Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (93690)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (76758)
» Гранд плаза (71699)
» Боса (40621)
» БӨМБӨГӨР ХТ (71304)
» Замбала (56613)
» Метромолл (61088)
» Миний дэлгүүр (76793)
» Эвридэй (52603)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (77444)
» Хар Хорин зах (59655)
» Хүчит Шонхор ХТ (69764)
» ТОСА ХТ (50440)
» Скай их дэлгүүр (45932)
» Сандэй плаза (63554)
» Нарантуул ОУХТ (72591)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (60799)
» НОМИН (66438)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (52263)
» Оргил худалдааны төв (56839)
» Next Center (53070)
» E-mart (26482)
» БСБ (34837)
» БАРС ХТ (50230)
» UB MART (57220)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» Баянгол дүүргийн хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар (15782)
» БАГАНУУР (66293)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (56566)
» ХАН УУЛ (65657)
» СҮХБААТАР (57854)
» НАЛАЙХ (59597)
» БАГАХАНГАЙ (49700)
» БАЯНГОЛ (64323)
» БАЯНЗҮРХ (74527)
» СОНГИНОХАЙРХАН (64259)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (49360)
» ГААЛЬ (72124)
» Барилгын хөгжлийн төв (3548)
» Засгийн газрын авто бааз ТӨҮГ (3919)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (81379)
» ИНЕГ-МИАТ (87810)
» ММСУХ- Морин спорт (33915)
» Монголын Дарцын холбоо (48547)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (81917)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (54174)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (78848)
» МСНЭ (46645)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (57891)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (56927)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (74352)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (68530)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (58548)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (37749)
» МҮЭХ (54669)
» МҮХАҮТ (49475)
» МҮСХНХ (15532)
» МҮОНРТ (58969)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (47725)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (33253)
» ШШГЕГ (52275)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (69579)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (73291)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (43229)
» Чөлөөт Бүс (51333)
» ЦЕГ (84700)
» Цахилгаан тээвэр (49113)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (56670)
» Цөмийн энергийн газар (51092)
» Хил хамгаалах ерөнхий газар (16188)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (50982)
» ХХЕГ (46706)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (51794)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (69788)
» УМБГ (46680)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (46203)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (50529)
» УРЛАГ- УДБЭТ (47836)
» Ус сувгийн удирдах газар (15765)
» ТАГНУУЛ (81975)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (66339)
» ТӨМӨР ЗАМ (91891)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (44636)
» Санхүүгийн зохицуулах хороо (16170)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (54892)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (29271)
» НИТХ (38873)
» Нийгмийн даатгал (50368)
» Нийслэлийн ЗДТГ (15882)
» Нийслэлийн газрын алба (19374)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (46194)
» Нийслэлийн статистикийн газар (16707)
» НАББҮХ (43797)
» НҮБ (44698)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (75517)
» Авто тээврийн газар (58714)
» ОБЕГ (61406)
» Оюуны өмчийн газар (12982)
» Үндэсний Дата Төв (42771)
» ҮТЕГ (43904)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (46692)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (44610)
» ГАЗАР ХАШАА (73595)
» ГАНДИРС (32506)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (50041)
» Барилгын материал (43037)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (33460)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (50667)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (95124)
» БАРИЛГА (83588)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (59492)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (32340)
» МУУ МЭДЭЭ (63372)
» ЭКО КОНСТРАКШН (55609)
» ШИНЭ БАЙР (71922)
» ЦАСТ ИМПЕКС (48186)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (31090)
» Тахилт өндөр уул (44002)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (57812)
» АВЗАГА ТРЕЙД (51525)
» Пума констракшн (46715)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (72609)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (69261)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (44735)
» ГОЛОМТ (61693)
» ББСБ (45816)
» БАНК САНХҮҮ (73647)
» БАНК (50004)
» МУУ МЭДЭЭ (53487)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (43842)
» МОНГОЛ БАНК (77732)
» МОНГОЛ ШУУДАН (44110)
» ЭРЭЛ (44453)
» ЧИНГИС ХААН (43673)
» ХЗХ (47774)
» ХХБ (47300)
» ХАДГАЛАМЖ (51497)
» ХАС (48351)
» ХААН (61589)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (66700)
» УЛААНБААТАР БАНК (47578)
» ТРАНС (43930)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (62549)
» Тээвэр хөгжлийн банк (44748)
» САЙН МЭДЭЭ (47284)
» НАЙМАН ШАРГА (62362)
» АНОД (54283)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (28974)
» КАПИТРОН (43684)
» КАПИТАЛ (46188)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (44547)
» ҮНЭ ХАНШ (59715)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (44004)
» БААР- ДОРГИО (53814)
» Бусад (45807)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (57778)
» Жура ресторан (43232)
» МЕТРОПОЛИС (32809)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (30444)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (31340)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (31936)
» СТЕЛЛА (38401)
» СТРИНГС КЛУБ (29838)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (42743)
» АМРИТА (31109)
» The Bull (38012)
» RIVER SOUND (39218)
» Loving hut (37244)
» HOLLYWOOD (39392)
» САУН МАССАЖ (51542)
» SS клуб (40392)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (600793)
» ЗУРХАЙ (1183967)
» ЗАР (796355)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1386792)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (51998)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (63166)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (80546)
» ХУУЛЬ (760298)
» ХООЛНЫ ЖОР (240497)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (94471)
» СУРГАМЖ (45608)
» СОНЖОО (116529)
» Сэтгэл зүй (665137)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (30904)
» ПИ АР (63746)
» РЕКЛАМ (55404)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (48759)
» Дартс (40596)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (221320)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1500013)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (954486)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (677732)
» Их хуралдай (61901)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (417469)
» МЭДЭЭ АЙМААР (160057)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (108141)
» ЦУНАМИ (40192)
» Цөмийн хаягдал (41293)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (61138)
» ХҮНС (42659)
» ФАКС МЭДЭЭ (44193)
» ФОТО МЭДЭЭ (1083699)
» УРЛАГ (1239134)
» ТЕХНОЛОГИ (1040844)
» ТВ МЭДЭЭ (55954)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (77496)
» ТОДРУУЛГА (64022)
» СЕКС (1168547)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (61836)
» СУДАЛГАА (654339)
» СОНИН ХАЧИН (301585)
» СПОРТ (1243770)
» СКАНДАЛ (57452)
» НИЙТЛЭЛ (210124)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (410171)
» Өвөр Монголын мэдээ (46951)
» NEWS /Russia/ (46580)
» NEWS /English/ (43725)
» NEWS /China/ (54408)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1044763)
» УЛС ТӨР (1049629)
» УРЛАГ (1043838)
» СПОРТ (1043540)
» НИЙГЭМ (1044134)
ЯАМ
» ГАДААД ХЭРГИЙН ЯАМ (54352)
» Барилга хот байгуулалтын яам (24467)
» БСШУЯ (75702)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (56808)
» БОАЖЯ (46050)
» Зам, тээврийн хөгжлийн яам (39911)
» ЯАМ (41199)
» ЭМЯ (60752)
» ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМ (40291)
» Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яам (3385)
» ХХААХҮЯ (42029)
» ХҮНС, ХӨДӨӨ АЖ АХУЙ, ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭРИЙН ЯАМ (37483)
» Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам (44836)
» Соёлын яам (2659)
» САНГИЙН ЯАМ (42465)
» ҮХЯ (28923)
» ХЗДХЯ (38049)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (47155)
» ГЯЛС ТӨВ (35381)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (42905)
» МОНОС (46326)
» Мөнх-Үйлстэн (36983)
» ЯТТ 103 (41680)
» ЭМДЕГ (5963)
» ЭМИЙН САН (61180)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (41927)
» ЭМНЭЛЭГ (73138)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (50050)
» ЭХ НЯЛХАС (49214)
» ЭРYYЛ МЭНД (125319)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (152380)
» Шинжлэх ухаан (38045)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (43101)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (40819)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (35565)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (43226)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (38943)
» СОНГОДО эмнэлэг (47577)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (32718)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (867340)
» НОМ (49892)
Шинэ 8 ангилал
» Ярилцах цаг (5975)
» Энтертаймент (18684)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (1074647)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (67234)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (51359)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (74289)
» БОЛОД.М Утга зохиол (62356)
» БОЛОД.М Нийтлэл (57128)
» ИЛТГЭЛҮҮД (50787)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (843490)
» ЯРИЛЦЛАГА (1157647)
» Ц.Мянганбаяр (52092)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (156127)
» ХҮМҮҮС (1077048)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (119063)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (72581)
» Тэр хэн бэ? нэвтрүүлэг (14259)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (111141)
» С.Жавхлан /дуучин/ (55780)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (1089082)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (45796)
» Л.Гантөмөр /АН/ (43947)
» Л.Гансүх АН (43537)
» Л.Гүндалай АН (46556)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (42498)
» Д.Дондог (38407)
» Д.Дорлигжав /АН/ (44865)
» Д.Дамба-Очир (42411)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (46839)
» Д.Ганхуяг (43809)
