Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (94843)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (78344)
» Гранд плаза (73040)
» Боса (41577)
» БӨМБӨГӨР ХТ (72513)
» Замбала (58045)
» Метромолл (62792)
» Миний дэлгүүр (78191)
» Эвридэй (53940)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (78608)
» Хар Хорин зах (61745)
» Хүчит Шонхор ХТ (70972)
» ТОСА ХТ (51545)
» Скай их дэлгүүр (47014)
» Сандэй плаза (64706)
» Нарантуул ОУХТ (73860)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (61888)
» НОМИН (69137)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (53325)
» Оргил худалдааны төв (57938)
» Next Center (98468)
» E-mart (27434)
» БСБ (35673)
» БАРС ХТ (51452)
» UB MART (58279)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» Баянгол дүүргийн хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар (16567)
» БАГАНУУР (71674)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (57919)
» ХАН УУЛ (67606)
» СҮХБААТАР (59215)
» НАЛАЙХ (60766)
» БАГАХАНГАЙ (50646)
» БАЯНГОЛ (65406)
» БАЯНЗҮРХ (75733)
» СОНГИНОХАЙРХАН (65482)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (50466)
» ГААЛЬ (73695)
» Барилгын хөгжлийн төв (4173)
» Засгийн газрын авто бааз ТӨҮГ (4540)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (84304)
» ИНЕГ-МИАТ (89711)
» ММСУХ- Морин спорт (34779)
» Монголын Дарцын холбоо (49499)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (83173)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (55209)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (80593)
» МСНЭ (47942)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (59148)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (58129)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (75732)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (69963)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (59640)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (38640)
» МҮЭХ (55741)
» МҮХАҮТ (50461)
» МҮСХНХ (16240)
» МҮОНРТ (60173)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (48700)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (34279)
» ШШГЕГ (53279)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (71263)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (74762)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (44469)
» Чөлөөт Бүс (52414)
» ЦЕГ (85928)
» Цахилгаан тээвэр (50152)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (58539)
» Цөмийн энергийн газар (53611)
» Хил хамгаалах ерөнхий газар (17203)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (52415)
» ХХЕГ (47682)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (52844)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (72204)
» УМБГ (47612)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (47194)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (51918)
» УРЛАГ- УДБЭТ (48829)
» Ус сувгийн удирдах газар (16515)
» ТАГНУУЛ (84443)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (68264)
» ТӨМӨР ЗАМ (93757)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (45556)
» Санхүүгийн зохицуулах хороо (16914)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (56228)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (30160)
» НИТХ (39821)
» Нийгмийн даатгал (51415)
» Нийслэлийн ЗДТГ (16592)
» Нийслэлийн газрын алба (19995)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (47504)
» Нийслэлийн статистикийн газар (17442)
» НАББҮХ (44761)
» НҮБ (45603)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (77132)
» Авто тээврийн газар (60431)
» ОБЕГ (63258)
» Оюуны өмчийн газар (13884)
» Үндэсний Дата Төв (43705)
» ҮТЕГ (44874)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (47698)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (45748)
» ГАЗАР ХАШАА (74937)
» ГАНДИРС (33328)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (51011)
» Барилгын материал (43964)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (34278)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (51764)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (98153)
» БАРИЛГА (86657)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (60819)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (33554)
» МУУ МЭДЭЭ (64591)
» ЭКО КОНСТРАКШН (56685)
» ШИНЭ БАЙР (72930)
» ЦАСТ ИМПЕКС (49249)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (31915)
» Тахилт өндөр уул (44961)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (58893)
» АВЗАГА ТРЕЙД (52575)
» Пума констракшн (47659)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (73856)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (70288)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (45662)
» ГОЛОМТ (63432)
» ББСБ (46783)
» БАНК САНХҮҮ (74899)
» БАНК (51073)
» МУУ МЭДЭЭ (54436)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (44785)
» МОНГОЛ БАНК (79205)
» МОНГОЛ ШУУДАН (45016)
» ЭРЭЛ (45435)
» ЧИНГИС ХААН (44636)
» ХЗХ (48770)
» ХХБ (48408)
» ХАДГАЛАМЖ (52900)
» ХАС (49602)
» ХААН (63804)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (67812)
» УЛААНБААТАР БАНК (48530)
» ТРАНС (44883)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (65816)
» Тээвэр хөгжлийн банк (45675)
» САЙН МЭДЭЭ (48197)
» НАЙМАН ШАРГА (63225)
» АНОД (55503)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (29826)
» КАПИТРОН (44575)
» КАПИТАЛ (47102)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (45545)
» ҮНЭ ХАНШ (60921)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (44947)
» БААР- ДОРГИО (55165)
» Бусад (46811)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (58816)
» Жура ресторан (44253)
» МЕТРОПОЛИС (33665)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (31231)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (32362)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (32807)
» СТЕЛЛА (39269)
» СТРИНГС КЛУБ (30668)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (44012)
» АМРИТА (31970)
» The Bull (38888)
» RIVER SOUND (40082)
» Loving hut (38060)
» HOLLYWOOD (40250)
» САУН МАССАЖ (52465)
» SS клуб (41619)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (605681)
» ЗУРХАЙ (1197679)
» ЗАР (809296)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1410222)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (53430)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (71754)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (81772)
» ХУУЛЬ (773789)
» ХООЛНЫ ЖОР (242720)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (96614)
» СУРГАМЖ (46534)
» СОНЖОО (119021)
» Сэтгэл зүй (676245)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (31720)
» ПИ АР (64710)
» РЕКЛАМ (56403)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (53453)
» Дартс (41545)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (224251)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1554942)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (969188)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (682985)
» Их хуралдай (63200)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (445913)
» МЭДЭЭ АЙМААР (162109)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (109496)
» ЦУНАМИ (41448)
» Цөмийн хаягдал (42153)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (63043)
» ХҮНС (43633)
» ФАКС МЭДЭЭ (45007)
» ФОТО МЭДЭЭ (1096743)
» УРЛАГ (1266439)
» ТЕХНОЛОГИ (1062209)
» ТВ МЭДЭЭ (56923)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (79959)
» ТОДРУУЛГА (70041)
» СЕКС (1172916)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (63622)
» СУДАЛГАА (664777)
» СОНИН ХАЧИН (305130)
» СПОРТ (1272161)
» СКАНДАЛ (60125)
» НИЙТЛЭЛ (219331)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (413651)
» Өвөр Монголын мэдээ (48788)
» NEWS /Russia/ (47557)
» NEWS /English/ (44583)
» NEWS /China/ (56002)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1048206)
» УЛС ТӨР (1050898)
» УРЛАГ (1044975)
» СПОРТ (1044822)
» НИЙГЭМ (1045692)
ЯАМ
» ГАДААД ХЭРГИЙН ЯАМ (55588)
» Барилга хот байгуулалтын яам (25388)
» БСШУЯ (79098)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (58027)
» БОАЖЯ (47389)
» Зам, тээврийн хөгжлийн яам (41098)
» ЯАМ (42145)
» ЭМЯ (63684)
» ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМ (41233)
» Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яам (4201)
» ХХААХҮЯ (42891)
» ХҮНС, ХӨДӨӨ АЖ АХУЙ, ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭРИЙН ЯАМ (38315)
» Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам (45890)
» Соёлын яам (3170)
» САНГИЙН ЯАМ (43309)
» ҮХЯ (29750)
» ХЗДХЯ (38870)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (48109)
» ГЯЛС ТӨВ (36313)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (43730)
» МОНОС (47306)
» Мөнх-Үйлстэн (37789)
» ЯТТ 103 (42581)
» ЭМДЕГ (6501)
» ЭМИЙН САН (62167)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (42738)
» ЭМНЭЛЭГ (74347)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (51089)
» ЭХ НЯЛХАС (50156)
» ЭРYYЛ МЭНД (126852)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (153857)
» Шинжлэх ухаан (38875)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (44061)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (41646)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (36456)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (44509)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (39736)
» СОНГОДО эмнэлэг (48413)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (33723)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (877533)
» НОМ (54940)
Шинэ 8 ангилал
» Ярилцах цаг (6430)
» Энтертаймент (21005)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (1095206)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (69564)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (52473)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (75868)
» БОЛОД.М Утга зохиол (63333)
» БОЛОД.М Нийтлэл (58083)
» ИЛТГЭЛҮҮД (51771)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (856014)
» ЯРИЛЦЛАГА (1181420)
» Ц.Мянганбаяр (53312)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (158330)
» ХҮМҮҮС (1101498)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (120420)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (74579)
» Тэр хэн бэ? нэвтрүүлэг (14823)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (112551)
» С.Жавхлан /дуучин/ (56902)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (1103424)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (46853)
» Л.Гантөмөр /АН/ (45386)
» Л.Гансүх АН (44443)
» Л.Гүндалай АН (47628)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (43345)
» Д.Дондог (39248)
» Д.Дорлигжав /АН/ (45739)
» Д.Дамба-Очир (43357)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (47777)
» Д.Ганхуяг (44694)
» Д.Балдан-Очир (43598)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (56127)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (43207)
» Д.Зоригт /МАН/ (52305)
» Д.Зоригт /АН/ (40565)
» Д.Загджав МАН (44214)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (41402)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (50988)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (42082)
» Д.Хаянхярваа (44162)
» Д.Тэрбишдагва (47348)
» Д.Нямхүү (42521)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (38525)
» Д.Арвин (46857)
» Д.Одбаяр /МАН/ (43936)
» Д.Одхүү АН (43280)
» Д.Очирбат (43791)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (45085)
» Г.Батхүү АН (50501)
» Г.БАЯРСАЙХАН (47501)
» Г.Занданшатар /МАН/ (46408)
» Г.Мөнхбаяр (45568)
» Г.Шийлэгдамба МАН (42627)
» Г.Уянга (48064)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (63975)
» Баабар (44884)
» Батж.Батбаяр /АН/ (47030)
» Б.Баттулга (38456)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (56627)
» Б.Чойжилсүрэн (51589)
» Б.Наранхүү АН (40529)
» Б.Нямтайшир (43188)
» З.Энхболд (49869)
» З.Алтай (45470)
» Ж.Батзандан (45229)
» Ж.Батсуурь (45092)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (44019)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (44600)
» Ж.Энхбаяр (46806)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (47017)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (42036)
» М.Зоригт / ИЗН/ (46648)
» М.Энхболд МАН (48533)
» М.Энхсайхан (48960)
» М.Сономпил (38317)
» Я.Батсуурь (40797)
» Э.Батүүл (70421)
» Э.Мөнх-Очир (42485)
» Ш.Сайхансамбуу (53254)
» Ч.Хүрэлбаатар (44528)
» Ч.Улаан (47668)
» Ч.Сайханбилэг (49682)
» Ц.Даваасүрэн (45802)
» Ц.Дашдорж (42208)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (48110)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (41980)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (32125)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (47312)
» Ц.Элбэгдорж АН (72117)
» Ц.Шинэбаяр (47819)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (43388)
» Ц.Цэнгэл (44029)
» Ц.Сэдванчиг (41383)
» Ц.Нямдорж МАН (56059)
» Ц. Оюунгэрэл (51527)
» Х.Болорчулуун (40134)
» Х.Бадамсүрэн (40418)
» Х.Баттулга АН (55202)
» Х.БАДАМСҮРЭН (40338)
» Х.Жекей (41512)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (73194)
» Х.Наранхүү (42135)
» УЛС ТӨРЧ (69075)
» У.Барсболд /МАН/ (39559)
» У.Хүрэлсүх МАН (50064)
» Т.Ганди (51425)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (46988)
» Т.Энхтайван (38164)
» Сү.Батболд (48187)
» Су.Батболд МАН (44863)
» С.Ламбаа /АН/ (44343)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (44704)
» С.Ганбаатар (45404)
» С.Баяр МАН (60702)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (57125)
» С.Бямбацогт (47237)
» С.Эрдэнэ АН (50161)
» С.Оюун (48523)
» Р.Гончигдорж (50820)
» Р.Содхүү (44966)
» Р.Раш (44663)
» Р.Амаржаргал /АН/ (49870)
» Н.Ганбямба (44313)
» Н.Болормаа (46212)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (56401)
» Н.Баяртсайхан (40326)
» Н.Энхбаяр (77798)
» Н.ЭНХБОЛД (46068)
» Н.Удвал МАХН (45212)
» Н.Номтойбаяр МАН (56211)
» Н.Алтанхуяг АН (55174)
» А.Мөнхбат МЗХ (39143)
» А.Тлейхан (39655)
» Ё.ОТГОНБАЯР (51896)
» О.Магнай (43776)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (36242)
» О.Чулуунбат (44469)
» П.Алтангэрэл АН (45099)
» Ө.Энхтүвшин МАН (43876)
» Ч.Ганхуяг (46083)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (75407)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (70032)
» Гал үндэстэн (43735)
» БХЯ Цэрэг (41017)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (79126)
» ЗАСАГ ДАРГА (40682)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (48990)
» МАХН /new/ (45315)
» МҮАН нам (37472)
» ЭЛЧИН (41758)
» УЛС ТӨР (1390499)
» УИХ-дарга (57451)
» УИХ (66648)
» Төлбөртэй (22668)
» Тєрийн ордон (43469)
» Нам- Монголын консерватив нам (26978)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (40947)
» НАМОХ /МАСОХ/ (37926)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (41757)
» НАМ-НН (37869)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (86737)
» НАМ - МАН (63039)
» НАМ (76563)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (40905)
» Өргөдлийн байнгын хороо (20340)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (43892)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (40940)
» ГАШУУН СУХАЙТ (39689)
» ГАЦУУРТ ХХК (48134)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (47579)
» БАГАНУУР (40903)
» БОРОО ГОУЛД (49035)
» БОРОО ОРД (39563)
» БҮРЭН ХААН ОРД (29626)
» МАРДАЙ (45629)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (50360)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (43077)
» МОНГОЛ ГАЗАР (39697)
» МОНГОЛ 999 (38639)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (31684)
» Энержи ресурс (44212)
» ЭРДЭНЭТ (71744)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (39937)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (66380)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (49297)
» Чалко (36420)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (30710)
» ЦАГААН СУВАРГА (42151)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (38987)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (120427)
» УУЛ УУРХАЙ (99719)
» УРАН (43104)
» Тавантолгой Түлш ХХК (21573)
» Тавантолгой төмөр зам (15903)
» ТАВАНТОЛГОЙ (77793)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (42598)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (44564)
» РИО ТИНТО (48047)
» НИНЖА (42583)
» Нийтлэлч Болормаа (23167)
» НАРИЙН СУХАЙТ (39567)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (39314)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (58786)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (39262)
» АЖНАЙ (45118)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (44449)
» Арева “Кожеговь” (36120)
» ОЛОН ОВООТ (46830)
» ОЮУТОЛГОЙ (114408)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (60579)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (29488)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (82749)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (72700)
» ШИНЭ ДУУ (70239)
» ШҮЛЭГ (158251)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (48897)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (52139)
» УТГА ЗОХИОЛ (59635)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (60754)
» ТҮҮХ (77687)
» АФОРИЗМ (104311)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (52201)
» ОНИГОО (946585)
» ОНЬСОГО (57894)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (1115212)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (88988)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (103207)
» БАЯР НААДАМ (100071)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (60559)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (1261232)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (54283)
» ШАШИН (1114390)
» ХУВЬЦАА (47309)
» УЛААНБААТАР ХОТ (129710)
» ТАТВАР (44838)
» НИЙГЭМ (1198981)
» ОЮУТАН (61136)
» ОРОН НУТАГ (81954)
АЙМАГ
» Дорноговь (55878)
» ДУНДГОВЬ (68687)
» ДАРХАН УУЛ (84693)
» ДОРНОД (72430)
» Говьсүмбэр (49440)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (76298)
» Баян-Өлгий (61578)
» БУЛГАН (62114)
» БАЯНХОНГОР (73432)
» ЗАВХАН (63141)
» ЭРДЭНЭТ (51169)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (77040)
» ХОВД (66610)
» ХӨВСГӨЛ (81607)
» Увс (75981)
» ТӨВ (49331)
» СЭЛЭНГЭ (65403)
» АРХАНГАЙ (54821)
» ОРХОН (54540)
» ӨМНӨГОВЬ (73053)
» Өвөрхангай (63387)
» СҮХБААТАР (61872)
АГЕНТЛАГ
» Мал эмнэлгийн ерөнхий газар (4103)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (44687)
» ДЭВШИЛ (29795)
» ДАШВААНЖИЛ (46469)
» ДОНШИН (42645)
» ГОВЬ (46323)
» ГОЁО (32116)
» Витафит (44945)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (50723)
» Вагнер Ази (49253)
» ВОЯАЖ (31957)
» БИШРЭЛТ (42608)
» БИТ ХЭВЛЭХ (28759)
» Боорчи (49636)
» БУЯН ХОЛДИНГ (34271)
» БАМБУУШ (30072)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (30886)
» Бөхбат (46306)
» БӨXӨГ (29051)
» Зиг Заг (30080)
» ЖЕМ (48901)
» ЖИ МОБАЙЛ (56909)
» Жигүүр гранд (62160)
» ЖУУЛЧИН (29823)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (52338)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (42175)
» Имарт (14979)
» Изинис Эйрвэйс (49216)
» Их-Өвөр (54630)
» МИГ даатгал (43902)
» Монгол газар (55296)
» Монгол Шилтгээн ХК (47197)
» Монгол тамхи СО ХХК (53354)
» Мон-ад (44115)
» Мон Эн Ко (64158)
» Макс групп (55677)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (45660)
» МАХ ИМПЕКС (52846)
» МАК (62664)
» МОБИКОМ (75941)
» МОНДАВС ХХК (35323)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (32429)
» МОНФРЭШ (50473)
» МОНСУДАР (29233)
» МОНРОУД (42078)
» МОННИС (48618)
» МОН УРАН (60492)
» Мөнхийн үсэг (43332)
» ЮНИТЕЛ (67299)
» ЭДМОН (31842)
» ЭРЭЛ ХХК (45101)
» ШУНХЛАЙ ШТС (49724)
» Хамо (40460)
» Хаан хүнс хк (47274)
» ХОС ГАРЬД ХХК (32930)
» Хүннү-Эйр (46148)
» УЛУСНЭТ (29372)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (31176)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (31137)
» ТЭСО (13935)
» ТАЛХ ЧИХЭР (54424)
» ТАВАН БОГД (43809)
» Тэнгэр даатгал (42030)
» Тэнүүн-Огоо (43591)
» СББ (44675)
» Синчи-Ойл (58027)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (35451)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (68981)
» СОДМОНГОЛ ШТС (60291)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (32256)
» СКАЙТЕЛ (48106)
» СҮҮ ХК (54840)
» НОМИН ХОЛДИНГ (52691)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (34702)
» АЛТАЙ КАШМЕР (35397)
» АЛТАН ТАРИА (53805)
» АДМОН (30507)
» Алко групп (43123)
» Алтай Констракшн (44141)
» Алтай хүдэр (44753)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (45465)
» АТАР ӨРГӨӨ (53852)
» АСА групп (42661)
» АПУ (57999)
» ОБ КАПИТАЛ (29978)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (68335)
» КОМПАНИУД (52154)
» UFC (61204)
» Prophecy resource (51150)
» ӨГӨӨЖ (44773)
» Ospring (29691)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (53015)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (38453)
» MCS (73391)
BOLOD STUDIO
» Иргэний үг (3804)
» МАНАЙД ИРЭЭРЭЙ НЭВТРҮҮЛЭГ (6520)
» Хүүхдийн ертөнц (8514)
» Фото сурвалжлага (3987)
» Таны мэдлэгт | Animation (4578)
» Нийгмийн төрх - Хуулийн зөвлөгөө (4525)
» Нийгмийн төрх (4312)
» Асуудлыг тодруулъя (6911)
» Онцлох хүмүүс (4227)
» Оточ - Эмчийн зөвлөгөө подкаст (3596)
» Контентууд (5316)
» Petrichor /Гэгээлэг нийгмийн үнэр/ (6414)
» LIVE (8790)
» Expert podcast (3483)
» Bolod Studio | Ярилцлага (7384)
» Bolod Studio | Реклам (7331)
» Bolod Studio | Онцлох нийтлэл (4328)
» Bolod News (12564)
» 7 хоногийн тойм (13662)
» "Тэр хэн бэ?" ярилцлагын нэвтрүүлэг (7243)
» "Нутаг нэг" подкаст (6375)
   

Түвдийг Монголчууд бий болгосон...

Түвдийг Монголчууд бий болгосон...
2013-06-10

Монгол хүнд Түвд гэвэл хамгийн түрүүнд улс биш, шашин санаанд нь орно байх. Чингэхдээ Далай лам, “гаднын” мэт манай

шашин бууна байх. Харин Түвдийн түүхийг бол ор тас мэдэхгүй, сонирхохгүй. Харин лам нар бол Түвд лам нарын болон өөрсдөө зохиосон шашны түүхээс л мэднэ. Шинжлэх ухааны хувьд судалсан түүх гэж байвч дандаа гадаадынх. Тэгээд л монголчуудын хоншоор нь дутдаг юм. Асуудлыг монгол шинжлэх ухааны талаас аваад үзэх болох уу, мэдээж болно. Зүгээр л гаднын юмыг хуулаад, залхуураад, юу ч хийхгүй болохоор Монголын түүх бичигдэхгүй л дээ. Ингээд оролдоод үзье л дээ…
Яагаад ?
Эхлээд гүн ухааны асуулт тавих ёстой.

Хүн ойртож амьдрахын аргагүй өндөр уулын ном уншсан хэдэн лам нар яахаараа Ази тив, дэлхийд ноёлох биш юмаа гэхэд хүчтэй нөлөөлөх шашны томоохон урсгалыг дэлгэрүүлж, олон зуун жил оюун санааны болон нийгмийн амьдралд нөлөөлж, одоо болтол дэлхий дахины анхааралд байдаг вэ ? гэсэн асуулт юм.
Монголчууд үүнийг хамгийн түрүүнд бодох ёстой хүмүүс атал огт боддоггүй ард түмэн учраас үүнийг би нээлттэй үлдээж байна. Үүний оронд Түвдийн тухай эрэгцүүллээ эхэлье.
Түвдийн өндөрлөг бол эргэн тойрны нам газруудаасаа хойт талаараа Куньлуны өндөр нуруу, өмнө зүгээсээ Гималайн нуруугаар таслагдана, дундуур нь Цангпо (Брахмапутра) мөрөн урсаж байгалийн зааг болно. Өндөр ууланд хонь болон сарлаг үхэр, бага сага тариалан эрхлэх боломжтой. Хойт болон өмнө зүгт элсэн цөл бий. Түвдэд зүүн болон баруун талаас нь л орж болно.
Энэ нутагт эрт үеэс буюу V-VI зууны үед газар тариалангийн мон, дард гэсэн овгууд амьдарч байсан мэдээ бий. Гэхдээ эд бие даасан “улс” байгуулаагүй.
Харин одоогийн Хятадын Шэньси, Ганьсу мужийн баруун талд монголоид гарлын малчин хян, тариаланч жун нар амьдарч байжээ. (Грумм-Гржимайло Г.Е. Материалы по этнологии Амдо и области Кукунора, СПб., 1903, с. 3.) Хятадууд тэднийг “баруун жун” гэж нэрлэж байж. Хятадуудын бут ниргэж чадаагүй эдгээр овгууд нэгдэж, түвд хэлийг үүсгэжээ. Тэд бол танчан, дансян, ди-бома (одоо Сычуаньд буй), байлан овгууд юм. Хожим эд жун угсаат аймаг болсон ба хожим дундад зууны үед тангад улс болсон юм. (Грумм-Гржимайло Г.Е., с. 41 и 43.) Хожим шүү дээ. Өөрөөр хэлбэл тангад болон түвд-хян гэсэн хоёр том, бусад жижиг олон аймгууд үүссэн байна. Тэд дандаа Хятадтай байлддаг байж.


Гэвч энэ үеийн түүх тун бүдэг юм. Тухайн үед манай Монгол, Алтайгаас Түвд орох шиг “амархан” юм байхгүй. Түүнээс гадна түүхэн тодорхой үед Монгол Түвд хоёр хил залгаа байсныг бид заавал харгалзах ёстой. Одоогийн Монгол Улсын газрын зургаар сэтгэж болохгүй л дээ.
Ингэхлээр задран сарнисан Хүн, Сүмбэ гүрний зарим овог аймгууд Түвдийг эрхшээлдээ оруулан нэгтгэжээ гэж үзэх бүрэн үндэслэл гарч байгаа юм. Энэ талаар бид юу ч судлаагүй ба судлахыг ч сонирхдоггүй нь даан ч харамсалтай…
“Си-жун бол (түвдүүд-Х.Д.Г) хувцасны оронд амьтны арьс нөмөрдөг, байнгын сууц гэж үгүй, нүүдэллэн амьдардаг, малын ашиг шимээр хоолоо олж иддэг. Овог удмын тодорхой нэр үгүй, эцэг эхийнхээ нэрээр овгоо нэрлэдэг. Тэд олон овогт хуваагддаг, хаан байхгүй, нэг удирдлагыг зөвшөөрдөггүй, нийтлэгээрээ амьдардаг. Маш их зоригтой, тулалдаанд үхэхийг аз жаргал гэж, өвчнөөр үхэхийг зовлон гэж боддог. Тэд амьтан лугаа адил хүйтнийг маш их тэсвэрлэдэг, хүүхнүүд нь төрөхдөө хүртэл хүйтнээс айдаггүй.” (Успенский В. Страна Кукэ-нор или Цин-хай //Записки ИИРГО по отделению этнографии. 1880, т. IV, СПб. с. 51)
Энэ үед хянуудын овгийн байгуулал цэцэглэж, харин жунуудынх сөхөж байсан байна. Цаашаагаа бол жунууд түвдийн дансян овог, өмнөд хүн нарын үлдэгдлийг нэгтгэн хожим нь Си Ся улсыг байгуулсан. Энэ нь Тангад юм. Энд “өмнөд хүн нарын үлдэгдэл” гэж Гумилев нэн тодорхой бичиж байна. Тэхээр Хүн нар тийшээ очсон байж таараад байна…


Харин хяны үр хойчис XIX зуун болтол нэн эртний ахуйгаа авч үлджээ. Энэ хянуудын талаар сүүлд ярина. Бараг “монгол” юм билээ. Их сонирхолтой үндэстэн байгаа юм. Ингээд нэг хэсэг газар тариалан хөгжжээ. Хайнаг бий болсон байна. Энэ нь IY-VII зууны үе юм. VI зуун төгсгөл YII зууны эхэн үеийн Түвдийг Ярлунг улсын үе, Тубо гэдэг улс байгуулсан гэж ярьдаг ч энэ тухай маргаан дуусаагүй, гарал үүсэл нь тодорхойгүй. Яагаад гэвэл Монголыг энд оруулдаггүй учраас тэр. Ингээд “бин битүү” байгаад байсан юм шиг байгаа юм…
Хойт зүгээс…
Түвдчүүд ямар нэг шашин маягийн зүйл шүтдэг байсан нь эргэлзээгүй. Тэр үед Буддын шашин дэлгэрээгүй байсан болохоор би ингэж хэлж байна. Үүнийг нь Гумилев бон гэнэ, бусад хүмүүс бөө гэнэ. Миний бодлоор тэнгэризмийн эхэн үеийн хэлбэр байсан байх. Гэсэн ч үүнийг сайтар судлах ёстой.
Ямар ч гэсэн Түвдийн өндөрлөг дэх овог аймгууд тасралтгүй дайтаж байжээ. Мянганы эхний хагаст 20 орчим жижиг ванлиг байснаа YI зуун гэхэд 17 болсон байж. (Богословский В.А., с. 29.)
Энэ тархай бутархай орон руу 439 онд Тоба гэгч шинэ хүч орж иржээ. Энэ бол монголчууд юм. Дайчин Тобачууд Вэй гүрнээ байгуулж өргөтгөн, умарт Хятадад суурьшсан овог аймгуудыг даржээ. Тэд 439 онд Хэс-ийг эзэлж, Ашиныг ордыг умар зүг хөөжээ. Тобачууд бол IY зууны үе амьдарч байсан нүүдэлчин монгол аймаг юм. Тэд III зууны дунд үед Сүмбэ улсын холбоонд багтаж байсан. Хятадтай холбоо сайтай, зарим үе Хүн гүрэнтэй дайтаж байсан. Гэхдээ Хятадаас хамаарч байгаагүй. IY зууны төгсгөлд Умард Вэй гэдэг улсыг байгуулсан. YII зуунаас түүхийн хуудаснаа тааралдахаа байсан.
Өөр нэг монгол угсаат Сүмбэ (сяньби) хаан Фаньни (хүний нэр-Х.Д.Г) баруун хойт зүгт ухарч дотоод Түвдэд орж иржээ.
“Сүмбийн энэ удирдагч дайн агшин зуур ч намжихгүй байсан тэр газраас авчирсан сахилга баттай, дайчин цэргүүдтэй байсан ба тэр удирдагч “цянуудыг өөртөө дагуулан” дайсагнагч овгуудын дунд ноёрхох байр суурь эзэлсэн” гэж судлаачид тэмдэглэн үлдээжээ. (Иакинф (Н.Я. Бичурин), с. 127; Грумм-Гржимайло Г.Е. Западная Монголия и Урянхайский край. Т. II, Л., 1926, с. 184-185.)


Түвдийн төр улсыг монголын Сүмбэ улсын хаан Фаньни нэгтгэж нэгдмэл улс болгосон нь ямар эргэлзээгүй байна. Энэ бол Монголын түүхчдийн одоо болтол анхаараагүй явж ирсэн их ноцтой дүгнэлт юм.
Энэ үеэс Түвдийг нэгэн дээвэр дор нэгдсэн гэж эрдэмтэд санал нэгтэй үздэг боловч Монгол гэдгийг нь огт ярьдаггүй. Одоо бид ярих цаг болсон. Түвдийг “нэгтгэх ажил” 200 орчим жил үргэлжилсэн ба монголчууд ууссан нь мэдээж хэрэг. Энэ үйл явц 607 оны хавьцаа дууссан байна. Өөрөөр хэлбэл Түвдийн захирагч Намри (Gnam-ri-slong-rtsan 570-620) гэгч анх удаа “хүн шиг” гадагшаа дайн хийсэн юм. Ингэж Түвд үндэстэн монголчуудаас үүсчээ, эсвэл монголчууд түвдүүдийг үндэстэн болгон нэгтгэжээ.
Энэ бүх үеийн туршид Түвдийн бүх эрх мэдлийг Сүмбийн монгол хаадын удам угсаа барьж байсан ба тэднийг цэнбо (цэнпо ?) гэж нэрлэдэг байжээ. Гэхдээ гүйцэтгэх эрх мэдлийг зөвлөгч нар (лонпо) гэгч барьдаг байсан ба цэнбо нар зэвсэгт отряд бүхий овгийн удирдагчдын хүсэл зоригийг харгалздаг байжээ. Энэ нөхцөлд цэнбо нарын байр суурь тийм ч их бат бэх биш юм.
Ингээд цэнбо Намри цэргээ дагуулан 604 онд Дорнод болон Төв Энэтхэг рүү дайрчээ. Ямар ч гэсэн монгол цустай хүн чинь дайрахгүй яадгийм ?!
Тэгсэн чинь гай болов. Гай ч гэж дээ. Мөнөөх л “олз хуваах” уламжлалт монгол самуун. Энэ самуунаас болж ялалт байгуулсан Намри цэнбогоо “тэнэгүүд” хөнөөжээ. Түүний хүү Соронзонгомбын үед “эцгийнх нь албатууд үймж, эхийнх нь албатууд босч, төрсөн ах дүү нар нь босч (энд нэрсийг нь дурдсан байгаа), ер нь бүгд босчээ” гэж сурвалжид тэмдэглэжээ. Энэ бол иргэний дайн болсон гэсэн хэрэг юм.
Бослого үймээнийг яаж ийгээд дарж, дэг журмыг тогтоож чаджээ. Гэхдээ ухаантай, эрч хүчтэй Соронзонгомбо өөртөө ч албат арддаа ч нэн чухал нэгэн гаргалгаа хийжээ. Тэр халзан толгойтой лам нарын номлож байгаа “буяны тухай” сургаалийг” ихэд анхаарч авчээ. Ингээд тэр шашныг дэлгэрүүлж эхлэв. Ингэж тэр жирийн цэнбогоос Түвдийн хаан болох замаа засав. Цаадахыг нь тэр хэрхэн мэдэх билээ…
Соронзонгомбо хааныг шашныг дэлгэрүүлсэн их хаан гэж шашны болон Түвдийн түүхэнд үздэг. Тэр бол цол уламжлан авсан арван гурав дахь цэнбо юм. Ингэхээр 420-иод оноос эхлэн 580 он хүртэл, өөрөөр хэлбэл 160 жилд 29 захирагч солигдож, тус бүрт нь 5,5 жил ногдож байгаа юм. Энэ бол уг сэнтий дур зоргоороо эрхтнүүдийн мэдэлд оршиж, тавьсан хүнээ дураараа сольж байгаа тохиолдолд бол байж болох юм. Хятад таамгаар түүнийг зургаа дахь цэнбо гэдэг ч тэд бага мэдээлэлтэй байсан байх гэж Н.Я.Бичурин үзжээ. Энэ хоёр тохиолдолд YII зуун хүртэлх хронологи байхгүй юм. Иймээс Соронзонгомбын төрсөн болон хаан суусан он сар өдрийг одоо болтол тогтоож чадаагүй байгаа. Соронзонгомбо Хятадын хаанаас охиноо өгөхийг шаарджээ. Хятадууд татгалзсан чинь тэр цэрэглэн дайрч, одоогийн Хөх нуурын хавьд хятад цэргийг бутцохижээ. Соронзонгомбыг нас барсны дараа эрх мэдэл ачид нь ирсэн ба буддизм доройтжээ.


Шашны түүх бичлэгт Соронзонгомбо хааны болон түүний язгуур угсааг тэнгэрлэг гаралтай гээд баахан “үлгэр домог” болгодог. Тэр нь “үнэн” гэвэл Монгол гаралтайг бас нэмж хэлэх нь зүйд нийцнэ.
Ингээд Трэсон Дэцэн (755-797), Ралпачан (815-838) хааны үед мандаж байтал Ландарам (838-841) нэг гайхал гарч иржээ. “Ландарам” гэсэн монгол хараал одоо хүртэл байдаг юм. Тэр нөхөр буддизмыг хавчин шахжээ. Улс орноо ч тараагаад хаясан байна.
Ингээд 842-1247 оны хооронд олон жижиг ванлиг болоод байлдаж гарсан байна. Одоо бол улс төрийн өрсөлдөөн цэвэр шашны хэлбэртэй дайн дажин болжээ. Энэ түвдүүд чинь дайтахаа хүрвэл шашин бурхнаа мартталаа, балайртлаа байлддаг тэнэгүүд байгаа юм. Хэн ч засгийн эрх авч чадсангүй. Шашнаараа хэрэлдэж дайтахаас өөр юм чадахгүй балай улсууд сууж байж…
Ахиад л Монголчууд…
1227 онд Чингис хаан Түвдийн чанх хойно орших Тангадын Си Ся улсыг бут ниргэв. 1239 онд Их хаан Өгөөдэйн хүү Годан Ланьжоуд байхдаа Лэгж, Дорд дархан (дорж биш шүү-Х.Д.Г.) нараар удирдуулсан байлдааны тагнуулын томоохон бүлгийг Түвд рүү явуулсан байна. Дорд дархан буцаж ирээд Түвдэд хэд хэдэн буддын сургааль ном байдаг юм байна, тэдний дотроос хамгийн нөлөөтэй нь Саживагийн ёс (сакъя ) юм байна гэдгийг мэдээлжээ.
Ингээд Годан хааны урилгаар Саж Бандид (1182-1251) өөрийн ач Пагва ламын хамт хааны өргөөнд иржээ. Ингээд номлож гарсан байна. Энэ ламыг нас барах 1251 он хүртэл монголын залхаан цээрлүүлэх цэргийн анги Түвд рүү ороогүй юм. 1253 онд Саж Бандидыг Хувилай хаан урьсан боловч тэр нэгэнт нас барсан тул оронд нь Годан Пагва ламыг түүн рүү илгээжээ. 1260 онд Хувилай эзэн хаан болж Пагвыг улсын их багшаар өргөмжилжээ.
Энд бид нэгэн зүйлийг онцлон санах ёстой. Тэр үед Түвдэд шашин мандаад манайх сүйд болж шүтээд байсан юм огт байхгүй. Харин ч урвуугаар тархай бутархай Түвдийг Монголчууд төрийн хувьд ч, шашны хувьд нэгтгэж өгсөн нь ямар ч эргэлзээгүй.


Хувилай хаан Пагва ламд Түвдийн Үй Зан, Хам зэрэг 13 мужийг шашны хувьд удирдах эрх олгосноос гадна Түвдийн захирагчийг томилох эрх олгожээ. Энэ бол нэгдмэл Түвд бий боллоо гэсэн хэрэг юм. Ингээд Түвд 70 орчим жил саживагийн ёсны теократ улс байсан юм. Түвдийн захирагч Гунгаа Сангбуу өөрийг нь томилсон, ойрын хүн Пагва ламыгаа хордуулсан тухай мэдээ авсан монгол цэрэг 1281 онд Түвд рүү цөмрөн орсон нэг л тохиолдол бий. Монголчууд үнэнхүү шударга байсан нь эндээс мэдэгддэг юм.
Хувилайн үед Түвдэд анх удаа хүн амын тооллого хийж, Сажив хийд болон Ханбалык (Бээжин) хоёрын хооронд 27 өртөө байгуулж, 1288 онд тусгай яам байгуулав.
Уулаар нэг тарчихсан балай юмнуудыг улс шиг улс, шашин шиг шашин болгож өгсөнд Түвдүүд Монголчуудын төлөө бурхандаа залбирч явах хэрэгтэй.
Түвдийн Гармаа Багш (1204-1283) манай Хар хоринд хааны өргөөнд байнга суудаг байв. Ийм байдал олон жил үргэлжилсэн юм.
Энэ хооронд Түвдэд нэг том эргэлт гарч 1354 онд Сажавагийн ноёрхлыг түлхэн унагаж Пагро бүлэглэл засгийн эрхийг барих болов. Тэд 260 гаруй жил засгийн эрх барьсан юм. Энэ үед Богд Зонховагийн (1378-1419) шинэчилсэн гэлүгва бүлэглэл энэхүү Пагро бүлгийг дэмжиж байлаа. Энэ бол нэлээд хожим болсон явдал юм.
Ер нь бол Түвдийн өрсөлдөн тэмцэлдэгч шашны бүх урсгалууд бүгдээрээ Монголын хаад ноёдоос дэмжлэг, цол хэргэм, эдийн засгийн туслалцаа авч байсан юм. Тэдний бүх хэрүүл маргаан, зөрчил будлианыг Монголчууд л зохицуулдаг байлаа. 1370 онд Тогоонтөмөр хааныг нас барсны дараа Түвдийн шашны бүлэг хоорондын зөрчил дахин гарч ирэв.
Яагаад гэвэл ивээн тэтгэдэг, будлиан хэрүүлийг нь зохицуулж өгдөг том эзэнт гүрэн алга болов. Түвдүүд шашингүй Хятадууд буюу Мин улсад түшиж яагаад ч болохгүй байв. Тэгээд ахиад л Монголчуудтайгаа зууралдав…
Гэтэл нөгөө Монголчууд нь урьдын адил “удирдая”, зохицуулъя гэсэн ч өөрсдөө хүч нь суларсан байв. Гэвч тэд шашныг “удирдах” оролдлогоо олон жил орхиогүй юм. Энэ удаад нэг том эзэн хаан биш, олон жижиг хаад өрсөлдөн “зохицуулах” болов.
XYI зууны төгсгөлд Гэлүгва ёсыг хамгаалах нэрийн дор Монголчууд Амдо дахь цэргийн оролцоогоо байнга нэмсээр эцсийн дүндээ 1578 онд Түмэдийн Алтан хаан гэлүгвэ ёсны дээд лам нарын нэгд Далай лам цол олгосноос хойш энэ цол дэлхий нийтэд түгсэн билээ. Үүний дараа монголын Гүүш хан Төрбайх (1582-1655) Түвдийг 1642 онд эзэлж Y Далай ламыг Түвдийн бүх буддистуудын бүрэн эрхт эзнээр тунхаглав. Ингээд өөрөө түүний дэргэд Түвдийн захирагч болж, 1656 онд нас барах хүртлээ Түвдийг захирсан билээ.


Ингэхээр Монголчууд Түвдийн бүх юмыг хийж өгсөн нь ямар ч эргэлзээгүй.
Гүүш хан бол 1636 онд Хөх нуурт суурьшсан хошууд овгийн хүн бөгөөд “шар малгайтны” шашныг дэлгэрүүлэгч гол хүн болно. Гэхдээ манжийн Энх-Амгалан хаан хошуудыг дэмжиж байсныг дурдахгүй өнгөрч болохгүй. Иймээс Ойрдын Цэвээравдан хан 1717 онд Түвдийг эзэлж хошуудын ноёрхлыг түлхэн унагасан билээ. Энэ нь хэдийгээр Түвдийн төлөө дайн мэт харагдавч цаанаа их гүнзгий учир утгатай байсан байна.
Гүүш ханы “ард” Монгол ёстой баларч байлаа. Лигдэн хаан улааны шашныг авч, Манжтай тэрсэлдэж байв. “Цогт тайж” киног бүгдээрээ санаж байгаа байх…
Сүүлийн үеийн энэ түүхийг хүн бүр мэдэх хойно надад яриад байх юм алга. Харин зарим нэг дүгнэлт хийх л үлдэж байна:
1. Түвдийн шашныг Монголчууд бий болгоогүй ч түвдийн шашинлаг төрт ёсыг бий болгожээ. Өөрөөр хэлбэл нэгдмэл Түвдийг Монголчууд бий болгожээ.
2. Монголын эзэнт гүрэн эзлэн авсан нутаг орноо захирах “энх тайванч” үзэл суртлын хэрэгсэл байдлаар Түвдийн шашныг авч хэрэглэжээ. Энэ нь цэвэр улс төрийн зорилготой байжээ.
3. Үүний хариуд Түвдийн шашин төрийг хамгаалж, түүний амгалан тайван байдлыг хангах үүргийг монголын төр хүлээж байжээ. Энэ нь Түвдэд шашин хөгжих таатай нөхцлийг бүрдүүлжээ.
4. Түвдэд төр шашны болон шашин хоорондын зөрчил гарахад Монгол төрийн зүгээс илбэн тохинуулах үүрэг гүйцэтгэж байжээ. Энэ нь эргээд Монголын эзэнт гүрэнд эерэг нөлөө үзүүлдэг байжээ.
5. Монгол нь Түвдэд улс төр, эдийн засаг, цэргийн, Түвд нь Монголд оюун санааны тусламж үзүүлдэг заншил тогтжээ.
6. Монголын эзэнт гүрэн болон Түвдийн харилцаа нь шашныг бишрэн шүтсэн биш, харин түүнийг улс төрийн том бодлогод ашиглах явдал байжээ.
7. Монголын эзэнт гүрэн задрахад өрсөлдөн тэмцэлдэгч ноёдууд цэрэг эдийн засгийн тусламжийн хариуд Түвдээс оюун санааны тусламж авахыг хүсэх болсон нь Түвдэд илт давуу байдал бий болгожээ.
8. Гэхдээ Монголын эзэнт гүрэн задарснаар Түвдийн шашны бүлэг хоорондын зөрчлийг дахин ил гаргасан ба энэ нь нийт Монголд ихээхэн нөлөөлжээ.
9. Ингэснээр Монголын феодалуудын өрсөлдөөн тэмцэл шашны халхавчтай болж, шарын шашин нь Монголын феодалын бутралыг зогсоох биш, харин ч гүнзгийрүүлэх нэг гол хүчин зүйл болжээ.
10. Үүнд өрсөлдөгч Мин, Чин зэрэг гүрнүүд хутгалдан оролцох болсноор энэ үеийн улс төр, нийгмийн харилцаа шашин-улс төрийн тэмцэл өрсөлдөөний хачин ээдрээт тэмцэл болон хувирчээ.
11. Шарын шашныг Монголын нэг том хаан биш, өрсөлдөгч олон жижиг ханууд авах болсон нь шашны хэт их тэлэлтийг бий болгожээ.


12. Шарын шашны хэт тэлэлт нь Монголын нийгэм олон зуун жил бууран доройтох үндсэн шалтгааны нэг болжээ.
13. Энд би шарын шашны хүмүүнлэг энэрэнгүй мөн чанар хийгээд сургааль номлолын тухай огт яриагүй, харин шашин дэлгэрсэн нийгмийн хэлбэр, түүний зохион байгуулалт, эдийн засгийн мөлжлөг, мунхаг харанхуй байдал, нийгмийн хөгжилд саад бологч шинжийг ярьж байна.
14. “Шашны дэлгэрэлт” хийгээд “шашны хэт тэлэлт” нь үлэмж ялгаатай ойлголт болохыг цохон дурдаж байна. Мөн шашны өөрийнх нь бичсэн түүх, шашныг шинжлэх ухааны хувьд судалсан түүх хоёр газар тэнгэр шиг ялгаатай бөгөөд энэ ялгааг одоо болтол гаргаагүйг цохон тэмдэглэж байна.
15. Монгол дахь шашны асуудлыг шинээр дахин судалж, үнэлж дүгнэхгүй бол бид оюун санааны мухардалд нэгэнт орчихоод байна…


Судлаач Х.Д.Ганхуяг.
2013 оны 6 дугаар сарын 9.


Түвдийг Монголчууд бий болгосон...
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



Кувейтийн нэгэн орон сууцны барилгад гал гарч 49 хүн амиа алджээ
21:52

Кувейтийн Мангаф хотын нэгэн орон сууцны барилгад гал гарсны улмаас 49 хүн амиа алдсаны дотор 40 орчим Энэтхэгийн 

Кувейтийн нэгэн орон сууцны барилгад гал гарч 49 хүн амиа алджээ

Кувейтийн Мангаф хотын нэгэн орон сууцны барилгад гал гарсны улмаас 49 хүн амиа алдсаны дотор 40 орчим Энэтхэгийн 

»»
“iPhone 16 Pro Max”-ийн батарейг 30 цаг хүртэл ашиглах боломжтой
21:26

“iPhone 16 Pro” болон “iPhone 16 Pro Max” нь том батерей байх аж.

“iPhone 16 Pro Max”-ийн батарейг 30 цаг хүртэл ашиглах боломжтой

“iPhone 16 Pro” болон “iPhone 16 Pro Max” нь том батерей байх аж.

»»
Дани улсын эрх баригчид хэт их халуун ногоотой гэсэн шалтгаанаар Өмнөд Солонгосын бэлэн хоолыг худалдаанаас татжээ
21:13

Дани улсын эрх баригчид Өмнөд Солонгосын Samyang компанийн хэдэн төрлийн бэлэн хоолыг хэт их халуун ногоотой тул 

Дани улсын эрх баригчид хэт их халуун ногоотой гэсэн шалтгаанаар Өмнөд Солонгосын бэлэн хоолыг худалдаанаас татжээ

Дани улсын эрх баригчид Өмнөд Солонгосын Samyang компанийн хэдэн төрлийн бэлэн хоолыг хэт их халуун ногоотой тул 

»»
Малын түүхий эд бараг л "үнэгүй" байна
21:12

“Малчин лавлах-109” мэдээллийн төвийн мэдээллээр 6 дугаар сарын 12-ны өдрийн байдлаар ноолуур кг нь 120.000 төгрөгийн үнэтэй байна.

Малын түүхий эд бараг л

“Малчин лавлах-109” мэдээллийн төвийн мэдээллээр 6 дугаар сарын 12-ны өдрийн байдлаар ноолуур кг нь 120.000 төгрөгийн үнэтэй байна.

»»
“Сүүний үнэр шингэсэн…” хэмээх дууны гунигт түүх
20:49

Монголчуудын сэтгэл зүрхэнд тарни мэт оршсон хэдэн дуу бий. Түүний нэг нь “Сүүний үнэр шингэсэн

“Сүүний үнэр шингэсэн…” хэмээх дууны гунигт түүх

Монголчуудын сэтгэл зүрхэнд тарни мэт оршсон хэдэн дуу бий. Түүний нэг нь “Сүүний үнэр шингэсэн

»»
Хөгжлийн асар их боломжийг олж харлаа
19:43

"Хятадын орчин үеийн шинэчлэл-Шааньси, Өвөр Монголоор аялахуй "Хятад, Монголын хэвлэл мэдээллийн хамтарсан сурвалжлагын арга хэмжээг 04-р сарын 21-нээс 28-ны өдрүүдэд болов. Энэхүү арга хэмжээг Бүх Хятадын Сэтгүүлчдийн Холбоо, Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн эвлэлээс санаачилж, ӨМӨЗО-ны Ардын засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн алба зохион байгуулж, Шааньси мужийн Ардын засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн албанаас дэмжин зохион байгуулав. Арга хэмжээнд Монгол улсын МСНЭ, Өнөөдөр сонин, Хятадын Гуанмин өдрийн сонин, Лавлах мэдээ сонин, Глобал таймс сонин, Өвөр Монголын өдрийн сонин, Солонго Мэдээллийн төв зэрэг хэвлэл мэдээллийн 40 гаруй сэтгүүлчид оролцов.

Хөгжлийн асар их боломжийг олж харлаа

"Хятадын орчин үеийн шинэчлэл-Шааньси, Өвөр Монголоор аялахуй "Хятад, Монголын хэвлэл мэдээллийн хамтарсан сурвалжлагын арга хэмжээг 04-р сарын 21-нээс 28-ны өдрүүдэд болов. Энэхүү арга хэмжээг Бүх Хятадын Сэтгүүлчдийн Холбоо, Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн эвлэлээс санаачилж, ӨМӨЗО-ны Ардын засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн алба зохион байгуулж, Шааньси мужийн Ардын засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн албанаас дэмжин зохион байгуулав. Арга хэмжээнд Монгол улсын МСНЭ, Өнөөдөр сонин, Хятадын Гуанмин өдрийн сонин, Лавлах мэдээ сонин, Глобал таймс сонин, Өвөр Монголын өдрийн сонин, Солонго Мэдээллийн төв зэрэг хэвлэл мэдээллийн 40 гаруй сэтгүүлчид оролцов.

»»
Энэ онд 22 байршилд үерийн хамгаалалтын барилга байгууламжийг шинээр барина
17:05

Нийслэлийн ИТХ-ын ээлжит бус XX хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар үер, усны гамшгаас урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ, нийслэлийн 2024 оны төсөвт өөрчлөлт оруулах тухай, нийслэлийн үнэт цаас гаргаж, арилжих тухай, нийтийн эдэлбэр газрын байршил, хэмжээг тогтоох тухай зэрэг асуудлыг хэлэлцэж байна.

Энэ онд 22 байршилд үерийн хамгаалалтын барилга байгууламжийг шинээр барина

Нийслэлийн ИТХ-ын ээлжит бус XX хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар үер, усны гамшгаас урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ, нийслэлийн 2024 оны төсөвт өөрчлөлт оруулах тухай, нийслэлийн үнэт цаас гаргаж, арилжих тухай, нийтийн эдэлбэр газрын байршил, хэмжээг тогтоох тухай зэрэг асуудлыг хэлэлцэж байна.

»»
“Бичил, жижиг, дунд үйлдвэр, үйлчилгээ эрхлэгчдийн өдөр-2024” энэ сарын 16-ныг хүртэл үргэлжилнэ
16:53

Дэлхийн даяар “Бичил, жижиг, дунд үйлдвэр, үйлчилгээний өдөр” -ийг жил бүрийн зургаадугаар сард тэмдэглэн өнгөрүүлдэг.

“Бичил, жижиг, дунд үйлдвэр, үйлчилгээ эрхлэгчдийн өдөр-2024” энэ сарын 16-ныг хүртэл үргэлжилнэ

Дэлхийн даяар “Бичил, жижиг, дунд үйлдвэр, үйлчилгээний өдөр” -ийг жил бүрийн зургаадугаар сард тэмдэглэн өнгөрүүлдэг.

»»
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ: Ардын намын ялалт АРД ТҮМНИЙ ЯЛАЛТ болоход Алтай нутгийнхан онцгой үүрэг гүйцэтгэнэ гэдэгт итгэлтэй байна
15:43

Монгол Ардын Намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Говь-Алтай аймгийн Алтай хотноо  өнөөдөр /2024-06-13/ иргэд, сонгогчидтой уулзлаа.

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ: Ардын намын ялалт АРД ТҮМНИЙ ЯЛАЛТ болоход Алтай нутгийнхан онцгой үүрэг гүйцэтгэнэ гэдэгт итгэлтэй байна

Монгол Ардын Намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Говь-Алтай аймгийн Алтай хотноо  өнөөдөр /2024-06-13/ иргэд, сонгогчидтой уулзлаа.

»»
Киногоо урлаг хэвээр нь авч үлдэх юм сан
15:36

Өмнөд Солонгосын “Тэ Жу Ён” цуврал үзэгчдийн хүсэлтээр дахин гарч эхэлжээ. Ахин дахин цацагддаг уг цуврал Монголын 

Киногоо урлаг хэвээр нь авч үлдэх юм сан

Өмнөд Солонгосын “Тэ Жу Ён” цуврал үзэгчдийн хүсэлтээр дахин гарч эхэлжээ. Ахин дахин цацагддаг уг цуврал Монголын 

»»
ХӨСҮТ-ийн захирал асан Д.Нямхүүг 2-8 жилийн ялаар зүйлчилж хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ
15:30

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2024 оны 6 дугаар сарын 03-аас 06 дугаар сарын 09-ний өдрүүдэд гэмт 

ХӨСҮТ-ийн захирал асан Д.Нямхүүг 2-8 жилийн ялаар зүйлчилж хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2024 оны 6 дугаар сарын 03-аас 06 дугаар сарын 09-ний өдрүүдэд гэмт 

»»
Эмнэлэгт эмчлүүлж байсан иргэн унаж нас баржээ
15:29

Хан-Уул дүүргийн цагдаагийн нэгдүгээр хэлтэст “Эрүүл мэндийн нэгдлийн хоёрдугаар давхрын цонхоор хүн унасан…” гэх 

Эмнэлэгт эмчлүүлж байсан иргэн унаж нас баржээ

Хан-Уул дүүргийн цагдаагийн нэгдүгээр хэлтэст “Эрүүл мэндийн нэгдлийн хоёрдугаар давхрын цонхоор хүн унасан…” гэх 

»»
Сонгуультай холбоотой зөрчил, маргааныг шуурхай шийдвэрлэхийг зөвлөлөө
15:14

ХЭҮК-оос УИХ-ын сонгуулийн явцад гарч болох хүний эрхийн зөрчлүүдээс урьдчилан сэргийлэх талаар мэдээлэл хийлээ. Энэ үеэр ХЭҮК-ын гишүүн Г.Нарантуяа УИХ-ын сонгуулийн ү

Сонгуультай холбоотой зөрчил, маргааныг шуурхай шийдвэрлэхийг зөвлөлөө

ХЭҮК-оос УИХ-ын сонгуулийн явцад гарч болох хүний эрхийн зөрчлүүдээс урьдчилан сэргийлэх талаар мэдээлэл хийлээ. Энэ үеэр ХЭҮК-ын гишүүн Г.Нарантуяа УИХ-ын сонгуулийн ү

»»
73900 га талбайд ойн хөнөөлт шавж голомтолсон байжээ
15:10

Булган аймгийн ойн хөнөөлт шавжийн судалгааны ажлын гүйцэтгэгчээр “Их оргил ой” ХХК шалгарчээ. Гэрээгээ байгуулж, ажлаа эхлүүлсэн бөгөөд Хутаг-Өндөр, 

73900 га талбайд ойн хөнөөлт шавж голомтолсон байжээ

Булган аймгийн ойн хөнөөлт шавжийн судалгааны ажлын гүйцэтгэгчээр “Их оргил ой” ХХК шалгарчээ. Гэрээгээ байгуулж, ажлаа эхлүүлсэн бөгөөд Хутаг-Өндөр, 

»»
СЕХ Н.Номтойбаярыг УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчээр бүртгэх шийдвэр гаргажээ
15:09

Сонгуулийн ерөнхий хороо өнөөдөр хуралдаж "Үндэсний эвсэл"-ийн тэргүүн Н.Номтойбаярыг сонгуульд нэр дэвшигчээр бүртгэх асуудлыг хэлэлцжээ. 

СЕХ Н.Номтойбаярыг УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчээр бүртгэх шийдвэр гаргажээ

Сонгуулийн ерөнхий хороо өнөөдөр хуралдаж "Үндэсний эвсэл"-ийн тэргүүн Н.Номтойбаярыг сонгуульд нэр дэвшигчээр бүртгэх асуудлыг хэлэлцжээ. 

»»
Хугацаат цэргийн албанаас дэлхийн алдартай цэргийн академид тэнцжээ
14:13

Өнөөдөр АНУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ричард Л.Буанган цахим хуудаснаа Монгол Улсын хоёр залуу АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн академи, “West Point” цэргийн академид тус тус шалгалт өгөөд тэнцсэн тухай баяртай мэдээг нийтэлж, амжилт хүссэн байв.

Хугацаат цэргийн албанаас дэлхийн алдартай цэргийн академид тэнцжээ

Өнөөдөр АНУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ричард Л.Буанган цахим хуудаснаа Монгол Улсын хоёр залуу АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн академи, “West Point” цэргийн академид тус тус шалгалт өгөөд тэнцсэн тухай баяртай мэдээг нийтэлж, амжилт хүссэн байв.

»»
Иргэд үл хөдлөх хөрөнгөө нүүлгэн шилжүүлж, газраа чөлөөлж эхэллээ
13:26

Сэлбэ дэд төвийг түшиглэн гэр хорооллыг орон сууцжуулах төсөл Сүхбаатар дүүргийн 14, Чингэлтэй дүүргийн 14, 18 дугаар хороонд хэрэгжиж буй.

Иргэд үл хөдлөх хөрөнгөө нүүлгэн шилжүүлж, газраа чөлөөлж эхэллээ

Сэлбэ дэд төвийг түшиглэн гэр хорооллыг орон сууцжуулах төсөл Сүхбаатар дүүргийн 14, Чингэлтэй дүүргийн 14, 18 дугаар хороонд хэрэгжиж буй.

»»
Хөдөлмөр эрхэлж буй 138 мянган хүүхдийн 42 хувь нь аюултай нөхцөлд байна
12:33

Олон Улсын Хөдөлмөрийн байгууллага 2002 оноос эхлэн жил бүрийн зургаадугаар сарын 12-ны өдрийг хүүхдийн хөдөлмөрийн эсрэг дэлхийн өдөр болгон тэмдэглээд 22 жил болж байна. Энэ жил дэлхий нийтээр уг өдрийг “Амлалтаа биелүүлье, Хүүхдийн хөдөлмөрийг устгая!” уриа дор тэмдэглэж байна. 

Хөдөлмөр эрхэлж буй 138 мянган хүүхдийн 42 хувь нь аюултай нөхцөлд байна

Олон Улсын Хөдөлмөрийн байгууллага 2002 оноос эхлэн жил бүрийн зургаадугаар сарын 12-ны өдрийг хүүхдийн хөдөлмөрийн эсрэг дэлхийн өдөр болгон тэмдэглээд 22 жил болж байна. Энэ жил дэлхий нийтээр уг өдрийг “Амлалтаа биелүүлье, Хүүхдийн хөдөлмөрийг устгая!” уриа дор тэмдэглэж байна. 

»»
Эмнэлэгийн 2 давхарын цонхоор 50 настай эмэгтэй унаж нас баржээ
12:04

Өнгөрсөн шөнө эмнэлгийн цонхоор хүн унаж нас барсан гэх мэдээлэл гарсан байна. 

Эмнэлэгийн 2 давхарын цонхоор 50 настай эмэгтэй унаж нас баржээ

Өнгөрсөн шөнө эмнэлгийн цонхоор хүн унаж нас барсан гэх мэдээлэл гарсан байна. 

»»
Шинэ орон сууцны 1 метр квадрат талбайн дундаж үнэ 4.2 сая төгрөгт хүрчээ
11:35

2024 оны 5 дугаар сарын байдлаар Улаанбаатар хотод орон сууцны үнэ өмнөх оны мөн үеэс 11.9 хувиар, өмнөх сараас 1.3 хувиар өссөн байна.

Шинэ орон сууцны 1 метр квадрат талбайн дундаж үнэ 4.2 сая төгрөгт хүрчээ

2024 оны 5 дугаар сарын байдлаар Улаанбаатар хотод орон сууцны үнэ өмнөх оны мөн үеэс 11.9 хувиар, өмнөх сараас 1.3 хувиар өссөн байна.

»»
Ши Жиньпиний “Бүс ба Зам” санаачилгын хүрээнд ядуу орнуудад тавьсан санал өөрчлөгдөж байна
11:31

Ши Жиньпин 2012 онд засгийн эрхэнд гарснаасаа хойш удалгүй Зүүн болон барууныг холбосон худалдааны замын сүлжээ 

Ши Жиньпиний “Бүс ба Зам” санаачилгын хүрээнд ядуу орнуудад тавьсан санал өөрчлөгдөж байна

Ши Жиньпин 2012 онд засгийн эрхэнд гарснаасаа хойш удалгүй Зүүн болон барууныг холбосон худалдааны замын сүлжээ 

»»
Цаг агаарын болон бэлчээрийн мэдээллийг мессежээр шуурхай хүлээн авах боломжтой
11:20

Өөрийн амьдарч байгаа аймаг, сумынхаа болоод  аялж, амарч байгаа нутаг, орныхоо цаг агаарын болон бэлчээрийн мэдээллийг гар утасны мессеж хэлбэрээр шуурхай хүлээн авах боломжтойг ОБЕГ мэдээллээ.

Цаг агаарын болон бэлчээрийн мэдээллийг мессежээр шуурхай хүлээн авах боломжтой

Өөрийн амьдарч байгаа аймаг, сумынхаа болоод  аялж, амарч байгаа нутаг, орныхоо цаг агаарын болон бэлчээрийн мэдээллийг гар утасны мессеж хэлбэрээр шуурхай хүлээн авах боломжтойг ОБЕГ мэдээллээ.

»»
Баруун бүсийн нэр дэвшигчдийг багаар нь дэмжихийг Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ ховдчуудаас хүслээ
11:19

Монгол Ардын намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ олон ястны өлгий Ховд аймгийн Ховд хотноо иргэд, сонгогчидтой уулзаж, 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн онцлог, Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж, холимог тогтолцоонд шилжсэнээр Монгол Улс анх удаа 126 гишүүнтэй парламенттай болж, нийгмийн төлөөлөл нэмэгдэх боломж бүрдсэн талаар танилцууллаа. 

Баруун бүсийн нэр дэвшигчдийг багаар нь дэмжихийг Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ ховдчуудаас хүслээ

Монгол Ардын намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ олон ястны өлгий Ховд аймгийн Ховд хотноо иргэд, сонгогчидтой уулзаж, 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн онцлог, Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж, холимог тогтолцоонд шилжсэнээр Монгол Улс анх удаа 126 гишүүнтэй парламенттай болж, нийгмийн төлөөлөл нэмэгдэх боломж бүрдсэн талаар танилцууллаа. 

»»
Улаанбаатарт өдөртөө үүлшинэ, бороо орно
11:18
"Өргөө" кино театраас "И-март" худалдааны төвийн уулзвар хүртэл замыг түр хааж, шинэчилнэ
11:17

"Өргөө" кино театрын уулзвараас "И-март" худалдааны төвийн уулзвар хүртэлх авто замыг зургаадугаар сарын 14-ний өдрийн 23:00 цагаас 17-ны өдрийн 06:00 цагийн хооронд хааж, шинэчилнэ.

"Өргөө" кино театрын уулзвараас "И-март" худалдааны төвийн уулзвар хүртэлх авто замыг зургаадугаар сарын 14-ний өдрийн 23:00 цагаас 17-ны өдрийн 06:00 цагийн хооронд хааж, шинэчилнэ.

»»
Шүүгчийн сонгон шалгаруулалтын нийлбэр оноо, эрэмбэ батлагдлаа
11:00

Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шүүгчийн сул орон тоог нөхөх сонгон шалгаруулалтын мэргэшил, ёс зүй, зан төлөвийн шалгалт явагдаж дуусчээ.  

Шүүгчийн сонгон шалгаруулалтын нийлбэр оноо, эрэмбэ батлагдлаа

Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шүүгчийн сул орон тоог нөхөх сонгон шалгаруулалтын мэргэшил, ёс зүй, зан төлөвийн шалгалт явагдаж дуусчээ.  

»»
ХӨСҮТ-ийн захирал асан Д.Нямхүүг 2-8 жилийн ялаар зүйлчилж хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ
10:59

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2024 оны 6 дугаар сарын 03-аас 06 дугаар сарын 09-ний өдрүүдэд гэмт хэргийн шинжтэй 123 гомдол, мэдээллийг шалгажээ.

ХӨСҮТ-ийн захирал асан Д.Нямхүүг 2-8 жилийн ялаар зүйлчилж хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2024 оны 6 дугаар сарын 03-аас 06 дугаар сарын 09-ний өдрүүдэд гэмт хэргийн шинжтэй 123 гомдол, мэдээллийг шалгажээ.

»»
Гадаад мэдээДЭЛХИЙ Гаднын хэвлэлүүд: Монголд өндөр ач холбогдолтой, парламентыг өөрчлөх сонгууль болох гэж байна
10:24

Монгол Улсын УИХ-ын ээлжит сонгууль энэ сарын 28-нд явагдана. Сонгуулийн талаар гаднын хэвлэл, байгууллагууд хэрхэн мэдээлж байгааг харцгаая.

Гадаад мэдээДЭЛХИЙ Гаднын хэвлэлүүд: Монголд өндөр ач холбогдолтой, парламентыг өөрчлөх сонгууль болох гэж байна

Монгол Улсын УИХ-ын ээлжит сонгууль энэ сарын 28-нд явагдана. Сонгуулийн талаар гаднын хэвлэл, байгууллагууд хэрхэн мэдээлж байгааг харцгаая.

»»
Манай улсын баг “FIBA 3x3 Nations League Stop-3” тэмцээний аваргаар тодорлоо
10:17

Монгол Улсын сагсан бөмбөгийн 3х3-ын “U23” насны эрэгтэй шигшээ баг БНХАУ-д зохион байгуулагдаж буй “FIBA 3x3 Nations 

Манай улсын баг “FIBA 3x3 Nations League Stop-3” тэмцээний аваргаар тодорлоо

Монгол Улсын сагсан бөмбөгийн 3х3-ын “U23” насны эрэгтэй шигшээ баг БНХАУ-д зохион байгуулагдаж буй “FIBA 3x3 Nations 

»»
ХУД гал унтраах роботтой болов
10:02

Хан-Уул дүүргийн Онцгой байдлын хэлтсийн Гал түймэр унтраах, аврах 14 дүгээр анги Бүгд Найрамдах Хятад Ард улсад үйлдвэрлэгдсэн Гал унтраах зориулалт бүхий дэвшилтэт “Firefighting robot”-той боллоо. 

ХУД гал унтраах роботтой болов

Хан-Уул дүүргийн Онцгой байдлын хэлтсийн Гал түймэр унтраах, аврах 14 дүгээр анги Бүгд Найрамдах Хятад Ард улсад үйлдвэрлэгдсэн Гал унтраах зориулалт бүхий дэвшилтэт “Firefighting robot”-той боллоо. 

»»
Израил 50 палестин хоригдлыг суллав
09:43

Израил тус улсад хоригдож байсан Палестины 50 хоригдлыг сулласан тухай “Al Mayadeen” суваг мэдээлжээ. 

Израил 50 палестин хоригдлыг суллав

Израил тус улсад хоригдож байсан Палестины 50 хоригдлыг сулласан тухай “Al Mayadeen” суваг мэдээлжээ. 

»»
III, IV хорооллын авто замыг хааж, шинэчилнэ
09:41

“Өргөө” кино театрын уулзвараас “И-март” худалдааны төвийн уулзвар хүртэлх авто замыг зургаадугаар сарын 14-ний өдрийн 23:00 цагаас 17-ны өдрийн 06:00 цагийн хооронд хааж, шинэчилнэ. 

III, IV хорооллын авто замыг хааж, шинэчилнэ

“Өргөө” кино театрын уулзвараас “И-март” худалдааны төвийн уулзвар хүртэлх авто замыг зургаадугаар сарын 14-ний өдрийн 23:00 цагаас 17-ны өдрийн 06:00 цагийн хооронд хааж, шинэчилнэ. 

»»
Энэ сонгуулиар ЦАГААН СОНГОЛТ хийгээд НЭМЭРГҮЙ
09:40

Хэдий болтол бид сонгохыг хүсээгүй хүнээ сонгочхоод, дараа нь өөрийнхөө сонгосон төр, засагт урам хугарч суух вэ? 

Энэ сонгуулиар ЦАГААН СОНГОЛТ хийгээд НЭМЭРГҮЙ

Хэдий болтол бид сонгохыг хүсээгүй хүнээ сонгочхоод, дараа нь өөрийнхөө сонгосон төр, засагт урам хугарч суух вэ? 

»»
Борооны өмнөх хүчтэй салхи, мөндөр, болзошгүй аянга цахилгааны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна
09:37

Өнөөдөр буюу зургаадугаар сарын 13-нд баруун, төв, зүүн аймгуудын нутгийн зарим газраар, 14-нд баруун аймгуудын нутгийн 

Борооны өмнөх хүчтэй салхи, мөндөр, болзошгүй аянга цахилгааны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна

Өнөөдөр буюу зургаадугаар сарын 13-нд баруун, төв, зүүн аймгуудын нутгийн зарим газраар, 14-нд баруун аймгуудын нутгийн 

»»
“J&J” компани бүтээгдэхүүн нь хорт хавдар үүсгэсэн гэх хэргээ $700 саяар тохиролцож хаалгав
09:30

АНУ-ын “Johnson & Johnson” компанийн хүүхэд хуурайлах нунтаг гэх мэт бусад тальк дээр суурилсан бүтээгдэхүүн хорт хавдар үүсгэдэг гэж буруутгагдаж болсон.

“J&J” компани бүтээгдэхүүн нь хорт хавдар үүсгэсэн гэх хэргээ $700 саяар тохиролцож хаалгав

АНУ-ын “Johnson & Johnson” компанийн хүүхэд хуурайлах нунтаг гэх мэт бусад тальк дээр суурилсан бүтээгдэхүүн хорт хавдар үүсгэдэг гэж буруутгагдаж болсон.

»»
Д.Нямхүүг 2-8 жилээр хорих заалтаар зүйлчилж, шүүхэд шилжүүлжээ
09:25

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2024 оны 6 дугаар сарын 03-аас 06 дугаар сарын 09-ний өдрүүдэд гэмт хэргийн шинжтэй 123 гомдол, мэдээллийг шалгажээ.

Д.Нямхүүг 2-8 жилээр хорих заалтаар зүйлчилж, шүүхэд шилжүүлжээ

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2024 оны 6 дугаар сарын 03-аас 06 дугаар сарын 09-ний өдрүүдэд гэмт хэргийн шинжтэй 123 гомдол, мэдээллийг шалгажээ.

»»
МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Увс аймгийн Улаангом хотноо иргэд, сонгогчидтой уулзлаа
09:11

Монгол Ардын Намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Увс аймгийн Улаангом хотноо өнөөдөр /2024-06-12/ иргэд, сонгогчидтой уулзаж, 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн онцлог, Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж, холимог тогтолцоонд шилжсэнээр Монгол Улс анх удаа 126 гишүүнтэй парламенттай болж, нийгмийн төлөөлөл нэмэгдэх боломж бүрдсэн талаар танилцууллаа.

МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Увс аймгийн Улаангом хотноо иргэд, сонгогчидтой уулзлаа

Монгол Ардын Намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Увс аймгийн Улаангом хотноо өнөөдөр /2024-06-12/ иргэд, сонгогчидтой уулзаж, 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн онцлог, Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж, холимог тогтолцоонд шилжсэнээр Монгол Улс анх удаа 126 гишүүнтэй парламенттай болж, нийгмийн төлөөлөл нэмэгдэх боломж бүрдсэн талаар танилцууллаа.

»»
Голуудын усны түвшин 5-15 см нэмэгджээ
09:07

Зургаадугаар сарын 12-ны өдрийн байдлаар Алтайн нуруунаас эхтэй Ховд, Булган, Сагсай, Хэнтий нуруунаас эхтэй Хэрлэн 

Голуудын усны түвшин 5-15 см нэмэгджээ

Зургаадугаар сарын 12-ны өдрийн байдлаар Алтайн нуруунаас эхтэй Ховд, Булган, Сагсай, Хэнтий нуруунаас эхтэй Хэрлэн 

»»
Импортын машин 93 хувиар өсчээ
21:36

Гаалийн ерөнхий газрын мэдээллээр энэ оны 1 дүгээр сарын 1-нээс 6 дугаар сарын 10-ны хооронд  52.392 ширхэг суудлын автомашин  импортолжээ. 

Импортын машин 93 хувиар өсчээ

Гаалийн ерөнхий газрын мэдээллээр энэ оны 1 дүгээр сарын 1-нээс 6 дугаар сарын 10-ны хооронд  52.392 ширхэг суудлын автомашин  импортолжээ. 

»»
Дохио зөрчиж зугтаасан автомашиныг албадан зогсооход хулгайлсан тээврийн хэрэгсэл болохыг тогтоожээ
18:48

“Шугаман эргүүл-хар хэсэг" арга хэмжэээний хүрээнд Булган аймгийн цагдаагийн газрын алба хаагчид үүрэг гүйцэтгэх явцад

Дохио зөрчиж зугтаасан автомашиныг албадан зогсооход хулгайлсан тээврийн хэрэгсэл болохыг тогтоожээ

“Шугаман эргүүл-хар хэсэг" арга хэмжэээний хүрээнд Булган аймгийн цагдаагийн газрын алба хаагчид үүрэг гүйцэтгэх явцад

»»
ТАВАНТОЛГОЙ-ЗҮҮНБАЯН ЧИГЛЭЛИЙН ТӨМӨР ЗАМЫН ӨРТӨӨ ЗӨРЛӨГҮҮДЭД ТАРЬСАН МОДНЫ УСАЛГАА, АРЧИЛГААГ ТОГТМОЛ ХИЙЖ БАЙНА
18:35

🌿 “Монголын төмөр зам” ТӨХК нь “Тавантолгой-Зүүнбаян” чиглэлийн 416,1 км төмөр замын өртөө, зөрлөгүүдэд говийн нөхцөлд тохиромжтой модны  4500 суулгацыг энэ хавар нэмж тарьсан.
🌿 Хайлаас, улиас, шар хуайс, голт бор, жигд зэрэг тарьсан моднуудаа өртөө зөрлөгийн ажилтнууд тогтмол усалгаа хийж арчилж байна.

Архаг ядаргаа таны төсөөлснөөс ч аюултай
18:33

Архаг ядаргааны хам шинж нь биед их хэмжээний ядралт, өвдөлт мэдрүүлдэг, зургаан сараас дээш хугацаанд тасралтгүй 

Архаг ядаргаа таны төсөөлснөөс ч аюултай

Архаг ядаргааны хам шинж нь биед их хэмжээний ядралт, өвдөлт мэдрүүлдэг, зургаан сараас дээш хугацаанд тасралтгүй 

»»
Өнгөрсөн жилийн үерт автаж эд хөрөнгөө алдсан иргэдийн хохирлыг барагдуулаагүй байна
18:31

Өнгөрөгч 2023 оны 7 дугаар сард болсон үерийн улмаас БЗД-ийн 43-р хороо орчмын 32 орон сууцны иргэд 2 тэрбум төгрөгийн 

Өнгөрсөн жилийн үерт автаж эд хөрөнгөө алдсан иргэдийн хохирлыг барагдуулаагүй байна

Өнгөрөгч 2023 оны 7 дугаар сард болсон үерийн улмаас БЗД-ийн 43-р хороо орчмын 32 орон сууцны иргэд 2 тэрбум төгрөгийн 

»»
Сүхбаатарчууд Ерөнхий сайдаа багаар нь дэмжихээ илэрхийллээ
18:28

УИХ-ын ээлжит сонгуулийн VI тойрог, Зүүн бүсийн Дорнод, Сүхбаатар, Хэнтий аймагт Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнээр ахлуулан Монгол Ардын намаас нэр дэвшигчид өнөөдөр Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт хотод сурталчилгаагаа эхлүүллээ.

Сүхбаатарчууд Ерөнхий сайдаа багаар нь дэмжихээ илэрхийллээ

УИХ-ын ээлжит сонгуулийн VI тойрог, Зүүн бүсийн Дорнод, Сүхбаатар, Хэнтий аймагт Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнээр ахлуулан Монгол Ардын намаас нэр дэвшигчид өнөөдөр Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт хотод сурталчилгаагаа эхлүүллээ.

»»
Далайн ёроолоор кабель татах роботыг Хятадын компани зохион бүтээжээ
18:24

ГУАНЖӨҮ, 2024 оны зургаадугаар сарын 12 /Xinhua/. Хятадад зохион бүтээсэн робот далайн салхины эрчим хүчний 

Далайн ёроолоор кабель татах роботыг Хятадын компани зохион бүтээжээ

ГУАНЖӨҮ, 2024 оны зургаадугаар сарын 12 /Xinhua/. Хятадад зохион бүтээсэн робот далайн салхины эрчим хүчний 

»»
Дохио зөрчиж зугтаасан автомашиныг албадан зогсооход хулгайлсан тээврийн хэрэгсэл болохыг тогтоожээ
18:06

“Шугаман эргүүл-хар хэсэг" арга хэмжэээний хүрээнд Булган аймгийн цагдаагийн газрын алба хаагчид үүрэг гүйцэтгэх явцад зохицуулагчийн дохио зөрчиж зугтаасан автомашиныг албадан зогсоох ажиллагааг явуулжээ.

Дохио зөрчиж зугтаасан автомашиныг албадан зогсооход хулгайлсан тээврийн хэрэгсэл болохыг тогтоожээ

“Шугаман эргүүл-хар хэсэг" арга хэмжэээний хүрээнд Булган аймгийн цагдаагийн газрын алба хаагчид үүрэг гүйцэтгэх явцад зохицуулагчийн дохио зөрчиж зугтаасан автомашиныг албадан зогсоох ажиллагааг явуулжээ.

»»
МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Баян-Өлгий аймгийн Өлгий хотноо иргэд, сонгогчидтой уулзлаа
17:45

Монгол Ардын Намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн онцлогийг товч танилцуулаад  энэ удаагийн сонгууль “Ард түмэн ялах уу? Авлигачид ялах уу” гэдгийг шийдэх чухал сонгууль. Мөн  С.Зоригийн мөрөөдсөн, манай ахмадуудын итгэсэн Ардчилсан хувьсгалын үзэл санааг бүдгэрүүлж, иргэдийн урмыг хугалж, итгэлийг эвдсэн зүйл бол АВЛИГА юм гэдгийг онцлов.

МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Баян-Өлгий аймгийн Өлгий хотноо иргэд, сонгогчидтой уулзлаа

Монгол Ардын Намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн онцлогийг товч танилцуулаад  энэ удаагийн сонгууль “Ард түмэн ялах уу? Авлигачид ялах уу” гэдгийг шийдэх чухал сонгууль. Мөн  С.Зоригийн мөрөөдсөн, манай ахмадуудын итгэсэн Ардчилсан хувьсгалын үзэл санааг бүдгэрүүлж, иргэдийн урмыг хугалж, итгэлийг эвдсэн зүйл бол АВЛИГА юм гэдгийг онцлов.

»»
Есдүгээр сараас охид, хөвгүүдэд товлолын дагуу папиллома вирусийн халдварын эсрэг вакциныг ЗААВАЛ ХИЙНЭ
17:45

Хүний Папиллома Вирус (ХПВ)-ийн халдварын эсрэг вакциныг Дархлаажуулалтын тухай хуулиар ЗААВАЛ ХИЙЛГЭХ вакцины тоонд оруулсан байдаг. 

Есдүгээр сараас охид, хөвгүүдэд товлолын дагуу папиллома вирусийн халдварын эсрэг вакциныг ЗААВАЛ ХИЙНЭ

Хүний Папиллома Вирус (ХПВ)-ийн халдварын эсрэг вакциныг Дархлаажуулалтын тухай хуулиар ЗААВАЛ ХИЙЛГЭХ вакцины тоонд оруулсан байдаг. 

»»
МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Баян-Өлгий аймгийн Өлгий хотноо иргэд, сонгогчидтой уулзлаа
17:06

Монгол Ардын Намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн онцлогийг товч танилцуулаад  энэ удаагийн сонгууль “Ард түмэн ялах уу? Авлигачид ялах уу” гэдгийг шийдэх чухал сонгууль. Мөн  С.Зоригийн мөрөөдсөн, манай ахмадуудын итгэсэн Ардчилсан хувьсгалын үзэл санааг бүдгэрүүлж, иргэдийн урмыг хугалж, итгэлийг эвдсэн зүйл бол АВЛИГА юм гэдгийг онцлов.

МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Баян-Өлгий аймгийн Өлгий хотноо иргэд, сонгогчидтой уулзлаа

Монгол Ардын Намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн онцлогийг товч танилцуулаад  энэ удаагийн сонгууль “Ард түмэн ялах уу? Авлигачид ялах уу” гэдгийг шийдэх чухал сонгууль. Мөн  С.Зоригийн мөрөөдсөн, манай ахмадуудын итгэсэн Ардчилсан хувьсгалын үзэл санааг бүдгэрүүлж, иргэдийн урмыг хугалж, итгэлийг эвдсэн зүйл бол АВЛИГА юм гэдгийг онцлов.

»»
Б.Дэлгэрсүрэн: Экспорт, импортын зохицуулалт алдагдсан нь Гадаад худалдааны яамгүйтэй холбоотой
17:03

Тяньжинаас Эрээн рүү аялах галт тэргийн тоо нэмэгдэхгүй байгаатай холбогдуулан тус боомтоос автомашинаар чингэлэг тээвэрлэж эхэлсэн аж. Тяньжинд манай улсын чингэлгийн бөөгнөрөл хэзээ багасч, хэвийн горимд шилжих нь тодорхойгүй байна. Энэ асуудлыг хэр хэн шийдвэрлэж болох талаар Гадаад худалдааны яамны орлогч сайд асан, худалдааны гавьяат ажилтан Б.Дэлгэрсүрэнгээс тодрууллаа.

Б.Дэлгэрсүрэн: Экспорт, импортын зохицуулалт алдагдсан нь Гадаад худалдааны яамгүйтэй холбоотой

Тяньжинаас Эрээн рүү аялах галт тэргийн тоо нэмэгдэхгүй байгаатай холбогдуулан тус боомтоос автомашинаар чингэлэг тээвэрлэж эхэлсэн аж. Тяньжинд манай улсын чингэлгийн бөөгнөрөл хэзээ багасч, хэвийн горимд шилжих нь тодорхойгүй байна. Энэ асуудлыг хэр хэн шийдвэрлэж болох талаар Гадаад худалдааны яамны орлогч сайд асан, худалдааны гавьяат ажилтан Б.Дэлгэрсүрэнгээс тодрууллаа.

»»
Кувейтийн нэгэн орон сууцны барилгад гал гарч 49 хүн амиа алджээ
21:52

Кувейтийн Мангаф хотын нэгэн орон сууцны барилгад гал гарсны улмаас 49 хүн амиа алдсаны дотор 40 орчим Энэтхэгийн 

Кувейтийн нэгэн орон сууцны барилгад гал гарч 49 хүн амиа алджээ

Кувейтийн Мангаф хотын нэгэн орон сууцны барилгад гал гарсны улмаас 49 хүн амиа алдсаны дотор 40 орчим Энэтхэгийн 

»»
Дани улсын эрх баригчид хэт их халуун ногоотой гэсэн шалтгаанаар Өмнөд Солонгосын бэлэн хоолыг худалдаанаас татжээ
21:13

Дани улсын эрх баригчид Өмнөд Солонгосын Samyang компанийн хэдэн төрлийн бэлэн хоолыг хэт их халуун ногоотой тул 

Дани улсын эрх баригчид хэт их халуун ногоотой гэсэн шалтгаанаар Өмнөд Солонгосын бэлэн хоолыг худалдаанаас татжээ

Дани улсын эрх баригчид Өмнөд Солонгосын Samyang компанийн хэдэн төрлийн бэлэн хоолыг хэт их халуун ногоотой тул 

»»
Ши Жиньпиний “Бүс ба Зам” санаачилгын хүрээнд ядуу орнуудад тавьсан санал өөрчлөгдөж байна
11:31

Ши Жиньпин 2012 онд засгийн эрхэнд гарснаасаа хойш удалгүй Зүүн болон барууныг холбосон худалдааны замын сүлжээ 

Ши Жиньпиний “Бүс ба Зам” санаачилгын хүрээнд ядуу орнуудад тавьсан санал өөрчлөгдөж байна

Ши Жиньпин 2012 онд засгийн эрхэнд гарснаасаа хойш удалгүй Зүүн болон барууныг холбосон худалдааны замын сүлжээ 

»»
Израил 50 палестин хоригдлыг суллав
09:43

Израил тус улсад хоригдож байсан Палестины 50 хоригдлыг сулласан тухай “Al Mayadeen” суваг мэдээлжээ. 

Израил 50 палестин хоригдлыг суллав

Израил тус улсад хоригдож байсан Палестины 50 хоригдлыг сулласан тухай “Al Mayadeen” суваг мэдээлжээ. 

»»
Сөүлд нисдэг тэргээр таксины үйлчилгээ үзүүлнэ
11:36

СӨҮЛ, 2024 оны зургаадугаар сарын 11 /OANA/. Өмнөд Солонгосын агаарын тээврийн үйлчилгээний “Moviation” компани 

Сөүлд нисдэг тэргээр таксины үйлчилгээ үзүүлнэ

СӨҮЛ, 2024 оны зургаадугаар сарын 11 /OANA/. Өмнөд Солонгосын агаарын тээврийн үйлчилгээний “Moviation” компани 

»»
Солонгос өсвөр насныхны дунд “усны дэглэм” нэртэй аюултай тренд үүсэв
10:09

БНСУ-д өсвөр насны хүүхдүүдийн дунд “усны дэглэм” нэртэй зөвхөн ус ууж, хоол идэлгүй жингээ хасдаг аюултай тренд үүссэн байна.

Солонгос өсвөр насныхны дунд “усны дэглэм” нэртэй аюултай тренд үүсэв

БНСУ-д өсвөр насны хүүхдүүдийн дунд “усны дэглэм” нэртэй зөвхөн ус ууж, хоол идэлгүй жингээ хасдаг аюултай тренд үүссэн байна.

»»
Ковидын вакцин нас баралт нэмэгдэхэд нөлөөлсөн үү?
15:34

Коронавирусын тахлын эхний гурван жилийн хугацаанд барууны орнуудад гурван сая гаруй нас баралт бүртгэгдсэнд Ковидын вакцин нь зарим талаараа буруутай байж магадгүй аж.

Ковидын вакцин нас баралт нэмэгдэхэд нөлөөлсөн үү?

Коронавирусын тахлын эхний гурван жилийн хугацаанд барууны орнуудад гурван сая гаруй нас баралт бүртгэгдсэнд Ковидын вакцин нь зарим талаараа буруутай байж магадгүй аж.

»»
“ЕВРО-2024”-ийн үеэр аюулгүй байдлыг эн тэргүүнд чухалчилна
13:49

Герман улс Европын хөл бөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээний /ЕВРО-2024/ үеэр аюулгүй байдлын аливаа эрсдэлтэй тулгарахад “маш сайн бэлтгэгдсэн” гэж тус улсын 

“ЕВРО-2024”-ийн үеэр аюулгүй байдлыг эн тэргүүнд чухалчилна

Герман улс Европын хөл бөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээний /ЕВРО-2024/ үеэр аюулгүй байдлын аливаа эрсдэлтэй тулгарахад “маш сайн бэлтгэгдсэн” гэж тус улсын 

»»
НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөл Газын зурваст гал зогсоох тогтоол баталжээ
11:49

НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөл АНУ-аас санаачилсан Газын зурваст гал зогсоох тухай тогтоол баталлаа. Тогтоолыг Аюулгүйн 

НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөл Газын зурваст гал зогсоох тогтоол баталжээ

НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөл АНУ-аас санаачилсан Газын зурваст гал зогсоох тухай тогтоол баталлаа. Тогтоолыг Аюулгүйн 

»»
Европын холбооны сонгуульд барууны үзэлтнүүд ялалт байгууллаа
08:16

Энэ жил дэлхийн хэд хэдэн улсад улс төрийн сонгууль өрнөж байна. Жилийн эхний хагаст Өмнөд Солонгосын парламентад 

Европын холбооны сонгуульд барууны үзэлтнүүд ялалт байгууллаа

Энэ жил дэлхийн хэд хэдэн улсад улс төрийн сонгууль өрнөж байна. Жилийн эхний хагаст Өмнөд Солонгосын парламентад 

»»
Эммануэль Макрон Үндэсний ассемблейг тарааж буйгаа зарлав
17:00

Орон нутгийн цагаар өчигдөр /2024.06.10/ Европын парламентын сонгууль болж өнгөрсний дараа, Францын ерөнхийлөгч Эммануэль Макрон Үндэсний ассемблейг тарааж буйгаа зарлаж, зургадугаар сарын 30, долдугаар сарын 7-нд парламентын шинэ сонгууль болно гэж мэдэгдэв.

Эммануэль Макрон Үндэсний ассемблейг тарааж буйгаа зарлав

Орон нутгийн цагаар өчигдөр /2024.06.10/ Европын парламентын сонгууль болж өнгөрсний дараа, Францын ерөнхийлөгч Эммануэль Макрон Үндэсний ассемблейг тарааж буйгаа зарлаж, зургадугаар сарын 30, долдугаар сарын 7-нд парламентын шинэ сонгууль болно гэж мэдэгдэв.

»»
Энэтхэгт зэвсэгт халдлага болж есөн хүн амиа алджээ
16:29

Өчигдөр Энэтхэг, Пакистан, Хятад гурван улсын хил дээр оршдог Кашмирын уулархаг бүс нутагт зэвсэгт халдлага гарч есөн хүн амь үрэгджээ.

Энэтхэгт зэвсэгт халдлага болж есөн хүн амиа алджээ

Өчигдөр Энэтхэг, Пакистан, Хятад гурван улсын хил дээр оршдог Кашмирын уулархаг бүс нутагт зэвсэгт халдлага гарч есөн хүн амь үрэгджээ.

»»
Оросын сансрын нисэгч дэлхийн рекорд тогтоолоо
10:02

Оросын сансрын нисэгч Олег Кононенко сансарт хамгийн удаан ажилласан анхны сансрын нисэгч боллоо. Энэ талаар Оросын үндэсний сансар судлалын газар буюу Роскосмос энэ сарын 5-ны өдөр мэдэгдэв.

Оросын сансрын нисэгч дэлхийн рекорд тогтоолоо

Оросын сансрын нисэгч Олег Кононенко сансарт хамгийн удаан ажилласан анхны сансрын нисэгч боллоо. Энэ талаар Оросын үндэсний сансар судлалын газар буюу Роскосмос энэ сарын 5-ны өдөр мэдэгдэв.

»»
Олимпын наадмаас өмнө Парис хот эмзэг бүлгийнхнийг албадан гаргаж эхэлжээ
16:07

Францын төрийн бус байгууллагууд Олимпын наадмыг зохион байгуулагчид болон Эммануэль Макроны засгийн газрыг Парис хотод “нийгмийн цэвэрлэгээ” хийж буйг шүүмжилжээ. Олимпын их наадмаас өмнө Парис хотоос олон мянган орон гэргүй, цагаач болон бие үнэлэгчийг гаргаж байна.

Олимпын наадмаас өмнө Парис хот эмзэг бүлгийнхнийг албадан гаргаж эхэлжээ

Францын төрийн бус байгууллагууд Олимпын наадмыг зохион байгуулагчид болон Эммануэль Макроны засгийн газрыг Парис хотод “нийгмийн цэвэрлэгээ” хийж буйг шүүмжилжээ. Олимпын их наадмаас өмнө Парис хотоос олон мянган орон гэргүй, цагаач болон бие үнэлэгчийг гаргаж байна.

»»
Европын парламентын сонгууль эхэлж байна
15:41

Европын Холбооны /ЕХ/ ирэх таван жилийн бодлогыг тодорхойлох Европын парламентын ээлжит сонгууль өнөөдөр эхэлж байна. 

Европын парламентын сонгууль эхэлж байна

Европын Холбооны /ЕХ/ ирэх таван жилийн бодлогыг тодорхойлох Европын парламентын ээлжит сонгууль өнөөдөр эхэлж байна. 

»»
ДЭМБ: H5N2 вирусний халдвараар хүн нас барсан анхны тохиолдол бүртгэгдлээ
11:48

Мексикт шувууны томуугийн H5N2 вирусээр халдварласан хүн нас барсан талаар Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас /ДЭМБ/ лхагва гарагт мэдэгджээ. 

ДЭМБ: H5N2 вирусний халдвараар хүн нас барсан анхны тохиолдол бүртгэгдлээ

Мексикт шувууны томуугийн H5N2 вирусээр халдварласан хүн нас барсан талаар Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас /ДЭМБ/ лхагва гарагт мэдэгджээ. 

»»
Израиль Газын зурваст шинэ хуурай замын дайралт эхлүүлэв
11:46

Газын төв хэсэгт орших Дейр аль-Балах хот болон Бурейж дүрвэгсдийн хуаранг "үйл ажиллагааны хяналтад авсан" гэж Израиль мэдэгдэв. Тодруулбал, Лхагва гаригийн өглөө  агаарын цохилтоор дэмжигдсэн Израилийн цэргүүд шинэ дайралт эхлүүлж, террористууд болон террористуудын дэд бүтцийн эсрэг ажиллагаа явуулсан гэж мэдэгдсэн.

Израиль Газын зурваст шинэ хуурай замын дайралт эхлүүлэв

Газын төв хэсэгт орших Дейр аль-Балах хот болон Бурейж дүрвэгсдийн хуаранг "үйл ажиллагааны хяналтад авсан" гэж Израиль мэдэгдэв. Тодруулбал, Лхагва гаригийн өглөө  агаарын цохилтоор дэмжигдсэн Израилийн цэргүүд шинэ дайралт эхлүүлж, террористууд болон террористуудын дэд бүтцийн эсрэг ажиллагаа явуулсан гэж мэдэгдсэн.

»»
Хүзүүний зүүлт нь бууны сумнаас хамгаалжээ
16:42

АНУ-ын Колорадо мужид хоёр залуу маргалдсаны улмаас нэгнийгээ бууджээ. Бууны сум хохирогчийн хүзүүн тус газрыг оносон ч 

Хүзүүний зүүлт нь бууны сумнаас хамгаалжээ

АНУ-ын Колорадо мужид хоёр залуу маргалдсаны улмаас нэгнийгээ бууджээ. Бууны сум хохирогчийн хүзүүн тус газрыг оносон ч 

»»
Мексик түүхэндээ анх удаа эмэгтэй Ерөнхийлөгчтэй боллоо
10:26

Мексик улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үр дүн гарч, тус улс түүхэндээ анх удаа эмэгтэй Ерөнхийлөгчтэй болж байна.

Мексик түүхэндээ анх удаа эмэгтэй Ерөнхийлөгчтэй боллоо

Мексик улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үр дүн гарч, тус улс түүхэндээ анх удаа эмэгтэй Ерөнхийлөгчтэй болж байна.

»»
БНТУ-ын Истанбул хотод барилга нурж, хүний амь эрсэджээ
17:28

Туркийн Истанбул хотод өнгөрөгч Ням гарагт барилга нурж, нэг хүний амь эрсдэн, найман хүн бэртэж, гэмтжээ.

БНТУ-ын Истанбул хотод барилга нурж, хүний амь эрсэджээ

Туркийн Истанбул хотод өнгөрөгч Ням гарагт барилга нурж, нэг хүний амь эрсдэн, найман хүн бэртэж, гэмтжээ.

»»
Ахмадуудад туслах робот хүүг зохион бүтээжээ
14:45

Германий “Navel Robotics” гэх гарааны компани өндөр настнуудын асрамжийн газарт ашиглах зориулалттай робот үйлдвэрлэж эхэлжээ.

Ахмадуудад туслах робот хүүг зохион бүтээжээ

Германий “Navel Robotics” гэх гарааны компани өндөр настнуудын асрамжийн газарт ашиглах зориулалттай робот үйлдвэрлэж эхэлжээ.

»»
Газар тариалан, гурилын үйлдвэрлэл жилд 3-4% ашигтай. Харин уул уурхайн үйлдвэрлэл 40-50% ашигтай
20:57
Дубай хотод “нисдэг хүмүүс”-ийн анхны уралдаан зохион байгуулагджээ
14:35

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод өчигдөр анх удаагаа “нисдэг хүмүүс”-ийн уралдаан зохион байгуулагджээ.

Дубай хотод “нисдэг хүмүүс”-ийн анхны уралдаан зохион байгуулагджээ

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод өчигдөр анх удаагаа “нисдэг хүмүүс”-ийн уралдаан зохион байгуулагджээ.

»»
ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна
11:28

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

»»
Хятад-Монголын олон улсын худалдааны хот
17:13
“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт
17:02

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

»»
Орос үндэстний цорын ганц шян
16:30

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Орос үндэстний цорын ганц шян

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон
18:24

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар
17:41

Гадаад хүмүүс Хятадад

Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар

Гадаад хүмүүс Хятадад

»»
Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав
11:38

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

»»
Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая
17:58

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

»»
“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв
10:08

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

»»
С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя
10:51

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

»»
Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ
09:05

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

»»
Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан
17:44

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

»»
Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан
10:55

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

»»
Ч.Хүрэлбаатар: Х.Баттулга арьс, ширний экспортыг зогсоосон нь маш буруу бодлого байсан
18:20
Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй
09:58

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

»»
Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа
18:40

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

»»
У.Равдан: Миний ээж хэзээ ч эх орноосоо урвах хүн биш!
16:56

Яруу найрагч Ц.Хуланг ТЕГ-аас саатуулж, улмаар нэг сар цагдан хорих шийдвэрийг шүүхээс гаргасан.

У.Равдан: Миний ээж хэзээ ч эх орноосоо урвах хүн биш!

Яруу найрагч Ц.Хуланг ТЕГ-аас саатуулж, улмаар нэг сар цагдан хорих шийдвэрийг шүүхээс гаргасан.

»»












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Маркетингийн алба |
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2024 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК