Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (83399)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (60569)
» Гранд плаза (61240)
» Боса (32416)
» БӨМБӨГӨР ХТ (61253)
» Замбала (45876)
» Метромолл (51122)
» Миний дэлгүүр (63313)
» Эвридэй (43174)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (65685)
» Хар Хорин зах (48252)
» Хүчит Шонхор ХТ (58383)
» ТОСА ХТ (41111)
» Скай их дэлгүүр (36261)
» Сандэй плаза (53005)
» Нарантуул ОУХТ (61264)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (50107)
» НОМИН (56407)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (43534)
» Оргил худалдааны төв (46009)
» Next Center (41797)
» E-mart (18380)
» БСБ (26760)
» БАРС ХТ (40103)
» UB MART (47742)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» Баянгол дүүргийн хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар (7974)
» БАГАНУУР (52239)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (47048)
» ХАН УУЛ (51422)
» СҮХБААТАР (47303)
» НАЛАЙХ (46630)
» БАГАХАНГАЙ (40536)
» БАЯНГОЛ (51971)
» БАЯНЗҮРХ (60823)
» СОНГИНОХАЙРХАН (53412)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (38607)
» ГААЛЬ (59033)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (68624)
» ИНЕГ-МИАТ (73850)
» ММСУХ- Морин спорт (25321)
» Монголын Дарцын холбоо (38425)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (63160)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (43528)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (61883)
» МСНЭ (36758)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (45812)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (46025)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (59433)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (55913)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (47285)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (28610)
» МҮЭХ (45269)
» МҮХАҮТ (39741)
» МҮСХНХ (7754)
» МҮОНРТ (46014)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (37151)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (24061)
» ШШГЕГ (43221)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (57080)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (57060)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (31574)
» Чөлөөт Бүс (41929)
» ЦЕГ (69617)
» Цахилгаан тээвэр (39109)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (44744)
» Цөмийн энергийн газар (38071)
» Хил хамгаалах ерөнхий газар (6980)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (39952)
» ХХЕГ (37773)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (41705)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (53648)
» УМБГ (37270)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (36806)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (40414)
» УРЛАГ- УДБЭТ (38100)
» Ус сувгийн удирдах газар (8085)
» ТАГНУУЛ (68402)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (52820)
» ТӨМӨР ЗАМ (75272)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (35141)
» Санхүүгийн зохицуулах хороо (8297)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (41735)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (21308)
» НИТХ (27153)
» Нийгмийн даатгал (40577)
» Нийслэлийн ЗДТГ (7999)
» Нийслэлийн газрын алба (8438)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (36187)
» Нийслэлийн статистикийн газар (8409)
» НАББҮХ (35230)
» НҮБ (35009)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (62252)
» Авто тээврийн газар (42980)
» ОБЕГ (48290)
» Оюуны өмчийн газар (4281)
» Үндэсний Дата Төв (33021)
» ҮТЕГ (35179)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (35988)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (34640)
» ГАЗАР ХАШАА (63628)
» ГАНДИРС (25132)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (40874)
» Барилгын материал (33319)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (24936)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (40791)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (83125)
» БАРИЛГА (67951)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (47951)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (23265)
» МУУ МЭДЭЭ (53370)
» ЭКО КОНСТРАКШН (44585)
» ШИНЭ БАЙР (62736)
» ЦАСТ ИМПЕКС (38509)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (22208)
» Тахилт өндөр уул (34322)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (45928)
» АВЗАГА ТРЕЙД (41015)
» Пума констракшн (36419)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (59682)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (57941)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (34474)
» ГОЛОМТ (48747)
» ББСБ (36649)
» БАНК САНХҮҮ (59518)
» БАНК (40976)
» МУУ МЭДЭЭ (44269)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (34802)
» МОНГОЛ БАНК (62161)
» МОНГОЛ ШУУДАН (35495)
» ЭРЭЛ (35772)
» ЧИНГИС ХААН (35013)
» ХЗХ (39309)
» ХХБ (38076)
» ХАДГАЛАМЖ (40759)
» ХАС (39591)
» ХААН (49749)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (52647)
» УЛААНБААТАР БАНК (38950)
» ТРАНС (35032)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (52617)
» Тээвэр хөгжлийн банк (36156)
» САЙН МЭДЭЭ (39027)
» НАЙМАН ШАРГА (54984)
» АНОД (43148)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (21695)
» КАПИТРОН (34974)
» КАПИТАЛ (37515)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (34286)
» ҮНЭ ХАНШ (47813)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (34539)
» БААР- ДОРГИО (44150)
» Бусад (36892)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (48182)
» Жура ресторан (34404)
» МЕТРОПОЛИС (25274)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (22348)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (23713)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (24405)
» СТЕЛЛА (30924)
» СТРИНГС КЛУБ (22146)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (34802)
» АМРИТА (23544)
» The Bull (30506)
» RIVER SOUND (31463)
» Loving hut (30171)
» HOLLYWOOD (30719)
» САУН МАССАЖ (43544)
» SS клуб (32210)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (566797)
» ЗУРХАЙ (1104893)
» ЗАР (728192)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1259624)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (40901)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (45304)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (71244)
» ХУУЛЬ (684959)
» ХООЛНЫ ЖОР (228336)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (82263)
» СУРГАМЖ (36161)
» СОНЖОО (105562)
» Сэтгэл зүй (599681)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (23636)
» ПИ АР (54635)
» РЕКЛАМ (46393)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (37499)
» Дартс (32107)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (203220)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1251499)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (873197)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (642748)
» Их хуралдай (50162)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (364291)
» МЭДЭЭ АЙМААР (145559)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (94228)
» ЦУНАМИ (31902)
» Цөмийн хаягдал (32376)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (48138)
» ХҮНС (34652)
» ФАКС МЭДЭЭ (36648)
» ФОТО МЭДЭЭ (1007162)
» УРЛАГ (1096021)
» ТЕХНОЛОГИ (926235)
» ТВ МЭДЭЭ (47036)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (65223)
» ТОДРУУЛГА (48824)
» СЕКС (1149882)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (46905)
» СУДАЛГАА (589361)
» СОНИН ХАЧИН (286634)
» СПОРТ (1104209)
» СКАНДАЛ (44435)
» НИЙТЛЭЛ (180960)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (385136)
» Өвөр Монголын мэдээ (35992)
» NEWS /Russia/ (36929)
» NEWS /English/ (35497)
» NEWS /China/ (43163)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1034106)
» УЛС ТӨР (1037195)
» УРЛАГ (1035380)
» СПОРТ (1034005)
» НИЙГЭМ (1034887)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (44292)
» Барилга хот байгуулалтын яам (15873)
» БСШУЯ (60729)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (46827)
» БОАЖЯ (36240)
» ЗТБХБ (31674)
» ЯАМ (33405)
» ЭМЯ (50725)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (32612)
» ХХААХҮЯ (32642)
» САНГИЙН ЯАМ (34693)
» НХХЯ (34827)
» ҮХЯ (21635)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (30474)
» ХЗДХЯ (30879)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (38509)
» ГЯЛС ТӨВ (27857)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (34159)
» МОНОС (38207)
» Мөнх-Үйлстэн (28760)
» ЯТТ 103 (33965)
» ЭМДЕГ (708)
» ЭМИЙН САН (51805)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (33131)
» ЭМНЭЛЭГ (63274)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (40898)
» ЭХ НЯЛХАС (39934)
» ЭРYYЛ МЭНД (113119)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (141006)
» Шинжлэх ухаан (29862)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (34952)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (32230)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (27766)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (33524)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (30823)
» СОНГОДО эмнэлэг (39324)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (24101)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (803905)
» НОМ (37089)
Шинэ 8 ангилал
» Ярилцах цаг (1173)
» Энтертаймент (2805)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (960316)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (55355)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (40639)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (62813)
» БОЛОД.М Утга зохиол (52732)
» БОЛОД.М Нийтлэл (46929)
» ИЛТГЭЛҮҮД (43573)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (775202)
» ЯРИЛЦЛАГА (1028413)
» Ц.Мянганбаяр (42184)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (140880)
» ХҮМҮҮС (948651)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (108673)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (56309)
» Тэр хэн бэ? нэвтрүүлэг (6638)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (97426)
» С.Жавхлан /дуучин/ (45667)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (1011905)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (37319)
» Л.Гантөмөр /АН/ (34614)
» Л.Гансүх АН (35347)
» Л.Гүндалай АН (36480)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (34013)
» Д.Дондог (31187)
» Д.Дорлигжав /АН/ (35934)
» Д.Дамба-Очир (33777)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (36472)
» Д.Ганхуяг (35905)
» Д.Балдан-Очир (33100)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (43460)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (33167)
» Д.Зоригт /МАН/ (39367)
» Д.Зоригт /АН/ (31132)
» Д.Загджав МАН (35289)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (31818)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (39356)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (31810)
» Д.Хаянхярваа (35010)
» Д.Тэрбишдагва (37433)
» Д.Нямхүү (34116)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (29356)
» Д.Арвин (37696)
» Д.Одбаяр /МАН/ (34999)
» Д.Одхүү АН (34192)
» Д.Очирбат (35696)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (35833)
» Г.Батхүү АН (40134)
» Г.БАЯРСАЙХАН (37484)
» Г.Занданшатар /МАН/ (35158)
» Г.Мөнхбаяр (37407)
» Г.Шийлэгдамба МАН (33270)
» Г.Уянга (37142)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (49593)
» Баабар (35356)
» Батж.Батбаяр /АН/ (35531)
» Б.Баттулга (30637)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (45227)
» Б.Чойжилсүрэн (38376)
» Б.Наранхүү АН (31014)
» Б.Нямтайшир (34773)
» З.Энхболд (40298)
» З.Алтай (35268)
» Ж.Батзандан (34288)
» Ж.Батсуурь (36853)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (34512)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (34571)
» Ж.Энхбаяр (37763)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (36978)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (32738)
» М.Зоригт / ИЗН/ (36788)
» М.Энхболд МАН (38678)
» М.Энхсайхан (39502)
» М.Сономпил (30170)
» Я.Батсуурь (32426)
» Э.Батүүл (55317)
» Э.Мөнх-Очир (34419)
» Ш.Сайхансамбуу (42004)
» Ч.Хүрэлбаатар (35292)
» Ч.Улаан (36343)
» Ч.Сайханбилэг (39120)
» Ц.Даваасүрэн (36167)
» Ц.Дашдорж (32574)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (37709)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (32969)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (23295)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (37823)
» Ц.Элбэгдорж АН (56886)
» Ц.Шинэбаяр (38038)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (34200)
» Ц.Цэнгэл (35000)
» Ц.Сэдванчиг (32339)
» Ц.Нямдорж МАН (44634)
» Ц. Оюунгэрэл (36996)
» Х.Болорчулуун (31106)
» Х.Бадамсүрэн (31308)
» Х.Баттулга АН (44743)
» Х.БАДАМСҮРЭН (31328)
» Х.Жекей (31732)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (51665)
» Х.Наранхүү (33471)
» УЛС ТӨРЧ (54368)
» У.Барсболд /МАН/ (30644)
» У.Хүрэлсүх МАН (39465)
» Т.Ганди (36519)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (36071)
» Т.Энхтайван (30343)
» Сү.Батболд (38681)
» Су.Батболд МАН (33903)
» С.Ламбаа /АН/ (34957)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (34215)
» С.Ганбаатар (36343)
» С.Баяр МАН (46418)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (43521)
» С.Бямбацогт (38763)
» С.Эрдэнэ АН (40603)
» С.Оюун (39387)
» Р.Гончигдорж (37762)
» Р.Содхүү (36526)
» Р.Раш (36177)
» Р.Амаржаргал /АН/ (37985)
» Н.Ганбямба (36087)
» Н.Болормаа (36551)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (42814)
» Н.Баяртсайхан (31619)
» Н.Энхбаяр (66489)
» Н.ЭНХБОЛД (36773)
» Н.Удвал МАХН (34806)
» Н.Номтойбаяр МАН (42261)
» Н.Алтанхуяг АН (43523)
» А.Мөнхбат МЗХ (29902)
» А.Тлейхан (31630)
» Ё.ОТГОНБАЯР (37779)
» О.Магнай (34188)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (26925)
» О.Чулуунбат (35948)
» П.Алтангэрэл АН (31669)
» Ө.Энхтүвшин МАН (34204)
» Ч.Ганхуяг (36854)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (62430)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (55694)
» Гал үндэстэн (32340)
» БХЯ Цэрэг (32203)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (64183)
» ЗАСАГ ДАРГА (31957)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (37464)
» МАХН /new/ (34897)
» МҮАН нам (29657)
» ЭЛЧИН (32931)
» УЛС ТӨР (1117634)
» УИХ-дарга (44796)
» УИХ (54034)
» Төлбөртэй (14423)
» Тєрийн ордон (33205)
» Нам- Монголын консерватив нам (18297)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (30269)
» НАМОХ /МАСОХ/ (29386)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (32699)
» НАМ-НН (29607)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (71840)
» НАМ - МАН (49470)
» НАМ (62370)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (29775)
» Өргөдлийн байнгын хороо (11337)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (34829)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (31582)
» ГАШУУН СУХАЙТ (29977)
» ГАЦУУРТ ХХК (39613)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (36121)
» БАГАНУУР (31375)
» БОРОО ГОУЛД (40053)
» БОРОО ОРД (31100)
» БҮРЭН ХААН ОРД (20828)
» МАРДАЙ (35278)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (40270)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (34109)
» МОНГОЛ ГАЗАР (29943)
» МОНГОЛ 999 (30316)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (22031)
» Энержи ресурс (34567)
» ЭРДЭНЭТ (56264)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (31016)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (52862)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (39822)
» Чалко (28540)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (21229)
» ЦАГААН СУВАРГА (32155)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (30276)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (107392)
» УУЛ УУРХАЙ (85562)
» УРАН (34865)
» Тавантолгой Түлш ХХК (11740)
» Тавантолгой төмөр зам (5905)
» ТАВАНТОЛГОЙ (61569)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (32540)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (33201)
» РИО ТИНТО (34740)
» НИНЖА (34028)
» Нийтлэлч Болормаа (14484)
» НАРИЙН СУХАЙТ (30661)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (30070)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (38886)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (30196)
» АЖНАЙ (34498)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (33708)
» Арева “Кожеговь” (26097)
» ОЛОН ОВООТ (37934)
» ОЮУТОЛГОЙ (96566)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (47430)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (20914)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (70431)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (60124)
» ШИНЭ ДУУ (61079)
» ШҮЛЭГ (141823)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (39272)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (41796)
» УТГА ЗОХИОЛ (49191)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (49771)
» ТҮҮХ (67713)
» АФОРИЗМ (82120)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (42130)
» ОНИГОО (854664)
» ОНЬСОГО (49135)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (1029714)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (74722)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (92557)
» БАЯР НААДАМ (86887)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (50627)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (1028819)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (43950)
» ШАШИН (968546)
» ХУВЬЦАА (38974)
» УЛААНБААТАР ХОТ (110300)
» ТАТВАР (36406)
» НИЙГЭМ (912563)
» ОЮУТАН (43914)
» ОРОН НУТАГ (69073)
АЙМАГ
» Дорноговь (46565)
» ДУНДГОВЬ (52834)
» ДАРХАН УУЛ (62819)
» ДОРНОД (57929)
» Говьсүмбэр (38631)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (60068)
» Баян-Өлгий (51876)
» БУЛГАН (42968)
» БАЯНХОНГОР (55692)
» ЗАВХАН (47173)
» ЭРДЭНЭТ (41523)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (61971)
» ХОВД (50865)
» ХӨВСГӨЛ (68261)
» Увс (63103)
» ТӨВ (40840)
» СЭЛЭНГЭ (54602)
» АРХАНГАЙ (45495)
» ОРХОН (42400)
» ӨМНӨГОВЬ (52180)
» Өвөрхангай (48920)
» СҮХБААТАР (47927)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (36751)
» ДЭВШИЛ (22001)
» ДАШВААНЖИЛ (38583)
» ДОНШИН (34732)
» ГОВЬ (38533)
» ГОЁО (24204)
» Витафит (35658)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (40757)
» Вагнер Ази (41473)
» ВОЯАЖ (22601)
» БИШРЭЛТ (34800)
» БИТ ХЭВЛЭХ (21423)
» Боорчи (41677)
» БУЯН ХОЛДИНГ (25042)
» БАМБУУШ (21885)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (22075)
» Бөхбат (38241)
» БӨXӨГ (21467)
» Зиг Заг (21911)
» ЖЕМ (39277)
» ЖИ МОБАЙЛ (48509)
» Жигүүр гранд (51974)
» ЖУУЛЧИН (21704)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (42629)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (33248)
» Имарт (8323)
» Изинис Эйрвэйс (39771)
» Их-Өвөр (47097)
» МИГ даатгал (36096)
» Монгол газар (46723)
» Монгол Шилтгээн ХК (36491)
» Монгол тамхи СО ХХК (42259)
» Мон-ад (36581)
» Мон Эн Ко (55914)
» Макс групп (46960)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (37103)
» МАХ ИМПЕКС (44465)
» МАК (55019)
» МОБИКОМ (63217)
» МОНДАВС ХХК (25967)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (22305)
» МОНФРЭШ (41749)
» МОНСУДАР (21689)
» МОНРОУД (33747)
» МОННИС (40014)
» МОН УРАН (48568)
» Мөнхийн үсэг (34419)
» ЮНИТЕЛ (54842)
» ЭДМОН (24257)
» ЭРЭЛ ХХК (36569)
» ШУНХЛАЙ ШТС (40999)
» Хамо (32514)
» Хаан хүнс хк (37308)
» ХОС ГАРЬД ХХК (23222)
» Хүннү-Эйр (38261)
» УЛУСНЭТ (21789)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (21708)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (22326)
» ТЭСО (7826)
» ТАЛХ ЧИХЭР (45715)
» ТАВАН БОГД (35136)
» Тэнгэр даатгал (33027)
» Тэнүүн-Огоо (35770)
» СББ (36524)
» Синчи-Ойл (49383)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (26192)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (57262)
» СОДМОНГОЛ ШТС (48473)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (23360)
» СКАЙТЕЛ (40375)
» СҮҮ ХК (45713)
» НОМИН ХОЛДИНГ (42621)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (24776)
» АЛТАЙ КАШМЕР (25899)
» АЛТАН ТАРИА (43646)
» АДМОН (22371)
» Алко групп (34781)
» Алтай Констракшн (35454)
» Алтай хүдэр (36545)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (36251)
» АТАР ӨРГӨӨ (44486)
» АСА групп (34892)
» АПУ (48238)
» ОБ КАПИТАЛ (22349)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (56557)
» КОМПАНИУД (42920)
» UFC (48953)
» Prophecy resource (42722)
» ӨГӨӨЖ (36812)
» Ospring (21722)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (42493)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (28691)
» MCS (60376)
BOLOD STUDIO
» МАНАЙД ИРЭЭРЭЙ НЭВТРҮҮЛЭГ (286)
» Хүүхдийн ертөнц (60)
» Асуудлыг тодруулъя (134)
» Контентууд (126)
» Petrichor /Гэгээлэг нийгмийн үнэр/ (132)
» LIVE (144)
» Bolod Studio | Ярилцлага (153)
» Bolod News (5870)
» 7 хоногийн тойм (6999)
» "Нутаг нэг" подкаст (73)
   

Б.БАТ-ЭРДЭНЭ: ЭРХ АШГИЙН ДАРААЛЛЫГ ЗӨВ ЭРЭМБЭЛЭХЭЭС ШИНЭЧЛЭЛ ЭХЭЛНЭ

Б.БАТ-ЭРДЭНЭ: ЭРХ АШГИЙН ДАРААЛЛЫГ ЗӨВ ЭРЭМБЭЛЭХЭЭС ШИНЭЧЛЭЛ ЭХЭЛНЭ
2013-06-14

-Таныг МАН-аас Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүллээ.

Энэ бол намын шийдвэр. Харин нэр дэвших эрхийн төлөө нам дээрээ өрсөлдөөд үзье гэдэг хувь хүний шийдвэрээ Та хэзээ гаргасан бэ?
 
-“Эв нэгдлийн элчийг ард нийтээрээ тодруулъя” хэлэлцүүлгийг МАН орон даяар явуулсан. Хэлэлцүүлгээр манай намаас хэд хэдэн хүний нэрийг дэвшүүлсний дотор миний нэр нэлээд дээгүүр гарсан. Энэ нь олон түмэн надад итгэл найдвар хүлээлгэж байна гэсэн үг. Тийм болохоор би хүлээж авахгүй гэх эрхгүй. Би олон түмнийхээ өгсөн тэр их итгэл, өргөн хүрээлэл, сайхан сэтгэлийн дэмжлэгийг хүлээж ирсэн хүн. Гэхдээ би Бага хурлаас өмнө намын даргатай уулзаж байр суурь, зарчмаа хэлсэн.
 
-Юу гэж…
 
-Монгол ухаан, эцэг эхийн олгосон хүмүүжил, монгол бөхийн ёс жаягаас миний тархинд шингэсэн зүйлүүдийн нэг гэвэл ах захаа хүндлэх, захирах захирагдах ёс, эрэмбэ дэгээ дагах хүмүүжил юм. Би намын даргад “Хэрвээ Та намын даргын хувьд хариуцлагаа хүлээж сонгуулиа өөрөө авч гарна аа гэвэл би энэ зарчмыг дагана” гэсэн. Удирдах зөвлөл, Бага хурал дээр ч энэ байр сууриа илэрхийлсэн. Намын журмын нөхөд маань тал талаас нь сайтар тунгаан нягталж хэд хэдэн удаа санал хураасны эцэст надад энэ итгэлийг хүлээлгэсэн.
 
-Улс төрчид бүлэглэл, фракцаараа хуваагдаж, зохион байгуулалттай явдаг. Танд тэр хүний бүлэглэл, ийм зүгийнх гэсэн харьяалал байна уу. Байдаг бол тэр нь хэлэлцүүлэгт хэр нөлөөлсөн бол?
 
-Би зөвхөн олон түмнийхээ итгэлийг хүлээж, тэднийхээ дэмжлэгээр УИХ-д гурван удаа сонгогдсон. Ямар нэгэн фракц, бүлэглэлийн шошготой явсан нэг ч өдөр надад байхгүй. Цаашдаа ч явахгүй. Эрэмбэ нь алдагдсан жижиг эрх ашгийн төлөөх зохион байгуулалтын эсрэг байдаг нь миний амьдралын зарчим. Би бусдын хүсэл сонирхол, тэмүүлэл, үзэл бодолд нөлөөлөхийг цээрлэдэг. Энэ бол надад аав, ээж нутгийн олон түмнээс багад минь шингээж өгсөн үзэл, ухамсар. Саяын хэлэлцүүлгээр намайг эх орныхоо эдийн засгийн тусгаар тогтнол, газар шорооныхоо бүрэн бүтэн байдал, элгэн түмнийхээ эрх ашиг, баялгийн шударга хуваарилалтын төлөө тууштай байр суурь баримталж ажилладаг гэж үнэлэн олон түмэн дэмжсэн гэж бодож байгаа. 
 
-Гэхдээ улс төрд талцал байдгийг хүлээн зөвшөөрнө биз дээ?
 
-Зөвшөөрөхөөр барахгүй, улс төрийн талцал газар авч даамжирсан гэж хэлнэ. Энэ их хэт туйлшрал, талцал, тус тусын ашиг сонирхол нь олон сөрөг үр дагаврыг бий болгож байна. Сонгуулийн тухайд гэхэд л санал тоолох, дүнг нэгтгэж гаргах, гаргасан дүнг хүлээн зөвшөөрөх үйл явцуудад ардчилсан сонгуулийн зарчим алдагдлаа. Өөрөөр хэлбэл, иргэдийн саналаа өгч байгаа хэдхэн минут нь гаднаасаа ардчилалтай харагдаад хаалганы цаана, засгийн эрх шилжих, ялагч тодрох явц ардчилсан зарчим, шударга сонгуулийн үр дүн байж хараахан чадахаа болилоо. Үүнээс болж ардчиллын үнэт зүйл, үндсэн суурь зарчмууд алдагдлаа. Улс төрийн хүчнүүд эрүүл өрсөлдөөний төлөө бус мөнгө, эрх мэдэл, албан тушаал руу шунасан хүсэл сонирхлыг дагаж зохион байгуулалтад орж байна. Энэ нь эргээд төр засгаа зөв байгуулж чадахгүй, улс төрийн бодлого нь зөв байж чадахгүй, чадан ядан байгуулсан төр засгаас түмэн олноо гэсэн бодлого тэр болгон гарч чадахгүйд хүргэж байна. 
 
-Үүнийг улс төр мөнгө болсных гэж шинжээчид хэлдэг. Таныхаар ямар учраас улс төр бизнес, мөнгө болоод байна вэ, үүний сөрөг нөлөө яаж илэрч байх юм?
 
-Энэ нь улс төрд мөнгөний хүчин зүйл, нөлөөлөл улам их болж намчирхсан туйлшрал хэтэрснийх. Төрийн албаар дамжуулан хөрөнгөжих, авлига, хээл хахууль авах нь нууц биш болсон байна. Мөнгө бол улстөрчдөд биш бизнесийн орчинд байдаг зүйл. Улс төрийн талцал, хэт намчирхсан өрсөлдөөн нь бизнесийхнийг улс төрийн дарамтад оруулах болсон. Үүний улмаас бизнесээ хамгаалах зорилгоор бизнесийнхэн улс төр руу ордог их давалгаа үүслээ. Энэ нь улс төрд асар их мөнгөний нөлөөг бий болгосон. Анх бизнесээ хамгаалах гэж улс төрд орж ирсэн хүмүүс аажимдаа эрх мэдлээ ашиглаад хөрөнгөө нэмэгдүүлж улс төрд орж чадаагүй бизнесийн өрсөлдөгчөө нухчин дарах бодлого руу яваад байгаа хандлага харагдаж байна. Төрийг сулруулж байгаа энэ буруу хандлагыг сууриас нь эхэлж зөв замд нь оруулах зайлшгүй шаардлага өнөөдөр бий болоод байна.
 
-Энэ бүхнийг тэгээд хаанаас нь эхэлж, яаж засах ёстой вэ?
 
-Хамгийн түрүүнд засгийн эрхийг барьж байгаа болон УИХ-д суудалтай намууд, улстөрчдийн талцлыг нэг зорилгын төлөө болгох, эрх ашгийн дарааллыг зөв эрэмбэлэхээс эхлэх ёстой. Энэ чиглэлийн эрх зүйн зохицуулалтыг яаралтай хийхээс эхлэх ёстой. Улс төрийн намуудын санхүүжилтийг ил тод болгож Монголын улс төрийг мөнгөний барьцаанаас гаргахаас эхлэх ёстой. Өөд өөдөөсөө харж сууж байгаад бие биеэ гүжирддэг, гүтгэдэг, нэгнийхээ ололтыг хүлээн зөвшөөрч чаддаггүй, үгүйсгэдэг улс төрөөс эхтэй гажиг байдал нийгмийн бүх салбарт халдварлалаа. Эцэстээ энэ нь даамжирч нийгмийн тогтвортой байдал, улс үндэстний эв нэгдэлд маш том ан цав гаргахаар байдал бий болголоо. Тиймээс юуны өмнө намуудын төлөвшил, Монголын улс төр зөв байх, улс төрд ёс зүйтэй, ёс жудагтай, зөв хүмүүсээ оруулах тийм эрх зүйн болоод бусад зохицуулалтад анхаарах шаардлагатай.
 
-Та УИХ-д гурван удаа сонгогдсон. Энэ хугацаанд янз бүрийн байдлаар улстөрийн талцал, бүлэглэлээс болж хүчгүйдэж байсан, тавьсан асуудал чинь бүтэхгүй байх тохиолдол олон уу?
 
-Олон доо. Нэг хэсэг нь нам юу гэж хэлнэ дагана, дарга юу гэж үзнэ дагаж туйлширна. Дээр нь бүлэг, фракцаараа хуваагдана. Бас өөр хэсэг нь эдийн засгийн ашиг сонирхлоороо хандана. Уг нь олны төлөө зөв байр суурьтай байж тэрнийхээ төлөө тууштай явах их сайхан шүү дээ. Хэн нэгний хажууд байж, нөлөөнд нь явахгүй, цаад талдаа эдийн засгийн ашиг сонирхолгүйгээр амьдарна гэдэг юугаар ч сольшгүй эрх чөлөө. Би энэ байр сууриар л Оюутолгойн асуудалд ханддаг. Эхэндээ надтай адилхан ингэж хандаж байсан хүмүүс өнөөдөр төрийн сайд болоод, эсвэл нам нь засаг бариад ямар байр суурьтай болсныг олон түмэн харж л байна.
 
-Та гэхдээ Оюутолгойг огт ашиглах хэрэггүй гэж үздэггүй биз дээ?
 
-Хав дараад байя гэж би хэзээ ч хэлээгүй. Оюутолгойг ашиглахыг, гадаадын хөрөнгө оруулалт орж ирэхийг огт үгүйсгээгүй. Уул уурхайн салбарт дэлхийд тэргүүлдэг “Рио Тинто” компани Оюутолгойн хөрөнгө оруулагч болсонд харин ч олзуурхаж явдаг. Гэхдээ гэрээнд эргэж харах, сайжруулах юм бий юү гэвэл бий. Маш товчхон хэлэхэд харилцан ашигтай байх ёстой. Энэ нь хамгийн түрүүнд баялгийн эзэн-Монголын ард түмний эрх ашигт нийцсэн байх ёстой гэсэн үг. Нөхөн сэргээгдэхгүй баялгаа ашиглуулж байгаа Монголын ард түмний  хүртэх өгөөж, Монгол Улсад ногдох хувь эхнээсээ тодорхой байх ёстой. Монголын талын хувь хэмжээг нэмэгдүүлэх тухай УИХ-ын 57 дугаар тогтоол бий. Үүнийгээ хэрэгжүүлэх ёстой юм. 
 
-Та ер нь Оюутолгойд очиж үзсэн үү, бүтээн байгуулалтыг нь нүдээр харсан уу?
 
-Үзээгүй ээ. Оюутолгой, бусад аж ахуйн нэгж компаниас уулзах хүсэлт их тавьдаг. Засгийн газрын төлөөлөл, албаны хүмүүстэй, протоколтой уулзах ёстой гэсэн байр сууриа би хэлдэг юм. Түүнээс бус, УИХ-ын гишүүн хүн хувийн аж ахуйн нэгжийн урилгаар очоод, уулзалт зохион байгуулаад шууд харилцах нь буруу. Энэ нь өөрөө улс орны аюулгүй байдал, монгол төрийн бодлого, ёс зүйд таарахгүй. Говьд босгож буй том бүтээн байгуулалтыг мэдээж үгүйсгэж болохгүй. Хөрөнгө оруулагчдын хөлс хүч, хөдөлмөрийг хүндэтгэнэ. Монголчууд бидэнд мөнгө, байшин сав, эдийн засгийн ашгаас гадна үнэ цэнтэй зүйл бас бий гэдгээ ч мэднэ. Байгуулсан гэрээнийхээ хэрэгжилт ямар байгааг харж үзэж явах учиртай. Эхний ээлжинд далд уурхайгаа ашиглалтад оруулах гэрээтэй ч өнөөдөр ил уурхайгаас олборлосон хүдрээ баяжуулаад явж байна. Энэ нь гэрээнд хүлээсэн үүргээ биелүүлэхгүй байгаа хэрэг. Тэнд ажиллаж байгаа иргэдийнхээ нийгмийн асуудлыг ч анхаарах ёстой. Зөвхөн гэр-хотхон барих, ордыг ашиглахад зориулсан дэд бүтцийг бүтээн байгуулах төдийхнөөр энэ төслийг ашиглана гэвэл өрөөсгөл. Наад зах нь Эрдэнэт, Багануур шиг хот байгуулж, тэнд суурин соёл иргэншлийн том төвлөрөл бий болгох ёстой.
 
-Сонгуульд нэг хэсэг нь таны бөх гэдгийг сул тал болгож байхад МАН үндэсний бөхийн аварга гэдгийг давуу тал болгож байна. Мэдээллийн энэ эсрэг тэсрэг хоёр урсгалыг Та өөрөө юу гэж шингээж авч байна вэ?
 
-Өчигдөр юм шиг л санагдаж байна. 2004 онд намайг анх УИХ-д нэр дэвшүүлэх гэж байхад яг л өнөөдрийнх шиг шуугиж байсан. “Бөх хүнийг УИХ-ын гишүүн болгох юм уу” гээд л. Арван жилийн дараа мөн л адилхан зүйл яриад эхэллээ. Улс төрийн талцал маргаан, туйлшралын л нэг хэлбэр юм даа. Би үнэхээр бөх үү гэвэл бөх. Аварга уу гэвэл аварга. Намайг үндэсний бөхөөс салгаж ойлгох арга байхгүй. Алдрай багаас эхлээд л азай буурлууд намайг “аварга аа” л гэдэг. Манай эхнэр, хүүхдүүд л арай “аварга аа” гэхгүй юм. Охинтой минь суух гэж байгаа хүргэн хүртэл “аварга аа” л гээд байгаа. Хэзээ “аав аа” гэх хүн юм мэдэхгүй. Улс төрд заримдаа арай өөр утгаар хэрэглэнэ шүү. Намын Бага хурал дээр “Баяр даргаа таны наад бодлого сүржин эхлээд төгсгөл нь даржин байна шүү” гээд л хэлэхэд царай нь хачин болоод “аварга аа” гээд эхэлж байх жишээтэй. Н.Алтанхуяг сайд ч гэсэн сая тэгж байна лээ. “Аварга аа, та сонсч бай” гэж байгаад л ярьж байна лээ. Намайг дээдлээд байгаа юм уу, доош нь хийгээд байгаа юм уу, би сайн ойлгохгүй л яваа.
 
-Ер нь бөх хүний хамгийн том давуу чанар юу вэ. Жирийн иргэн, улстөрчдөөс ялгаатай?
 
-Хүний амьдралын ахуй гэдэг өөрт нь чанар суулгадаг. Монгол соёлын өв болох бөх бол хүнийг сэтгэл дотор нь ч барилдуулдаг. Тэгж хүн ёс, жудаг суулгадаг. Нэгэнт сурсан тэр чанараа, зангаа насан туршдаа авч явдаг давуу талтай. Монгол бөх гэдэг монголчуудын гайхамшигт өв соёлоор хүмүүжсэндээ би бахархаж явдаг.  Монгол бөх намайг эх орноо гэсэн чин сэтгэлтэй, хэлсэндээ тууштай байдаг, ах захаа хүндэлдэг, олны хайр даадаг, зорилго дэвшүүлж түүнийхээ төлөө тууштай явдаг, хатуужил тэвчээртэй, бие даан шийдвэр гаргах чадвартай, ёс жудгийг баримталдаг, ялагдаад гонсойж гутрахгүй, ялчихаад онгирч сагсайдаггүй, аливаад туйлшрахгүй төвийг барьдаг болгож төлөвшүүлсэн. Монгол бөх бол бүр анхнаасаа эр хүнийг төлөвшүүлж бэлтгэдэг арга, сургууль болон өвлөгдөж ирсэн. Манай үе үеийн бөхчүүд нутаг орондоо үргэлж нэр хүндтэй хүмүүс байдаг. Яагаад гэвэл зөв хүн явсан учраас олондоо үлгэртэй, манлайлалтай байгаа нь тэр. Ер нь амьдралаа алдчихсан хүн бөхчүүд дотор байдаггүй юм шүү дээ.
 
-Бөхчүүд тэмцэх чанартай юм шиг хэрнээ түүнийгээ дотогшоогоо нуугаад байх шиг санагддаг. Та бөхийн зүлэг ногоон дэвжээнээ 12 жил босоо аварга байхын тулд хэр их тэмцсэн бэ?
 
-Өөрийгөө ялах ухаан, өөрийгөө ялах тэмцэл хамгийн чухал. Өөрийгөө ялан дийлж байж сул талаа нөхдөг. Амжилтад хүрдэг. Ядрал, зүдрэл, нойр, хоолыг давж байж өөрийгөө ялдаг. Бусдын хүндлэл хүлээнэ гэдэг ч өөрийгөө ялан дийлж байгаа хэлбэр. Чи өөрийгөө бодох хамгийн сайн арга бол нөхрийгөө бодох. Зөвхөн өөрийгөө бодох ёстой гэсэн тэр сэтгэл зүй, шунал хүслийг давж чадна гэдэг бол өөрийгөө ялах тэмцэл юм. Өөрийгөө ялж байж амжилтад хүрнэ. 
 
-Та өөрийгөө ялсан уу?
 
-Ялахын төлөө хичээдэг. Үргэлж ялахын төлөө явж ирсэн. Насан туршдаа шүү. Жишээ нь, асар их ашиг сонирхол, эрх тушаалын сураг гарахад хүмүүс араас нь хөөцөлдөж байхад би үлдэж чаддаг. Энэ бол миний өөрийгөө ялж байгаа тэмцэл.
 
-Та монгол бөхийн аварга, төрийн түшээ гэдгээрээ хэтэрхий их зарчимч байх гэж хичээдэг үү. Заримдаа эдгээрийн цаана Бат-Эрдэнэ гэдэг хувь хүн нь нуугдаад үлддэг юм шиг санагддаг?
 
-Миний амьдралдаа баримталдаг зарчим бол дүр эсгэсэн юманд үнэхээр дургүй. Байгаараа л байх дуртай. Байгаа минь л энэ. Энд суугаа нэг Бат-Эрдэнэ, гараад явахаар өөр Бат-Эрдэнэ, гэртээ очихоороо бас өөр болдог Бат-Эрдэнэ гэж байхгүй. Бүгд л адилхан, нэг янзаараа байдаг. Миний хань ижил, ойр дотынхон маань цэл залуу Бат-Эрдэнэ, одоо байгаа Бат-Эрдэнэ хоёрын хооронд нэг их өөрчлөлт гараагүй л гэх болов уу. Тэгээд ч миний амьдрал энэ өргөн олон түмний нүдэн дээр ил байдаг болохоор олон түмэнд бас нэг үнэлгээ байгаа л даа.
 
-Та олон жил зүлэг ногоон дэвжээг босоо эзэгнэсэн. Энэ үед өрсөлдөгч нарт чинь боломж олдохгүй хэцүү л байсан байх. Та ер нь өрсөлдөгч нараа хэр хайрладаг хүн бэ?
 
-Намайг түрүүлж байх тэр үед миний үеийн бөхчүүд заанаас дээш цол авч чаддаггүй, хэцүү байсан. Ганц О.Балжинням л 1991 онд улсад түрүүлж арслан цол авсан. Бусад нь бүгд заан цолтой. Д.Мөнх-Эрдэнэ л гэхэд улсад гурав үзүүрлэсэн ч заан цолтойгоо л явсан. Ингээд Монголын үндэсний бөхийн холбооны Цэцдийн зөвлөл хуралдаад дүрэмдээ өөрчлөлт оруулж, Балжиннямд аварга, Мөнх-Эрдэнэд арслан цол олгосон. Энэ шийдвэрийг гаргахын тулд их олон хүнээс санал авсан. Надаас ч авсан. Тэр үед ид барилдаж, гол өрсөлдөгч нь явсны хувьд миний санал чухал байсан болов уу гэж боддог.
 
-Та ямар санал хэлж  байв?
 
-Хамт барилдаж байсан хүмүүсээ бүгдийг нь сайхан цолонд хүрээсэй л гэж боддог байсан учраас надад татгалзах шалтгаан байгаагүй. Үүнийгээ би ил хэлсэн. Сүүлд монгол бөхийн дүрэмд өөрчлөлт оруулж цолтой бөхчүүдийг амжилтаар нь эрэмбэлсэн. Тухайн үед би Цэцдийн зөвлөлийн хурал дээр “Дархан аварга цолтой хүмүүсийг эрэмбэлж хэрэггүй ээ. Нэгэнт дархан аварга цолонд хүрсэн бол тэр хүмүүсийг эрэмбэлж яах юм” гэсэн. Тэр ёсоор болгосон. Хэрэв аваргуудыг эрэмбэлсэн бол би 12 түрүүлсэн амжилтаараа Дамдин аваргаас эхлээд Мөнхбат, Баянмөнх, Цэрэнтогтох гээд өөрийнхөө дээд талын аваргуудын өмнө эрэмбэлэгдэх, түрүүлж ам авах байсан. Надад хэчнээн ашигтай байсан ч би монгол бөхийн ёс жудгаараа ингэж хандсаныг Цэц хүлээж аваад дархан аварга цолтнуудыг эрэмбэлэхээ больсон. Хэрэв “Та нар юу яриад байгаа юм бэ. Чаддаг юм бол намайг хаяад наад цолоо ав л даа” гэдэг ч юм уу, “Та нар бөхчүүдээ эрэмбэлж байгаа юм бол дархан аваргуудыг ч адилхан эрэмбэл л дээ. Тэгэхгүй юм бол миний улсад 12 түрүүлсний хэрэг юу байгаа юм” гээд зогсоод байвал миний үгийг сонсох л байсан байх. Гэхдээ энэ нь миний баримталдаг зарчим биш юм даа.
 
-Б.Гантогтох гарьдаас өөр хүнд даваа өгч байв уу, Та?
 
-Би зургаан залуу заанд бүгдэд нь дэмжлэг үзүүлсэн хүн. Залуу, ирээдүйтэй бөхөө дэмждэг, даваа өгдөг ёс эртнээс монгол бөхөд байсан. Тэр жаягаар би Гантогтохыг дэмжиж даваа өгсөн. Баянмөнх багш ч өмнө нь намайг ингэж дэмжиж байсан. Сүүлд, намайг 15 настайгаасаа л дагасан Мөнхбаатарыгаа зургаа даваад байхад нь долоогийн даваанд авч даваа өгч байлаа. Энэ бол бөхөд байдаг уламжлал, ёс жудгийн л асуудал.
 
-Барилдахаа больсон ч гэсэн бэлтгэлээ хийж, аваргуудтайгаа уулзаж учирч байгаа биз дээ?
 
-Барилддаг үеийнх шиг бэлтгэл ч арай хийхгүй ээ. Дасгалыг бол өглөө бүр хийдэг. Аваргуудтайгаа ч уулзана. Харин зав чөлөө нь болдоггүй юмуу, би ч очиж чадахгүй юм, Баянаа багштай л ховорхон таарах юм. Хамгийн сүүлд 2012 оны сонгуулийн өмнө Бөхийн өргөөнд нэг удаа таарсан. Тэгэхэд “За чи их зөв явж байгаа шүү. Эх орон, олон түмнийхээ төлөө үнэн зөв дуугарч байна. Ах нь сонгуулийн өмнө чамайг нэг сайн дэмжиж энэ үгээ хэвлэлээр дамжуулан хэлнэ ээ” гэж байсан. Бөх хүний, аварга хүний сэтгэл гэдэг ийм уужуу байдаг юм. Үнэнийг хэлэхэд хүмүүс бид хоёрыг зөрчилтэй л гэдэг. Гэтэл тийм байлаа байлаа гэхэд би Баянаа багшийн өөдөөс буруу хазгай үг хэлэх эрхгүй. Баянаа аварга ч огт өөр зүйл бодож явдаг нь сая ярьдаг бид хоёрын товч ярианаас харагдаж байгаа биз дээ. Энэ бол бөх хүний ёс жудаг, тэр дундаа монгол эрчүүдэд үлгэр болж явах аварга хүний тархинд цаанаасаа суусан өгөгдөл. Ер нь монгол бөхийн барилдаан бол жудагтай эрчүүдийн наадам шүү дээ.
 
-Ерөнхийлөгчид нэр дэвшихэд бөхөөс гадна бас нэгэн сул танд байна аа. “Эрдэнэт”-д ган бөмбөлөг шахдаг байсан гэх юм. Бодвол хууль бусаар юм байлгүй дээ?
 
-Эд маань (АН-ынхныг хэлэв бололтой) зориуд тэгж тараагаад байгаа юм уу, эсвэл хүн андуураад байгаа юм уу, мэдэхгүй. Би “Эрдэнэт” үйлдвэрт ган бөмбөлөг нийлүүлж байгаагүй дээ. Харин гуравдугаар цахилгаан станцад бол нийлүүлсээн. Гавьяат жүжигчин Г.Эрдэнэбат, О.Балжинням бид нар нийлээд зах зээлийн жамаар гадаад худалдаа, үйлчилгээний “ББ” гэдэг компани байгуулж ажиллаж байлаа. Тэр үед одоогийнх шиг тендер, шахааны бизнес гэдэг ойлголт байсангүй. Ноолуурын бизнес ч хийж байлаа. Гэхдээ нэг ч кг түүхий ноолуур гадагш нь гаргаж байгаагүй, бүх ноолуураа “Говь”-д нийлүүлдэг байсан. Тэндээс олсон хуримтлалаараа өмч хувьчлалд оролцож “Буудайн цацал” компанийн хувьцааг дуудлага худалдаагаар авсан. Би ганцаараа ч аваагүй Д.Тэрбишдагва, “Алтан тариа”-гийн Цэдэв гуай нартай нийлж авсан юм. Цэдэв гуай тэтгэвэрт гараад компаниа орхисон. Дараа нь Д.Тэрбишдагва Үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн дэд сайд болоод хувийн бизнесээсээ татгалзсан. Одоо би удирдлага менежментэд нь оролцохгүйгээр нутгийн сайн бизнесмэн Ганбаттай хамтран ажиллуулж байгаа. Ийм л юмсыг өөр тийш нь гуйвуулаад байна л даа.
 
-Бас хадгаламж зээлийн хоршооноос зээл аваад төлөөгүй, газрын асуудалтай, зарсан ч гэх мэдээллүүд цахим ертөнцөөр аялж байна?
 
-Надад хууль бусаар хийсэн зүйл нэг ч байхгүй. Намайг хадгаламж зээлийн хоршооны дампууралтай холбох гээд байдаг юм. Надтай холбоотой нэг ч асуудал тэнд байхгүй. Газрын тухайд 1990 оны үед манай П.Дагвасүрэн арслан намайг анагаах ухааны дээд сургууль байгуул гэж шахаад би үгүй гэж зугтааж байлаа. Анагаах ухааны дээд сургууль байгуулна гэхээр миний ой ухаанд ердөө багтахгүй байсан. Харин сүүлд багш нарынхаа зөвлөснөөр бөхийн сургууль байгуулах болсон. Эхний ээлжинд сургуулийнхаа газрыг авъя гэж хөөцөлдсөн. Болгарын Элчин сайдын яамны өмнө газар авах боллоо. Бичиг баримтыг нь гурван жил хөөцөлдсөөр байгаад 1999 онд сая нэг шийдвэр нь гарсан. Гэтэл бид түүнээс жилийн өмнө, 1998 онд хөдөлмөр нийгэмлэгийн байрыг спортынх нь зориулалтаар ашиглана гээд авчихсан байсан. Гэтэл сүүлд манай сургуулийн нэр дээр олгосон тэр газрын нэг хэсгийг зальтай хүмүүс өөрийн болгоод авчихсан байсан. Хотын захирагчийн гаргасан захирамжийг үл хайхран нийслэлийн ИТХ-ын шийдвэрээр сүмийн зориулалтаар бусдад эзэмшүүлчихдэг юм билээ. Бид газрынхаа араас өчнөөн хөөцөлдсөн боловч дийлээгүй, орхисон. Би хадгаламж зээлийн хоршоо байтугай найз нөхдөөсөө авсан нэг ч төгрөгийн зээлгүй.
 
-Хэрвээ Та Ерөнхийлөгч боллоо гэхэд иймэрхүү шударга бус үйлдэлтэй, авлигатай тэмцэх, шударга ёс тогтоох чиглэлээр яаж ажиллах вэ. Өмнөхөөсөө дээрдсэн, өнөөдрийн эрчмийг сулруулахгүй байж чадах уу? 
 
-Ерөнхийлөгч авлигатай гардаж тэмцдэг хүн биш шүү дээ. Харин авлигатай тэмцэх, шударга ажиллахад дэмжлэг үзүүлдэг гол хүн. Шударга ёс тогтоох талаар хүн болгон л ярьдаг. Энийг нэг УИХ, нэг Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацаанд яриагүй. 20 гаруй жил ярьж байна. Ярих нэг өөр. Хүссэн үр дүндээ хүрч байна уу гэвэл бас өөр асуудал болно. Авлигатай бол үнэхээр шийдвэртэй тэмцэх ёстой юу гэвэл тэмцэх ёстой. Энэ нь манай намынх, тэр нь хүний намынх, энэ нь миний ах дүү тэр нь хүний хүн гэж алагчилж ялгалгүй, авлигатай тууштай тэмцэх ёстой. Улс төрийн орчин, тогтолцоо  нь өөрөө их бохир байна. Тэндээс эхлэх ёстой. Улс төрийн буруу системийг оройгоос нь эхлээд өөрчлөх хэрэгтэй. Цэвэр, тунгалаг төрөө байгуулахаас авлигатай тэмцэх ажлаа эхлэх ёстой. Өөрөөр хэлбэл, нэгэнт ургасан хортой өвсийг алаг цоог зулгааж хаях бус дахин ургахгүйгээр үндсийг нь таслаж, хөрсийг нь цэвэрлэх учиртай. Хэрвээ эх нь булингартай бол адаг нь булингартай гэдэг шиг улстөрийн орчин нь эхэлж эрүүл болохгүй бол авлигатай тэмцэх тэмцэл үр дүн багатай, засаг барьж байгаа хүчин нь өрсөлдөгчөө дарах, улстөрд орсон биенесмэн нь өрсөлдөгчийнхөө бизнесийг булаах, нухчин дарах захиалгыг биелүүлэгч байвал яаж зөв замд орох вэ. Үүний нөгөө талд нь соён гэгээрүүлэх ажил чухал. Хууль зүйн ухааны үндсэн ойлголтод хүнд хийсэн хэрэгт нь тохирсон цээрлэл үзүүлэхээс гадна сэнхрүүлэх, ухуулах асуудал багтдаг. Зөвхөн яллах нь асуудлыг шийдэх ганц зөв гарц биш юм.
 
-Үе үеийн Ерөнхийлөгч нар намаасаа хамааралтай явдаг нь улс төрийн авлигатай тэмцэх тэмцлийн эрчийг бууруулдаг юм биш үү?
 
-Үндсэн хуулийн үндсэн концепц, үзэл санаагаар бол Ерөнхийлөгч нь аливаа улс төрийн намаас хамааралгүй байх ёстой. Мэдээж намаас Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлдэг л дээ. Хэрвээ нэр дэвшигч нь Ерөнхийлөгчөөр сонгогдвол нам нь “За та ард түмнийхээ төлөө шударга  ажиллаарай” гээд орхих ёстой. Энийг зүйрлэбэл, сансрын хөлгийг тойрог замд нь оруулаад салдаг зөөгч пуужинтай адилтгаж болох юм. Гэтэл манайд улс төрөөр маш олон жил явсан хүмүүс Үндсэн хуулийнхаа үзэл санаанд захирагдаж чадахгүй тал байна. Нөгөө талаас засаглалын үндсэн зарчмын дагуу Ерөнхийлөгчийн институт, хууль тогтоох УИХ, гүйцэтгэх эрх мэдлийн байгууллага Засгийн газар нь тэнцвэртэй, ялгаатай үйл ажиллагаа явуулж байх ёстой. Өнөөдрийн нөхцөлд бол УИХ, Засгийн газрын ялгааг олж харах боломжгүй болсон байна. Үүнийг засахад төрийн тэргүүний үүрэг оролцоо асар их. Яг энэ асуудлаар буюу Үндсэн хуулийг дордуулсан долоон өөрчлөлтийг өөрчлөх талаар өмнө нь ярьж явсан нөхдүүд маань өөр байр суурьтай болсоон. Тухайлбал, Засгийн газрын 19 гишүүний 17 нь УИХ-аас орж ажиллаж байна. Тэгэхээр УИХ гэдэг чинь Засгийн газар, Засгийн газар гэдэг чинь УИХ болчихоод байна. Уг нь бол Үндсэн хуулийнхаа ойлголтоор УИХ-ынхаа бодлогыг Засгийн газар нь хэрэгжүүлэх ёстой. Гэтэл өнөөдөр Засгийнхаа бодлогыг УИХ нь хуульчилдаг болчихсон гэж хэлж болохоор байна.
 
-Улс төрчдийг тойрсон авлигын сүлжээ, нам, бүлэглэлийн талцал өнөөдөр олон залуусын өмнө хана хэрэм болж байна. Чадвар туршлагаар хийдэг төрийн ажлыг өнөөдөр чадвар боловсролоос үл хамааран халаасандаа мөнгөтэй, ардаа намтай, фракцтай нь хийж байна. Энэ буруу хандлагыг яаж засах вэ?
 
-Монгол хүн өнөөдөр монгол эх орондоо үнэгүйдлээ. Төр, засаг нь монгол хүнийхээ хүч бололцоо, энэ залуусынхаа оюун ухаанд итгэж найдахаа байлаа. Ийм үзэгдэл газар авлаа. Монголдоо олсон боловсрол тэр чигээрээ үнэгүй байдаг гажиг тогтолцоог зөв болгох зайлшгүй шаардлагатай. Мэдээж Монголдоо дэлхийн хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдөх боловсролын стандартыг бий болгох шаардлагатай. Тэр хэрээр мэдлэг шингэсэн, сүүлийн үед яриад байгаа мэдлэгийг бүтээгдэхүүн болгож хувиргах инновацын туршлагуудыг нэвтрүүлэх хэрэгтэй. Мэдлэгт суурилсан эдийн засгийн даяаршлын сүлжээнд ороод түргэн хугацаанд хөгжсөн улс орон олон бий. Тэдний туршлагаар явах бололцоо бидэнд байгаа. Монгол хүн IQ өндөртэй. Дэлхийд эхний тавд ордог гэсэн судалгаа байдаг. Тийм учраас дотооддоо, бас гадаадад ч сургууль төгсөөд гадаадад ажиллаж амьдарч байгаа залуусаа эргүүлж авчрах, мэдлэгийг нь шавхан дайчилж улс орноо хөгжүүлэх бодлого гаргах ёстой. Гэтэл энэ маань ч эцсийн дүндээ улс төрийн талцал, намчирхсан байдлаас болж хэрэгжихгүй яваад байна. Гадаадад хэчнээн сайхан өндөр боловсрол эзэмшиж, томоохон компаниудад ажиллаад туршлага хуримтлуулаад ирсэн залуус маань Монголд ирэхээрээ намын харьяалал л байхгүй бол, хэн нэгэн даргын хүн биш л бол өөрийнхөө олсон мэдлэг, туршлагыг улс орондоо өгөх бололцоо алга. Дотоодод их, дээд сургууль төгссөн сайхан залуус хэчнээнээрээ байна. Тэднийгээ өсгөх, төрийн болоод бусад салбарт хүлээж авах үүд хаалга нээлттэй биш байна. Намаар нь ялгаж, гадуурхаж, хасчихдаг, халчихдаг болж. Үүнийг хамгийн түрүүнд засах ёстой. Хөгжихийн тулд юуны өмнө хүнээ хөгжүүлэх ёстой. Эрүүл, боловсролтой монгол иргэдийнхээ хөлс, хүчээр л улс орноо хөгжүүлнэ. Монгол Улс гэдэг хайрцагандаа л багтаж байвал намчирхал, талцал бидэнд хэрэггүй. Улсын хөгжилд тус болохгүй. Үүний оронд чадалтай бол бүх намын, иргэний хөдөлгөөний хүнийг авч ажиллуулж чаддаг байх улстөрийн эр зориг төр, засгийн удирдлагуудад байх ёстой. 
 
-Тэгж чаддаггүйг Та өөрөө мэднэ шүү дээ?
 
-Монгол төрийн ажил нэг намын ажил биш, нэг хэсэг бүлэглэлийн эрх ашиг биш учраас чадалтай, боловсролтой, сэтгэлтэй нь төр улс, эх орныхоо төлөө зүтгэх боломжийг хангах ёстой. АН, МАН хоёр нэг нь барууны үзэлтэй, нөгөө нь зүүн төвийн үзэл баримтлалтай байх ёстой байтал хоёулаа яг адилхан уралдаад амладаг. Засгийн эрх барих гэж хоёулаа нийгмийн халамж, хавтгайрсан халамжийн бодлогоор уралдчихсан учраас сүүлийн жилүүдэд уул уурхайгаа түшиглээд бий болсон бололцоогоо ашиглаж чадсангүй. “Эрдэнэт”-ийн хэмжээний таван үйлдвэр байгуулах хөрөнгийг хавтгайрсан халамжид зарцуулаад, үр ашиггүй дуусгаж байх жишээтэй. Өнөөдөр мал аж ахуйн салбараас бий болж байгаа олон түүхий эдийг боловсруулж чадахгүй байна. Өмнө нь, долоон сая бог, нэг сая орчим бодын арьс, ширэнд боловсруулалт хийгээд, бүр эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг байлаа. Одоо бол түүхийгээр нь л гадагш гаргаж байна. Дэлхий дээр бид 7000 тонн ноолуур бэлтгэдэг гэдгээрээ хоёрт бичигддэг. Ноолуур Монголын брэнд бүтээгдэхүүн болсон байсан бол өнөөдөр энэ боломжоо алдчихлаа. Нүүрсээ ч эхний шатны боловсруулалтгүй түүхийгээр нь маш хямдхан гаргаж байна.
 
-Дэлхийтэй өрсөлдөх бүтээгдэхүүнүүдээ гадагшаа брэнд болгох бодлого төрд байхгүй хэрнээ дотоодын, үндэснийхээ хэдэн компанийг төрийн нэрээр, татвараар  дарамтлах, гадаадын хөрөнгө оруулагчдаас ялгаварлах хандлага бас их байх шиг байгаа юм. 
 
-Ялангуяа татварт асуудал их байгаа юмаа. Татварын өршөөлийн хууль гаргаад ч бидний хүссэн үр дүнд хүрсэнгүй. Өнөөдөр аж ахуйн нэгжүүд хоёр тайлан гаргадаг. Ашгийнхаа тайланг нуудаг хэвээрээ л байна. Монгол Улсад 72 мянган аж ахуйн нэгж үйл ажиллагаа явуулдаг гэхэд гуравны хоёр нь ямарч ашиггүй ажилладаг гэсэн тайлан гаргах жишээтэй. Гэсэн мөртлөө дампуураад алга болчихдоггүй. Өөрөөр хэлбэл, ихэнх нь татвар төлдөггүй, цөөхөн нь төлдөг тогтолцоотой л явна. Үндсэндээ аж ахуйн нэгжүүд 30-аад төрлийн татвар шимтгэл төлж байна. Эндээс орлогын албан татвар, НӨАТ хоёроос бусад нь тогтсон татварууд. Тэгэхээр компаниуд энэ хоёроо багасгахын тулд тайлангаа нуудаг. Татварын газар нь ч энэ хоёр дээр суурилсан шалгалт хийдэг, дарамталдаг ажилтай болсон. Одоо татварын хяналтын албанд 2000 гаруй байцаагч ажиллаж байна. Хэрвээ компаниуд их ойлгомжтой татвар төлдөг тогтолцоо руу шилжчих юм бол тэнд 2000 хүн ажиллах ямар ч шаардлагагүй. Шведэд байдаг жишээ гэвэл татварын алба нь компаниудынхаа бүх ашгаас татвар авдаггүй, үүний оронд бизнесийнх нь зэрэглэлийг тогтоогоод тухайн зэрэглэлд орсон компанид нь ногдуулдаг тогтмол төрлийн татвартай. Тухайн компани зэрэглэлээр тогтоосон ашгаасаа илүү, их хэмжээний ашиг олсон байсан ч тэндээс нь татвар авдаггүй. Манайд бол компаниудын нийт ашгаас авна гэхээр л нөгөөдүүл нь ашгаа багасгах гээд хуурамч тайлан гаргаад эхэлдэг. Манай төр засаг үндэсний баялаг бүтээгч-татвар төлөгчиддөө талархаж чаддаг, тэднийгээ бүх талаар дэмжиж чаддаг байх шинэ сэтгэлгээг төлөвшүүлэх нь нэн чухал байгаа юм.
 
-Та үндэсний бөхийн их аварга хүн болохоор амьдрал тань үргэлж олон түмний анхааралд байдаг. Тэр хэрээр таныг хүмүүс сайн мэддэг. Гэвч улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дэвшиж байгаа хүнээс  хувийн намтар, гэр бүлийн нь тухай давтан асуух нь зөв байх. Гэхдээ Та сүүлийн үед гарсан өөрчлөлттэйгөөр эцэг эх, гэр бүл, хувийн амьдралынхаа тухай ярихгүй юү?
 
-Би бусдын л адил амьдралтай. Аав маань Архангайн уугуул. Ээж Хэнтийн Өмнөдэлгэр сумынх. Би эхээс тавуулаа. Би гурван эгч, нэг ахтай, айлын отгон хүүхэд. Бид хөдөөгийн борог амьдралд өссөн. Ээж маань гэрийн ажилтай хүн. Би ээжийнхээ 44, аавынхаа 48 насан дээр төрсөн юм. Би аав, ээжийнхээ амьдралд туслах юмсан гэж их хичээдэг байлаа. Аав маань модны нарийн мужаан, хар төмрийн дархан хүн байсан. Хөдөө нэгдэлтэй гэрээ хийгээд л ах бид хоёрыг дагуулаад явна. Хашаа саравч барьдаг байлаа. Олон саравч барьсан даа. Миний анхны барьсан саравч Хэрлэнбаян-Улаанд бий. Бидний барьсан саравчинд малаа маллаж байсан хүн сүүлд улсын аварга малчин болсон. Их бэлгэшээдэг юм. Би ахтайгаа нийлж аяганы ширээ, номын сан, тавилга хийдэг байлаа. Заримдаа орны цагаан төмөр олж авчраад галд халааж давтаад төмөр савар хийгээд хөдөө айлуудад нэгийг нь 15 төгрөгөөр худалдана. Хамгийн сүүлд ах цэрэгт явчихсан үед яндангийн төмөр цуглуулж байгаад угсардаг пин хийж байлаа. Яндангийн төмөр тэнийлгээд, зэвэрч цоорсныг хайчилж залгаж байгаад хийсэн пингээ Дэлгэрхаанаас Өмнөдэлгэр шилжихэд 300 төгрөгөөр худалдсан. Түүгээр нь надад хичээлийн хэрэгсэл, хувцас хунарыг авч өгч байлаа. Энэ мэтээр л ажил, амьдралыг амталж өслөө дөө.
 
-Тэгээд сургуулиа төгсөөд их сургуульд явсан уу?
 
-Өмнөдэлгэрт аравдугаар анги төгсөөд Эрдэнэт рүү цэрэгт татагдсан. Тухайн үед ЗХУ-д Аюулаас хамгаалахын сургуульд суралцах хүүхдүүдийг 9-10 дугаар ангиас нь урьдчилан судалж авдаг байсан юм. Тэр шалгуурт тэнцээд Аюулаас хамгаалахын сургуульд явах хуваарьтайгаар цэрэгт явсан юм. Тэр үед Аюулаас хамгаалахын сургуульд явах хүүхдийг эхний ээлжинд шууд цэрэгт татчихдаг байсан л даа. Нэг жил хилийн цэрэг, дотоодын цэрэгт алба хаалгаад дахин цуглуулж шалгалт авдаг байсан юм. Тэгээд би нэг жилийн албаа хаагаад шалгалтад орох болсон чинь манай Г.Гэлэг багш “Чи сургуульд явахаа хойшлуул. Чамд спортоор оролдвол амжилт гаргах боломж байна” гэсэн юм. 
 
-Та хэзээ нь сурсан юм бэ?
 
-Багшдаа хэлж байгаад 1985 онд Улсын начин болсныхоо дараа Хилийн цэргийн дээд сургуульд элсч ороод 1990 онд төгссөн. 2000-2003 онд МУИС-ийн магистр, үргэлжлүүлээд докторантурт суралцсан. Миний сонгосон сэдэв бол “Биеийн тамир спортын эрх зүйн орчин”. Энэ сэдвээр С.Нарангэрэл академичийн удирдлага дор судалгааны ажил хийсэн.
 
-Хэлний тухайд ямар вэ. Англи хэлгүй гэдгийг Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчийн бас нэгэн сөрөг тал болгож байгаа бололтой.
 
-Ерөнхийлөгч бол төрийн тэргүүн. Төрийн хэл бол эх сайхан монгол хэл маань. Тэгэхээр Ерөнхийлөгчийн бүх ажил эх хэл дээрээ явна. Ер нь бол манайхан хэл сурах хэрэгтэй. Гэхдээ хамгийн гол нь Ерөнхийлөгч ч бай, жирийн иргэн ч бай зөвхөн эх хэлээрээ л сэтгэдэг. Тийм учраас Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид нэр дэвшиж байгаа монгол хүн англи хэлгүй байна гэдэг сул тал болно гэж би бодохгүй байна. Тэгээд ч би бас тийм хоосон амьтан биш шүү. Чи асуугаад үзэх үү?
 
-Сонины ярилцлага учраас таныг англиар ярилаа гэх нь хүмүүст үнэмшил төрүүлэхгүй л дээ. 
 
-За, тийм биз дээ. Би хэлний жаахан авьяастай гэх үү дээ. Англи хэлийг өөрөө бие дааж сурсан. Сурахаас ч өөр арга байгаагүй. Яагаад гэвэл, гадаадад олон тэмцээн уралдаанд явж эхэлсэн. Бас Жүдогийн холбооны тэргүүнээр ажиллаж, Азийн жүдогийн холбоонд сонгуульт ажил хийж байсан учраас англи хэл сурах шаардлагатай байсан. Тэгээд л сурсан даа. Англи хэл үзэж цагаашрахад Э.Тэмүүжин, Ж.Отгонцагаан гээд миний найзууд тусалж байлаа.
 
-Яг таны гэр бүл, халуун ам бүл дотор ямар өөрчлөлт байна вэ?
 
-Нэг их өөрчлөлт, онцгой содон юм байхгүй дээ. 1985 онд анх танилцаад, 1987 онд гэрлэсэн эхнэртэйгээ 26 жил амьдарч байна. Том охин өвөө аавынхаа авьяасыг өвлөн Германд дотоод интерьер дизайны чиглэлээр суралцаж байна. Дунд охин ЭМШУИС төгсөөд магистрантурт үргэлжлүүлээд сурч байна. Бага охин Америкт коллежид явсан. Ер нь хүүхдүүдийнхээ боловсролд их анхаардаг байсан даа. Эхнэр бид хоёр ярьж байгаад хүүхдүүдийнхээ бие бялдар, эрүүл мэндэд анхаарах ёстой гэж үзээд төрөл бүрийн спортын секцэнд явуулж байлаа. Мөн сэтгэн бодох чадварыг нь хөгжүүлэх зорилгоор математикийн гүнзгийрүүлсэн сургалтад нэлээн суулгасан. Дараа нь Германд нэг, хоёр жил суулгаж англи, герман хэлтэй болгосон. Би хүүхдүүдээ Монголынхоо соёл, зан заншил ахуйгаас хол байлгахгүй гэж хичээдэг. Манай охид Сүүж уулын амралтад бөхийн галд хөлд орцгоосон. Манайхан ер нь наадмын маргааш шахуу нутаг руугаа яваад намар хичээл цуглахад л дуртай дургүй ирдэг. Хөдөө амьтай айл шүү дээ.
 
-Та хэдийгээр монгол бөхийн дархан аварга, төрийн түшээ ч гэсэн, хүн л юм чинь амьдралд уйтгар гуниг, баяр тохиолдож л байгаа. Тэгэхээр таны хувьд хамгийн гунигтай байсан бас аз жаргалтай байсан үеэ дурсаач гэвэл юуг хэлэх вэ?
 
-Ойр дотнын хүмүүс маань энэ хорвоогоос буцах үе л хамгийн уйтай, гунигтай хүнд байдаг. Баяртай үе гэвэл үр хүүхдүүдтэйгээ уулзах, олон сайхан хүнийг сайн сайхан явахыг хараад баярладаг. Бас ажил хэрэг урагштай байвал баярлана. Урлаг, спортын хүмүүс чинь их уян зөөлөн болдог юм шиг байна. Намайг улсын начин цол хүртээд ирэхэд манай багш нар, ойр дотнын хүмүүс тойроод уйлаад байхад нь би огт ойлгохгүй байсан. Олон эрэгтэй хүмүүс тойрч зогсчихоод уйлаад байх эвгүй санагдана биз дээ. Тэгэхэд 21-хэн настай байж. Гэтэл одоо тэр зүйл өөр дээр маань хүрээд ирдэг юм байна. Нэг сайхан кино үзэх, ном зохиол унших, эсвэл сайхан уртын дуу сонсох, хүүхдийн цангинасан хоолой сонсохоор өөрийн эрхгүй уясаад байдаг болчихсон байна лээ.
 
-Тамирчин хүн болохоор тэгдэг юм уу, Та сэтгэлийн хөдөлгөөнөө их дотогшоогоо барьдаг юм шиг санагддаг. Унаж байсан ч, давж байсан ч хэвээрээ л байгаа харагддаг?
 
-Монгол бөхийн жаяг тийм юм. Бусад спортын тамирчид сэтгэлийн хөдлөлөө орилж, хашгираад гар хуруугаа гозолзуулж жигтэйхэн сүртэй илэрхийлж байдаг. Үндэсний бөхөд тэр огт зохихгүй. Уламжлал соёл нь тийм юм. Миний тухайд өөрийгөө дөвийлгөх зан хар багаас байгаагүй. Тийм учраас ч юм уу залуугийн маань зураг надад бараг байдаггүй юм шүү дээ.
 
-Н.Энхбаяр даргыг баривчлах үед Та очсон уу. Утсаар таныг дуудаж байгаа нь зурагтаар гарч байсан. Одоо ер нь ямар харилцаатай байдаг вэ?
 
-Н.Энхбаяр дарга бол Монголын төр нийгмийн том зүтгэлтэн. Мөн монгол өв соёлыг хамгаалахад хүчин зүтгэл гаргасан хүн. Би Соёлын сайд байхаас нь мэднэ л дээ. Гэхдээ тийм их ойр дотнын харилцаа байсангүй. Намайг үндэсний бөхийн аварга, Монголын соёлын өвийг тээгч гэдэг утгаар нь хүндэлж харилцдаг байсан. Энэ ч үүднээсээ надад 2004 онд МАХН-аас нэр дэвшээч гэсэн санал тавьсан. Би түүнийг нь хүлээж авсан. Түүнээс биш, улс төрд ч, амьдралд ч өдөр тутам дагаад яваад байдаг ойрын хүрээнийх нь хүн биш л дээ. УИХ-ын дарга, Ерөнхий сайд, Ерөнхийлөгч байхад нь бидний харилцаа тийм л байсан. Насаар ахмад, тэгээд өндөр алба хашиж байсан болохоор тийм ойрхон байх боломж байгаагүй. Уг нь энгийн сайхан хүн шүү дээ. Яг баривчлагдсан тэр өглөө нь би Монголд хийж болохгүй нарийн шинжилгээ хийлгэхээр Солонгос нисэх гээд нисэх рүү явж байсан юм. Манай гэр Энхбаяр даргын цаахна л даа. Тэгэхэд автобус, автобусаар цагдаа нарыг зөөж байсан. Юу болж байгааг асуухад Энхбаяр даргыг баривчлах гэж байгаа юм гэж хамт яваа хүмүүс маань хэлсэн. Би гайхаж хиртхийсэн. Оройжин, шөнөжин олныг цочирдуулчихаад одоо юу болж байна, арай ч дээ гэж бодсон. Тэгээд би Энхбаяр дарга руу залгасан. Тэр үед Н.Энхбаяр дарга телевизэд ярилцлага өгөөд сууж байсан юм билээ. Тэгээд ойр байсан хүндээ утсаа өгөөд “Аварга ярьж байна. Хүрээд ир гэж хэл” гэсэн юм билээ. Гэхдээ би нисэх явж байсан учраас очиж чадаагүй. Утсаа өгсөн хүнд нь учир байдлаа хэлээд л цаашаа явсан. Тэгээд холбоо тасарсан. Намайг залгалаа гэж их олон хүн дургүйцлээ илэрхийлж байсан. Би залгаснаа буруу гэж боддоггүй.
 
-Одоогийн Ерөнхийлөгчтэй хэзээ танилцсан, ямархуу харилцаатай вэ?
 
-Бид хоёр 89, 90-ээд оны эхээр танилцсан улс. Ц.Элбэгдорж Ерөнхийлөгч бөхөд их дуртай, бөх их үзнэ. Бид хоёр чинь нэг үеийнхэн болохоор харьцангуй ойр дотны хүмүүс. Жишээ нь, Элбэгээ дарга бид хоёр УИХ-ын сул гишүүн байхдаа бие биеийнхээ өрөөнд орно. Цай цүүгээ ууна. Хааяа хээр хөдөө салхинд гараад хав дөрвөлжин золгоно. Манай Элбэгээ чинь сайхан хавираатай. Ер нь гэр бүл, хүүхдүүд гээд ойр дотно байдаг улс.
 
-Таныг Ерөнхийлөгчид нэр дэвшихэд баяр хүргэсэн байсан. Та бас баяр хүргэсэн үү?
 
-Тэгсэн, би бас намаасаа нэр дэвшихэд нь хариу баяр хүргэсэн. 
 
-Сонгууль ямар болох бол?
 
-Шударга болно гэж бодож байна. Ер нь сонгууль шударга, будлиангүй, зөв болох нь нийгэмд шударга ёс тогтоохын эхлэл, ард түмэн итгэл үнэмшилтэй байхын үндэс, төр тунгалаг болохын баталгаа юм. Иймээс би бусад нэр дэвшигчдэдээ “Харгүй, шударга, олон түмнийхээ сонголт хийх эрхэнд халдахгүй, хойшид болох сонгуулиудад үлгэр жишиг болохуйцаар өрсөлдөцгөөе” гэж уриалж байгааг тэд маань хүлээн авна гэдэгт эргэлзэхгүй байна.
 
-Ярилцсанд баярлалаа, таны сонгуульд амжилт хүсье.
 
-Та бүхэнд бас баярлалаа. Ард түмний эв нэгдлийг илэрхийлэгч төрийн тэргүүний сонгууль сайхан болно оо.

Б.БАТ-ЭРДЭНЭ: ЭРХ АШГИЙН ДАРААЛЛЫГ ЗӨВ ЭРЭМБЭЛЭХЭЭС ШИНЭЧЛЭЛ ЭХЭЛНЭ
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ Эзэн хааны цомыг долоо дахь удаа өргөлөө
10:13

Японы сүмогийн дээд зиндаанд барилдаж буй цорын ганц ёкозүна буюу их аварга Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ Японы эзэн хааны цомыг долоо дахь удаа өргөлөө.

Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ Эзэн хааны цомыг долоо дахь удаа өргөлөө

Японы сүмогийн дээд зиндаанд барилдаж буй цорын ганц ёкозүна буюу их аварга Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ Японы эзэн хааны цомыг долоо дахь удаа өргөлөө.

»»
Олимпын гүүрнээс Энхтайваны гүүрний зүүн уулзвар хүртэлх замын хөдөлгөөнийг хаана
10:04

Замын цагдаагийн ойролцоох гүүрэн гарц барих төслийн хүрээнд Энхтайваны гүүрний зүүн талын нүхэн гарцаас Соёолжийн нүхэн гарц хүртэлх нэг километр авто замыг шинэчлэхээр төлөвлөсөн.

Олимпын гүүрнээс Энхтайваны гүүрний зүүн уулзвар хүртэлх замын хөдөлгөөнийг хаана

Замын цагдаагийн ойролцоох гүүрэн гарц барих төслийн хүрээнд Энхтайваны гүүрний зүүн талын нүхэн гарцаас Соёолжийн нүхэн гарц хүртэлх нэг километр авто замыг шинэчлэхээр төлөвлөсөн.

»»
Их дэлгүүрийн зүүн талын замыг шинэчилжээ
10:02

Нийслэлд Чингэлтэй дүүрэг Баруун Сэлбийн гудамжны авто замын шинэчлэлтийн ажил хийгдэж байна.

Их дэлгүүрийн зүүн талын замыг шинэчилжээ

Нийслэлд Чингэлтэй дүүрэг Баруун Сэлбийн гудамжны авто замын шинэчлэлтийн ажил хийгдэж байна.

»»
Сармагчны цэцэг өвчний халдварын тохиолдлууд Израил, Швейцар, Австрид шинээр илэрлээ
09:58

Израиль, Швейцарь, Австри улсууд сармагчны цэцэг өвчний тохиолдлыг хамгийн сүүлд баталгаажуулж, дэгдэлт бүртгэгдсэн улсын тоо 15-д хүрэв.

Сармагчны цэцэг өвчний халдварын тохиолдлууд Израил, Швейцар, Австрид шинээр илэрлээ

Израиль, Швейцарь, Австри улсууд сармагчны цэцэг өвчний тохиолдлыг хамгийн сүүлд баталгаажуулж, дэгдэлт бүртгэгдсэн улсын тоо 15-д хүрэв.

»»
Баянчандмань сумын төвийг дайран өнгөрөх авто замын зорчих хэсгийг наадмын өмнө нээх чиглэл өгөв
09:58

Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар тавдугаар сарын 20-ны өдөр Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн авто замын нэг, хоёрдугаар багцад ажиллалаа.

Баянчандмань сумын төвийг дайран өнгөрөх авто замын зорчих хэсгийг наадмын өмнө нээх чиглэл өгөв

Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Л.Халтар тавдугаар сарын 20-ны өдөр Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн авто замын нэг, хоёрдугаар багцад ажиллалаа.

»»
Финландад шатахууны хулгай газар авчээ
09:57

Энэ хавар Финландад бензин, дизелийн түлшний хулгай эрс нэмэгдлээ. Үнэ өссөн нь үүний гол шалтгаан болжээ. 

Финландад шатахууны хулгай газар авчээ

Энэ хавар Финландад бензин, дизелийн түлшний хулгай эрс нэмэгдлээ. Үнэ өссөн нь үүний гол шалтгаан болжээ. 

»»
Биеийн тамирын хичээлд масктай гүйсний улмаас ухаан алдсан хоёр хүүхдийн нэг нь нас баржээ
09:56

ЕБС-ийн хоёр хүүхэд биеийн тамирын хичээлдээ масктай гүйсний улмаас ухаан алдаж, тархинд цус харвасан талаар бид өмнө мэдээллэж байсан.

Биеийн тамирын хичээлд масктай гүйсний улмаас ухаан алдсан хоёр хүүхдийн нэг нь нас баржээ

ЕБС-ийн хоёр хүүхэд биеийн тамирын хичээлдээ масктай гүйсний улмаас ухаан алдаж, тархинд цус харвасан талаар бид өмнө мэдээллэж байсан.

»»
Их дэлгүүрийн зүүн талын замыг шинэчилжээ
09:47

Нийслэлд Чингэлтэй дүүрэг Баруун Сэлбийн гудамжны авто замын шинэчлэлтийн ажил хийгдэж байна.

Их дэлгүүрийн зүүн талын замыг шинэчилжээ

Нийслэлд Чингэлтэй дүүрэг Баруун Сэлбийн гудамжны авто замын шинэчлэлтийн ажил хийгдэж байна.

»»
Уралын их сургуулиас явуулах төслийн сургалт эхэллээ
15:41

Тус сургалтанд 500 шахам багш нар бүртгүүлжээ 

Уралын их сургуулиас явуулах төслийн сургалт эхэллээ

Тус сургалтанд 500 шахам багш нар бүртгүүлжээ 

»»
"Манайд ирээрэй" нэвтрүүлэг /Episode-6/
13:11

"LE CIEL CLINIC" гоо сайхны эмнэлгийг танилцуулж байна. 

"LE CIEL CLINIC" гоо сайхны эмнэлгийг танилцуулж байна. 

»»
“Apple”-ийн AR/VR хосолсон чихэвчийн явцтай удирдлагууд нь танилцав
16:36

“Apple” компанийн шинэ загварын чихэвчтэй тус компанийн ТУЗ-ийн гишүүд танилцсан талаар ойрын эх сурвалж мэдээллээ. Өөрөөр хэлбэл энэхүү төхөөрөмжийн хөгжүүлэлт шат ахисан байгааг харж болохоор байна.

“Apple”-ийн AR/VR хосолсон чихэвчийн явцтай удирдлагууд нь танилцав

“Apple” компанийн шинэ загварын чихэвчтэй тус компанийн ТУЗ-ийн гишүүд танилцсан талаар ойрын эх сурвалж мэдээллээ. Өөрөөр хэлбэл энэхүү төхөөрөмжийн хөгжүүлэлт шат ахисан байгааг харж болохоор байна.

»»
Монгол Улс БНАСАУ-д хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэхэд бэлэн гэв
16:25

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Я.Содбаатар Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улс /БНАСАУ/-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд О Сын Хо-г хүлээн авч уулзлаа.

Монгол Улс БНАСАУ-д хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэхэд бэлэн гэв

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Я.Содбаатар Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улс /БНАСАУ/-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд О Сын Хо-г хүлээн авч уулзлаа.

»»
АНУ-ын Сенатын танхим Украинд тусламж үзүүлэх хуулийн төслийг баталжээ
16:23

АНУ-ын Сенатын танхим Украинд ойролцоогоор 40 тэрбум ам.долларын тусламж үзүүлэх хуулийн төслийг пүрэв гарагт олонхын саналаар баталжээ.

АНУ-ын Сенатын танхим Украинд тусламж үзүүлэх хуулийн төслийг баталжээ

АНУ-ын Сенатын танхим Украинд ойролцоогоор 40 тэрбум ам.долларын тусламж үзүүлэх хуулийн төслийг пүрэв гарагт олонхын саналаар баталжээ.

»»
Жо Байден Швед, Финланд улсын NATO-д элсэх саналыг дэмжиж буйгаа илэрхийлэв
15:51

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден Швед, Финланд улсын NATO-д элсэх саналыг дэмжиж байгаагаа мэдэгдлээ.

Жо Байден Швед, Финланд улсын NATO-д элсэх саналыг дэмжиж буйгаа илэрхийлэв

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден Швед, Финланд улсын NATO-д элсэх саналыг дэмжиж байгаагаа мэдэгдлээ.

»»
“Өрхийн эмч-Таны зүрхэнд” өдөрлөгийн арга хэмжээ боллоо
13:01

“Дэлхийн өрхийн эмч нарын өдөр”-ийг Монгол улсад 2012 оноос эхлэн тэмдэглэн ирсэн ба  11 дэхь жилдээ “Өрхийн эмч-Үргэлж тантай хамт” уриан дор тэмдэглэн өнгөрүүлж байна.

“Өрхийн эмч-Таны зүрхэнд” өдөрлөгийн арга хэмжээ боллоо

“Дэлхийн өрхийн эмч нарын өдөр”-ийг Монгол улсад 2012 оноос эхлэн тэмдэглэн ирсэн ба  11 дэхь жилдээ “Өрхийн эмч-Үргэлж тантай хамт” уриан дор тэмдэглэн өнгөрүүлж байна.

»»
Euractiv: Оросын эсрэг хориг арга хэмжээ авах Европын холбооны хязгаарыг зарлав
12:58

Европын холбоо ОХУ-ын эсрэг авах хориг арга хэмжээнийхээ хязгаарт бараг хүрлээ. Энэ тухай тавдугаар сарын 17-нд Euractiv порталд нэрээ нууцалсан Европын дипломатын хэлснээс эш татан мэдээлсэн байна.

Euractiv: Оросын эсрэг хориг арга хэмжээ авах Европын холбооны хязгаарыг зарлав

Европын холбоо ОХУ-ын эсрэг авах хориг арга хэмжээнийхээ хязгаарт бараг хүрлээ. Энэ тухай тавдугаар сарын 17-нд Euractiv порталд нэрээ нууцалсан Европын дипломатын хэлснээс эш татан мэдээлсэн байна.

»»
Хаан банкны харилцагчдын анхааралд
12:10
Жо Байден АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн хувиар БНСУ-д анхны айлчлалаа хийх гэж байна
11:53

СӨҮЛ. /TASS/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден төрийн тэргүүний хувиар анхны албан ёсны айлчлалаа хийхээр баасан гарагт БНСУ-д хүрэлцэн очно.

Жо Байден АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн хувиар БНСУ-д анхны айлчлалаа хийх гэж байна

СӨҮЛ. /TASS/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден төрийн тэргүүний хувиар анхны албан ёсны айлчлалаа хийхээр баасан гарагт БНСУ-д хүрэлцэн очно.

»»
Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр зам бол Монголын том бүтээн байгуулалт
10:50

Хөрөнгийн биржийг олон нийтэд нээлттэй хувьцаат компани болгох талаар “Монголын хөрөнгийн бирж” ТӨХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Х.Алтайтай ярилцлаа. 

Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр зам бол Монголын том бүтээн байгуулалт

Хөрөнгийн биржийг олон нийтэд нээлттэй хувьцаат компани болгох талаар “Монголын хөрөнгийн бирж” ТӨХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Х.Алтайтай ярилцлаа. 

»»
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Унгарын шинэ Ерөнхийлөгчид баярын захидал хүргүүлэв
10:46

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Унгар Улсын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон хатагтай Новак Каталинд баярын захидал хүргүүлэв.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Унгарын шинэ Ерөнхийлөгчид баярын захидал хүргүүлэв

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Унгар Улсын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон хатагтай Новак Каталинд баярын захидал хүргүүлэв.

»»
С.Төрболд: Уртын дууны аялгуу онцгой мэдрэмж төрүүлдэг
10:42

Монгол түмний үндэсний гайхамшигт өв соёлын нэг бол уртын дуу юм. Тиймээс уртын дуу эгшиглэсэн газар хүний бие сэтгэлийн жавар үргэдэг гэж  бэлэгшээдэг. 

С.Төрболд: Уртын дууны аялгуу онцгой мэдрэмж төрүүлдэг

Монгол түмний үндэсний гайхамшигт өв соёлын нэг бол уртын дуу юм. Тиймээс уртын дуу эгшиглэсэн газар хүний бие сэтгэлийн жавар үргэдэг гэж  бэлэгшээдэг. 

»»
Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр зам бол Монголын том бүтээн байгуулалт
10:39

Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын их бүтээн байгуулалтыг монголчууд өөрсдийн техник, тоног төхөөрөмж,  монгол инженер техникийн ажилтнуудынхаа хүч хөдөлмөрөөр босгосон юм. 

Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр зам бол Монголын том бүтээн байгуулалт

Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын их бүтээн байгуулалтыг монголчууд өөрсдийн техник, тоног төхөөрөмж,  монгол инженер техникийн ажилтнуудынхаа хүч хөдөлмөрөөр босгосон юм. 

»»
Английн төв банк: Эдийн засаг уналтад орж, инфляц 10 хувь давах эрсдэлтэй байна
10:23

Английн Төв банк 2022 онд Их Британид инфляц хоёр оронтой тоонд хүрч, эдийн засагт стагфляц удаан хугацаанд үргэлжлэхээр байгааг анхаарууллаа.

Английн төв банк: Эдийн засаг уналтад орж, инфляц 10 хувь давах эрсдэлтэй байна

Английн Төв банк 2022 онд Их Британид инфляц хоёр оронтой тоонд хүрч, эдийн засагт стагфляц удаан хугацаанд үргэлжлэхээр байгааг анхаарууллаа.

»»
Видео тоглоом хүүхдийн мэдлэгийг тэлдэг
10:15

Видео тоглоом нь сөрөг нөлөөнөөс гадна хүүхдийн мэдлэгийн хүрээг тэлдэг ашигтай гэдгийг Каролины их сургуулийн швед эрдэмтэд тогтоожээ.

Видео тоглоом хүүхдийн мэдлэгийг тэлдэг

Видео тоглоом нь сөрөг нөлөөнөөс гадна хүүхдийн мэдлэгийн хүрээг тэлдэг ашигтай гэдгийг Каролины их сургуулийн швед эрдэмтэд тогтоожээ.

»»
Чөлөөт бөхийн төрөлд дифлимпын анхны аварга төрлөө
09:43

Сонсголын бэрхшээлтэй иргэдийн спортын зуны XXIV дифлимпын наадам Бразилын Кашиас-ду-Сул хотноо болж байна. 

Чөлөөт бөхийн төрөлд дифлимпын анхны аварга төрлөө

Сонсголын бэрхшээлтэй иргэдийн спортын зуны XXIV дифлимпын наадам Бразилын Кашиас-ду-Сул хотноо болж байна. 

»»
Сахарын хэрэглээгээ саванд нь түгжье
09:42

Цагаан хор. Энэ үгийг XXI зууныхан амархан ойлгоно. Дэлхий тэр чигээрээ даяарчлагдаж хувьсан өөрчлөгдөж байна. Үүнийг дагаад бид ч хооллолтын хувьд амттай гэхээс илүү эрүүл, 

Сахарын хэрэглээгээ саванд нь түгжье

Цагаан хор. Энэ үгийг XXI зууныхан амархан ойлгоно. Дэлхий тэр чигээрээ даяарчлагдаж хувьсан өөрчлөгдөж байна. Үүнийг дагаад бид ч хооллолтын хувьд амттай гэхээс илүү эрүүл, 

»»
Анхны Монгол компьютер “Оч” 38 нас хүрлээ
18:01

МУ-д анх угсарч ашиглалтад оруулсан микрокомпьютер "Оч"-ийг Статистикийн Төв Газрын Шинжлэх ухаан, техникийн нэгдсэн 

Анхны Монгол компьютер “Оч” 38 нас хүрлээ

МУ-д анх угсарч ашиглалтад оруулсан микрокомпьютер "Оч"-ийг Статистикийн Төв Газрын Шинжлэх ухаан, техникийн нэгдсэн 

»»
Тусгаар тогтнолын ордны арын талбайд 51 настай иргэн гадны нөлөөгүй нас барсан байсан
17:23

Тусгаар тогтнолын ордны арын талбайгаас нэгэн иргэний цогцос олдсон талаарх дуудлага мэдээлэл өчигдөр 09:00 цагийн үед Цагдаагийн байгууллагад иржээ. 

Тусгаар тогтнолын ордны арын талбайд 51 настай иргэн гадны нөлөөгүй нас барсан байсан

Тусгаар тогтнолын ордны арын талбайгаас нэгэн иргэний цогцос олдсон талаарх дуудлага мэдээлэл өчигдөр 09:00 цагийн үед Цагдаагийн байгууллагад иржээ. 

»»
БНСУ ирэх сараас богино хугацааны аяллын виз олгож ЭХЭЛНЭ
17:09

БНСУ ирэх зургаадугаар сарын 1-ны өдрөөс эхлэн богино хугацааны аяллын виз болон цахим виз зэргийг олгож эхэлнэ гэдгээ өнөөдөр (2022.05.19) мэдэгдлээ. 

БНСУ ирэх сараас богино хугацааны аяллын виз олгож ЭХЭЛНЭ

БНСУ ирэх зургаадугаар сарын 1-ны өдрөөс эхлэн богино хугацааны аяллын виз болон цахим виз зэргийг олгож эхэлнэ гэдгээ өнөөдөр (2022.05.19) мэдэгдлээ. 

»»
НӨАТ-ын сугалааг үргэлжлүүлэхээр болжээ
16:05
Д.Эрдэнэбилэгийг цагдан хорих хугацааг 30 хоногоор сунгалаа
15:10

Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сарын 21-нд Баянзүрх, Чингэлтэй, Сүхбаатар дүүргийн шүүхэд Худалдаа, хөгжлийн банкны ТУЗ-ийн дарга Д.Эрдэнэбилэгт холбогдох шүүх хуралдаан болсон. 

Д.Эрдэнэбилэгийг цагдан хорих хугацааг 30 хоногоор сунгалаа

Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сарын 21-нд Баянзүрх, Чингэлтэй, Сүхбаатар дүүргийн шүүхэд Худалдаа, хөгжлийн банкны ТУЗ-ийн дарга Д.Эрдэнэбилэгт холбогдох шүүх хуралдаан болсон. 

»»
Какүрюү М.Анандын зодог тайлах ёслол ирэх онд болно
13:29

Мэргэжлийн сүмогийн 71 дэх аварга Какүрюү М.Ананд зодог тайлахаар болсноо өнгөрсөн 2021 онд мэдэгдэж байсан. 

Какүрюү М.Анандын зодог тайлах ёслол ирэх онд болно

Мэргэжлийн сүмогийн 71 дэх аварга Какүрюү М.Ананд зодог тайлахаар болсноо өнгөрсөн 2021 онд мэдэгдэж байсан. 

»»
Сорхугтани бэхи номын золхиолч Б.Сарантуяа
13:07

Солонгос нэг ангит адал явдалт кино шиг зэвүүн

Сорхугтани бэхи номын золхиолч Б.Сарантуяа

Солонгос нэг ангит адал явдалт кино шиг зэвүүн

»»
“IPhone 14”-ийг олон нийтэд танилцуулах ТОВОО зарлажээ
11:05

“Apple” корпораци “IPhone” брэндийн шинэ загвар болох “IPhone 14”-ийг олон нийтэд танилцуулах товоо зарлажээ.

“IPhone 14”-ийг олон нийтэд танилцуулах ТОВОО зарлажээ

“Apple” корпораци “IPhone” брэндийн шинэ загвар болох “IPhone 14”-ийг олон нийтэд танилцуулах товоо зарлажээ.

»»
Кино урлагийн зөвлөлийн даргаар томилогдсон Ч.УНДРАЛ гэж хэн бэ
11:00

СТА, жүжигчин Ч.Ундрал Соёлын сайдын тушаалаар Кино урлагийн зөвлөлийн даргаар томилогджээ. 

Кино урлагийн зөвлөлийн даргаар томилогдсон Ч.УНДРАЛ гэж хэн бэ

СТА, жүжигчин Ч.Ундрал Соёлын сайдын тушаалаар Кино урлагийн зөвлөлийн даргаар томилогджээ. 

»»
НӨАТ-ын сугалааг ҮРГЭЛЖЛҮҮЛЭХЭЭР болжээ
10:50

Татвар төлөгчдийн бүртгэлжүүлж, далд эдийн засагт эргэлдэх мөнгийг бууруулах, татварын тэгш тогтолцоог сайжруулах 

НӨАТ-ын сугалааг ҮРГЭЛЖЛҮҮЛЭХЭЭР болжээ

Татвар төлөгчдийн бүртгэлжүүлж, далд эдийн засагт эргэлдэх мөнгийг бууруулах, татварын тэгш тогтолцоог сайжруулах 

»»
Швед, Финланд НАТО-д элсэх нь Европт тогтворгүй байдал үүсгэнэ...
10:42

Финланд болон Швед улс Умард Атлантын эвсэлд (НАТО) элсэх хүсэлтээ өчигдөр албан ёсоор өглөө.

Швед, Финланд НАТО-д элсэх нь Европт тогтворгүй байдал үүсгэнэ...

Финланд болон Швед улс Умард Атлантын эвсэлд (НАТО) элсэх хүсэлтээ өчигдөр албан ёсоор өглөө.

»»
Дөрвөн настай хүү зүү залгиж хагалгаанд оржээ
10:32

ЭХЭМҮТ-ийн ерөнхий мэс заслын тасагт зүү залгисан дөрвөн настай хүү мэс засалд оржээ. 

Дөрвөн настай хүү зүү залгиж хагалгаанд оржээ

ЭХЭМҮТ-ийн ерөнхий мэс заслын тасагт зүү залгисан дөрвөн настай хүү мэс засалд оржээ. 

»»
Халхголд аадар бороо орж, хээрийн түймэр бүрэн унтарчээ
10:01

Түймрийн голомтод дуу цахилгаантай аадар бороо орж бүрэн унтарчээ

Халхголд аадар бороо орж, хээрийн түймэр бүрэн унтарчээ

Түймрийн голомтод дуу цахилгаантай аадар бороо орж бүрэн унтарчээ

»»
Их дэлгүүрийн зүүн талын замын хөдөлгөөнийг түр хязгаарлана
17:34

Баруун Сэлбийн гудамж буюу Энхтайваны өргөн чөлөө, Их дэлгүүрийн зүүн урд талын уулзвараас хойшоо Тэди төвийн зүүн хойд уулзвар хүртэл 600 метр авто замын шинэчлэлийн ажил тавдугаар сарын 13-наас эхэлсэн. 

Их дэлгүүрийн зүүн талын замын хөдөлгөөнийг түр хязгаарлана

Баруун Сэлбийн гудамж буюу Энхтайваны өргөн чөлөө, Их дэлгүүрийн зүүн урд талын уулзвараас хойшоо Тэди төвийн зүүн хойд уулзвар хүртэл 600 метр авто замын шинэчлэлийн ажил тавдугаар сарын 13-наас эхэлсэн. 

»»
Төмөр замын аюултай бүсийн тухай ойлголт
17:20

Аюултай бүсэд дараах зүйлсийг хориглоно. Төмөр замын гарамгүй хэсгийн аюултай бүс рүү тээврийн хэрэгсэл, тусгай механизм, унадаг дугуйтай ойртох

Төмөр замын аюултай бүсийн тухай ойлголт

Аюултай бүсэд дараах зүйлсийг хориглоно. Төмөр замын гарамгүй хэсгийн аюултай бүс рүү тээврийн хэрэгсэл, тусгай механизм, унадаг дугуйтай ойртох

»»
Үндэсний үйлдвэрлэгчид монгол ургамлын тосыг экспортод гаргаж эхэлжээ
17:20

“Майнд Теч” ХХК хар рапсын үрийг Сэлэнгэ аймгийн Баянгол суманд байрлах  “Сэлэнгэ” үйлдвэрт боловсруулж “Эзэгтэй” нэртэйгээр зах зээлд нийлүүлж байна.

Үндэсний үйлдвэрлэгчид монгол ургамлын тосыг экспортод гаргаж эхэлжээ

“Майнд Теч” ХХК хар рапсын үрийг Сэлэнгэ аймгийн Баянгол суманд байрлах  “Сэлэнгэ” үйлдвэрт боловсруулж “Эзэгтэй” нэртэйгээр зах зээлд нийлүүлж байна.

»»
ЭМДЕГ-ын удирдлагууд "Байгалиа хайрлая" мод тарих өдөрлөгт нэгдлээ
17:16

Жил бүрийн 5, 10 дугаар сард бүх нийтээр мод тарих үндэсний өдөр тохиодог. Энэ хүрээнд төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагууд нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд эх орныхоо өнцөг булан бүрт ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлж, мод тарьдаг уламжлалтай.

ЭМДЕГ-ын удирдлагууд

Жил бүрийн 5, 10 дугаар сард бүх нийтээр мод тарих үндэсний өдөр тохиодог. Энэ хүрээнд төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагууд нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд эх орныхоо өнцөг булан бүрт ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлж, мод тарьдаг уламжлалтай.

»»
Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний чанарыг сайжруулснаар тогтвортой хөгжлийн зорилтод хүрэх, эх, нярай, хүүхдийн эндэгдлийг бууруулах төслийн хэрэгжилтийг танилцуулах уулзалт болов
17:12

“Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг сайжруулснаар Тогтвортой хөгжлийн зорилтод хүрэх, Эх, нярай, хүүхдийн эндэгдлийг бууруулах” төслийн танилцуулах уулзалт боллоо.  

Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний чанарыг сайжруулснаар тогтвортой хөгжлийн зорилтод хүрэх, эх, нярай, хүүхдийн эндэгдлийг бууруулах төслийн хэрэгжилтийг танилцуулах уулзалт болов

“Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг сайжруулснаар Тогтвортой хөгжлийн зорилтод хүрэх, Эх, нярай, хүүхдийн эндэгдлийг бууруулах” төслийн танилцуулах уулзалт боллоо.  

»»
Автотээврийн хэрэгслийн засвар үйлчилгээний мэдээллийн сангийн стандарт батлагдлаа
17:00

Тус үйлдвэрийн газраас “Автотээврийн салбарын чанарын дэд бүтцийг бэхжүүлэх” зорилтыг дэвшүүлж тодорхой ажлуудыг үе шаттай хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд энэ хүрээнд автотээврийн 

Автотээврийн хэрэгслийн засвар үйлчилгээний мэдээллийн сангийн стандарт батлагдлаа

Тус үйлдвэрийн газраас “Автотээврийн салбарын чанарын дэд бүтцийг бэхжүүлэх” зорилтыг дэвшүүлж тодорхой ажлуудыг үе шаттай хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд энэ хүрээнд автотээврийн 

»»
Оросууд Монгол руу зорчих нэг талын тасалбар их захиалж байгаагийн учир юу вэ
16:26

ОХУ-д Монгол руу зорчих тасалбар нүдний гэм болжээ.

Оросууд Монгол руу зорчих нэг талын тасалбар их захиалж байгаагийн учир юу вэ

ОХУ-д Монгол руу зорчих тасалбар нүдний гэм болжээ.

»»
Их дэлгүүрийн зүүн урд уулзвараас ТЭДИ төвийн зүүн хойд уулзвар хүртэлх замын хөдөлгөөнийг хаана
16:07

Зам засварын ажил эхэлсэнтэй холбогдуулан зарим хэсэг газрыг хаана 

Их дэлгүүрийн зүүн урд уулзвараас ТЭДИ төвийн зүүн хойд уулзвар хүртэлх замын хөдөлгөөнийг хаана

Зам засварын ажил эхэлсэнтэй холбогдуулан зарим хэсэг газрыг хаана 

»»
LUMINO хамтлагийн дуучин Бажи хууль бусаар мөрийтэй тоглосон уу
15:33
Д.Сумъяабазар: Ухаалаг картыг хэрэглээнээс хална
15:14

Хотын дарга Д.Сумъяабазар өнөөдрийн Засгийн гзарын хуралдаанд оролцжээ. Тэрээр  нийтийн тээврийн паркийг хэрхэн шинэчлэх мэдээлэл өгсний дараа сэтгүүлчдийн асуултад хариулав.

Д.Сумъяабазар: Ухаалаг картыг хэрэглээнээс хална

Хотын дарга Д.Сумъяабазар өнөөдрийн Засгийн гзарын хуралдаанд оролцжээ. Тэрээр  нийтийн тээврийн паркийг хэрхэн шинэчлэх мэдээлэл өгсний дараа сэтгүүлчдийн асуултад хариулав.

»»
Яармагт "Титан барилгын материал гэр ахуйн худалдааны нэгдсэн төв" шинээр нээгдлээ
15:04

Улаанбаатар хотын шинэ суурьшилын бүс Яармаг орчмын хамгийн том барилгын материал, гэр ахуйн барааны төрөлжсөн худалдааны төв “ТИТАН ЦЕНТЭР” нээгдлээ.

Яармагт

Улаанбаатар хотын шинэ суурьшилын бүс Яармаг орчмын хамгийн том барилгын материал, гэр ахуйн барааны төрөлжсөн худалдааны төв “ТИТАН ЦЕНТЭР” нээгдлээ.

»»
Агаарын шоуны үеэр хоёр сөнөөгч онгоц мөргөлджээ
09:59

Францад болсон агаарын шоуны үеэр хоёр Рафэль сөнөөгч онгоц мөргөлджээ. Энэ талаар ВВС агентлаг мэдээлжээ. 

Агаарын шоуны үеэр хоёр сөнөөгч онгоц мөргөлджээ

Францад болсон агаарын шоуны үеэр хоёр Рафэль сөнөөгч онгоц мөргөлджээ. Энэ талаар ВВС агентлаг мэдээлжээ. 

»»
Сармагчны цэцэг өвчний халдварын тохиолдлууд Израил, Швейцар, Австрид шинээр илэрлээ
09:58

Израиль, Швейцарь, Австри улсууд сармагчны цэцэг өвчний тохиолдлыг хамгийн сүүлд баталгаажуулж, дэгдэлт бүртгэгдсэн улсын тоо 15-д хүрэв.

Сармагчны цэцэг өвчний халдварын тохиолдлууд Израил, Швейцар, Австрид шинээр илэрлээ

Израиль, Швейцарь, Австри улсууд сармагчны цэцэг өвчний тохиолдлыг хамгийн сүүлд баталгаажуулж, дэгдэлт бүртгэгдсэн улсын тоо 15-д хүрэв.

»»
Финландад шатахууны хулгай газар авчээ
09:57

Энэ хавар Финландад бензин, дизелийн түлшний хулгай эрс нэмэгдлээ. Үнэ өссөн нь үүний гол шалтгаан болжээ. 

Финландад шатахууны хулгай газар авчээ

Энэ хавар Финландад бензин, дизелийн түлшний хулгай эрс нэмэгдлээ. Үнэ өссөн нь үүний гол шалтгаан болжээ. 

»»
АНУ-ын Сенатын танхим Украинд тусламж үзүүлэх хуулийн төслийг баталжээ
16:23

АНУ-ын Сенатын танхим Украинд ойролцоогоор 40 тэрбум ам.долларын тусламж үзүүлэх хуулийн төслийг пүрэв гарагт олонхын саналаар баталжээ.

АНУ-ын Сенатын танхим Украинд тусламж үзүүлэх хуулийн төслийг баталжээ

АНУ-ын Сенатын танхим Украинд ойролцоогоор 40 тэрбум ам.долларын тусламж үзүүлэх хуулийн төслийг пүрэв гарагт олонхын саналаар баталжээ.

»»
Жо Байден Швед, Финланд улсын NATO-д элсэх саналыг дэмжиж буйгаа илэрхийлэв
15:51

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден Швед, Финланд улсын NATO-д элсэх саналыг дэмжиж байгаагаа мэдэгдлээ.

Жо Байден Швед, Финланд улсын NATO-д элсэх саналыг дэмжиж буйгаа илэрхийлэв

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден Швед, Финланд улсын NATO-д элсэх саналыг дэмжиж байгаагаа мэдэгдлээ.

»»
Euractiv: Оросын эсрэг хориг арга хэмжээ авах Европын холбооны хязгаарыг зарлав
12:58

Европын холбоо ОХУ-ын эсрэг авах хориг арга хэмжээнийхээ хязгаарт бараг хүрлээ. Энэ тухай тавдугаар сарын 17-нд Euractiv порталд нэрээ нууцалсан Европын дипломатын хэлснээс эш татан мэдээлсэн байна.

Euractiv: Оросын эсрэг хориг арга хэмжээ авах Европын холбооны хязгаарыг зарлав

Европын холбоо ОХУ-ын эсрэг авах хориг арга хэмжээнийхээ хязгаарт бараг хүрлээ. Энэ тухай тавдугаар сарын 17-нд Euractiv порталд нэрээ нууцалсан Европын дипломатын хэлснээс эш татан мэдээлсэн байна.

»»
Жо Байден АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн хувиар БНСУ-д анхны айлчлалаа хийх гэж байна
11:53

СӨҮЛ. /TASS/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден төрийн тэргүүний хувиар анхны албан ёсны айлчлалаа хийхээр баасан гарагт БНСУ-д хүрэлцэн очно.

Жо Байден АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн хувиар БНСУ-д анхны айлчлалаа хийх гэж байна

СӨҮЛ. /TASS/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден төрийн тэргүүний хувиар анхны албан ёсны айлчлалаа хийхээр баасан гарагт БНСУ-д хүрэлцэн очно.

»»
Шри Ланка улс дампуурлаа зарлалаа
10:25

Шри Ланка улс сүүлийн 70 гаруй жилд тохиолдож байгаагүй санхүүгийн хямралтай нүүр  тулж түүхэндээ анх удаа өр төлбөрөө 

Шри Ланка улс дампуурлаа зарлалаа

Шри Ланка улс сүүлийн 70 гаруй жилд тохиолдож байгаагүй санхүүгийн хямралтай нүүр  тулж түүхэндээ анх удаа өр төлбөрөө 

»»
Английн төв банк: Эдийн засаг уналтад орж, инфляц 10 хувь давах эрсдэлтэй байна
10:23

Английн Төв банк 2022 онд Их Британид инфляц хоёр оронтой тоонд хүрч, эдийн засагт стагфляц удаан хугацаанд үргэлжлэхээр байгааг анхаарууллаа.

Английн төв банк: Эдийн засаг уналтад орж, инфляц 10 хувь давах эрсдэлтэй байна

Английн Төв банк 2022 онд Их Британид инфляц хоёр оронтой тоонд хүрч, эдийн засагт стагфляц удаан хугацаанд үргэлжлэхээр байгааг анхаарууллаа.

»»
БНСУ ирэх сараас богино хугацааны аяллын виз олгож ЭХЭЛНЭ
17:09

БНСУ ирэх зургаадугаар сарын 1-ны өдрөөс эхлэн богино хугацааны аяллын виз болон цахим виз зэргийг олгож эхэлнэ гэдгээ өнөөдөр (2022.05.19) мэдэгдлээ. 

БНСУ ирэх сараас богино хугацааны аяллын виз олгож ЭХЭЛНЭ

БНСУ ирэх зургаадугаар сарын 1-ны өдрөөс эхлэн богино хугацааны аяллын виз болон цахим виз зэргийг олгож эхэлнэ гэдгээ өнөөдөр (2022.05.19) мэдэгдлээ. 

»»
Владимир Зеленский: ОХУ цэргийн ажиллагаагаа амжилттай явуулах чадамжгүй байна
15:57

ОХУ-ын цэргүүдэд бүслэгдээд байсан Украины "Азовсталь" гангийн үйлдвэрээс үлдсэн цэргүүдээ аюулгүй татан авахаар ажиллаж байгааг Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский мэдэгдлээ.

Владимир Зеленский: ОХУ цэргийн ажиллагаагаа амжилттай явуулах чадамжгүй байна

ОХУ-ын цэргүүдэд бүслэгдээд байсан Украины "Азовсталь" гангийн үйлдвэрээс үлдсэн цэргүүдээ аюулгүй татан авахаар ажиллаж байгааг Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский мэдэгдлээ.

»»
Швед, Финланд НАТО-д элсэх нь Европт тогтворгүй байдал үүсгэнэ...
10:42

Финланд болон Швед улс Умард Атлантын эвсэлд (НАТО) элсэх хүсэлтээ өчигдөр албан ёсоор өглөө.

Швед, Финланд НАТО-д элсэх нь Европт тогтворгүй байдал үүсгэнэ...

Финланд болон Швед улс Умард Атлантын эвсэлд (НАТО) элсэх хүсэлтээ өчигдөр албан ёсоор өглөө.

»»
Украины дайн ба дэлхий дахин
09:30

Зарим хүмүүс Украины дайн бидэнд ямар хамаатай юм бэ хэмээдэг. Үгүй шүү. Хамаагүй юм гэж дэлхийд байхгүй. 

Украины дайн ба дэлхий дахин

Зарим хүмүүс Украины дайн бидэнд ямар хамаатай юм бэ хэмээдэг. Үгүй шүү. Хамаагүй юм гэж дэлхийд байхгүй. 

»»
Владимир Зеленский: ОХУ цэргийн ажиллагаагаа амжилттай явуулах чадамжгүй байна
09:26

ОХУ-ын цэргүүдэд бүслэгдээд байсан Украины "Азовсталь" гангийн үйлдвэрээс үлдсэн цэргүүдээ аюулгүй татан авахаар ажиллаж байгааг Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский мэдэгдлээ.

Владимир Зеленский: ОХУ цэргийн ажиллагаагаа амжилттай явуулах чадамжгүй байна

ОХУ-ын цэргүүдэд бүслэгдээд байсан Украины "Азовсталь" гангийн үйлдвэрээс үлдсэн цэргүүдээ аюулгүй татан авахаар ажиллаж байгааг Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский мэдэгдлээ.

»»
Оросууд Монгол руу зорчих нэг талын тасалбар их захиалж байгаагийн учир юу вэ
16:26

ОХУ-д Монгол руу зорчих тасалбар нүдний гэм болжээ.

Оросууд Монгол руу зорчих нэг талын тасалбар их захиалж байгаагийн учир юу вэ

ОХУ-д Монгол руу зорчих тасалбар нүдний гэм болжээ.

»»
Орос, Украины найрамдлын хэлэлцээ түр зогсжээ
13:57

МОСКВА/КИЕВ. /Xinhua/. Үүсээд буй хямралыг зохицуулах хэлэлцээний үйл явц мухардалд орсон тул түр зогсоосон гэж 

Орос, Украины найрамдлын хэлэлцээ түр зогсжээ

МОСКВА/КИЕВ. /Xinhua/. Үүсээд буй хямралыг зохицуулах хэлэлцээний үйл явц мухардалд орсон тул түр зогсоосон гэж 

»»
McDonald's 30 жилийн дараа Оросыг орхиж, 850 салбар ресторанаа зарлаа
11:05

Түргэн хоолны томоохон компани Оросын зах зээлээс гарч буйгаа мэдэгдэв.

McDonald's 30 жилийн дараа Оросыг орхиж, 850 салбар ресторанаа зарлаа

Түргэн хоолны томоохон компани Оросын зах зээлээс гарч буйгаа мэдэгдэв.

»»
DM: Ши Жиньпин тархины аневризм өвчин туссан
09:45

БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин тархины аневризм өвчинтэй, үүний улмаас улс төрөөс гарч болзошгүй гэсэн мэдээлэл гадаадын хэвлэлүүдээр тархжээ. 

DM: Ши Жиньпин тархины аневризм өвчин туссан

БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин тархины аневризм өвчинтэй, үүний улмаас улс төрөөс гарч болзошгүй гэсэн мэдээлэл гадаадын хэвлэлүүдээр тархжээ. 

»»
Европ хог хаягдлаа ядуу хөрш орон руу хаядаг
09:27

Барууны олон орон байгаль орчны төлөө зөвхөн өөрийн хилийн хүрээндээ тэмцэж, аюултай хог хаягдлаа хол хаядаг. Албан 

Европ хог хаягдлаа ядуу хөрш орон руу хаядаг

Барууны олон орон байгаль орчны төлөө зөвхөн өөрийн хилийн хүрээндээ тэмцэж, аюултай хог хаягдлаа хол хаядаг. Албан 

»»
Дөрвөн өдрийн өмнө анхны тохиолдол нь бүртгэгдээд байсан Хойд Солонгост коронавирусийн сая гаруй халдвар илэрчээДөрвөн өдрийн өмнө анхны тохиолдол нь бүртгэгдээд байсан Хойд Солонгост коронавирусийн сая гаруй халдвар илэрчээ
19:54

БНАСАУ-д дөрвөн өдрийн өмнө коронавирусийн халдвар бүртгэгдэж, цар тахлыг дотооддоо алдсан анхны тохиолдол болсон.

Дөрвөн өдрийн өмнө анхны тохиолдол нь бүртгэгдээд байсан Хойд Солонгост коронавирусийн сая гаруй халдвар илэрчээДөрвөн өдрийн өмнө анхны тохиолдол нь бүртгэгдээд байсан Хойд Солонгост коронавирусийн сая гаруй халдвар илэрчээ

БНАСАУ-д дөрвөн өдрийн өмнө коронавирусийн халдвар бүртгэгдэж, цар тахлыг дотооддоо алдсан анхны тохиолдол болсон.

»»
С.Эрдэнэ, Э.Бат-Үүл нар АН-ын гишүүдийн жагсаалыг үймүүлэхээр 50,000 төгрөгөөр хүмүүс хөлсөлсөн гэв
13:49
Сургуулийн дэргэдээс тэсэрч дэлбэрэх аюултай "Магнай трейд" ХХК-ийн ШТС-ыг ХОЛДУУЛМААР байна‼️
17:21
"Арманы амьдрал" ток шоу #дугаар 01 Сэдэв: "Эрэгтэй хүн хүүхэд өсгөх хэцүү юу?
16:22
Эрчүүд бид чинь ийм л ерөнхийд нь хайрладаг хүмүүс шүү дээ
16:17
Д.Монголхүү шөнө гэртээ унтаж байхдаа БУСДАД ЗОДУУЛЖЭЭ
17:36

Д.Монголхүүгийн халдлагад өртсөн тухайгаа мэдэгдэв. Тэрбээр хэлэхдээ: “Урд шөнө гэр лүү нүүрээ битүү халхалсан гурван залуу халдаж орж, ирж зодчихоод зугтчихлаа. 

Д.Монголхүү шөнө гэртээ унтаж байхдаа БУСДАД ЗОДУУЛЖЭЭ

Д.Монголхүүгийн халдлагад өртсөн тухайгаа мэдэгдэв. Тэрбээр хэлэхдээ: “Урд шөнө гэр лүү нүүрээ битүү халхалсан гурван залуу халдаж орж, ирж зодчихоод зугтчихлаа. 

»»
"Сайд байхдаа мөнгө зувчуулсан Д.Сумьяабазар хотын төсвийг яачих ч юм билээ" гэв
16:56
Хэрлэн сумын ИТХ-ын төлөөлөгч Дагвасүрэн согтуугаар жолоо барьж, хүн дайрсан уу
16:41
Ч.Хүрэлбааар: Жэнко Баттулга еранхийлөгч байх хугацаанд энэ бүх хөгжлийн банкны луйвар явагдсан
16:37
Казахстаны нийслэл Нурсултанд 8 давхраас унах гэж бсан 3 настай охиныг аварсан Сабит Шонтакбаевт 3 өрөө байр бэлэглэжээ
15:03

Казахстаны нийслэл Нур-Султанд 8 давхраас унах гэж бсан 3 настай охиныг аварсан 36-тай Сабит Шонтакбаевт 3 өрөө байр бэлэглэжээ.

Казахстаны нийслэл Нурсултанд 8 давхраас унах гэж бсан 3 настай охиныг аварсан Сабит Шонтакбаевт 3 өрөө байр бэлэглэжээ

Казахстаны нийслэл Нур-Султанд 8 давхраас унах гэж бсан 3 настай охиныг аварсан 36-тай Сабит Шонтакбаевт 3 өрөө байр бэлэглэжээ.

»»
Ялалтын баярын 77 жилийн ойн баяр, Оросын цэргийн тусгай ажиллагааг дэмжсэн жагсаалаас
17:53
Машиныг хариуцлагтай жолоодох хэрэгтэйг сануулсан бичлэг
16:20
Ч.Ганжавхлан тэргүүтэй залуус ГССҮТ-ийн хүүхдийн мэс заслын тасгийг тохижуулжээ
13:34
М.Оюунгэрэл: Ханийгаа харж сууж байгаад тавиад явуулчихмааргүй байна
18:51
Хамгийн сэтгэл ханамжтай үйлдвэрийн машинууд ба ухаалаг хэрэгслүүд
17:18
Албан үүргээ гүйцэтгэж байгаа хүний биед хохирол учруулахгүй ч халдан зодсон бол сануулахгүй
15:34
Ч.Баасанцэцэг “Хар сарнай” Амараатай холбогдсон дуулианд хариулт өглөө
15:32
Жолооны эpxээ хacуулсан М.Чингисхааны автомашиныг сaaтуулан шалгаж байгаа
18:47
“МИК ХОЛДИНГ” ХК-ийн аудитын тайланд дурдсан ОНЦЛОХ БАРИМТУУДААС
16:07
Хүүхдийн тухай сонирхолтой баримтууд
15:25
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ нөөцийн мах борлуулах цэгүүдийн үйл ажиллагаатай танилцлаа
15:14












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Рекламын алба | Сэдэв
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2021 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК
n