» Д.Балдан-Очир (42718)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (54176)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (42286)
» Д.Зоригт /МАН/ (49865)
» Д.Зоригт /АН/ (39693)
» Д.Загджав МАН (43352)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (40505)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (49352)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (41123)
» Д.Хаянхярваа (43289)
» Д.Тэрбишдагва (46405)
» Д.Нямхүү (41651)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (37664)
» Д.Арвин (45873)
» Д.Одбаяр /МАН/ (43077)
» Д.Одхүү АН (42446)
» Д.Очирбат (42902)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (44195)
» Г.Батхүү АН (49627)
» Г.БАЯРСАЙХАН (46498)
» Г.Занданшатар /МАН/ (45529)
» Г.Мөнхбаяр (44690)
» Г.Шийлэгдамба МАН (41763)
» Г.Уянга (46347)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (63050)
» Баабар (43959)
» Батж.Батбаяр /АН/ (45956)
» Б.Баттулга (37565)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (55493)
» Б.Чойжилсүрэн (50049)
» Б.Наранхүү АН (39634)
» Б.Нямтайшир (42290)
» З.Энхболд (48883)
» З.Алтай (43607)
» Ж.Батзандан (44196)
» Ж.Батсуурь (44225)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (43152)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (43454)
» Ж.Энхбаяр (45947)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (46102)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (41186)
» М.Зоригт / ИЗН/ (45513)
» М.Энхболд МАН (47569)
» М.Энхсайхан (48069)
» М.Сономпил (37383)
» Я.Батсуурь (39957)
» Э.Батүүл (66879)
» Э.Мөнх-Очир (41623)
» Ш.Сайхансамбуу (52046)
» Ч.Хүрэлбаатар (43617)
» Ч.Улаан (46773)
» Ч.Сайханбилэг (48648)
» Ц.Даваасүрэн (44891)
» Ц.Дашдорж (41352)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (47169)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (41161)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (31267)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (46437)
» Ц.Элбэгдорж АН (71064)
» Ц.Шинэбаяр (46869)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (42540)
» Ц.Цэнгэл (42875)
» Ц.Сэдванчиг (40339)
» Ц.Нямдорж МАН (54977)
» Ц. Оюунгэрэл (48272)
» Х.Болорчулуун (39279)
» Х.Бадамсүрэн (39569)
» Х.Баттулга АН (54117)
» Х.БАДАМСҮРЭН (39447)
» Х.Жекей (40638)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (68931)
» Х.Наранхүү (41222)
» УЛС ТӨРЧ (67941)
» У.Барсболд /МАН/ (38718)
» У.Хүрэлсүх МАН (49140)
» Т.Ганди (47392)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (46049)
» Т.Энхтайван (37297)
» Сү.Батболд (47143)
» Су.Батболд МАН (43732)
» С.Ламбаа /АН/ (43425)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (43750)
» С.Ганбаатар (44411)
» С.Баяр МАН (57728)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (55661)
» С.Бямбацогт (46179)
» С.Эрдэнэ АН (49117)
» С.Оюун (47540)
» Р.Гончигдорж (49937)
» Р.Содхүү (44110)
» Р.Раш (43846)
» Р.Амаржаргал /АН/ (49032)
» Н.Ганбямба (43521)
» Н.Болормаа (45013)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (53921)
» Н.Баяртсайхан (39465)
» Н.Энхбаяр (76275)
» Н.ЭНХБОЛД (45202)
» Н.Удвал МАХН (44268)
» Н.Номтойбаяр МАН (55057)
» Н.Алтанхуяг АН (54047)
» А.Мөнхбат МЗХ (38255)
» А.Тлейхан (38822)
» Ё.ОТГОНБАЯР (49878)
» О.Магнай (42833)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (35350)
» О.Чулуунбат (43636)
» П.Алтангэрэл АН (41773)
» Ө.Энхтүвшин МАН (42990)
» Ч.Ганхуяг (45035)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (73253)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (68796)
» Гал үндэстэн (42537)
» БХЯ Цэрэг (40100)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (77856)
» ЗАСАГ ДАРГА (39853)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (47624)
» МАХН /new/ (43876)
» МҮАН нам (36633)
» ЭЛЧИН (40904)
» УЛС ТӨР (1336599)
» УИХ-дарга (56503)
» УИХ (65348)
» Төлбөртэй (21861)
» Тєрийн ордон (42636)
» Нам- Монголын консерватив нам (26157)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (40080)
» НАМОХ /МАСОХ/ (37102)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (40887)
» НАМ-НН (37039)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (85099)
» НАМ - МАН (61699)
» НАМ (75511)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (40098)
» Өргөдлийн байнгын хороо (19488)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (42991)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (40024)
» ГАШУУН СУХАЙТ (38744)
» ГАЦУУРТ ХХК (47391)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (46536)
» БАГАНУУР (40014)
» БОРОО ГОУЛД (48145)
» БОРОО ОРД (38585)
» БҮРЭН ХААН ОРД (28575)
» МАРДАЙ (44715)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (49347)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (42215)
» МОНГОЛ ГАЗАР (38765)
» МОНГОЛ 999 (37833)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (30549)
» Энержи ресурс (43387)
» ЭРДЭНЭТ (69182)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (38945)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (65390)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (48395)
» Чалко (35611)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (29857)
» ЦАГААН СУВАРГА (41310)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (38180)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (118881)
» УУЛ УУРХАЙ (97959)
» УРАН (42358)
» Тавантолгой Түлш ХХК (20787)
» Тавантолгой төмөр зам (15287)
» ТАВАНТОЛГОЙ (74807)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (41569)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (42833)
» РИО ТИНТО (46037)
» НИНЖА (41641)
» Нийтлэлч Болормаа (22350)
» НАРИЙН СУХАЙТ (38707)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (38523)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (53375)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (38419)
» АЖНАЙ (43340)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (43453)
» Арева “Кожеговь” (35228)
» ОЛОН ОВООТ (45921)
» ОЮУТОЛГОЙ (111972)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (58659)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (28668)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (81133)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (69804)
» ШИНЭ ДУУ (68873)
» ШҮЛЭГ (156406)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (47602)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (50919)
» УТГА ЗОХИОЛ (58210)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (59309)
» ТҮҮХ (76416)
» АФОРИЗМ (98053)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (51025)
» ОНИГОО (931206)
» ОНЬСОГО (56951)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (1102385)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (87713)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (101938)
» БАЯР НААДАМ (98097)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (59549)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (1219221)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (52745)
» ШАШИН (1089839)
» ХУВЬЦАА (46369)
» УЛААНБААТАР ХОТ (125782)
» ТАТВАР (43968)
» НИЙГЭМ (1141548)
» ОЮУТАН (54268)
» ОРОН НУТАГ (80754)
АЙМАГ
» Дорноговь (54989)
» ДУНДГОВЬ (66599)
» ДАРХАН УУЛ (80253)
» ДОРНОД (70107)
» Говьсүмбэр (48544)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (74121)
» Баян-Өлгий (60429)
» БУЛГАН (55141)
» БАЯНХОНГОР (70202)
» ЗАВХАН (60416)
» ЭРДЭНЭТ (49848)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (75860)
» ХОВД (65314)
» ХӨВСГӨЛ (80410)
» Увс (74758)
» ТӨВ (48506)
» СЭЛЭНГЭ (63990)
» АРХАНГАЙ (53719)
» ОРХОН (52693)
» ӨМНӨГОВЬ (66040)
» Өвөрхангай (60341)
» СҮХБААТАР (59667)
АГЕНТЛАГ
» Мал эмнэлгийн ерөнхий газар (3396)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (43858)
» ДЭВШИЛ (29018)
» ДАШВААНЖИЛ (45667)
» ДОНШИН (41824)
» ГОВЬ (45480)
» ГОЁО (31262)
» Витафит (43760)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (49380)
» Вагнер Ази (48442)
» ВОЯАЖ (30923)
» БИШРЭЛТ (41809)
» БИТ ХЭВЛЭХ (27910)
» Боорчи (48823)
» БУЯН ХОЛДИНГ (33414)
» БАМБУУШ (29310)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (30100)
» Бөхбат (45490)
» БӨXӨГ (28269)
» Зиг Заг (29248)
» ЖЕМ (47954)
» ЖИ МОБАЙЛ (55949)
» Жигүүр гранд (61167)
» ЖУУЛЧИН (29061)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (51490)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (41293)
» Имарт (14357)
» Изинис Эйрвэйс (48159)
» Их-Өвөр (53801)
» МИГ даатгал (43094)
» Монгол газар (54498)
» Монгол Шилтгээн ХК (45960)
» Монгол тамхи СО ХХК (52073)
» Мон-ад (43305)
» Мон Эн Ко (63282)
» Макс групп (54640)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (44857)
» МАХ ИМПЕКС (51835)
» МАК (61860)
» МОБИКОМ (72916)
» МОНДАВС ХХК (33869)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (31429)
» МОНФРЭШ (49682)
» МОНСУДАР (28474)
» МОНРОУД (41268)
» МОННИС (47800)
» МОН УРАН (58556)
» Мөнхийн үсэг (42490)
» ЮНИТЕЛ (63680)
» ЭДМОН (31024)
» ЭРЭЛ ХХК (44232)
» ШУНХЛАЙ ШТС (48701)
» Хамо (39620)
» Хаан хүнс хк (46255)
» ХОС ГАРЬД ХХК (32130)
» Хүннү-Эйр (45296)
» УЛУСНЭТ (28626)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (30353)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (30268)
» ТЭСО (13458)
» ТАЛХ ЧИХЭР (53511)
» ТАВАН БОГД (42650)
» Тэнгэр даатгал (41187)
» Тэнүүн-Огоо (42786)
» СББ (43859)
» Синчи-Ойл (57250)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (34567)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (67084)
» СОДМОНГОЛ ШТС (59023)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (31438)
» СКАЙТЕЛ (47325)
» СҮҮ ХК (53981)
» НОМИН ХОЛДИНГ (51640)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (33853)
» АЛТАЙ КАШМЕР (34492)
» АЛТАН ТАРИА (52860)
» АДМОН (29621)
» Алко групп (42295)
» Алтай Констракшн (43311)
» Алтай хүдэр (43896)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (44650)
» АТАР ӨРГӨӨ (52930)
» АСА групп (41824)
» АПУ (57008)
» ОБ КАПИТАЛ (29184)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (67408)
» КОМПАНИУД (51240)
» UFC (58411)
» Prophecy resource (50293)
» ӨГӨӨЖ (43929)
» Ospring (28896)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (52146)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (37443)
» MCS (70182)
BOLOD STUDIO
» Иргэний үг (3365)
» МАНАЙД ИРЭЭРЭЙ НЭВТРҮҮЛЭГ (6089)
» Хүүхдийн ертөнц (7953)
» Фото сурвалжлага (3502)
» Таны мэдлэгт | Animation (4053)
» Нийгмийн төрх - Хуулийн зөвлөгөө (3784)
» Нийгмийн төрх (3769)
» Асуудлыг тодруулъя (6434)
» Онцлох хүмүүс (3791)
» Оточ - Эмчийн зөвлөгөө подкаст (3005)
» Контентууд (4853)
» Petrichor /Гэгээлэг нийгмийн үнэр/ (5832)
» LIVE (7958)
» Expert podcast (2957)
» Bolod Studio | Ярилцлага (6903)
» Bolod Studio | Реклам (6792)
» Bolod Studio | Онцлох нийтлэл (3587)
» Bolod News (12061)
» 7 хоногийн тойм (13069)
» "Тэр хэн бэ?" ярилцлагын нэвтрүүлэг (6554)
» "Нутаг нэг" подкаст (5863)
   

Далай мэт... Тэнгэр мэт... Аянга мэт...

Далай мэт... Тэнгэр мэт... Аянга мэт...
2013-04-19

Б.Номинчимэд



“Төв Азийг бүхэлд нь хамарч Хятадаас Ойрхи Дорнод хүртэл аугаа уудам орон зайд Монгол үндэстний мандан сэргэсэн ер бусын түүх нь сүүлийн эриний  Илиада шиг гайхамшигт ер бусын аяны тухай өгүүлсэн аугаа баатарлаг түүхэн туульс юм.”
Washington Post Book World





***
“Монголчууд бид далай мэт арвин баялаг, тэнгэр мэт сүр жавхлантай, аянга мэт эрх хүчирхэг түүхтэй ард түмэн.”


Бөмбөрцөг дэлхий дээр аж төрж ирсэн ард түмэн, улс орон бүр өөр өөрийн давтагдашгүй гайхамшигт түүхтэй, өв соёл, уламжлалтай. Тийм бол монголчууд бидний түүх, өв соёл, уламжлал нь бусад үндэстнийхээс юугаараа ялгаатай, онцлогтой байдаг вэ? Юу гээч гайхамшигтай зүйл бидний түүхийг ингэж их өндөрт өргөж, хөөргөн мандуулах шалтгаан болно билээ? Чухам юуны учир далайтай, тэнгэртэй, аянгатай зүйрлэнэм бэ?
Үүний учрыг хэдхэн хуудсанд багтаан хураангуйлан дурдахыг оролдсу.
Монголын Их Эзэнт гүрний үед нэг сая хүрэхтэй үгүйтэй монголчууд нийтдээ 33 сая орчим ам дөрвөлжин км талбай бүхий газар нутгийг байлдан дагуулж, нэмээд 3-4 сая орчим ам дөрвөлжин км талбай бүхий газар нутагт хяналтаа тогтоож чадсан байна. Монголын Их Эзэнт гүрэн нуран унасан ч түүний салаа салбарууд болох Их Юань улс, Хүлэгийн Ил хаант улс, Алтан ордны улс, Цагаадайн улс зэрэг тухайн цаг үедээ өөр хоорондоо л өрсөлдөж тэмцэлдэхээс бусдаар өөр ямар ч улс орнуудтай эгнэж зэрэгцүүлшгүй хүчирхэг улс гүрнүүд салбарлан оршиж байв.
Европ-Азийг бараг бүхэлд нь хамарсан энэ өргөн уудам газар нутагт XIII зууны эхэнд нийтдээ 220 орчим сая хүн ам бүхий их бага 40 гаруй төр улс, 80 гаруй үндэстэн угсаатан, овог аймгууд оршиж байжээ. Харин тэр цагт монголчууд Хэрэйд, Мэргид, Найман зэрэг монголын өндөрлөгт байсан овог аймгуудыг дагуулан нэгтгэсэн ч нэг саяас илүү гарч байсангүй. Монгол морины туурайн мөр хүрсэн газар орныг өнөөгийн улс орнуудын хил хязгаарын түвшинд үзвэл,
Төв Азид: Казахстан, Киргизстан, Татарстан, Тажикстан, Туркменистан, Узбекстан, Афганистан, Пакистан, Энэтхэг,
Зүүн өмнөд Азид: Хятад, Япон, Тайван, Солонгос, Вьетнам, Бирм, Лаос, Малайз,
Бага Ази-Ойрхи Дорнодод: Иран, Ирак, Иордан, Сири, Изриаль, Ливан, Турк, Гүрж, Азербайжан, Армян,
Дорнод Европт: ОХУ, Укриан, Белорус, Молдав, Румын, Серб, Босни-Герцговен, Крота, Унгар, Словак, Чех, Польш, Австри зэрэг 3.6 тэрбум гаруй хүн ам бүхий 40 гаруй улс орнуудын нутаг дэвсгэр хамрагдана. Эндээс Монголчуудын байлдан дагууллын цар хэмжээг төсөөлөх боломжтой. Тэр цаг үеийг “Монголчуудын эрин үе” гэж нэрлэх ба монголчуудын дайн тулааныг “Монголчуудын дэлхийн дайн” хэмээн бичиж байна.
XIII зуун бүхэлдээ Монголын Их Эзэнт гүрний зуун байгаад зогсоогүй нийтдээ гурван зуун жилийн туршид монголчууд дэлхийн улс төр, эдийн засгийн бодлогыг тодорхойлж байжээ.
Энэ зуунуудад дэлхий даяар “Pax Mongolica” буюу Монголын Энх Төрийн бодлого бүхий л утгаараа төгс хэрэгжиж байв. Ямар ч цаг үед дан ганц цэвэр нэг үндэстнээс дэлхий нийт ийм нягт хамааралтай гурван зууны туршид оршин тогтнож байсангүй билээ. Монголчуудын эрин үед толгой дээрээ үнэт эрдэнэс дүүргэсэн сагс тавьчихаад Ойрхи Дорнодоос Хятад хүртэл аялахад ч айх аюулгүй амар амгалан байсан гэдэг.
Монголчуудын эрин үед үндэстний нийтлэгүүд бүрэлдэн тогтож, олон улсын дипломат харилцааны эх суурь тавигдаж, худалдаа-арилжаа болон соёлын харилцааны өргөн боломж нээгдсэнээр өрнө-дорнын соёлын интегралчлал асар үр дүнтэй болж, өнөөгийн  даяарчлалын цар хэмжээний үйл явц өрнөжээ.
Орос, гүрж цэргүүд Бээжингийн хориотой хотыг хамгаалж, хятад инженерүүд Бухар, Самаркандад оньсон зэвсэг бүтээж, франц дархан Хархоринд мөнгөн мод урлаж, швед, герман уурхайчид Алтайн нуруунд алт олзворлож, сартуул номч солонгост ном судар айлдаж, армян эр орост татвар хурааж, уйгар даргач Ойрхи Дорнодод усан суваг бариулж, араб мэргэд Хятадад одон орон судалж суужээ.
Ямар ч хөгжил дэвшлийн хөтөч нь мэдээлэл байдаг. Өнөөгийн даяаршил ч мөн л мэдээлэлд суурилж буй.
Монголчуудын эрин үед урд өмнө хэзээ ч байгаагүйгээр барахгүй тэр цагаас хойш XIX зууныг гартал даруй зургаан зуун жилийн туршид ч давж чадаагүй тийм хурдаар мэдээллийг хүргэж, солилцдог үр ашигтай системийг евроазийг дамнуулан бий болгожээ. Нэг хэсэгтээ л дэлхийн улс төр, дипломат харилцаанд, дээдсийн ордонд монгол бичиг, монгол хэл яг өнөөгийн англи хэл шиг чухал нөлөөтэй байж...
Монголчууд л чухам анх удаа өнөө ч хүрч чадаагүй байгаа үзэл бодол, шашны сүсэг бишрэл бүхнийг харилцан эрх тэгшээр хангаж болдог юм гэдгийг хүн төрөлтөнд нотлон харуулж чаджээ. Тэр цагийн Хархорин хотод үнэн алдартны, лалын, зомбын сүм хийдүүд зэрэгцэн оршиж, үе үе их хааны ордонд шашин шашны төлөөлөгч, лам хуврагуудын хооронд хэнийх нь шашин илүү баталгаа нотолгоотой вэ гэсэн ном хаялцаан болдог байжээ. Христ хийгээд лалууд бие биенийхээ барааг ч харахыг нүгэлд үздэг шашны үл тэвчих үзэлд хэт дөрлүүлчихсэн байсан цаг үед шүү дээ. Европ дахин католик сүм хийдийн ягшмал номлолд хүлэгдэн хөгжил дэвшлийнхээ боломжийг Пап ламынхаа жанчинд даруулчихаад хэдэн зуунаар харанхуйлан нойрмоглож байсныг монголчуудын хүчирхэг эрчтэй довтолгоон цочоон сэрээгээд зогсохгүй энэхүү монгол хэмээх хүчирхэг улс үндэстэн хэн бэ?, тэдний аж төрөн орших нууцлаг алс дорно гэгч хаана вэ? гэдгийг сонирхох, нээж илрүүлэх хүсэл тэмүүлэл нь эх дэлхийгээ бөөрөнхий болохыг танин мэдсэн газарзүйн аугаа их нээлтүүдэд хүргэжээ. Энэ нээлтүүд нь Европ дахины оюун сэтгэлгээнд үлэмжийн хувьсгал болж, улмаар аугаа их сэргэн мандлын эрин зуунуудыг эхлүүлсэн байна.
Олон ч түүхч, судлаачид (Жак Уэтерфорд, М. Правдин, Ким Жон Рэ, Х.Лэмб, А.Дугин, Окада Хэдихиро, Ж. Куртин гм...) “Чингис хааны Монголчууд өнөөгийн шинэ дэлхий ертөнцийн үндэс суурийг тавьсан” гэсэн гаргалаа, дүгнэлт хийж буй нь гарцаагүй үнэнтэй нүүр тулсны үр дүн юм.
Өөр ямар ч улс үндэстэн, өнөөдрийн Америк ч тэр ийм хүчирхэг нөлөөтэй байж чадаагүй. Энэ цагийн хүчирхэг их гүрэн Америкийн нөлөөлөл 100 гаруйхан жилийн түүхтэй ба өнөөдөр уруудан гундах талруугаа нэгэнт орчихжээ. Америк ардчилал, шинжлэх ухаан, техник технологийн дэвшлийн давамгайлал, америк соёлын нөлөө болон америкийн улс төр, эдийн засаг, цэрэг зэвсгийн түрэмгий дарамт хэдий их ч тухайн эрин цагтаа Монголчуудын дэлхий дахинаа нөлөөлсөнтэй харьцуулашгүй.
Чингис хааны монголчууд шударга үнэний ёс, зөрчиж болшгүй зарчмуудыг аянга цахилгааны хүчээр дэлхий дахинаа тулган хүлээлгэсэн юм.
Олон ч улс орнууд өөрийн эзэн удирдагчаа хэдэн зууны туршид зөвхөн шууд угсааны монгол хүнээр л өргөмжлөн дээдэлж ирсэн ба хэсэг бусаг бүс нутгуудад, ялангуяа Дундад Азид (Узбек, Туркмен, Казах зэрэг) бараг XX зууныг хүртэл энэ ёсыг огтоос зөрчиж зүрхлээгүй ирсэн байдаг. 
Мөн олон ч улс орны эзэн хаад монгол гүнжтэй хуримлан, тэдний үр удам эрч хүчний илэрхийлэл болсон монгол цусаар сэлбэгдэн, сайжирч байжээ. Тэдний хувьд монгол гүнжтэй хуримлах нь нэр төрийн хэрэг, дэлхийн язгууртны зэрэг дэвд дэвшин орж буй хэрэг болдог байж. Дундад Азийнхнаас гадна Орос, Польш, Литва, Манж, Солонгос, Бирм зэрэг олон орны эзэн хаадын судсаар ямар нэгэн хэмжээгээр монгол цус гүйж байсан... Тэнгэр мэт эрхэмсэг төгөлдөрийн шинж энэ билээ.


***
Монголчууд өрөөлийг ирлээд өөрөө элэгдэх билүү чулуу мэт ард түмэн.
Дэлхий дахины түүхэнд болсон томоохон байлдан дагуулалт бүхэн мөхөөх, устгах, уусган нэгтгэх, хүч чадлыг нь ховх сорон колоничлох зорилготой, тийм л зарчимтай байсан, тийм л үр дүнг дагуулдаг байсан. Харин монголчуудын байлдан дагуулал нь бүхий л шинж чанараараа өөр байжээ. Монголчуудын хүрсэн газар бүр энх амгалан тогтож, цусан далай, нурман цөл болтол нь дайлаад өнгөрсний дараа ч тэнд хөгжил цэцэглэл урьдахаасаа илүү эрчтэй байсан нь алаггүй шударга үнэнийг дээдэлсэн “Монголын Энх төр”-ийн бодлогын үр дүн байлаа. Үүнийг харуулах тодорхой хоёр, гурван жишээ өгүүлсү.
Монголчууд бид өөрсдөө Манжийн дарлалд 200 гаруй жил аж төрөхдөө бараг хэн болохоо мартах шахтлаа уруудан доройтсон бол харин бидний хоёр хөрш Орос, Хятад хоёр мөн төдий хэрийн хугацаанд монголчуудын дарлалд байхдаа харин ч өнөөгийн аугаа их хүч чадлынхаа эх ундаргыг олж авсан.
Баруунаасаа Герман, Польш, Литовын рыцариудад хавчигдан, зүүнээсээ эрэлхэг цоглог нүүдэлч кумануудад чичүүлэн, Кама гол, Уралын чинадад шахагдаж, 50 дугаар өргөргөөс урагш хол гарч үзээгүй шахам явсан оросууд, бараг л хот бүхэн нь өөртөө засах эрхтэй тархай бутархай байсан орос үндэстэн чухам Алтан ордны улсын татварын бодлогын үрээр нэгдсэн нэг ванлиг болон нэгдэж, монголчуудын далбаан дор л баруун зүгийн рыцариудын эсрэг илдээ өргөх бяр чадал гарт нь суусан юм. Тэгээд ч зогсохгүй Алтан ордон уруудан доройтоход тэдний газар нутгийг өвлөж авснаар ирээдүйн их эзэнт гүрнийхээ гарааг эхэлсэн байдаг.
Хятадын тухайд бүр ч ярилтгүй. Тэр цаг үед Умард хятадын Алтан улс, Өмнөд хятадын Сүн улс, Баруун өмнөдийн Дали улс гэсэн хятад угсааны гурван томоохон улсыг монголчууд нэгтгэн нэгэн жолоо цулбуурт оруулж, нэгдмэл улс болгожээ. Оросуудын нэгэн адил хятадууд түүхэндээ хэзээ ч ийм том нэгдмэл улстай байж үзсэнгүй.
Үүний зэрэгцээ Их Юань буюу Монголын Хөх гүрний нийслэл болсноор нэг хэсэгтээ л Бээжин хот нь дэлхийн улс төр, урлаг соёл, худалдаа арилжааны төв болж байв. Тэр цагт усан замын худалдааны төв болгохоор Тяньжинаас Бээжин хүртэл 100 гаруй км усан суваг барьж босгосон байдаг. Ийнхүү дэлхийн төв болсноор Бээжин рүү, Хятад руу соёл, дэвшлийн охь бүхэн нэг хэсэгтээ л цутгажээ. Үүний үр өгөөж, ач холбогдлыг хэмжишгүй.
Монголын Их Юань гүрний үед л хятадын ард түмний нуруу тэнийж, өөр хоорондын үймээн самуунгүй түвшин болж, хүн ам нь огцом өссөн байдаг. Монголын Хөх гүрэн буюу Их Юаний хаялага үр өгөөж хятадад асар их байлаа. Юань гүрний дараа босож ирсэн цэвэр хятадын Мин гүрэн нь өмнөх Юань гүрнийхээ газар нутаг, эрч хүч, баялаг бүхнийг нь өвлөн авсан.
Хамгийн гол нь оросын ч, хятадын ч үндэстнийх нь нэгдмэл нийтлэг байдал монголчуудын эрин цагт бүрэлдэн бий болсон юм. Нэгдмэл улс үндэстнээс илүү эрхэм чухал зүйл гэж юу байх билээ.
Гэтэл орос, хятадын аль нь ч бидэнд хэзээ ч талархаж байсангүй. Баярлаж талархах нь бүү хэл Оросууд монголчуудыг зэрлэг, бүдүүлэг, алуурчин тонуулчин хэмээн үгсийн муугаар дуудан гоочлох нь олонтаа. Хятадуудын хувьд Монголын энх төрийн дээвэр туурганы нэгэн хэсэгт толгой хоргодож явсныгаа гул барин монгол нь хятадын нэг хэсэг мөн, тиймээс монгол хятад хоёр нэг дээвэр туурган дотор байх ёстой хэмээх муйхар үзэл бодол хятадын хөрсөнд гүн бат шингэжээ.
Энэтхэг ч мөн адил. Лал, хиндү, бурхны шашин хоорондын үргэлжийн зөрчил тэмцэлтэй, олон ханлигт хуваагдсан энэтхэгийн хойгийг Цагаадайн угсааны цөөхөн монгол эрс очин, бүхэл хойгоор нь нэгтгэн, нэгэн улс болгож өгчээ. 1526 онд Бабаар хааныг анх очиход Энэтхэгт 21 бие даасан их бага улс байжээ.
Бабаарын монголчууд гялалзсан авьяаслаг, эрч хүчтэй, эрмэлзэл тэмүүлэл дүүрэн хүмүүс байж. Тэд энэтхэг орныг зөвхөн нэгтгээд зогсохгүй дундад зууны төгсгөлд очир эрдэнэ мэт гялалзсан баян тансаг улсыг бүтээн босгож, дэлхий дахиныг гайхуулж, Европынхны шуналыг түймэрдэж явжээ.
Тэд улсаа Их Монгол (Great Mughal буюу Их Могул. Энэ нь монгол гэсэн үгийн түрэг бичлэгт хувирсан дуудлага юм) хэмээн нэрлэжээ. Гурван зууны туршид ноёрхсон Энэтхэг дэх Их Монголчуудын өв аугаа баялаг. Уран барилга, ордны хэл, яруу найраг, уран зураг, цэрэг зэвсгийн урлаг, хувцас өмсгөл, цэцэрлэг, газар тариалан, шинжлэх ухаан-технологи гээд бүхий л салбарт арвин их. Харин хаа ч гэж энэтхэгүүд орос, хятадын адил монголчуудыг учиргүй мууд үздэггүй, монголчууд бол язгуурлаг үндэстэн гэсэн итгэл тэдэнд бага ч болов байгаа нь анзаарагддаг.


***
Энэ бүхнээс харахад Монголын эрин үе ямаршуухан их далайц цараатай, үр дагавар ул мөртэй байсан нь төсөөлөгдөнө. Энд дурдсан түүх нь монгол туургатны түүхийн зөвхөн нэг хэсэг болох Монголын Эзэнт Их Гүрэн, түүний үр нөлөөлөл төдий. Бидний түүх зөвхөн үүгээр хязгаарлагдахгүй.
2200 гаруй жилийн өмнө өвөг монголчууд Хүннү  хэмээх төрт их улсыг үүтгэн байгуулж, Ляодунаас Балхаш нуур хүртлэх төв Азийн өргөн уудам газар нутгийг эрхшээн, их талын нүүдэлч олон овог аймгуудыг нэгэн тугын дор нэгтгэн зангидаж явжээ. Хүн төрөлхтний долоон гайхамшгийн нэг болсон хятадын Их Цагаан хэрэм нь Хүннү нарын хичнээн хүчирхэг байсны нуталгаа юм. Эртний улсууд, ялангуяа нүүдэлчдийн дотор Хүннү гүрэн шиг томоохон төрт улсыг байгуулсан нь үгүй.
Хүннү гүрэн дундад эринээс өмнөх түүхэнд Азийн нүүдэлчдийн ганц чимэг нь, бахархал, охь манлай нь байлаа.
Саяхан Архангайн “Гол мод I, II” булшнаас гарсан Хүннүгийн язгууртны цогц олдвор нь Хүннү нарыг Хятадын болоод Скифийн соёлоос эрс ялгаатай бие даасан өндөр хөгжил бүхий өв соёлтой байсныг улам бататгажээ. Хүннү ялгууртны нарийн нандин хийцтэй, инженерийн өвөрмөц шийдэлтэй сүйх тэрэг нь хятадын үе үеийн улсуудад хэрэглэж байснаас онхи ондоо. Хүрэл, төмөр боловсруулах технологи ч мөн өөр хийгээд нууцыг нь тайлахуйяа бэрх. Ромын зөвхөн ихэс дээдсийн хүрээнд хэрэглэгдэж байсан нэн ховор нандин уран нарийн шаазан аяга тэрхүү булшнаас гарсан нь цагтаа л дэлхийн гүрэн байсан Ромтой Хүннү гүрэн өндөр түвшний дипломат харилцаатай байсан байж болох юм гэсэн сонирхолтой таамаглалд ч хүргээд байна. Учир нь тийм аягыг худалдаа арилжаанд огт хэрэглэж байгаагүй аж. Ер нь Евро-Азиас олдсон Хүннүгийн 600 гаруй булшны 93 нь монголын нутгаас олдсон байдаг нь Хүннүчүүд энэ газар нутаг дээр өнө удаан оршин сууж байсныг илтгэнэ. Хүннүчүүд Хятадын 5 их төр, 16 улсын нүүрэн дээр өнө удаан оршин тогтножээ.
Могой хэдий тасравч гүрвэлийн дайтай. Хүннү гүрэн хэдий бутарсан ч Европыг түйвээх чадалтайгаа үлдэж.
Хожимхон Алтай нуруунаас ойлж гарсан хүннү нарын нэгэн хэсэг болох баруун Хүннүчүүд “Тэнгэрийн ташуур” болсон Аттила хааныхаа чадварлаг удирдлага дор Ромыг дайлан алба гувчуурт унагаж, готын овгууд, алан, скиф, галл, саксууд зэрэг олон овог аймгуудыг хөдөлгөөнд оруулж, Ард түмнүүдийн их нүүдэл хэмээх түүхэн их нүүдэл, суудлыг үүтгэжээ.
Хүннү гүрнээс хойш ч мөн Сяньби, Жужан, Кидан зэрэг нүүдэлчдийн хэд хэдэн хүчирхэг төрт улсуудыг өвөг монголчууд ээлж дараалан босгож, бас унагаж ч иржээ.
Өнөө цагийн монголчууд нь дэлхийд хосгүй нүүдэлчдийн төв голомтыг, өв соёлыг, хязгааргүй уудам газар нутгынхаа энгээр сэтгэдэг тэр сэтгэлгээний царааг нь өвлөн үлджээ.
Энэ бүх ер бусын түүх, цадигуудын цаана түүх сударт бичээд бичээд барагдашгүй ямархан их үйл явдал өрнөж, ямархан их үймээн бужигнаан болж, ямархан их цус, хөлс урсаж, ухаан бодол, ур чадвар зарцуулсныг, ямархан аугаа баатар эрс төрж, ямархан гайхамшигтай адал сонин явдлууд ундарч байсныг бичиж дуусгахуйяа бэрх. Монголын түүхийг судалдаг гадаадын судлаачид үе үе “Энэ бүхэн чухам яаж, ямар эрх хүчээр болж өнгөрөв өө?” хэмээн гайхан алмайрах нь цөөнгүй. Тэдний хувьд хариулт олоход хол хэцүү, харин бидний хувьд хариулт нь их ойрхон байх учиртай.
Учир нь тэр хариулт бидний сэтгэл зүрхэнд, ухаан бодолд бий.


***
Улс үндэстнүүдийн сэргэн мандал, хөгжил дэвшил нь зөвхөн эдийн засаг, шинжлэх ухаан, технологийн хөгжлөөс шалтгаалдаггүй. Ялангуяа дан ганц уул уурхайгаас бол бүр ч биш юм. Шингээж чадахгүй ходоодонд шар тос зохидоггүйн адил байгал эхийн баялгийг үр ашигтай, үлдээмжтэй ашиглах ухаан, чадвар үгүй бол өөрийгөө л хорлохоос цаашгүй. Үүнийг орчин үед “Баялгийн хараал” гэлцэнэ.
Сэргэн мандал гэдэг нь оюун санааны сэргэн мандлыг л хэлдэг. Оюун санаа сэргээгүй цагт мянган эдийн засаг, мянган технологийн дэвшил, мянган Оюутолгой  байгаад нэмэргүй юм. Европ дахиныг хамарсан сэргэн мандлын уг суурь нь оюун санааны сэргэн мандал байсан.
XIII зуунд Хамаг Монгол бусдаас илүү технологитойдоо, эдийн засгийн илүү их нөөцтэйдээ, их олон алтны уурхайтайдаа сэргэн мандаж, Их Гүрэн болоогүй юм. Харин ч Хамаг Монгол нь Их талын өндөрлөгт байсан Хэрэйд, Татар, Мэргид, Найманаас хүн амаар ч, эдийн засгийн нөөц боломжоор ч, хөгжил дэвшлээрээ ч, ер юм юмаараа илт дутуу байсан.
Харин ганцхан зүйлээр илүү байв, илүү илүүдээ хол тасархай давуу байсан юм. Чадваргүй гарт чичлүүр хутга бариулах осолтой. Юун өөрийгөө хамгаалах, өөрийгөө ч эсгэж, дүрж мэднэ. Харин чадварлаг гарт тэр чичлүүр хутга байваас ямар ч илднээс илүүгээр аймшигт хүчирхэг зэвсэг болж хувирна. Үүнтэй адил, ард түмний чадвар нь оюун санааны сэргэлт, ёс зүй, үзэл санааны давуу тал юм. Монголчууд чухам үүгээрээ л бусдаас илүү байсан.
Энэ давуу тал гэдэг нь Дээд тэнгэрээс заяат төрсөн Их Чингис хааны монголчуудынхаа оюун санаа, сэтгэл зүрхэнд итгэл үнэмшил болгож, зарлан тунхагласан
- үндэсний эв нэгдлийн үзэл санаа,
- нийтлэг эрх ашгийн төлөө өөрийгөө ч, үр удмаа ч золиослох эрхэм дээд ёсзүй,
- гарцаагүй үнэнийг онож чадах хөлбөрөлтгүй чин шударга зарчим, энэ гурав байв.
Чингис хаан “Сэтгэлийг нь эрхшээвээс бие нь хаа холдох...” хэмээн сургажээ. Сэтгэлийг эрхшээдэг хүчин зүйл нь чухам дээрх гурав билээ. Энэ бол шашны мухар сүсгээр эрхшээх биш, айдас хүйдсээр дарамтлан дарангуйлах ч биш, ямар нэгэн онол, изм-ээр тархи толгойг нь угаах асуудал бүр ч биш, харин байгал орчинтойгоо, хүн орчинтойгоо нэг оршихуйн эд эс болохоо мэдрэн аж төрөх энгийн үзэл санаа. Энэ энгийн дотор худал хуурмаг, засдаг гоёл гэж үгүй. Яагаад гэвэл энэ байгаллаг амьдрал. Байгал хэлээ ч худал ааш гаргадаггүй билээ. Хүчирхэгийн үндэс нь энд бий.
Хэн бүхний мэдэх, ярих мэт ийм энгийн боловч амьдрал дээр хэзээ ч хэрэгжимгүй алс хол байдаг энэ л зарчмуудыг Чингис хаан бодитой болгож, үндэс угсаа нэгтнүүдийнхээ амьдралынх нь өдөр тутмын хэвшил, баяр баясал, утга учир болгож чадсан юм. Тэгээд ч зогсоогүй энэ зарчим нь Монголын Эзэнт их гүрэн даяар хэрэгжиж, Монголын Энх төрийн (Pax Mongolica) бодлогын цөм болж байв. Өөрөөр хэлбэл хүн төрөлхтний сэтгэлийг эрхшээж байв.
Тийм учраас монголчууд тэнгэрт ивээгдэж, тийн дэлхийн энгээр дэлж, тийм эрхэмсэг оршиж байж. Чухам тийм учраас л бидний түүх далай мэт арвин баялаг, тэнгэр мэт сүр жавхлантай, аянга мэт эрх хүчирхэг байжээ.

Улиастай, Баатархайрханы бэл.
2013 оны 4 сарын 3.


Далай мэт... Тэнгэр мэт... Аянга мэт...
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (2)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно
Зочин
Сайхан бичжээ. Ийм агуу түүхээрээ Монгол хүн бүр бахархах эрхтэй. Өвөг дээдэсдээ, Их эзэн Чингис хаандаа мөргөе

2013-04-19 | 22:02:09 | 49.0.132.24 |

Зочин
Ямар гутранга санаа вэээ? Хүүхдэд л үл харуулмаар юм байна.

2013-04-19 | 10:04:20 | 182.160.41.68 |


   



“Bitcoin”-ийн ханш сүүлийн 2 жил гаруйн хугацаанд анх удаа $60,000 давлаа
18:40

Крипто зах зээлд хөшүүрэг эргэн нэмэгдэж, “Bitcoin”-ийн ханш сүүлийн хоёр жил гаруйн хугацаанд анх удаа 60 мянган ам.доллар давлаа.

 “Bitcoin”-ийн ханш сүүлийн 2 жил гаруйн хугацаанд анх удаа $60,000 давлаа

Крипто зах зээлд хөшүүрэг эргэн нэмэгдэж, “Bitcoin”-ийн ханш сүүлийн хоёр жил гаруйн хугацаанд анх удаа 60 мянган ам.доллар давлаа.

»»
"Nissan” 2027 онд өөрөө жолоодогч машин нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна
18:35

"Nissan Motors” компани 2027 онд бие даасан, өөрөө удирдагч автомашины такси үйлчилгээ нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна. 

"Nissan Motors” компани 2027 онд бие даасан, өөрөө удирдагч автомашины такси үйлчилгээ нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна. 

»»
Малчдад туслах аяны хүрээнд цугласан 203 гаруй сая төгрөг, 50 орчим сая төгрөгийн үнэ бүхий эд материалыг УОК-т хүлээлгэн өглөө
17:47

Зэвсэгт хүчний нийт бие бүрэлдэхүүний дунд өрнүүлсэн малчдад туслах “Бид хамтдаа” сайн үйлсийн аяны хүрээнд хуримтлуулсан мөнгөн хандив, тусламжийн барааг УОК-т хүлээлгэн өгөх ажиллагаа өнөөдөр (2024.03.01) ЗХЖШ-ын жагсаалын талбайд боллоо. 

Малчдад туслах аяны хүрээнд цугласан 203 гаруй сая төгрөг, 50 орчим сая төгрөгийн үнэ бүхий эд материалыг УОК-т хүлээлгэн өглөө

Зэвсэгт хүчний нийт бие бүрэлдэхүүний дунд өрнүүлсэн малчдад туслах “Бид хамтдаа” сайн үйлсийн аяны хүрээнд хуримтлуулсан мөнгөн хандив, тусламжийн барааг УОК-т хүлээлгэн өгөх ажиллагаа өнөөдөр (2024.03.01) ЗХЖШ-ын жагсаалын талбайд боллоо. 

»»
Метронд шаардагдах цахилгааны эх үүсвэрийг Бөөрөлжүүтийн цахилгаан станцаас нийлүүлнэ
17:25

Улаанбаатар хотод байгуулах гэж буй метроны шугам нь Толгойтоос Амгалан хүртэл 17.7 км урт байх бөгөөд үүнээс 6.6 км нь газар доогуур хийгдэх юм. Метро нь газар доорх инженерийн байгууламж тул цахилгаан эрчим хүчний найдвартай эх үүсвэр шаардлагатай.

Метронд шаардагдах цахилгааны эх үүсвэрийг Бөөрөлжүүтийн цахилгаан станцаас нийлүүлнэ

Улаанбаатар хотод байгуулах гэж буй метроны шугам нь Толгойтоос Амгалан хүртэл 17.7 км урт байх бөгөөд үүнээс 6.6 км нь газар доогуур хийгдэх юм. Метро нь газар доорх инженерийн байгууламж тул цахилгаан эрчим хүчний найдвартай эх үүсвэр шаардлагатай.

»»
УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн явцад иргэдийн сонгох эрхийн хэрэгжилтэд мониторинг хийх төлөвлөгөөг баталлаа
16:38

Хүний эрхийн Үндэсний Комисс Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулиар Монгол Улсын иргэний сонгох, сонгогдох эрхийг хангах, сонгуулийн үеэр хүний эрхийн зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх чиглэлд Сонгуулийн ерөнхий хороотой хамтран ажиллахаар тохирсон.

УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн явцад иргэдийн сонгох эрхийн хэрэгжилтэд мониторинг хийх төлөвлөгөөг баталлаа

Хүний эрхийн Үндэсний Комисс Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулиар Монгол Улсын иргэний сонгох, сонгогдох эрхийг хангах, сонгуулийн үеэр хүний эрхийн зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх чиглэлд Сонгуулийн ерөнхий хороотой хамтран ажиллахаар тохирсон.

»»
Явган хүний замыг 35.6 тэрбум төгрөгөөр сайжруулна
16:25

Нийслэлийн 2024 оны төсвийн тодотголд явган хүний замыг стандартад нийцүүлэн шинэчлэх ажлыг тусгасан байна.

Явган хүний замыг 35.6 тэрбум төгрөгөөр сайжруулна

Нийслэлийн 2024 оны төсвийн тодотголд явган хүний замыг стандартад нийцүүлэн шинэчлэх ажлыг тусгасан байна.

»»
Зөвлөмж: Мал төллөх үеийн цаг агаарын нөхцөл
16:08

2024 оны гуравдугаар сарын урьдчилсан мэдээгээр нутгийн баруун хэсгээр олон жилийн дунджаас дулаан, зүүн өмнөд хагаст олон жилийн дунджаас хүйтэн,

Зөвлөмж: Мал төллөх үеийн цаг агаарын нөхцөл

2024 оны гуравдугаар сарын урьдчилсан мэдээгээр нутгийн баруун хэсгээр олон жилийн дунджаас дулаан, зүүн өмнөд хагаст олон жилийн дунджаас хүйтэн,

»»
А.Нарантуяа: Аж ахуйн нэгжүүд БНКиргиз Улс руу мах, махан бүтээгдэхүүн экспортлоход хоёр улсын мал эмнэлгийн албанаас хорио цээрийн асуудал байхгүй боллоо
16:07

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Жогорку Кенеш буюу Парламентын дарга Н.Шакиевын урилгаар 2024 оны 02 дугаар сарын 27-ноос 29-ний өдрүүдэд тус улсад албан ёсны айлчлал хийсэн. Энэ үеэр Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга А.Нарантуяа, Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Усны нөөц, хөдөө аж ахуй, боловсруулах үйлдвэрийн яамны харъяа Мал эмнэлгийн албаны дарга У.Кожобергенов нар Мал эмнэлгийн алба хоорондын мал эмнэлгийн үйлчилгээний салбарын харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурсан. Ингэснээр хоёр улсын хооронд мах, махан бүтээгдэхүүний экспорт импорт хийх боломж нээгдэж байгаа юм. Энэ талаар Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга А.Нарантуяагаас дараах тодруулгыг авлаа

А.Нарантуяа: Аж ахуйн нэгжүүд БНКиргиз Улс руу мах, махан бүтээгдэхүүн экспортлоход хоёр улсын мал эмнэлгийн албанаас хорио цээрийн асуудал байхгүй боллоо

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Жогорку Кенеш буюу Парламентын дарга Н.Шакиевын урилгаар 2024 оны 02 дугаар сарын 27-ноос 29-ний өдрүүдэд тус улсад албан ёсны айлчлал хийсэн. Энэ үеэр Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга А.Нарантуяа, Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Усны нөөц, хөдөө аж ахуй, боловсруулах үйлдвэрийн яамны харъяа Мал эмнэлгийн албаны дарга У.Кожобергенов нар Мал эмнэлгийн алба хоорондын мал эмнэлгийн үйлчилгээний салбарын харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурсан. Ингэснээр хоёр улсын хооронд мах, махан бүтээгдэхүүний экспорт импорт хийх боломж нээгдэж байгаа юм. Энэ талаар Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга А.Нарантуяагаас дараах тодруулгыг авлаа

»»
Жолооч нар Навальныйн шарилыг тээвэрлэхээс татгалзжээ
12:52

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальныйн оршуулах ёслол өнөөдөр /2024.03.01/ Москва хотод болно. Орон нутгийн цагаар 14:00 цагт Навальныйн амьдарч байсан Марьино дүүрэг дэх сүмд оршуулах ёслол болох бөгөөд дараа нь Борисовын оршуулгын газарт түүнийг оршоох аж.

Жолооч нар Навальныйн шарилыг тээвэрлэхээс татгалзжээ

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальныйн оршуулах ёслол өнөөдөр /2024.03.01/ Москва хотод болно. Орон нутгийн цагаар 14:00 цагт Навальныйн амьдарч байсан Марьино дүүрэг дэх сүмд оршуулах ёслол болох бөгөөд дараа нь Борисовын оршуулгын газарт түүнийг оршоох аж.

»»
В.Зеленский: Бид хүйтэн бөгөөд ойлгомжгүй нөхцөл байдал хүсэхгүй байна
12:51

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский CNN-ийн нэвтрүүлэгч Kaitlan Collins-тэй ярилцсан ярилцлагыг орчуулан хүргэж байна. 

В.Зеленский: Бид хүйтэн бөгөөд ойлгомжгүй нөхцөл байдал хүсэхгүй байна

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский CNN-ийн нэвтрүүлэгч Kaitlan Collins-тэй ярилцсан ярилцлагыг орчуулан хүргэж байна. 

»»
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар: Алтайн соёл гэх ойлголт хэвшсэнээр хамтын ажиллагааны шинэ боломжийг нээж байна
12:31

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар тэргүүтэй төлөөлөгчид Бүгд Найрамдах Киргиз Улсад хийж буй албан айчлалынхаа үеэр Киргиз-Туркийн хамтарсан “Манас” их сургуульд зочлон оюутнуудтай уулзлаа.

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар: Алтайн соёл гэх ойлголт хэвшсэнээр хамтын ажиллагааны шинэ боломжийг нээж байна

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар тэргүүтэй төлөөлөгчид Бүгд Найрамдах Киргиз Улсад хийж буй албан айчлалынхаа үеэр Киргиз-Туркийн хамтарсан “Манас” их сургуульд зочлон оюутнуудтай уулзлаа.

»»
Банкуудын ногоон санхүүжилтийнтуршлагаас Киргиз улс суралцана
12:30
АНУ | Түүхэнд хоёр дахь удаагийн том ой хээрийн түймэр дэгджээ
11:08

Техас мужийн Панхандле хотод өчигдөр /2024.02.29/ ойн түймэр дэгдсэн нь тус улсын түүхэн дэх хоёр дахь удаагийн том түймэр болсон гэж үзжээ.

АНУ | Түүхэнд хоёр дахь удаагийн том ой хээрийн түймэр дэгджээ

Техас мужийн Панхандле хотод өчигдөр /2024.02.29/ ойн түймэр дэгдсэн нь тус улсын түүхэн дэх хоёр дахь удаагийн том түймэр болсон гэж үзжээ.

»»
Хилийн чанад дахь монгол хүүхдийн эрхийг хамгаалах чиглэлээр санал солилцов
11:06

УИХ-аас энэ оны нэгдүгээр сарын 17-нд Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга, Хүүхдийн эрхийн тухай хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг баталсан.

Хилийн чанад дахь монгол хүүхдийн эрхийг хамгаалах чиглэлээр санал солилцов

УИХ-аас энэ оны нэгдүгээр сарын 17-нд Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга, Хүүхдийн эрхийн тухай хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг баталсан.

»»
ЮНЕСКО--гийн Монголын үндэсний комиссын гишүүдийн хурал болов
11:04

ЮНЕСКО-гийн Монголын үндэсний комисс (МҮК)-ын гишүүдийн хурал өнгөрсөн сарын 29-нд Гадаад харилцааны яаманд болов.

ЮНЕСКО--гийн Монголын үндэсний комиссын гишүүдийн хурал болов

ЮНЕСКО-гийн Монголын үндэсний комисс (МҮК)-ын гишүүдийн хурал өнгөрсөн сарын 29-нд Гадаад харилцааны яаманд болов.

»»
"Хөх сувд" мөсний баярт оролцогчдод өгөх анхааруулга, зөвлөмж
10:55
Энэ сарын 1-7-ний өдрүүдэд төрийн өмчийн бүх музей ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ үйлчилнэ
09:11

Жил бүрийн гуравдугаар сарын эхний долоо хоногт “Музейн нээлттэй өдрүүд”-ийг зохион байгуулдаг. Тиймээс Соёлын сайдын тушаалаар төрийн өмчийн бүх музей гуравдугаар сарын 1-7-нд иргэдэд үнэ төлбөргүй үйлчлэх юм.

Энэ сарын 1-7-ний өдрүүдэд төрийн өмчийн бүх музей ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ үйлчилнэ

Жил бүрийн гуравдугаар сарын эхний долоо хоногт “Музейн нээлттэй өдрүүд”-ийг зохион байгуулдаг. Тиймээс Соёлын сайдын тушаалаар төрийн өмчийн бүх музей гуравдугаар сарын 1-7-нд иргэдэд үнэ төлбөргүй үйлчлэх юм.

»»
Зарим суманд малчдад зориулсан "отрын штаб" байгуулжээ
08:21

Отроор нүүдэллэж буй малчдад зориулсан отрын штабыг зарим аймаг, суманд түр хугацаагаар ажиллуулах талаар Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Хөнгөн Үйлдвэрийн дэд сайд М.Ганхөлөг мэдээллээ. 

Зарим суманд малчдад зориулсан

Отроор нүүдэллэж буй малчдад зориулсан отрын штабыг зарим аймаг, суманд түр хугацаагаар ажиллуулах талаар Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Хөнгөн Үйлдвэрийн дэд сайд М.Ганхөлөг мэдээллээ. 

»»
Бүлэглэн хахууль авсан газрын албаныхны хэргийг прокурорын байгууллагад хүргүүлжээ
08:19

Авлигатай тэмцэх газрын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийн ажилтнууд гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн шалтгаан, нөхцөлийг арилгуулахаар 

Бүлэглэн хахууль авсан газрын албаныхны хэргийг прокурорын байгууллагад хүргүүлжээ

Авлигатай тэмцэх газрын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийн ажилтнууд гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн шалтгаан, нөхцөлийг арилгуулахаар 

»»
З.Энхболдыг шүүх хуралд албадан ирүүлэхээр боллоо
19:56

Нийслэлийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэгт 

З.Энхболдыг шүүх хуралд албадан ирүүлэхээр боллоо

Нийслэлийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэгт 

»»
III Чарльз хаан титмээ хүүдээ хүлээлгэн өгөхөөр бэлтгэлээ базааж эхэлжээ
19:44

Их Британийн хаан III Чарльз өөрийн угсаа залгамжлах хунтайжид титмээ хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөж байснаасаа эрт 

III Чарльз хаан титмээ хүүдээ хүлээлгэн өгөхөөр бэлтгэлээ базааж эхэлжээ

Их Британийн хаан III Чарльз өөрийн угсаа залгамжлах хунтайжид титмээ хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөж байснаасаа эрт 

»»
МЕТА: Сонгуулийн үеэр хуурамч мэдээлэл тархахаас сэргийлэх арга хэмжээ авна
19:28

Фэйсбүүк, Инстаграм аппликейшнүүдийн толгой Мета компани энэ онд болох Европын Холбооны парламентын сонгуулийн 

МЕТА: Сонгуулийн үеэр хуурамч мэдээлэл тархахаас сэргийлэх арга хэмжээ авна

Фэйсбүүк, Инстаграм аппликейшнүүдийн толгой Мета компани энэ онд болох Европын Холбооны парламентын сонгуулийн 

»»
Метроны тасалбарын үнэ 1000 төгрөг байх тооцоо гарчээ
19:28

Улаанбаатар хотод метро байгуулах олон улсын нээлттэй тендерийг өнөөдөр зарласан. Тендерийг сонгон шалгаруулж 

Метроны тасалбарын үнэ 1000 төгрөг байх тооцоо гарчээ

Улаанбаатар хотод метро байгуулах олон улсын нээлттэй тендерийг өнөөдөр зарласан. Тендерийг сонгон шалгаруулж 

»»
100 айлын барилгын материалын төвүүдийг Барилгачин зах руу нүүлгэнэ
19:22

Нийслэлийн төв цэгээс 1.5 км зайд байрлах хүн ам шигүү суурьшсан 100 айлд гэр бүлийн зориулалттай газар дээр эрсдэл 

100 айлын барилгын материалын төвүүдийг Барилгачин зах руу нүүлгэнэ

Нийслэлийн төв цэгээс 1.5 км зайд байрлах хүн ам шигүү суурьшсан 100 айлд гэр бүлийн зориулалттай газар дээр эрсдэл 

»»
Christian Dior брендийн Намар-Өвлийн бэлэн хувцасны шоунд Ким Жисү оролцлоо
18:31

Энэ оны хоёрдугаар сарын 27-ны өдөр 15:00 цагаас Paris хотноо Dior 2024-2025 оны Намар-Өвлийн “Ready- to- wear” шоу боллоо.

Christian Dior брендийн Намар-Өвлийн бэлэн хувцасны шоунд Ким Жисү оролцлоо

Энэ оны хоёрдугаар сарын 27-ны өдөр 15:00 цагаас Paris хотноо Dior 2024-2025 оны Намар-Өвлийн “Ready- to- wear” шоу боллоо.

»»
С.Чинзориг: Зайлшгүй шаардлагаар гадаадад эмчлүүлсэн хүүхдийн эмчилгээний зардлын 50 хувийг буцаан олгоно
18:03

Засгийн газрын өчигдөр /2024-02-28/-ийн хуралдаанаар ”Эрүүл мэндийг дэмжих сангийн хөрөнгийг төвлөрүүлэн зарцуулах, хяналт тавих журам”-ыг баталсан юм.

С.Чинзориг: Зайлшгүй шаардлагаар гадаадад эмчлүүлсэн хүүхдийн эмчилгээний зардлын 50 хувийг буцаан олгоно

Засгийн газрын өчигдөр /2024-02-28/-ийн хуралдаанаар ”Эрүүл мэндийг дэмжих сангийн хөрөнгийг төвлөрүүлэн зарцуулах, хяналт тавих журам”-ыг баталсан юм.

»»
“С.Зоригийн амиа алдсаны маргааш хуралдсан ЗГ-ын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэл”-ийг Улсын нууцаас гаргажээ
17:49

“С.Зоригийн амиа алдсаны маргааш хуралдсан ЗГ-ын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэл”-ийг өчигдөр ЦЕГ-ын хүсэлтээр Улсын нууцаас гаргажээ.

“С.Зоригийн амиа алдсаны маргааш хуралдсан ЗГ-ын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэл”-ийг Улсын нууцаас гаргажээ

“С.Зоригийн амиа алдсаны маргааш хуралдсан ЗГ-ын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэл”-ийг өчигдөр ЦЕГ-ын хүсэлтээр Улсын нууцаас гаргажээ.

»»
Юн Сог Ёль, М.Цукерберг нар AI салбарт хамтран ажиллах талаар ярилцжээ
17:47

СӨҮЛ, 2024 оны хоёрдугаар сарын 29 /Yonhap/. Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёль, Meta компанийн гүйцэтгэх 

Юн Сог Ёль, М.Цукерберг нар AI салбарт хамтран ажиллах талаар ярилцжээ

СӨҮЛ, 2024 оны хоёрдугаар сарын 29 /Yonhap/. Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёль, Meta компанийн гүйцэтгэх 

»»
“Плэйтайм” фестивалийн товыг албан ёсоор зарлалаа
15:09

Монголын амьд хөгжим сонирхогчдын хүсэн хүлээдэг “Плэйтайм” наадмын товыг зохион байгуулагчдын зүгээс албан ёсоор зарлалаа.

“Плэйтайм” фестивалийн товыг албан ёсоор зарлалаа

Монголын амьд хөгжим сонирхогчдын хүсэн хүлээдэг “Плэйтайм” наадмын товыг зохион байгуулагчдын зүгээс албан ёсоор зарлалаа.

»»
Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын урсгал нэмэгдэж байна гэв
14:59

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын тоо 2024 онд цар тахлын өмнөх түвшин рүү ойртож нэмэгдэх төлөвтэй байгааг ОХУ-ын Эдийн засгийн хөгжлийн орлогч сайд Дмитрий Вахруков мэдээлжээ.

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын урсгал нэмэгдэж байна гэв

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын тоо 2024 онд цар тахлын өмнөх түвшин рүү ойртож нэмэгдэх төлөвтэй байгааг ОХУ-ын Эдийн засгийн хөгжлийн орлогч сайд Дмитрий Вахруков мэдээлжээ.

»»
"Улсын хэмжээнд 14,783 өрх, 6.4 сая толгой мал отроор өвөлжиж байна"
14:56

Улс оронд нүүрлээд буй зудын нөхцөл байдал хүндэрснээс үүдэн УОК өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжсэн. Үүнтэй холбогдуулан УОК-оос өдөр бүрийн 11 цагаас иргэдэд мэдээлэл хүргэж буй. 

Улс оронд нүүрлээд буй зудын нөхцөл байдал хүндэрснээс үүдэн УОК өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжсэн. Үүнтэй холбогдуулан УОК-оос өдөр бүрийн 11 цагаас иргэдэд мэдээлэл хүргэж буй. 

»»
“Тавантолгой түлш” компанийн худалдан авах ажиллагаанд авлигын шинжтэй үйлдэл илэрчээ
14:41

АТГ-ын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийнхэн энэ сарын 19-23-ны өдрүүдэд авлигын шалтгаан, нөхцөлийг 

“Тавантолгой түлш” компанийн худалдан авах ажиллагаанд авлигын шинжтэй үйлдэл илэрчээ

АТГ-ын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийнхэн энэ сарын 19-23-ны өдрүүдэд авлигын шалтгаан, нөхцөлийг 

»»
Х.Нямбаатар: Нийтийн тээврийн салбарыг төрөөс татаас авдаггүй болгохыг зорьж байна
14:40

НИТХ-ын ээлжит бус XVII хуралдааны хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн үеэр хэлэлцэж буй асуудлуудтай холбоотойгоор төлөөлөгчид 

Х.Нямбаатар: Нийтийн тээврийн салбарыг төрөөс татаас авдаггүй болгохыг зорьж байна

НИТХ-ын ээлжит бус XVII хуралдааны хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн үеэр хэлэлцэж буй асуудлуудтай холбоотойгоор төлөөлөгчид 

»»
н.Мөнх-Эрдэнэ: Барилгын компаниуд гэрээгээр халхавчлан залилан хийж байна
14:39

Орон сууц захиалагчдын мөнгөөр барилга барьсан компаниуд байруудыг давхардуулан зарж, иргэдийг хохироосон талаар

н.Мөнх-Эрдэнэ: Барилгын компаниуд гэрээгээр халхавчлан залилан хийж байна

Орон сууц захиалагчдын мөнгөөр барилга барьсан компаниуд байруудыг давхардуулан зарж, иргэдийг хохироосон талаар

»»
Загвар өмсөгчид "AI” технологид бухимдаж байна
14:38

Өнгөрсөн долоо хоногт томоохонд тооцогддог  “Нью-Йорк загварын долоо хоног” (NYFW) болж өрнөв. 

Загвар өмсөгчид

Өнгөрсөн долоо хоногт томоохонд тооцогддог  “Нью-Йорк загварын долоо хоног” (NYFW) болж өрнөв. 

»»
ШӨХТГ: Шалтгаангүйгээр гурилын үнээ олон удаа нэмсэн компаниудыг шүүхэд өгсөн
14:36

Гурилын компаниуд үнээ шалтгаангүйгээр нэмсэн нөхцөл байдал тогтоогдсон тул ШӨХТГ-аас мэдээлэл хийлээ. 

ШӨХТГ: Шалтгаангүйгээр гурилын үнээ олон удаа нэмсэн компаниудыг шүүхэд өгсөн

Гурилын компаниуд үнээ шалтгаангүйгээр нэмсэн нөхцөл байдал тогтоогдсон тул ШӨХТГ-аас мэдээлэл хийлээ. 

»»
Нөөцийн мах худалдаанд гарна
14:25

Нөөцийн махыг гуравдугаар сарын 1-нээс эхлэн худалдаанд гаргах Засгийн газрын шийдвэр гарчээ. Нийслэлийн хүн амын 2024 оны хаврын улирлын хүнсний хэрэгцээнд 8,000 тонн мах бэлтгэж, нөөцөлсөн. 

Нөөцийн мах худалдаанд гарна

Нөөцийн махыг гуравдугаар сарын 1-нээс эхлэн худалдаанд гаргах Засгийн газрын шийдвэр гарчээ. Нийслэлийн хүн амын 2024 оны хаврын улирлын хүнсний хэрэгцээнд 8,000 тонн мах бэлтгэж, нөөцөлсөн. 

»»
Байшин шатаж, нэг иргэн нас баржээ
12:53

Өчигдөр /2024.02.28/ Онцгой байдлын байгууллага нийт гал түймрийн 9 дуудлага, мэдээлэл хүлээн авсан байна. 

Байшин шатаж, нэг иргэн нас баржээ

Өчигдөр /2024.02.28/ Онцгой байдлын байгууллага нийт гал түймрийн 9 дуудлага, мэдээлэл хүлээн авсан байна. 

»»
Зэс, молибденийн баяжмал, бүтээгдэхүүнийг Уул уурхайн биржээр худалдаална
11:26

Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний нэр төрөл, ангилалд зэс, молибденийн баяжмал, бүтээгдэхүүнийг нэмэх тухай Засгийн газрын тогтоолыг баталлаа.

Зэс, молибденийн баяжмал, бүтээгдэхүүнийг Уул уурхайн биржээр худалдаална

Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний нэр төрөл, ангилалд зэс, молибденийн баяжмал, бүтээгдэхүүнийг нэмэх тухай Засгийн газрын тогтоолыг баталлаа.

»»
Гарман дээр морио солихгүй ээ, МИАТ-ынхаан
10:52

Үндэсний агаарын тээврийн МИАТ компани. Энэ нэршил нь өөрөө МИАТ манайх гэдэг омогшлыг төрүүлдэг юм. 

Гарман дээр морио солихгүй ээ, МИАТ-ынхаан

Үндэсний агаарын тээврийн МИАТ компани. Энэ нэршил нь өөрөө МИАТ манайх гэдэг омогшлыг төрүүлдэг юм. 

»»
Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Ерөнхийлөгч С.Жапаровт бараалхлаа
10:48

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлалаас нь хойш удалгүй Ерөнхийлөгч С.Жапаровтой уулзаж байгаадаа баяртай байгаагаа илэрхийлээд, 

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Ерөнхийлөгч С.Жапаровт бараалхлаа

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлалаас нь хойш удалгүй Ерөнхийлөгч С.Жапаровтой уулзаж байгаадаа баяртай байгаагаа илэрхийлээд, 

»»
Хоёрдугаар сарын 29 буюу "Өндөр жил"-ийн тухай...
10:33

Дэлхий нарыг нэг бүтэн тойрох хугацааг 365 хоног буюу нэг жил гэж үздэг. Гэтэл нарийн тооцоогоор бол дэлхий нарыг 

Хоёрдугаар сарын 29 буюу

Дэлхий нарыг нэг бүтэн тойрох хугацааг 365 хоног буюу нэг жил гэж үздэг. Гэтэл нарийн тооцоогоор бол дэлхий нарыг 

»»
Яаралтай тусламжийн тусгай дугаар холбогдохгүй байвал +976 угтвар хийж залгаарай
10:33

Яаралтай тусламжийн 101,105, 102, 103 тусгай дугааруудад дуудлага өгөхөд гар утасны загвараас хамаарч холболт үүсэхгүй байх тохиолдол гарч байна. 

Яаралтай тусламжийн тусгай дугаар холбогдохгүй байвал +976 угтвар хийж залгаарай

Яаралтай тусламжийн 101,105, 102, 103 тусгай дугааруудад дуудлага өгөхөд гар утасны загвараас хамаарч холболт үүсэхгүй байх тохиолдол гарч байна. 

»»
Монгол Улсад хоёрдугаар сарын 29-нд төрсөн 2,302 иргэн байна
10:31

Дөрвөн жилд нэг удаа тохиодог өндөр жил буюу хоёрдугаар сарын 29-н өнөөдөр тохиож байна. 

Монгол Улсад хоёрдугаар сарын 29-нд төрсөн 2,302 иргэн байна

Дөрвөн жилд нэг удаа тохиодог өндөр жил буюу хоёрдугаар сарын 29-н өнөөдөр тохиож байна. 

»»
Автобус баазуудыг нэгтгэж, шинэчлэн зохион байгуулна
10:12

НИТХ-ын ээлжит бус XVII хуралдааны хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн үеэр Орон нутгийн өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн зарим газрыг өөрчлөн байгуулах тухай асуудлыг хэлэлцэн, баталлаа.

Автобус баазуудыг нэгтгэж, шинэчлэн зохион байгуулна

НИТХ-ын ээлжит бус XVII хуралдааны хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн үеэр Орон нутгийн өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн зарим газрыг өөрчлөн байгуулах тухай асуудлыг хэлэлцэн, баталлаа.

»»
НЗДТГ-ыг Яармаг руу нүүлгэхээ хойшлуулжээ
09:52

"Гуравдугаар сарын 1-н гэхэд нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрыг Яармаг руу нүүлгэсэн байх болно" гэдэг мэдэгдлийг 

НЗДТГ-ыг Яармаг руу нүүлгэхээ хойшлуулжээ

"Гуравдугаар сарын 1-н гэхэд нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрыг Яармаг руу нүүлгэсэн байх болно" гэдэг мэдэгдлийг 

»»
Зудын хүндрэлийг даван туулах багц шийдвэрийг гаргалаа
08:48

Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаас өвөлжилт, хаваржилтын хүндрэлийг даван туулахтай холбоотой багц шийдвэрийг гаргалаа.  Шийдвэрээс тоймлон хүргэж байна.

Зудын хүндрэлийг даван туулах багц шийдвэрийг гаргалаа

Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаас өвөлжилт, хаваржилтын хүндрэлийг даван туулахтай холбоотой багц шийдвэрийг гаргалаа.  Шийдвэрээс тоймлон хүргэж байна.

»»
Ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна
08:35

Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байхыг Цаг уур орчны шинжилгээний газраас мэдээллээ.

Ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна

Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байхыг Цаг уур орчны шинжилгээний газраас мэдээллээ.

»»
“АЛТАНГЭРЭЛ СУДАР”-ын их тахилга болно
13:05

Монгол түмний нийтийн шүтээн, судар аймгийн хаан, засал бүхний дээд, эдийн тэнгэр “Алтангэрэл судар”-ыг тахих арван нэг 

“АЛТАНГЭРЭЛ СУДАР”-ын их тахилга болно

Монгол түмний нийтийн шүтээн, судар аймгийн хаан, засал бүхний дээд, эдийн тэнгэр “Алтангэрэл судар”-ыг тахих арван нэг 

»»
Навальныйг суллах хэлэлцээг нас барахынх нь өмнөх өдөр хийжээ
13:00

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальный гэнэт нас барахаасаа өмнө хоригдол солилцоогоор суллагдахад ойрхон 

Навальныйг суллах хэлэлцээг нас барахынх нь өмнөх өдөр хийжээ

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальный гэнэт нас барахаасаа өмнө хоригдол солилцоогоор суллагдахад ойрхон 

»»
В.Зеленский: Бид хүйтэн бөгөөд ойлгомжгүй нөхцөл байдал хүсэхгүй байна
12:51

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский CNN-ийн нэвтрүүлэгч Kaitlan Collins-тэй ярилцсан ярилцлагыг орчуулан хүргэж байна. 

В.Зеленский: Бид хүйтэн бөгөөд ойлгомжгүй нөхцөл байдал хүсэхгүй байна

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский CNN-ийн нэвтрүүлэгч Kaitlan Collins-тэй ярилцсан ярилцлагыг орчуулан хүргэж байна. 

»»
АНУ | Түүхэнд хоёр дахь удаагийн том ой хээрийн түймэр дэгджээ
11:08

Техас мужийн Панхандле хотод өчигдөр /2024.02.29/ ойн түймэр дэгдсэн нь тус улсын түүхэн дэх хоёр дахь удаагийн том түймэр болсон гэж үзжээ.

АНУ | Түүхэнд хоёр дахь удаагийн том ой хээрийн түймэр дэгджээ

Техас мужийн Панхандле хотод өчигдөр /2024.02.29/ ойн түймэр дэгдсэн нь тус улсын түүхэн дэх хоёр дахь удаагийн том түймэр болсон гэж үзжээ.

»»
III Чарльз хаан титмээ хүүдээ хүлээлгэн өгөхөөр бэлтгэлээ базааж эхэлжээ
19:44

Их Британийн хаан III Чарльз өөрийн угсаа залгамжлах хунтайжид титмээ хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөж байснаасаа эрт 

III Чарльз хаан титмээ хүүдээ хүлээлгэн өгөхөөр бэлтгэлээ базааж эхэлжээ

Их Британийн хаан III Чарльз өөрийн угсаа залгамжлах хунтайжид титмээ хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөж байснаасаа эрт 

»»
Юн Сог Ёль, М.Цукерберг нар AI салбарт хамтран ажиллах талаар ярилцжээ
17:47

СӨҮЛ, 2024 оны хоёрдугаар сарын 29 /Yonhap/. Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёль, Meta компанийн гүйцэтгэх 

Юн Сог Ёль, М.Цукерберг нар AI салбарт хамтран ажиллах талаар ярилцжээ

СӨҮЛ, 2024 оны хоёрдугаар сарын 29 /Yonhap/. Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёль, Meta компанийн гүйцэтгэх 

»»
Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын урсгал нэмэгдэж байна гэв
14:59

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын тоо 2024 онд цар тахлын өмнөх түвшин рүү ойртож нэмэгдэх төлөвтэй байгааг ОХУ-ын Эдийн засгийн хөгжлийн орлогч сайд Дмитрий Вахруков мэдээлжээ.

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын урсгал нэмэгдэж байна гэв

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын тоо 2024 онд цар тахлын өмнөх түвшин рүү ойртож нэмэгдэх төлөвтэй байгааг ОХУ-ын Эдийн засгийн хөгжлийн орлогч сайд Дмитрий Вахруков мэдээлжээ.

»»
Өмнөд Солонгосын иргэд эсэргүүцлийн жагсаал хийлээ
13:46

Сөүлд Өмнөд өчигдөр /2024.02.28/ Солонгосын энх тайвны төлөө тэмцэгчид гуравдугаар сарын 4-өөс 14-ний хооронд Өмнөд Солонгос, АНУ-ын хооронд хийх гэж байгаа "Эрх чөлөөний бамбай" (FS) хамтарсан цэргийн сургуулилтыг эсэргүүцэн АНУ-ын ЭСЯ-ны гадаа жагслаа. Тэд ийм маневрууд нь Солонгосын хойгт байдлыг улам хурцатгаж байгаад санаа зовниж байгаагаа илэрхийлж, цэргийн ажиллагааны талаар энхийн яриа хэлэлцээ хийхийг уриалав. Ингэхдээ "Бид энх тайвныг хүсч байна", "Дайн авчирдаг бүх цэргийн ажиллагаа, дайсагналыг зогсоож, яриа хэлэлцээний сувгийг сэргээ" гэсэн уриа лоозон барьжээ.

Өмнөд Солонгосын иргэд эсэргүүцлийн жагсаал хийлээ

Сөүлд Өмнөд өчигдөр /2024.02.28/ Солонгосын энх тайвны төлөө тэмцэгчид гуравдугаар сарын 4-өөс 14-ний хооронд Өмнөд Солонгос, АНУ-ын хооронд хийх гэж байгаа "Эрх чөлөөний бамбай" (FS) хамтарсан цэргийн сургуулилтыг эсэргүүцэн АНУ-ын ЭСЯ-ны гадаа жагслаа. Тэд ийм маневрууд нь Солонгосын хойгт байдлыг улам хурцатгаж байгаад санаа зовниж байгаагаа илэрхийлж, цэргийн ажиллагааны талаар энхийн яриа хэлэлцээ хийхийг уриалав. Ингэхдээ "Бид энх тайвныг хүсч байна", "Дайн авчирдаг бүх цэргийн ажиллагаа, дайсагналыг зогсоож, яриа хэлэлцээний сувгийг сэргээ" гэсэн уриа лоозон барьжээ.

»»
Навальныйг суллах хэлэлцээг нас барахынх нь өмнөх өдөр хийжээ
13:00

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальный гэнэт нас барахаасаа өмнө хоригдол солилцоогоор суллагдахад ойрхон 

Навальныйг суллах хэлэлцээг нас барахынх нь өмнөх өдөр хийжээ

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальный гэнэт нас барахаасаа өмнө хоригдол солилцоогоор суллагдахад ойрхон 

»»
НҮБ-ын Байгаль орчны VI бага хурал боллоо
14:56

НҮБ-ын Байгаль орчны VI бага хурал өчигдөр /2024.02.26/ Кени улсын Найроби хотноо боллоо. "Үр дүнтэй, хүртээмжтэй, тогтвортой олон талт үйл ажиллагааны хүрээнд уур амьсгалын өөрчлөлт, биологийн олон янз байдлын алдагдал болон бохирдлын асуудлыг даван туулна" гэсэн ерөнхий сэдвийн дор энэхүү бага хурал болсон юм.

НҮБ-ын Байгаль орчны VI бага хурал боллоо

НҮБ-ын Байгаль орчны VI бага хурал өчигдөр /2024.02.26/ Кени улсын Найроби хотноо боллоо. "Үр дүнтэй, хүртээмжтэй, тогтвортой олон талт үйл ажиллагааны хүрээнд уур амьсгалын өөрчлөлт, биологийн олон янз байдлын алдагдал болон бохирдлын асуудлыг даван туулна" гэсэн ерөнхий сэдвийн дор энэхүү бага хурал болсон юм.

»»
Нийгэм хөгширч байгаа нь Хятадын эдийн засаг удааширч байна гэсэн үг үү?
11:28

БАЙР СУУРЬ: Хятад улс жил бүр болдог Бүх Хятадын Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурал болон Хятадын Ардын Улс төрийн Зөвлөлдөх Зөвлөлийн хоёр чуулганд бэлдэж завгүй байгаа энэ үед барууны зарим хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр Хятадын эдийн засаг уналтад орж байна гэх мэдээлэл цацагдаж байна. 

Нийгэм хөгширч байгаа нь Хятадын эдийн засаг удааширч байна гэсэн үг үү?

БАЙР СУУРЬ: Хятад улс жил бүр болдог Бүх Хятадын Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурал болон Хятадын Ардын Улс төрийн Зөвлөлдөх Зөвлөлийн хоёр чуулганд бэлдэж завгүй байгаа энэ үед барууны зарим хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр Хятадын эдийн засаг уналтад орж байна гэх мэдээлэл цацагдаж байна. 

»»
Европын улс төрийг ганхуулах тариаланчдын бослого
10:34

Европ даяар тариаланч, фермерүүдийн бослого хөдөлгөөн эрчимжлээ. Хэдийгээр газар тариалан Европын холбооны ДНБ-ий 

Европын улс төрийг ганхуулах тариаланчдын бослого

Европ даяар тариаланч, фермерүүдийн бослого хөдөлгөөн эрчимжлээ. Хэдийгээр газар тариалан Европын холбооны ДНБ-ий 

»»
Америк цэрэг Израилийн Элчингийн өмнө өөрийгөө шатаажээ
10:14

Газын зурваст үргэлжилж буй мөргөлдөөнийг эсэргүүцэн Вашингтон дахь Израилийн Элчин сайдын яамны гадаа америк цэрэг 

Америк цэрэг Израилийн Элчингийн өмнө өөрийгөө шатаажээ

Газын зурваст үргэлжилж буй мөргөлдөөнийг эсэргүүцэн Вашингтон дахь Израилийн Элчин сайдын яамны гадаа америк цэрэг 

»»
Палестин-Израилын мөргөлдөөний учир шалтгаан
13:02

2-р сарын 20-ны өдөр АНУ НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн гаргасан Газын асуудлаарх тогтоолын төсөлд хориг тавьсан юм. 

Палестин-Израилын мөргөлдөөний учир шалтгаан

2-р сарын 20-ны өдөр АНУ НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн гаргасан Газын асуудлаарх тогтоолын төсөлд хориг тавьсан юм. 

»»
Украин: Оросын суртал нэвтрүүлгийн улаан шугам
11:37

Украинд 733 хоног үхэх сэхэхээ үзэн тулалдаж, Оросын цэргийн тусгай ажиллагаа хоёр дахь жилээ үдэж гурав дахь жил рүүгээ орж байгаатай холбогдуулан мэдээллийн тэнцвэртэй байдал 

Украин: Оросын суртал нэвтрүүлгийн улаан шугам

Украинд 733 хоног үхэх сэхэхээ үзэн тулалдаж, Оросын цэргийн тусгай ажиллагаа хоёр дахь жилээ үдэж гурав дахь жил рүүгээ орж байгаатай холбогдуулан мэдээллийн тэнцвэртэй байдал 

»»
НАСА Ангараг гаригийн симуляторт амьдрах хүмүүсийг хайж байна
10:49

Ангараг гариг дээр амьдрал ямар байдгийг мэдэх хүсэлтэй АНУ-ын иргэдэд шинэ боломж нээгдлээ. НАСА 2025 оны хавар 

НАСА Ангараг гаригийн симуляторт амьдрах хүмүүсийг хайж байна

Ангараг гариг дээр амьдрал ямар байдгийг мэдэх хүсэлтэй АНУ-ын иргэдэд шинэ боломж нээгдлээ. НАСА 2025 оны хавар 

»»
AT&T-ийн сүлжээ доголдсон шалтгааныг Холбооны мөрдөх товчоо тогтооно
15:49

Үүрэн холбооны AT&T компанийн үйл ажиллагаанд гарсан саатлын шалтгааныг тодруулахаар Холбооны мөрдөх товчоо, Дотоодын аюулгүй байдлын яам ажиллаж байна. 

AT&T-ийн сүлжээ доголдсон шалтгааныг Холбооны мөрдөх товчоо тогтооно

Үүрэн холбооны AT&T компанийн үйл ажиллагаанд гарсан саатлын шалтгааныг тодруулахаар Холбооны мөрдөх товчоо, Дотоодын аюулгүй байдлын яам ажиллаж байна. 

»»
Хөнгөн үйлдвэрийнх нь салбар 1.4 их наяд юанийн ашиг олжээ
14:39

Өнгөрсөн онд Хятадын хөнгөн аж үйлдвэрийн борлуулалт 22.2 их наяд юань болж, өмнөх жилээс 1.6 хувиар нэмэгдэж, цэвэр ашиг нь 1.4 их наяд юань болж, 

Хөнгөн үйлдвэрийнх нь салбар 1.4 их наяд юанийн ашиг олжээ

Өнгөрсөн онд Хятадын хөнгөн аж үйлдвэрийн борлуулалт 22.2 их наяд юань болж, өмнөх жилээс 1.6 хувиар нэмэгдэж, цэвэр ашиг нь 1.4 их наяд юань болж, 

»»
"Их-20"-ийн сайд нарын уулзалт өндөрлөв
13:41

"Их-20" бүлгийн гадаад харилцааны сайд нарын хурал /2024.02.22/-нд өндөрлөв. Палестин, Израилийн мөргөлдөөнийг хоёр үе шаттай зохицуулан шийдвэрлэх тохиролцоонд хүрсэн гэж хурлын тайланд онцолжээ.

"Их-20" бүлгийн гадаад харилцааны сайд нарын хурал /2024.02.22/-нд өндөрлөв. Палестин, Израилийн мөргөлдөөнийг хоёр үе шаттай зохицуулан шийдвэрлэх тохиролцоонд хүрсэн гэж хурлын тайланд онцолжээ.

»»
Юн Сог Ёль: Эмч нар хүмүүсийн амь нас, эрүүл мэндийг барьцаалж болохгүй
11:39

Эрүүл мэндийн салбарын шинэчлэлийн бодлогын эсрэг чиглэсэн эсэргүүцлийн ажиллагаагаа цуцлахыг Өмнөд Солонгосын 

Юн Сог Ёль: Эмч нар хүмүүсийн амь нас, эрүүл мэндийг барьцаалж болохгүй

Эрүүл мэндийн салбарын шинэчлэлийн бодлогын эсрэг чиглэсэн эсэргүүцлийн ажиллагаагаа цуцлахыг Өмнөд Солонгосын 

»»
Испанид орон сууцанд гал гарч, 20 хүн сураггүй байна
10:44

Испанийн Валенсиа хотод олон давхар орон сууцны барилгад гал гарч, дөрвөн хүн амиа алдан, 20 хүн сураггүй алга болжээ.

Испанид орон сууцанд гал гарч, 20 хүн сураггүй байна

Испанийн Валенсиа хотод олон давхар орон сууцны барилгад гал гарч, дөрвөн хүн амиа алдан, 20 хүн сураггүй алга болжээ.

»»
Байден 1.2 тэрбум долларын оюутны зээлийг тэглэв
10:30

АНУ-ын ерөнхийлөгч Жо Байден сонгуулийн амлалтаа биелүүлж, өнгөрсөн оны наймдугаар сард америк оюутнуудын 

Байден 1.2 тэрбум долларын оюутны зээлийг тэглэв

АНУ-ын ерөнхийлөгч Жо Байден сонгуулийн амлалтаа биелүүлж, өнгөрсөн оны наймдугаар сард америк оюутнуудын 

»»
ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна
11:28

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

»»
Хятад-Монголын олон улсын худалдааны хот
17:13
“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт
17:02

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

»»
Орос үндэстний цорын ганц шян
16:30

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Орос үндэстний цорын ганц шян

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон
18:24

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар
17:41

Гадаад хүмүүс Хятадад

Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар

Гадаад хүмүүс Хятадад

»»
Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав
11:38

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

»»
Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая
17:58

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

»»
“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв
10:08

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

»»
С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя
10:51

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

»»
Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ
09:05

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

»»
Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан
17:44

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

»»
Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан
10:55

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

»»
Ч.Хүрэлбаатар: Х.Баттулга арьс, ширний экспортыг зогсоосон нь маш буруу бодлого байсан
18:20
Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй
09:58

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

»»
Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа
18:40

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

»»
У.Равдан: Миний ээж хэзээ ч эх орноосоо урвах хүн биш!
16:56

Яруу найрагч Ц.Хуланг ТЕГ-аас саатуулж, улмаар нэг сар цагдан хорих шийдвэрийг шүүхээс гаргасан.

У.Равдан: Миний ээж хэзээ ч эх орноосоо урвах хүн биш!

Яруу найрагч Ц.Хуланг ТЕГ-аас саатуулж, улмаар нэг сар цагдан хорих шийдвэрийг шүүхээс гаргасан.

»»
Хүүхдийн мөнгөний асуудлаар Д.Амарбаясгалан, Н.Учрал, Б.Жавхлан нар мэдээлэл хийж байна
18:09

Хүүхдийн мөнгөний асуудлаар Д.Амарбаясгалан, Н.Учрал, Б.Жавхлан нар мэдээлэл хийлээ.

Хүүхдийн мөнгөний асуудлаар Д.Амарбаясгалан, Н.Учрал, Б.Жавхлан нар мэдээлэл хийж байна

Хүүхдийн мөнгөний асуудлаар Д.Амарбаясгалан, Н.Учрал, Б.Жавхлан нар мэдээлэл хийлээ.

»»
Д.Мөнх-Эрдэнэ 461-т ямар байсан талаар ярив
17:27
С.Батдөлийн гэрээс 7.3 тэрбум төгрөг хураан авсан баримтыг цагдаагийн байгууллага дэлгэлээ
17:31

Эрүүгийн цагдаагийн газраас өнгөрсөн пүрэв гаригийн шөнө хойшлуулшгүй ажиллагаа явуулж, УБТЗ-ын Тээвэр зохион 

С.Батдөлийн гэрээс 7.3 тэрбум төгрөг хураан авсан баримтыг цагдаагийн байгууллага дэлгэлээ

Эрүүгийн цагдаагийн газраас өнгөрсөн пүрэв гаригийн шөнө хойшлуулшгүй ажиллагаа явуулж, УБТЗ-ын Тээвэр зохион 

»»












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Маркетингийн алба |
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2021 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК