 

»»
Цахим спортын COLIZEUM-ын Монгол дахь анхны салбар нээгдлээ
11:20

Шинэ үеийн залууст зориулсан цахим спортын арена эхний салбараа МУИС-ийн 5-р байрны урд нээлээ.

Цахим спортын COLIZEUM-ын Монгол дахь анхны салбар нээгдлээ

Шинэ үеийн залууст зориулсан цахим спортын арена эхний салбараа МУИС-ийн 5-р байрны урд нээлээ.

»»
Өмнөд Солонгосын шигшээ баг хожигдсоны дараа “Ghana” шоколад солонгосчуудын анхаарлын төвд оров
10:49

Даваа гарагт Өмнөд Солонгосын шигшээ баг хэсгийн сүүлийн тоглолтдоо баруун Африкийн Гана улсын багт харамсалтайгаар хожигдож, ДАШТ-ий хасагдах шатанд шалгарах магадлал нэлээд буурсан билээ.

Өмнөд Солонгосын шигшээ баг хожигдсоны дараа “Ghana” шоколад солонгосчуудын анхаарлын төвд оров

Даваа гарагт Өмнөд Солонгосын шигшээ баг хэсгийн сүүлийн тоглолтдоо баруун Африкийн Гана улсын багт харамсалтайгаар хожигдож, ДАШТ-ий хасагдах шатанд шалгарах магадлал нэлээд буурсан билээ.

»»
"Хүннү 2222" хорооллын цахилгаан шатнаас хүн унаж нас баржээ
10:33

"Баригдаж байгаа барилгын есөн давхарт ажил хийж байсан хүн лифтнээс унаад нас барчихлаа" гэх мэдээлэл өчигдөр 12:39 цагт цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ. 

"Баригдаж байгаа барилгын есөн давхарт ажил хийж байсан хүн лифтнээс унаад нас барчихлаа" гэх мэдээлэл өчигдөр 12:39 цагт цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ. 

»»
БШУЯ: Сурагчдын амралтыг наашлуулах боломжгүй
16:40

Цаг агаар огцом хүйтрэхтэй холбоотойгоор нийслэлийн Засаг дарга Д.Сумъяабазар захирамж гаргаж, энэ сарын 28-ны өдөр ЕБС, цэцэрлэгийн сургалтыг цахимаар явуулсан билээ. Өөрөөр хэлбэл, сургууль цэцэрлэгийн багачууд өнөөдрөөс хичээлдээ хэвийн явж эхэлж буй. Тэгсэн ч хүйтний эрч, түгжрэл буураагүй буюу нөхцөл байдал өөрчлөгдөөгүй хэвээр.

БШУЯ: Сурагчдын амралтыг наашлуулах боломжгүй

Цаг агаар огцом хүйтрэхтэй холбоотойгоор нийслэлийн Засаг дарга Д.Сумъяабазар захирамж гаргаж, энэ сарын 28-ны өдөр ЕБС, цэцэрлэгийн сургалтыг цахимаар явуулсан билээ. Өөрөөр хэлбэл, сургууль цэцэрлэгийн багачууд өнөөдрөөс хичээлдээ хэвийн явж эхэлж буй. Тэгсэн ч хүйтний эрч, түгжрэл буураагүй буюу нөхцөл байдал өөрчлөгдөөгүй хэвээр.

»»
"Аялал жуулчлалын тухай хуульд ховор амьтдыг дуудлагаар худалдахаар тусгасныг эсэргүүцэж байна"
16:07

БОАЖЯ-наас Ан амьтныг дуудлага худалдаагаар худалдах асуудлыг Аялал жуулчлалын тухай хуульд тусгаж байгааг ан амьтан хамгаалах ТББ-ууд эсэргүүцэж хэвлэлийн хурал хийв.

БОАЖЯ-наас Ан амьтныг дуудлага худалдаагаар худалдах асуудлыг Аялал жуулчлалын тухай хуульд тусгаж байгааг ан амьтан хамгаалах ТББ-ууд эсэргүүцэж хэвлэлийн хурал хийв.

»»
Угсармал орон сууцны барилгуудыг бүрэн дулаалбал 45 мянган айлын дулааны эрчим хүчийг хэмнэх боломжтой гэв
15:16

Угсармал орон сууцны барилгуудын дулаан алдагдлыг бууруулах чиглэлээр үе шаттай ажлууд хийгдэж байгаа аж. Улаанбаатар хотын төвийн зургаан дүүргийн 14 хороололд 1,077 угсармал орон сууцны барилга байдаг. Энэ нь түгээж буй дулааны эрчим хүчний гурав орчим хувийг эзэлдэг байна.

Угсармал орон сууцны барилгуудыг бүрэн дулаалбал 45 мянган айлын дулааны эрчим хүчийг хэмнэх боломжтой гэв

Угсармал орон сууцны барилгуудын дулаан алдагдлыг бууруулах чиглэлээр үе шаттай ажлууд хийгдэж байгаа аж. Улаанбаатар хотын төвийн зургаан дүүргийн 14 хороололд 1,077 угсармал орон сууцны барилга байдаг. Энэ нь түгээж буй дулааны эрчим хүчний гурав орчим хувийг эзэлдэг байна.

»»
Сураггүй алга болсон малчины нүүр, хөлийн хуруу хөлдсөн байдалтай олджээ
15:01

Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын Хангал багийн Далангийн зүүн даваа гэдэг газар /аймгийн төвөөс баруун хойд зүгт 268 км, сумын төвөөс зүүн зүгт 30 км/-т Тус сумын харьяат малчин А нь арваннэгдүгээр сарын 27-ны өдрийн 11:00 цагийн орчим мал хариулж яваад сураггүй алга болсон тухай дуудлагыг онцгой байдлын хэлтэст өгчээ.

Сураггүй алга болсон малчины нүүр, хөлийн хуруу хөлдсөн байдалтай олджээ

Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын Хангал багийн Далангийн зүүн даваа гэдэг газар /аймгийн төвөөс баруун хойд зүгт 268 км, сумын төвөөс зүүн зүгт 30 км/-т Тус сумын харьяат малчин А нь арваннэгдүгээр сарын 27-ны өдрийн 11:00 цагийн орчим мал хариулж яваад сураггүй алга болсон тухай дуудлагыг онцгой байдлын хэлтэст өгчээ.

»»
Дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул дэлбэрчээ
14:47

ВАШИНГТОН. /BBC/. Хавай арал дээр оршдог Мауна-Лоа хэмээх дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул сүүлийн 40 орчим жилийн хугацаанд анх удаагаа дэлбэрчээ.

Дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул дэлбэрчээ

ВАШИНГТОН. /BBC/. Хавай арал дээр оршдог Мауна-Лоа хэмээх дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул сүүлийн 40 орчим жилийн хугацаанд анх удаагаа дэлбэрчээ.

»»
Катар-2022: Марокко хожсоноор Бельги улсад үймээн болов
14:12

Марокко болон Бельгийн шигшээ багууд Ням гаригт тоглосон. Гэтэл Марокко улс 2:0 харьцаатай хожсоны дараа Бельги, Голландын хэд хэдэн хотод үймээн самуун дэгджээ. Брюссельд цугласан олныг тараахын тулд цагдаа нар нулимс асгаруулагч хий цацаж, усан буугаар буудсаны эцэст нийт 20 орчим хүнийг баривчлав. Голландын Роттердам боомт хотод цагдаагийн хоёр ажилтан шархадсан байна. Өдгөө ихэнх хот эргээд тайван байдалтай болсон.

Катар-2022: Марокко хожсоноор Бельги улсад үймээн болов

Марокко болон Бельгийн шигшээ багууд Ням гаригт тоглосон. Гэтэл Марокко улс 2:0 харьцаатай хожсоны дараа Бельги, Голландын хэд хэдэн хотод үймээн самуун дэгджээ. Брюссельд цугласан олныг тараахын тулд цагдаа нар нулимс асгаруулагч хий цацаж, усан буугаар буудсаны эцэст нийт 20 орчим хүнийг баривчлав. Голландын Роттердам боомт хотод цагдаагийн хоёр ажилтан шархадсан байна. Өдгөө ихэнх хот эргээд тайван байдалтай болсон.

»»
Европ тивд хар тамхи нийлүүлдэг “супер картель”-ыг зургаан улс хамтран илрүүлжээ
14:00

Европ тивийн кокаины нийлүүлэлтийн гуравны нэгийг дангаараа хангадаг “супер картель”-ыг зургаан улсын хууль сахиулагчид хамтран илрүүлснийг Европол байгууллага Даваа гарагт зарлажээ.

Арван нэгдүгээр сарын 8-19-ны хооронд Европын орнууд болон Арабын Нэгдсэн Эмират Улсад явуулсан ажиллагааны үеэр нийт 49 сэжигтнийг баривчилсан байна.

Европ тивд хар тамхи нийлүүлдэг “супер картель”-ыг зургаан улс хамтран илрүүлжээ

Европ тивийн кокаины нийлүүлэлтийн гуравны нэгийг дангаараа хангадаг “супер картель”-ыг зургаан улсын хууль сахиулагчид хамтран илрүүлснийг Европол байгууллага Даваа гарагт зарлажээ.

Арван нэгдүгээр сарын 8-19-ны хооронд Европын орнууд болон Арабын Нэгдсэн Эмират Улсад явуулсан ажиллагааны үеэр нийт 49 сэжигтнийг баривчилсан байна.

»»
Импортоор шахмал түлш авч борлуулсан тохиолдол байхгүй
13:57

"Тавантолгой түлш" компаниас сайжруулсан шахмал түлшний нөөц болон түлштэй холбоотой бусад асуудлаар өнөөдөр мэдээлэл өглөө.

Тус компанийн ерөнхий инженер н.Алтансүх "Манай компанийн талаар үндэслэлгүй, худал мэдээлэл цацагдаж, компанийн үйл ажиллагаа доголдсон мэтээр ойлголт төрүүлсэн тул зөв мэдээлэл өгөхөөр ирлээ.

Импортоор шахмал түлш авч борлуулсан тохиолдол байхгүй

"Тавантолгой түлш" компаниас сайжруулсан шахмал түлшний нөөц болон түлштэй холбоотой бусад асуудлаар өнөөдөр мэдээлэл өглөө.

Тус компанийн ерөнхий инженер н.Алтансүх "Манай компанийн талаар үндэслэлгүй, худал мэдээлэл цацагдаж, компанийн үйл ажиллагаа доголдсон мэтээр ойлголт төрүүлсэн тул зөв мэдээлэл өгөхөөр ирлээ.

»»
Эрүүл бүс байгуулж, махны экспортыг тогтворжуулах зорилго бүхий тогтоол батлагдлаа
13:51

Хүн төрөлхтний өмнө уур амьсгалын өөрчлөлт, цар тахал, геополитик, тээвэр ложистикийн асуудлаас улбаалсан хүнсний хомсдол үүсэж болзошгүй байгаа энэ хүнд цаг үед Монгол Улсын Засгийн газраас удирдлага зохион байгуулалт, хөрөнгө санхүүгийн оновчтой бодлогыг хэрэгжүүлж, хөдөө аж ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлээр дотоодын хэрэгцээгээ бүрэн хангах, улмаар экспортод гаргах боломжийг бий болгоход онцгой анхааран ажиллаж байна.

Эрүүл бүс байгуулж, махны экспортыг тогтворжуулах зорилго бүхий тогтоол батлагдлаа

Хүн төрөлхтний өмнө уур амьсгалын өөрчлөлт, цар тахал, геополитик, тээвэр ложистикийн асуудлаас улбаалсан хүнсний хомсдол үүсэж болзошгүй байгаа энэ хүнд цаг үед Монгол Улсын Засгийн газраас удирдлага зохион байгуулалт, хөрөнгө санхүүгийн оновчтой бодлогыг хэрэгжүүлж, хөдөө аж ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлээр дотоодын хэрэгцээгээ бүрэн хангах, улмаар экспортод гаргах боломжийг бий болгоход онцгой анхааран ажиллаж байна.

»»
МУГТ Ц.Цогтбаатар "Токио-2022" их дуулгад зодоглоно
13:23

Японы нийслэл Токио хотод жүдо бөхийн их дуулга арванхоёрдугаар сарын 3-4-нд болно. Энэ тэмцээнд 63 орны нийт 367 (эрэгтэй 216, эмэгтэй 151) тамирчин өрсөлдөх бол манай улсаас 13 жүдоч хүч үзэхээ мэдүүлжээ.

МУГТ Ц.Цогтбаатар

Японы нийслэл Токио хотод жүдо бөхийн их дуулга арванхоёрдугаар сарын 3-4-нд болно. Энэ тэмцээнд 63 орны нийт 367 (эрэгтэй 216, эмэгтэй 151) тамирчин өрсөлдөх бол манай улсаас 13 жүдоч хүч үзэхээ мэдүүлжээ.

»»
47 жилийн дараах ХАМГИЙН ХҮЙТЭН шөнө болж өнгөрлөө
13:14

Өнгөрсөн шөнө Завхан аймгийн Отгон суманд -43 градус хүрч хүйтэрсэн байна.

47 жилийн дараах ХАМГИЙН ХҮЙТЭН шөнө болж өнгөрлөө

Өнгөрсөн шөнө Завхан аймгийн Отгон суманд -43 градус хүрч хүйтэрсэн байна.

»»
Г.Занданшатар: "Архи уу" гэж шахаж байгаа хүн 2023 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хариуцлага хүлээнэ
13:13

Согтууруулах ундааны эргэлтэд хяналт тавих, архидан согтуурахтай тэмцэх тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга 2023 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлнэ.

Г.Занданшатар:

Согтууруулах ундааны эргэлтэд хяналт тавих, архидан согтуурахтай тэмцэх тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга 2023 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлнэ.

»»
Хятадын зарим хотод ковидын хязгаарлалтыг сулруулжээ
12:23

ХОНКОНГ /СЯНГАН/. /TASS/. БНХАУ-ын нийслэл Бээжин, Гуанжоу болон Өрөмч хотын эрх баригчид оршин суугчид нь  

Хятадын зарим хотод ковидын хязгаарлалтыг сулруулжээ

ХОНКОНГ /СЯНГАН/. /TASS/. БНХАУ-ын нийслэл Бээжин, Гуанжоу болон Өрөмч хотын эрх баригчид оршин суугчид нь  

»»
Дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул дэлбэрчээ
11:27

Хавай арал дээр орших дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул Мауна Лоа дэлбэрэх дөхсөн тухай бид өмнө нь мэдээлсэн. Тэгвэл Ням гаригт орон нутгийн цагаар 23:30 минутад “Moku’āweoweo” нэртэй оргил дэлбэрчээ. Ийнхүү Мауна Лоа галт уул бараг 40 жилийн дараа анх удаа дэлбэрч байна.

Дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул дэлбэрчээ

Хавай арал дээр орших дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул Мауна Лоа дэлбэрэх дөхсөн тухай бид өмнө нь мэдээлсэн. Тэгвэл Ням гаригт орон нутгийн цагаар 23:30 минутад “Moku’āweoweo” нэртэй оргил дэлбэрчээ. Ийнхүү Мауна Лоа галт уул бараг 40 жилийн дараа анх удаа дэлбэрч байна.

»»
ГХЯ: БНСУ-д барилгын нурангид дарагдсан хоёр монгол иргэний нэгийнх нь биеийн байдал хэвийн, нөгөө нь ухаан орохгүй байгаа
11:15

БНСУ-д ажиллаж байсан хоёр монгол иргэн барилгын нурангид дарагдсан гэх мэдээлэл гараад буй. 

ГХЯ: БНСУ-д барилгын нурангид дарагдсан хоёр монгол иргэний нэгийнх нь биеийн байдал хэвийн, нөгөө нь ухаан орохгүй байгаа

БНСУ-д ажиллаж байсан хоёр монгол иргэн барилгын нурангид дарагдсан гэх мэдээлэл гараад буй. 

»»
АТГ эрүүгийн 754 хэрэгт мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулав
11:09

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2022 оны 11 дүгээр сарын 21-25-ны өдрүүдэд гэмт хэргийн шинжтэй 23 гомдол, мэдээлэл хүлээн авч, нийт 129 гомдол, мэдээллийг шалгав.

АТГ эрүүгийн 754 хэрэгт мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулав

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2022 оны 11 дүгээр сарын 21-25-ны өдрүүдэд гэмт хэргийн шинжтэй 23 гомдол, мэдээлэл хүлээн авч, нийт 129 гомдол, мэдээллийг шалгав.

»»
Монгол Улс дотооддоо сансрын хиймэл дагуул бүтээнэ
11:07

Монгол Улс түүхэндээ анх удаа арилжааны зориулалттай хиймэл дагуул хөөргөж харилцаа холбооны салбарыг шинэ түвшинд гаргах тодорхой зорилттой төр хувийн хэвшил хамтарсан стратегийн чухал ач холбогдол бүхий төсөл хэрэгжихээр болжээ.

Монгол Улс дотооддоо сансрын хиймэл дагуул бүтээнэ

Монгол Улс түүхэндээ анх удаа арилжааны зориулалттай хиймэл дагуул хөөргөж харилцаа холбооны салбарыг шинэ түвшинд гаргах тодорхой зорилттой төр хувийн хэвшил хамтарсан стратегийн чухал ач холбогдол бүхий төсөл хэрэгжихээр болжээ.

»»
Монгол хэл, соёлоо хамгаалан тэмцсэнийхээ төлөө Хятадын дайсан гэж цоллуулсан Адъяа багшийн түүх
10:03

“The Economist” сэтгүүл монгол хэл соёлоо хамгаалж, Бээжинг эсэргүүцсэнийхээ төлөө гэмт хэрэгтэн болж Хятадаас

Монгол хэл, соёлоо хамгаалан тэмцсэнийхээ төлөө Хятадын дайсан гэж цоллуулсан Адъяа багшийн түүх

“The Economist” сэтгүүл монгол хэл соёлоо хамгаалж, Бээжинг эсэргүүцсэнийхээ төлөө гэмт хэрэгтэн болж Хятадаас

»»
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Япон Улсад төрийн айлчлал хийж байна
09:56

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх гэргий Лувсандоржийн Болорцэцэгийн хамт Монгол, Японы хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ойг 

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Япон Улсад төрийн айлчлал хийж байна

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх гэргий Лувсандоржийн Болорцэцэгийн хамт Монгол, Японы хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ойг 

»»
Жүжигчин Хён Бин, И Дон Үг зэрэг алдартнууд МОНГОЛД ирнэ
09:47

"Харбин" хэмээх нэртэй түүхэн сэдэвт олон ангит киноны сонгон шалгаруулалт дуусч, зураг авалт ням гарагаас эхэлнэ хэмээн "CJ ENM" болон "Hive Media Corp" пүрэв гарагт мэдээллээ.

Жүжигчин Хён Бин, И Дон Үг зэрэг алдартнууд МОНГОЛД ирнэ

"Харбин" хэмээх нэртэй түүхэн сэдэвт олон ангит киноны сонгон шалгаруулалт дуусч, зураг авалт ням гарагаас эхэлнэ хэмээн "CJ ENM" болон "Hive Media Corp" пүрэв гарагт мэдээллээ.

»»
Та ч бас сэтгэцийн эмгэгтэй юм биш биз!!!
18:48

Дөрвөн хүн тутмын 1 нь сэтгэцийн эмгэгтэй гэжээ. Энэ судалгаа үнэн болов уу. Хэрэв үнэн бол аймшиг, бас эмгэнэл. 

Та ч бас сэтгэцийн эмгэгтэй юм биш биз!!!

Дөрвөн хүн тутмын 1 нь сэтгэцийн эмгэгтэй гэжээ. Энэ судалгаа үнэн болов уу. Хэрэв үнэн бол аймшиг, бас эмгэнэл. 

»»
Х.Нямбаатар: Казино, морин бооцоот уралдаан болон төлбөрт тааварт тоглоомын хуулийг УИХ-д өргөн барина
17:27

УИХ дахь МАН-ын бүлэг өнөөдрийн хурлаар хэлэлцсэн асуудлаа танилцууллаа.

Бүлгээс Аялал жуулчлалын тухай болон Казиногийн хуулийг УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр шийдвэрлэжээ.

Х.Нямбаатар: Казино, морин бооцоот уралдаан болон төлбөрт тааварт тоглоомын хуулийг УИХ-д өргөн барина

УИХ дахь МАН-ын бүлэг өнөөдрийн хурлаар хэлэлцсэн асуудлаа танилцууллаа.

Бүлгээс Аялал жуулчлалын тухай болон Казиногийн хуулийг УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр шийдвэрлэжээ.

»»
БНСУ-ын алдарт жүжигчин Хёнбин Монголд кино зураг авалттай байсан тул хүүгээ төрмөгц хажууд нь байгаагүй талаар мэдээлжээ
16:57

БНСУ-ын алдарт жүжигчин Хёнбин Монголд кино зураг авалттай байсан тул хүүгээ төрмөгц уулзаж чадаагүй талаар мэдээлжээ.

БНСУ-ын алдарт жүжигчин Хёнбин Монголд кино зураг авалттай байсан тул хүүгээ төрмөгц хажууд нь байгаагүй талаар мэдээлжээ

БНСУ-ын алдарт жүжигчин Хёнбин Монголд кино зураг авалттай байсан тул хүүгээ төрмөгц уулзаж чадаагүй талаар мэдээлжээ.

»»
O Couture Отгоогийн шоуны сюрприз бүсгүйчүүдэд хүлээлт үүсгэлээ
15:01

O Couture Отгоог өөрийгөө хүндэлдэг, эрхэмсэг бүсгүй бүр мэднэ. “Урлах эрдэм” дээд сургууль төгсөгчид угаас хаана ч магнайлдаг билээ. Д.Отгонжаргалын загвар зохион бүтээх мэдрэмж төрөлхийн өгөгдөл, олон жилийн уйгагүй хөдөлмөртэй сүлэлддэг. Энэ хугацаанд хэдэн бүсгүйд өөртөө итгэх итгэл цогцлоосныг хэн ч таашгүй. Ил, далд талархлууд харин түүнийг хурцалдаг байх. Ямар ч цаг үед түүний торгон мэдрэмж хаанчилдаг. Коронагийн үед хүртэл маскны загварын чиг хандлагыг мань хүн тодорхойлж байлаа шүү дээ. Чухамдаа дизайнерийн ур чадвар ямар ч цаг үед олон түмнийг байлдан дагуулж, хүнд бэрх цагт итгэл найдварыг бадраадаг.

O Couture Отгоогийн шоуны сюрприз бүсгүйчүүдэд хүлээлт үүсгэлээ

O Couture Отгоог өөрийгөө хүндэлдэг, эрхэмсэг бүсгүй бүр мэднэ. “Урлах эрдэм” дээд сургууль төгсөгчид угаас хаана ч магнайлдаг билээ. Д.Отгонжаргалын загвар зохион бүтээх мэдрэмж төрөлхийн өгөгдөл, олон жилийн уйгагүй хөдөлмөртэй сүлэлддэг. Энэ хугацаанд хэдэн бүсгүйд өөртөө итгэх итгэл цогцлоосныг хэн ч таашгүй. Ил, далд талархлууд харин түүнийг хурцалдаг байх. Ямар ч цаг үед түүний торгон мэдрэмж хаанчилдаг. Коронагийн үед хүртэл маскны загварын чиг хандлагыг мань хүн тодорхойлж байлаа шүү дээ. Чухамдаа дизайнерийн ур чадвар ямар ч цаг үед олон түмнийг байлдан дагуулж, хүнд бэрх цагт итгэл найдварыг бадраадаг.

»»
С.Эрдэнэ Д.Мөнх-Эрдэнийг цагдаад өгчээ
14:48

Өчигдөр /2022.11.28/ АН-ын дарга асан С.Эрдэнийн өрөөнд иргэн Д.Мөнх-Эрдэнэ лайв хийж, улмаар маргаан үүссэн.

С.Эрдэнэ Д.Мөнх-Эрдэнийг цагдаад өгчээ

Өчигдөр /2022.11.28/ АН-ын дарга асан С.Эрдэнийн өрөөнд иргэн Д.Мөнх-Эрдэнэ лайв хийж, улмаар маргаан үүссэн.

»»
Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлаар ирэх оны төсөв хэлэлцэв
14:17

Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын ээлжит XVI хуралдаан эхэллээ.

Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлаар ирэх оны төсөв хэлэлцэв

Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын ээлжит XVI хуралдаан эхэллээ.

»»
Хятадын шүүх Крис Вуд хүчингийн хэргээр 13 жилийн хорих ял оноолоо
14:00

#MeToo-ийн хэргээр баривчлагдахаасаа өмнө Крис Ву олон шүтэн бишрэгчидтэй, брэндийн гэрээ хэлэлцээрүүдтэй Хятадын хамгийн алдартай хүний нэг байлаа.

Хятадын шүүх Крис Вуд хүчингийн хэргээр 13 жилийн хорих ял оноолоо

#MeToo-ийн хэргээр баривчлагдахаасаа өмнө Крис Ву олон шүтэн бишрэгчидтэй, брэндийн гэрээ хэлэлцээрүүдтэй Хятадын хамгийн алдартай хүний нэг байлаа.

»»
Сагсан бөмбөгийн дээд лигийн тоглолт ирэх сарын 1-нд эхэлнэ
14:00

Монголын сагсан бөмбөгийн холбооны 2022-2023 оны Үндэсний дээд лигийн шинэ улирлын нээлтийн тоглолт арванхоёрдугаар сарын 1-ний өдөр “UG Arena” ордонд болно. Нээлтийн тоглолтын хуваарь 16:00 цагт эмэгтэй багийн тоглолтоор эхлэх аж. “Улаанбаатар Амазонс” баг, Эрдэнэтийн “Уурхайчид” багтай тулна.

Сагсан бөмбөгийн дээд лигийн тоглолт ирэх сарын 1-нд эхэлнэ

Монголын сагсан бөмбөгийн холбооны 2022-2023 оны Үндэсний дээд лигийн шинэ улирлын нээлтийн тоглолт арванхоёрдугаар сарын 1-ний өдөр “UG Arena” ордонд болно. Нээлтийн тоглолтын хуваарь 16:00 цагт эмэгтэй багийн тоглолтоор эхлэх аж. “Улаанбаатар Амазонс” баг, Эрдэнэтийн “Уурхайчид” багтай тулна.

»»
БНХАУ-ын дарга асан Зян Зэминь таалал төгсжээ
18:16

БЭЭЖИН. /Xinhua/. БНХАУ-ын дарга асан Зян Зэминь цусны хорт хавдар, олон эрхтний дутагдлын улмаас Шанхай хотноо 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн 12:13 цагийн орчимд 96 насандаа таалал төгсжээ. 

БНХАУ-ын дарга асан Зян Зэминь таалал төгсжээ

БЭЭЖИН. /Xinhua/. БНХАУ-ын дарга асан Зян Зэминь цусны хорт хавдар, олон эрхтний дутагдлын улмаас Шанхай хотноо 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн 12:13 цагийн орчимд 96 насандаа таалал төгсжээ. 

»»
АЙЛЧЛАЛ: Монгол Улсын тогтвортой хөгжлийг Япон Улс цаашид ч тууштай дэмжинэ
11:26

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Япон Улсын Засгийн газрын урилгаар тус улсад хийж буй төрийн айлчлалын хүрээнд Япон Улсын Ерөнхий сайд Ф.Кишида-тай 2022 оны 11 дүгээр сарын 29-ний өдөр 

АЙЛЧЛАЛ: Монгол Улсын тогтвортой хөгжлийг Япон Улс цаашид ч тууштай дэмжинэ

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Япон Улсын Засгийн газрын урилгаар тус улсад хийж буй төрийн айлчлалын хүрээнд Япон Улсын Ерөнхий сайд Ф.Кишида-тай 2022 оны 11 дүгээр сарын 29-ний өдөр 

»»
Дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул дэлбэрчээ
14:47

ВАШИНГТОН. /BBC/. Хавай арал дээр оршдог Мауна-Лоа хэмээх дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул сүүлийн 40 орчим жилийн хугацаанд анх удаагаа дэлбэрчээ.

Дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул дэлбэрчээ

ВАШИНГТОН. /BBC/. Хавай арал дээр оршдог Мауна-Лоа хэмээх дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул сүүлийн 40 орчим жилийн хугацаанд анх удаагаа дэлбэрчээ.

»»
Хятадын зарим хотод ковидын хязгаарлалтыг сулруулжээ
12:23

ХОНКОНГ /СЯНГАН/. /TASS/. БНХАУ-ын нийслэл Бээжин, Гуанжоу болон Өрөмч хотын эрх баригчид оршин суугчид нь  

Хятадын зарим хотод ковидын хязгаарлалтыг сулруулжээ

ХОНКОНГ /СЯНГАН/. /TASS/. БНХАУ-ын нийслэл Бээжин, Гуанжоу болон Өрөмч хотын эрх баригчид оршин суугчид нь  

»»
Дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул дэлбэрчээ
11:27

Хавай арал дээр орших дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул Мауна Лоа дэлбэрэх дөхсөн тухай бид өмнө нь мэдээлсэн. Тэгвэл Ням гаригт орон нутгийн цагаар 23:30 минутад “Moku’āweoweo” нэртэй оргил дэлбэрчээ. Ийнхүү Мауна Лоа галт уул бараг 40 жилийн дараа анх удаа дэлбэрч байна.

Дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул дэлбэрчээ

Хавай арал дээр орших дэлхийн хамгийн том идэвхтэй галт уул Мауна Лоа дэлбэрэх дөхсөн тухай бид өмнө нь мэдээлсэн. Тэгвэл Ням гаригт орон нутгийн цагаар 23:30 минутад “Moku’āweoweo” нэртэй оргил дэлбэрчээ. Ийнхүү Мауна Лоа галт уул бараг 40 жилийн дараа анх удаа дэлбэрч байна.

»»
Дэлхий аюултай, ядуу ертөнц болон хувирч магадгүй
09:35

АНУ, Европын холбоо геополитикийн зорилгодоо хүрэхийн тулд эдийн засгийн саад тотгорыг бий болгох оролдлого хийж байгаа нь сөрөг үр дагавартай болно гэж Олон улсын валютын сангийн тэргүүн Кристалина Георгиева мэдэгдэв.

Дэлхий аюултай, ядуу ертөнц болон хувирч магадгүй

АНУ, Европын холбоо геополитикийн зорилгодоо хүрэхийн тулд эдийн засгийн саад тотгорыг бий болгох оролдлого хийж байгаа нь сөрөг үр дагавартай болно гэж Олон улсын валютын сангийн тэргүүн Кристалина Георгиева мэдэгдэв.

»»
Санхүүгийн хүндрэлд орсон эцэг, эх хөвгүүдийн хамтаар амиа ХОРЛОЖЭЭ
11:38

БНСУ-ын Инчон хотын цагдаагийн газар өсвөр насны хөвгүүд эцэг, эхийн хамтаар амиа алдсан байдалтайгаар олдсон тухай өнгөрөгч бямба гарагт мэдээлжээ. 

Санхүүгийн хүндрэлд орсон эцэг, эх хөвгүүдийн хамтаар амиа ХОРЛОЖЭЭ

БНСУ-ын Инчон хотын цагдаагийн газар өсвөр насны хөвгүүд эцэг, эхийн хамтаар амиа алдсан байдалтайгаар олдсон тухай өнгөрөгч бямба гарагт мэдээлжээ. 

»»
Хятадууд тэг ковид бодлогыг эсэргүүцэж, Ши Жинпинийг огцрохыг шаардав
09:22

Дэлхийн улс орнууд шинэ нөхцөлд дасан зохицож амьдраад багагүй хугацааг өнгөрүүлж байхад 2019 оны сүүлээр 

Хятадууд тэг ковид бодлогыг эсэргүүцэж, Ши Жинпинийг огцрохыг шаардав

Дэлхийн улс орнууд шинэ нөхцөлд дасан зохицож амьдраад багагүй хугацааг өнгөрүүлж байхад 2019 оны сүүлээр 

»»
Украин: Оросууд нэг байг 15-20 удаа буудаж онодог
09:14

Украинд цэргийн тусгай ажиллагаа Орос явуулж байгаатай холбогдуулан мэдээллийн тэнцвэртэй байдал хангах 

Украин: Оросууд нэг байг 15-20 удаа буудаж онодог

Украинд цэргийн тусгай ажиллагаа Орос явуулж байгаатай холбогдуулан мэдээллийн тэнцвэртэй байдал хангах 

»»
Монгол Улс шатахуунаа авдаг ОХУ-ын газрын тосны үйлдвэрт гал гарчээ
09:12

ОХУ-ын томоохон газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүдийн нэг болох Эрхүү мужийн Ангарск хот дахь газрын тосны үйлдвэрт гал гарчээ.

Монгол Улс шатахуунаа авдаг ОХУ-ын газрын тосны үйлдвэрт гал гарчээ

ОХУ-ын томоохон газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүдийн нэг болох Эрхүү мужийн Ангарск хот дахь газрын тосны үйлдвэрт гал гарчээ.

»»
Байгалийн хийн үнийн асуудлаар тохиролцсонгүй
14:47

Европын Холбооны эрчим хүчний сайд нарын хурлын үеэр өмнө нь хэлэлцэж байсан байгалийн хийн үнийг хязгаарлах асуудлаар тохиролцоонд хүрч чадаагүй тул арванхоёрдугаар сарын эхэн үед дахин хуралдахаар шийдвэрлэсэн байна.

Байгалийн хийн үнийн асуудлаар тохиролцсонгүй

Европын Холбооны эрчим хүчний сайд нарын хурлын үеэр өмнө нь хэлэлцэж байсан байгалийн хийн үнийг хязгаарлах асуудлаар тохиролцоонд хүрч чадаагүй тул арванхоёрдугаар сарын эхэн үед дахин хуралдахаар шийдвэрлэсэн байна.

»»
"Ковид-19"-ийн сайжруулсан вакцинд хамрагдахыг уриалжээ
10:01

АНУ-ын Харшил, халдварт өвчин судлалын үндэсний хүрээлэнгийн захирал Энтони Фаучи энэ сарын 22-ны өдөр Цагаан 

АНУ-ын Харшил, халдварт өвчин судлалын үндэсний хүрээлэнгийн захирал Энтони Фаучи энэ сарын 22-ны өдөр Цагаан 

»»
"Ковид-19"-ийн сайжруулсан вакцинд хамрагдахыг уриалжээ
09:26

АНУ-ын Харшил, халдварт өвчин судлалын үндэсний хүрээлэнгийн захирал Энтони Фаучи энэ сарын 22-ны өдөр Цагаан ордонд хийсэн хэвлэлийн бага хурал дээр хэлэхдээ, 

АНУ-ын Харшил, халдварт өвчин судлалын үндэсний хүрээлэнгийн захирал Энтони Фаучи энэ сарын 22-ны өдөр Цагаан ордонд хийсэн хэвлэлийн бага хурал дээр хэлэхдээ, 

»»
Путиний байр суурь ганхаж эхэлжээ
10:05

Москвагийн ажиглагчид Владимир Путиний Оросыг удирдах хугацаа дуусах дөхөж байна гэж сэжиглэж байна. Владимир Путиний Украины дайны ялагдал нь Кремлийг дэмжигч тууштай тоймчдыг хүртэл шийдвэртээ эргэлзэхэд хүргэв.

Путиний байр суурь ганхаж эхэлжээ

Москвагийн ажиглагчид Владимир Путиний Оросыг удирдах хугацаа дуусах дөхөж байна гэж сэжиглэж байна. Владимир Путиний Украины дайны ялагдал нь Кремлийг дэмжигч тууштай тоймчдыг хүртэл шийдвэртээ эргэлзэхэд хүргэв.

»»
Бали аралд үйлчилгээ үзүүлж байгаа Хятадын шинэ эрчим хүчний автомашин
16:16

SAIC GM Wuling Индонез компанийн үйлдвэрлэсэн 300 ширхэг шинэ эрчим хүчний автомашин Air ev нь Индонезийн G20 дээд 

Бали аралд үйлчилгээ үзүүлж байгаа Хятадын шинэ эрчим хүчний автомашин

SAIC GM Wuling Индонез компанийн үйлдвэрлэсэн 300 ширхэг шинэ эрчим хүчний автомашин Air ev нь Индонезийн G20 дээд 

»»
Их хэмжээний цас орсны улмаас Нью-Йорк муж улсад онцгой байдал зарлажээ
14:35

ВАШИНГТОН. /RT/. Их хэмжээний цас орж, цасан шуурга шуурч байгаагийн улмаас АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден Нью-

Их хэмжээний цас орсны улмаас Нью-Йорк муж улсад онцгой байдал зарлажээ

ВАШИНГТОН. /RT/. Их хэмжээний цас орж, цасан шуурга шуурч байгаагийн улмаас АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден Нью-

»»
Индонезид газар хөдөлсний улмаас 162 хүн амиа алджээ
12:05

ЖАКАРТА. /VOA/. Индонезийн Ява аралд даваа гарагт харьцангуй бага гүнд хүчтэй газар хөдөлсний улмаас 162 хүн амиа 

Индонезид газар хөдөлсний улмаас 162 хүн амиа алджээ

ЖАКАРТА. /VOA/. Индонезийн Ява аралд даваа гарагт харьцангуй бага гүнд хүчтэй газар хөдөлсний улмаас 162 хүн амиа 

»»
Катарын тухай СОНИРХОЛТОЙ баримтууд: Бензин уснаас хямд, хүн амын 90 хувь нь нийслэлдээ
11:04

Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах 22 дахь тэмцээн болж буй Катар жижигхэн боловч дэлхийн хамгийн баян орон. 

Катарын тухай СОНИРХОЛТОЙ баримтууд: Бензин уснаас хямд, хүн амын 90 хувь нь нийслэлдээ

Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах 22 дахь тэмцээн болж буй Катар жижигхэн боловч дэлхийн хамгийн баян орон. 

»»
Казахстан улс төрийн бүтцийн шинэ хэлбэрт шилжиж байгааг мэдэгдэв
11:39

АСТАНА. /Kazinform/. Казахстан улс төрийн бүтцийн шинэ хэлбэрт шилжиж, Үндсэн хуулийн шинэчлэлийг тууштай, тодорхой хийнэ гэж тус улсын одоогийн Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев мэдэгдлээ. 

Казахстан улс төрийн бүтцийн шинэ хэлбэрт шилжиж байгааг мэдэгдэв

АСТАНА. /Kazinform/. Казахстан улс төрийн бүтцийн шинэ хэлбэрт шилжиж, Үндсэн хуулийн шинэчлэлийг тууштай, тодорхой хийнэ гэж тус улсын одоогийн Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев мэдэгдлээ. 

»»
Ким Чен Ун охиноо олны өмнө ил гаргав
11:16

БНАСАУ-ын удирдагч Ким Чен Ун "Хвасон-17" төрлийн тив алгасах баллистик пуужин (ICBM) хөөргөх үеэр өөрийн охин 

Ким Чен Ун охиноо олны өмнө ил гаргав

БНАСАУ-ын удирдагч Ким Чен Ун "Хвасон-17" төрлийн тив алгасах баллистик пуужин (ICBM) хөөргөх үеэр өөрийн охин 

»»
ВИДЕО: Байшингийн нуранганд дарагдаж, хоёр хоносон бяцхан хүүг аварчээ
16:03

Даваа гарагт Индонезид хүчтэй газар хөдлөсний улмаас байшин барилга сүйдэж, олон хүн амиа алдсан юм. 

ВИДЕО: Байшингийн нуранганд дарагдаж, хоёр хоносон бяцхан хүүг аварчээ

Даваа гарагт Индонезид хүчтэй газар хөдлөсний улмаас байшин барилга сүйдэж, олон хүн амиа алдсан юм. 

»»
Халаасны хулгайчдад хайрлах сэтгэл үгүй
15:25
"Миний дэлгүүр" лангуун дээрээ бараа бүтээгдэхүүний үнийг зөв тавиагүйд иргэд бухимдаж байна
15:51
Хөвсгөлийн залуус Зөвлөлтийн АН-2 агаарын хөлгийн радио удирдлагатай загварыг хийжээ
12:16
АТГ | Шүгэл үлээгч
10:22
Шон Пенн Украины ард түмний ялалтад итгэх итгэлийн бэлгэ тэмдэг болгон Зеленскийд Оскараа гардуулжээ
17:11
Хятад дахь iPhone үйлдвэрт хөл хорио тогтоож, ажилчид нь зугтжээ
12:20

Хятадын эрх баригчид коронавирусийн халдварын тархалтыг хяналтад байлгахын тулд  "тэг ковид" бодлого баримтлан, 

Хятад дахь iPhone үйлдвэрт хөл хорио тогтоож, ажилчид нь зугтжээ

Хятадын эрх баригчид коронавирусийн халдварын тархалтыг хяналтад байлгахын тулд  "тэг ковид" бодлого баримтлан, 

»»
Байгаль орчны сайд Б.Бат-Эрдэний тарьсан мод мянган нүх болж үлджээ⁉️
11:28
Орчлон ертөнц хэр том бэ
13:12
АНУ-ын Юта мужийн Америк иргэн Монгол хэлийг үнэхээр сайн сурчээ
18:01
ЗГХЭГ-ын дарга Д.Амарбаясгалан: Боомтын сэргэлтийн хүрээнд нэн тэргүүнд Засгийн газар Дорнод аймаг дахь боомтуудын үйл ажиллагааг эрчимжүүлнэ
09:49
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ "Дорнын эдийн засгийн форум-2022" оролцож "Шинэ сэргэлтийн бодлого" танилцууллаа
20:44
Э.Цэндбаатар, З.Шинэчагтага хоёрын тулаан есдүгээр сарын 9-нд Монгол бөхийн өргөөнд болно
14:53
Машинтайгаа дэлбэрч нас барсан ТАГНУУЛЫН бичлэг цацагдлаа
19:02

Украинаас урваж Оросын талд үйлчилж байсан гэх Аскяр Лайшев энэ сарын 11-ны өдөр Донабасст явж байхдаа машинтайгаа дэлбэрч амиа алджээ. 

Машинтайгаа дэлбэрч нас барсан ТАГНУУЛЫН бичлэг цацагдлаа

Украинаас урваж Оросын талд үйлчилж байсан гэх Аскяр Лайшев энэ сарын 11-ны өдөр Донабасст явж байхдаа машинтайгаа дэлбэрч амиа алджээ. 

»»
Хөдөө нутагтаа ийм тохилог орон сууцтай мал аж ахуйгаа эрхэлж амьдрах монгол залуус олширсоор байна
18:05
Барилгын компаниуд арай хэтэрч байна⁉️
12:24
Ард түмний гавьяат Г.Шомбо сарлагийг уламжлалт аргаар төрүүлж өв соёлоо таниулав
18:53

"Нүүдэлчин " Дэлхийн Соёлын Фестивалийн үеэр сарлаг тугаллаж чадахгүй тугал нь бүтчихсэн байх үед Ховд аймгийн нэрт бариач, өвлөн уламжлагч, Ард түмний гавьяат Г.Шомбо уламжлалт аргаар төрүүлж өв соёлоо таниулав.

Ард түмний гавьяат Г.Шомбо сарлагийг уламжлалт аргаар төрүүлж өв соёлоо таниулав

"Нүүдэлчин " Дэлхийн Соёлын Фестивалийн үеэр сарлаг тугаллаж чадахгүй тугал нь бүтчихсэн байх үед Ховд аймгийн нэрт бариач, өвлөн уламжлагч, Ард түмний гавьяат Г.Шомбо уламжлалт аргаар төрүүлж өв соёлоо таниулав.

»»
Хэнтий аймгийн Аварга тосон ЖҮРЖ амралт сувилалын газар та бүхнийг урьж байна
18:22

Хэнтий аймгийн Аварга тосон ЖҮРЖ амралт сувилалын газар та бүхнийг урьж байна. Утас: 99114648

Хэнтий аймгийн Аварга тосон ЖҮРЖ амралт сувилалын газар та бүхнийг урьж байна

Хэнтий аймгийн Аварга тосон ЖҮРЖ амралт сувилалын газар та бүхнийг урьж байна. Утас: 99114648

»»
Солонгосчууд ясны хөдөлмөрч хүмүүс шүү юу ч тохиолдсон ажилдаа явж л байна
21:00
Насанд хүрээгүй хүүхдүүд нийлээд ХАР ТАМХИ, САДАР САМУУН, МӨРИЙТЭЙ ТОГЛООМОНД донтож байна
20:26












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Рекламын алба | Сэдэв
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2021 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК