Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (95586)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (78993)
» Гранд плаза (73671)
» Боса (42112)
» БӨМБӨГӨР ХТ (73110)
» Замбала (58640)
» Метромолл (63432)
» Миний дэлгүүр (79015)
» Эвридэй (54504)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (79263)
» Хар Хорин зах (62307)
» Хүчит Шонхор ХТ (71559)
» ТОСА ХТ (52133)
» Скай их дэлгүүр (47424)
» Сандэй плаза (65284)
» Нарантуул ОУХТ (74522)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (62348)
» НОМИН (69783)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (53933)
» Оргил худалдааны төв (58524)
» Next Center (132344)
» E-mart (27907)
» БСБ (36189)
» БАРС ХТ (52080)
» UB MART (58849)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» Баянгол дүүргийн хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар (17128)
» БАГАНУУР (72621)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (58560)
» ХАН УУЛ (68266)
» СҮХБААТАР (59740)
» НАЛАЙХ (61280)
» БАГАХАНГАЙ (51241)
» БАЯНГОЛ (65946)
» БАЯНЗҮРХ (76432)
» СОНГИНОХАЙРХАН (66119)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (51079)
» ГААЛЬ (74680)
» Барилгын хөгжлийн төв (4704)
» Засгийн газрын авто бааз ТӨҮГ (4972)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (85087)
» ИНЕГ-МИАТ (90258)
» ММСУХ- Морин спорт (35193)
» Монголын Дарцын холбоо (50008)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (83744)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (55852)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (81376)
» МСНЭ (48513)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (59697)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (58849)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (76385)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (70617)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (60241)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (39225)
» МҮЭХ (56267)
» МҮХАҮТ (50955)
» МҮСХНХ (16679)
» МҮОНРТ (60626)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (49161)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (34738)
» ШШГЕГ (53816)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (71972)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (75698)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (45077)
» Чөлөөт Бүс (52834)
» ЦЕГ (86512)
» Цахилгаан тээвэр (50654)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (59074)
» Цөмийн энергийн газар (54100)
» Хил хамгаалах ерөнхий газар (17761)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (52928)
» ХХЕГ (48153)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (53514)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (72849)
» УМБГ (48058)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (47814)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (52568)
» УРЛАГ- УДБЭТ (49455)
» Ус сувгийн удирдах газар (16927)
» ТАГНУУЛ (85080)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (68908)
» ТӨМӨР ЗАМ (94437)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (46141)
» Санхүүгийн зохицуулах хороо (17313)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (56723)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (30705)
» НИТХ (40298)
» Нийгмийн даатгал (52034)
» Нийслэлийн ЗДТГ (17023)
» Нийслэлийн газрын алба (20462)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (47964)
» Нийслэлийн статистикийн газар (17960)
» НАББҮХ (45231)
» НҮБ (46140)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (77959)
» Авто тээврийн газар (61170)
» ОБЕГ (63953)
» Оюуны өмчийн газар (14364)
» Үндэсний Дата Төв (44350)
» ҮТЕГ (45322)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (48229)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (46287)
» ГАЗАР ХАШАА (75482)
» ГАНДИРС (33730)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (51583)
» Барилгын материал (44559)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (34724)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (52238)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (98814)
» БАРИЛГА (87302)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (61403)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (34080)
» МУУ МЭДЭЭ (65047)
» ЭКО КОНСТРАКШН (57176)
» ШИНЭ БАЙР (73413)
» ЦАСТ ИМПЕКС (49720)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (32461)
» Тахилт өндөр уул (45515)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (59310)
» АВЗАГА ТРЕЙД (53012)
» Пума констракшн (48109)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (74496)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (70714)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (46120)
» ГОЛОМТ (64068)
» ББСБ (47290)
» БАНК САНХҮҮ (75367)
» БАНК (51547)
» МУУ МЭДЭЭ (54941)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (45258)
» МОНГОЛ БАНК (79848)
» МОНГОЛ ШУУДАН (45488)
» ЭРЭЛ (45889)
» ЧИНГИС ХААН (45106)
» ХЗХ (49353)
» ХХБ (48926)
» ХАДГАЛАМЖ (53433)
» ХАС (50001)
» ХААН (64377)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (68330)
» УЛААНБААТАР БАНК (49087)
» ТРАНС (45409)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (66425)
» Тээвэр хөгжлийн банк (46144)
» САЙН МЭДЭЭ (48611)
» НАЙМАН ШАРГА (63703)
» АНОД (56092)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (30310)
» КАПИТРОН (45038)
» КАПИТАЛ (47614)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (46058)
» ҮНЭ ХАНШ (61600)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (45408)
» БААР- ДОРГИО (55689)
» Бусад (47360)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (59414)
» Жура ресторан (44650)
» МЕТРОПОЛИС (34104)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (31650)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (32763)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (33167)
» СТЕЛЛА (39741)
» СТРИНГС КЛУБ (31146)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (44571)
» АМРИТА (32479)
» The Bull (39320)
» RIVER SOUND (40646)
» Loving hut (38465)
» HOLLYWOOD (40785)
» САУН МАССАЖ (52964)
» SS клуб (42179)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (606250)
» ЗУРХАЙ (1201152)
» ЗАР (812096)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1419036)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (53972)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (72982)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (82283)
» ХУУЛЬ (776853)
» ХООЛНЫ ЖОР (243587)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (97628)
» СУРГАМЖ (47098)
» СОНЖОО (119687)
» Сэтгэл зүй (678765)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (32131)
» ПИ АР (65170)
» РЕКЛАМ (56914)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (54291)
» Дартс (41971)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (225608)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1579536)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (973234)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (683499)
» Их хуралдай (63724)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (464087)
» МЭДЭЭ АЙМААР (162600)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (110124)
» ЦУНАМИ (42052)
» Цөмийн хаягдал (42593)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (63676)
» ХҮНС (44166)
» ФАКС МЭДЭЭ (45433)
» ФОТО МЭДЭЭ (1101185)
» УРЛАГ (1274158)
» ТЕХНОЛОГИ (1068482)
» ТВ МЭДЭЭ (57472)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (80965)
» ТОДРУУЛГА (70766)
» СЕКС (1174662)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (64239)
» СУДАЛГАА (667243)
» СОНИН ХАЧИН (306633)
» СПОРТ (1280756)
» СКАНДАЛ (61139)
» НИЙТЛЭЛ (222884)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (415963)
» Өвөр Монголын мэдээ (49573)
» NEWS /Russia/ (48050)
» NEWS /English/ (44991)
» NEWS /China/ (56718)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1048871)
» УЛС ТӨР (1051518)
» УРЛАГ (1045442)
» СПОРТ (1045421)
» НИЙГЭМ (1046428)
ЯАМ
» ГАДААД ХЭРГИЙН ЯАМ (56185)
» Барилга хот байгуулалтын яам (25903)
» БСШУЯ (79983)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (58627)
» БОАЖЯ (48014)
» Зам, тээврийн хөгжлийн яам (41605)
» ЯАМ (42616)
» ЭМЯ (64329)
» ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМ (41799)
» Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яам (4651)
» ХХААХҮЯ (43428)
» ХҮНС, ХӨДӨӨ АЖ АХУЙ, ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭРИЙН ЯАМ (38884)
» Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам (46491)
» Соёлын яам (3621)
» САНГИЙН ЯАМ (43776)
» ҮХЯ (30188)
» ХЗДХЯ (39255)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (48627)
» ГЯЛС ТӨВ (36769)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (44218)
» МОНОС (47722)
» Мөнх-Үйлстэн (38310)
» ЯТТ 103 (43003)
» ЭМДЕГ (6952)
» ЭМИЙН САН (62672)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (43179)
» ЭМНЭЛЭГ (74907)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (51714)
» ЭХ НЯЛХАС (50644)
» ЭРYYЛ МЭНД (127781)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (154702)
» Шинжлэх ухаан (39304)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (44583)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (42114)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (36977)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (45028)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (40181)
» СОНГОДО эмнэлэг (48905)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (34169)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (879858)
» НОМ (55976)
Шинэ 8 ангилал
» Ярилцах цаг (6773)
» Энтертаймент (21915)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (1101693)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (70108)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (53000)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (76788)
» БОЛОД.М Утга зохиол (63750)
» БОЛОД.М Нийтлэл (58541)
» ИЛТГЭЛҮҮД (52197)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (858603)
» ЯРИЛЦЛАГА (1188823)
» Ц.Мянганбаяр (53939)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (159312)
» ХҮМҮҮС (1108972)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (121011)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (75557)
» Тэр хэн бэ? нэвтрүүлэг (15339)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (113133)
» С.Жавхлан /дуучин/ (57548)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (1107662)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (47404)
» Л.Гантөмөр /АН/ (45948)
» Л.Гансүх АН (44964)
» Л.Гүндалай АН (48222)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (43847)
» Д.Дондог (39669)
» Д.Дорлигжав /АН/ (46171)
» Д.Дамба-Очир (43812)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (48337)
» Д.Ганхуяг (45160)
» Д.Балдан-Очир (44183)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (56576)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (43742)
» Д.Зоригт /МАН/ (52923)
» Д.Зоригт /АН/ (41070)
» Д.Загджав МАН (44639)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (41849)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (51697)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (42592)
» Д.Хаянхярваа (44601)
» Д.Тэрбишдагва (47869)
» Д.Нямхүү (42945)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (38975)
» Д.Арвин (47413)
» Д.Одбаяр /МАН/ (44482)
» Д.Одхүү АН (43759)
» Д.Очирбат (44224)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (45547)
» Г.Батхүү АН (51034)
» Г.БАЯРСАЙХАН (48060)
» Г.Занданшатар /МАН/ (46927)
» Г.Мөнхбаяр (46007)
» Г.Шийлэгдамба МАН (43033)
» Г.Уянга (48616)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (64496)
» Баабар (45341)
» Батж.Батбаяр /АН/ (47525)
» Б.Баттулга (38873)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (57320)
» Б.Чойжилсүрэн (52289)
» Б.Наранхүү АН (41146)
» Б.Нямтайшир (43663)
» З.Энхболд (50350)
» З.Алтай (45987)
» Ж.Батзандан (45926)
» Ж.Батсуурь (45465)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (44623)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (45154)
» Ж.Энхбаяр (47354)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (47525)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (42591)
» М.Зоригт / ИЗН/ (47028)
» М.Энхболд МАН (49057)
» М.Энхсайхан (49598)
» М.Сономпил (38775)
» Я.Батсуурь (41197)
» Э.Батүүл (70909)
» Э.Мөнх-Очир (42939)
» Ш.Сайхансамбуу (53942)
» Ч.Хүрэлбаатар (44982)
» Ч.Улаан (48162)
» Ч.Сайханбилэг (50220)
» Ц.Даваасүрэн (46193)
» Ц.Дашдорж (42646)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (48627)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (42406)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (32570)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (47789)
» Ц.Элбэгдорж АН (72678)
» Ц.Шинэбаяр (48432)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (43851)
» Ц.Цэнгэл (44487)
» Ц.Сэдванчиг (41866)
» Ц.Нямдорж МАН (56614)
» Ц. Оюунгэрэл (52538)
» Х.Болорчулуун (40553)
» Х.Бадамсүрэн (40856)
» Х.Баттулга АН (55791)
» Х.БАДАМСҮРЭН (40781)
» Х.Жекей (41956)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (74105)
» Х.Наранхүү (42673)
» УЛС ТӨРЧ (69626)
» У.Барсболд /МАН/ (40005)
» У.Хүрэлсүх МАН (50518)
» Т.Ганди (52033)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (47482)
» Т.Энхтайван (38596)
» Сү.Батболд (48711)
» Су.Батболд МАН (45397)
» С.Ламбаа /АН/ (44811)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (45291)
» С.Ганбаатар (45957)
» С.Баяр МАН (61563)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (57635)
» С.Бямбацогт (47858)
» С.Эрдэнэ АН (50903)
» С.Оюун (49191)
» Р.Гончигдорж (51395)
» Р.Содхүү (45432)
» Р.Раш (45167)
» Р.Амаржаргал /АН/ (50306)
» Н.Ганбямба (44728)
» Н.Болормаа (46692)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (56858)
» Н.Баяртсайхан (40909)
» Н.Энхбаяр (78531)
» Н.ЭНХБОЛД (46426)
» Н.Удвал МАХН (45753)
» Н.Номтойбаяр МАН (56725)
» Н.Алтанхуяг АН (55782)
» А.Мөнхбат МЗХ (39701)
» А.Тлейхан (40111)
» Ё.ОТГОНБАЯР (52366)
» О.Магнай (44248)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (36696)
» О.Чулуунбат (44860)
» П.Алтангэрэл АН (45755)
» Ө.Энхтүвшин МАН (44479)
» Ч.Ганхуяг (46587)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (76173)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (70637)
» Гал үндэстэн (44207)
» БХЯ Цэрэг (41494)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (79779)
» ЗАСАГ ДАРГА (41117)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (49491)
» МАХН /new/ (45905)
» МҮАН нам (37878)
» ЭЛЧИН (42225)
» УЛС ТӨР (1409086)
» УИХ-дарга (57910)
» УИХ (67348)
» Төлбөртэй (23142)
» Тєрийн ордон (43931)
» Нам- Монголын консерватив нам (27470)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (41399)
» НАМОХ /МАСОХ/ (38339)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (42213)
» НАМ-НН (38296)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (87514)
» НАМ - МАН (63705)
» НАМ (77075)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (41334)
» Өргөдлийн байнгын хороо (20774)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (44442)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (41356)
» ГАШУУН СУХАЙТ (40080)
» ГАЦУУРТ ХХК (48481)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (48144)
» БАГАНУУР (41328)
» БОРОО ГОУЛД (49538)
» БОРОО ОРД (40032)
» БҮРЭН ХААН ОРД (30114)
» МАРДАЙ (46085)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (50876)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (43542)
» МОНГОЛ ГАЗАР (40132)
» МОНГОЛ 999 (39035)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (32164)
» Энержи ресурс (44646)
» ЭРДЭНЭТ (72230)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (40635)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (66942)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (49785)
» Чалко (36800)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (31090)
» ЦАГААН СУВАРГА (42654)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (39451)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (121053)
» УУЛ УУРХАЙ (100513)
» УРАН (43451)
» Тавантолгой Түлш ХХК (21934)
» Тавантолгой төмөр зам (16289)
» ТАВАНТОЛГОЙ (78555)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (43091)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (45053)
» РИО ТИНТО (48518)
» НИНЖА (43066)
» Нийтлэлч Болормаа (23606)
» НАРИЙН СУХАЙТ (39931)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (39748)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (59750)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (39682)
» АЖНАЙ (45564)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (44982)
» Арева “Кожеговь” (36569)
» ОЛОН ОВООТ (47186)
» ОЮУТОЛГОЙ (114982)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (61140)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (29927)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (83359)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (73407)
» ШИНЭ ДУУ (70745)
» ШҮЛЭГ (159019)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (49513)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (52762)
» УТГА ЗОХИОЛ (60230)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (61235)
» ТҮҮХ (78357)
» АФОРИЗМ (105493)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (52761)
» ОНИГОО (950170)
» ОНЬСОГО (58407)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (1118555)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (89706)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (103831)
» БАЯР НААДАМ (100802)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (60949)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (1275952)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (54789)
» ШАШИН (1123525)
» ХУВЬЦАА (47713)
» УЛААНБААТАР ХОТ (130640)
» ТАТВАР (45470)
» НИЙГЭМ (1225864)
» ОЮУТАН (62272)
» ОРОН НУТАГ (82490)
АЙМАГ
» Дорноговь (56365)
» ДУНДГОВЬ (69325)
» ДАРХАН УУЛ (85764)
» ДОРНОД (72910)
» Говьсүмбэр (49809)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (76907)
» Баян-Өлгий (62177)
» БУЛГАН (63316)
» БАЯНХОНГОР (74140)
» ЗАВХАН (63758)
» ЭРДЭНЭТ (51681)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (77557)
» ХОВД (67234)
» ХӨВСГӨЛ (82298)
» Увс (76593)
» ТӨВ (49830)
» СЭЛЭНГЭ (65824)
» АРХАНГАЙ (55308)
» ОРХОН (55194)
» ӨМНӨГОВЬ (74071)
» Өвөрхангай (64095)
» СҮХБААТАР (62374)
АГЕНТЛАГ
» Мал эмнэлгийн ерөнхий газар (4533)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (45123)
» ДЭВШИЛ (30234)
» ДАШВААНЖИЛ (46879)
» ДОНШИН (43130)
» ГОВЬ (46738)
» ГОЁО (32647)
» Витафит (45489)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (51276)
» Вагнер Ази (49726)
» ВОЯАЖ (32417)
» БИШРЭЛТ (43017)
» БИТ ХЭВЛЭХ (29187)
» Боорчи (50143)
» БУЯН ХОЛДИНГ (34754)
» БАМБУУШ (30481)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (31300)
» Бөхбат (46791)
» БӨXӨГ (29465)
» Зиг Заг (30465)
» ЖЕМ (49434)
» ЖИ МОБАЙЛ (57383)
» Жигүүр гранд (62948)
» ЖУУЛЧИН (30247)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (52770)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (42720)
» Имарт (15365)
» Изинис Эйрвэйс (49792)
» Их-Өвөр (55153)
» МИГ даатгал (44412)
» Монгол газар (55796)
» Монгол Шилтгээн ХК (47593)
» Монгол тамхи СО ХХК (53780)
» Мон-ад (44652)
» Мон Эн Ко (64575)
» Макс групп (56154)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (46056)
» МАХ ИМПЕКС (53312)
» МАК (63062)
» МОБИКОМ (76509)
» МОНДАВС ХХК (35733)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (32776)
» МОНФРЭШ (50928)
» МОНСУДАР (29708)
» МОНРОУД (42494)
» МОННИС (49002)
» МОН УРАН (60940)
» Мөнхийн үсэг (43820)
» ЮНИТЕЛ (67985)
» ЭДМОН (32255)
» ЭРЭЛ ХХК (45598)
» ШУНХЛАЙ ШТС (50118)
» Хамо (40957)
» Хаан хүнс хк (47803)
» ХОС ГАРЬД ХХК (33336)
» Хүннү-Эйр (46579)
» УЛУСНЭТ (29747)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (31625)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (31641)
» ТЭСО (14241)
» ТАЛХ ЧИХЭР (54915)
» ТАВАН БОГД (44341)
» Тэнгэр даатгал (42561)
» Тэнүүн-Огоо (44056)
» СББ (45136)
» Синчи-Ойл (58441)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (35813)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (69606)
» СОДМОНГОЛ ШТС (60979)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (32660)
» СКАЙТЕЛ (48507)
» СҮҮ ХК (55299)
» НОМИН ХОЛДИНГ (53149)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (35200)
» АЛТАЙ КАШМЕР (35836)
» АЛТАН ТАРИА (54288)
» АДМОН (30822)
» Алко групп (43647)
» Алтай Констракшн (44597)
» Алтай хүдэр (45337)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (45945)
» АТАР ӨРГӨӨ (54294)
» АСА групп (43038)
» АПУ (58606)
» ОБ КАПИТАЛ (30357)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (68850)
» КОМПАНИУД (52642)
» UFC (61790)
» Prophecy resource (51551)
» ӨГӨӨЖ (45259)
» Ospring (30195)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (53527)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (38907)
» MCS (74067)
BOLOD STUDIO
» Иргэний үг (4162)
» МАНАЙД ИРЭЭРЭЙ НЭВТРҮҮЛЭГ (6949)
» Хүүхдийн ертөнц (8985)
» Фото сурвалжлага (4412)
» Таны мэдлэгт | Animation (5023)
» Нийгмийн төрх - Хуулийн зөвлөгөө (5101)
» Нийгмийн төрх (4771)
» Асуудлыг тодруулъя (7308)
» Онцлох хүмүүс (4581)
» Оточ - Эмчийн зөвлөгөө подкаст (3999)
» Контентууд (5677)
» Petrichor /Гэгээлэг нийгмийн үнэр/ (6885)
» LIVE (9203)
» Expert podcast (3866)
» Bolod Studio | Ярилцлага (7775)
» Bolod Studio | Реклам (7748)
» Bolod Studio | Онцлох нийтлэл (4774)
» Bolod News (12931)
» 7 хоногийн тойм (14076)
» "Тэр хэн бэ?" ярилцлагын нэвтрүүлэг (7792)
» "Нутаг нэг" подкаст (6727)
   

Чой.Лувсанжав: Д.Бодоог Элбэгдорж Ринчино егүүтгэсэн

Чой.Лувсанжав: Д.Бодоог Элбэгдорж Ринчино егүүтгэсэн
2013-07-07

Монголын үндэсний Д.Сүхбаатар судлалын төвийн ерөнхий захирал, профессор, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит шагналт, хүүхдийн зохиолч Чой.Лувсанжавтай их жанжны тухай ярилцлаа.

 

-Их жанжин Д.Сүхбаатар Монгол Улсын тусгаар тогтнол, ард түмнийхээ эрх чөлөөний төлөө амь биеэ хайрлалгүй тэмцэж, эх орноо мөхөл сүйрлийн аюулаас аварч, улс орныхоо тусгаар тогтнолын аугаа их үйлийг бүтээлцсэн алдарт хүмүүсийн нэг юм. Гэтэл сүүлийн үед түүний өвөг дээдэс, өөрийнх нь тухай үнэнд нийцэхээргүй элдэв буруу ташаа зүйл сонин хэвлэлд гарч байна. Энэ тухай Та ямар бодолтой байна вэ?

 

-ХХ зууны эхэн үе буюу 1919 онд Манж, Хятадын дарлал, дотоодын өр зээл, албан гувчуураас болж Монгол орон бүр доройтож, ард түмэн нь хоосорч туйлдан зовж байв. Энэ үед Монгол Улс 542 мянга гаруй хүн амтай, эрэгтэйчүүдийн 80 хувь нь 700 гаруй сүм хийдэд шавилан сууж, сүм хийдийн хүлээсэнд амь зууж байсан. Байгалийн эрхшээлд автагдсан 10 орчим сая малаас өөр эдийн засгийн салбар үгүй. Ганцхан сургуультай, хар хятадуудаас болж насанд хүрсэн хүний 60 хувь нь өвдөж зовсон, өлсгөлөн гуйлгачин зүдэрсэн хүмүүс хаа сайгүй байж. Гадаад дотоодын мөлжигчид Монголын ард түмнийг өр зээлээр улам ядууруулан хоосруулж өндөр ашиг олж хөлжиж байв. 1916- 1917 оны үед монголчуудын гадаадын худалдаачдад төлөх өр 30 сая лан. Үүнээс хятадын пүүсүүдэд төлөх өр нь 10 сая рубль буюу 804,500 ланд хүрчээ. Ийнхүү Манж, Хятадын дарангуйлагчид Монгол орныг туйлд нь хүртэл хоосруулсан байна. “Бид үгүйрэн хоосорч, мөхөж буй газраар замнан явж байгааг тэдний зовж зүдэрсэн бие, нүүр царай нь гэрчилж байв. Их байлдан дагуулагчийн үр удам хэмээн хөөрцөглөгч тэд дээд өвгийнхөө хөө хуягийг ч даах тэнхээгүй хүмүүс болжээ. Энэ үндэстэнг түүхийн шарласан хуудаснаас үзэх цаг тун ойрхон болов” хэмээн Монгол орноор жуулчилж явсан гадаадынхан бичиж байсан байгаа юм. Мөхөл сүйрлийнхээ ирмэгт хүрсэн туйлын хүнд үед Д.Сүхбаатар жанжин журмын нөхдийнхөө хамт Монгол Ардын Намыг байгуулан ард түмнээ тэмцэлд зохион байгуулж улс орноо тусгаар тогтнуулсан юм. Энэ нь Д.Сүхбаатар жанжны эх орон, ард түмнийхээ өмнө байгуулсан мөнхийн гавьяа. Иймээс Д.Сүхбаатараараа бахархан, байгуулсан гавьяат үйлсийг нь хойч үедээ үнэн зөв хүргэж өвлүүлэх нь өнөөгийн бидний эрхэм үүрэг.

 

-Зарим нэг хүний бичээд байгаа шиг Дамдин гуай өвөрлөгч хүн үү?

 

-Баабар “Нүүдэл суудал” номондоо, Б.Цэнддоо “Өдрийн сонин”-д “Эцэг нь /Дамдин/ Өвөрмонголоос цагаачлан ирж эхтэй нь суусан...” гэж буруу бичиж нийтлүүлсэн байна лээ. Дамдин гуай Өвөр Монголоос цагаачлан ирж эхтэй нь ханилаагүй л дээ. Эх сурвалжаас үзэхэд Сэцэн хан аймгийн Ёст бэйсийн хошуу өнөөгийн Сүхбаатар аймгийн Сүхбаатар сумын нутаг Хөөвөр Жаргалантын хөтөлийн өврийн хөх бууцанд Дамдин нь 1860 оны хавар Сугар ээжээс мэндлэхэд нь айл саахалтын Думаа эмээ эх барьж авсан гэж тэр нутгийн өндөр настан Очирцэрэн гуай дуртгалдаа бичсэн байдаг. Дамдин гуай 10 наснаасаа аав Төгөөгийнхөө хамт Жигмэд жонон, Оролой нутгийн / Өнөөгийн Баяндэлгэр сум/ “Халзан” Лувсандорж нарт зарцлагдан, 1882 оноос Ёст бэйсийн хошууны Зүүн сумын Нороврэнцэнгийн Ээлт баяныд зарцлагдан амь зууж байхдаа дүү Шүхэрээсээ үрчилсэн охин Ханджавтай нь ханилан Мөрдэндэв, Ранжин гэсэн хоёр хүүхэд төрүүлжээ.

 

-Баабар “Нүүдэл суудал” номдоо хадмуудтайгаа таардаггүйгээс болж Монголын Дорнод хязгаараас Хүрээнд нүүж ирсэн гээд байгаа. Өөр учир шалтгаан байсан уу?

 

-Эх сурвалжаас үзэхэд Дамдин гуай, Баабар, Цэнддоо нарын бичсэнчлэн хадмуудтайгаа таардаггүйгээс Нийслэл хүрээнд ирээгүй. Дамдин гуай өвөг дээдсийнхээ адил эзэн ноён, ихэс дээдэс, уугуул нутагт нь орогнон ард олныг мөлжиж баяжсан хятадын ховдог шунахай худалдаачдыг үзэн яддаг үзэлтэй хүн байж. Улмаар 1889 оны хавар нутгийнх нь эх орончид Хөөвөр Жаргалант дахь Жантай хон, Жавхлант шарга дахь Цой Бай Дэ зэрэг цагаач хятадуудын эсрэг гарсан бослогод тэрбээр оролцож өрийн дансыг нь олны өмнө шатааж, босогчид цагаач хятадуудыг нутгаасаа хөөн зайлуулсан байдаг. Үүнээс болж хэдэн нөхрийнхөө хамт баригдан Засаг ноён Гадингийн захирамжаар Тамгын газрын хар гэрт хоригдон, үүр шөнийн заагаар оргон, Хөвөр Жаргалант дахь гэртээ ирж гэргий Ханджав, хоёр хүүхдээ авч, цагаан мориндоо хоол хүнс, хувцас хунараа тэгнэн 1890 оны цагаан бар жилийн хавар Мандалын хүрээнээс зам буруулан Говь мэргэн вангийн хошууны нутгаар газар мэдэхгүй, хүн танихгүй аянчин, мөргөлчин бараадан 700 гаруй км зам туулж Нийслэл хүрээнд ирсэн. Энэ нь түүний Хүрээнд ирсэн гол учир шалтгаан юм.

 

-1919 оны сүүлчээр Баруун хүрээнд хувьсгалт бүлэг анх үүсэхэд Д.Сүхбаатар жанжинг байгаагүй. Хожим энэ бүлэгт орсон гээд байгаа?

 

-Баабар “Сүхбаатар энэ бүлгийг санаачлах байтугай, удирдлагад нь ч байсангүй... Тэгээд ч уул бүлгийг анх байгуулахад байгаагүй. Данзантай нөхөрлөдөг учраас мөрийнд гэрээ алдчихаад нүцгэрч явахдаа Данзангийнхаар орогнож яваад энэ бүлэгт хожим нэгдсэн бололтой” гэж мэдэмхийрэн худал буржээ. Ийм баримт хаа ч байхгүй. Энэ нь Баабарын зохиосон худал үг. Ийнхүү худал мэдэмхийрч байгаа нь ард түмнээ юу ч мэдэхгүй гэж басамжилж байгаа хэрэг мөн биз. Басхүү Д.Сүхбаатарын тухай архивын баримт сөхөөгүй, Сүхбаатар судлалаар “А” ч үгүй хүн л ийм үг хэлнэ дээ. Улс эх орныхоо тусгаар тогтнол, ард түмнийхээ эрх чөлөөний төлөө халуун амь бүлээн цусаа зориулж амь бие хайрлалгүй зүтгэж явсан хүний нэр төрийг нь гутааж буй нь эрүүл саруул ухаанаа гээсэн ёс суртахуунгүй ноцтой гэмт үйлдэл мөн. Энэ нь угтаа худал мэдэмхийрч нэр төрийг нь гутаах гэсэн хорон санааны илрэл юм. Д.Сүхбаатар амьдралдаа ер “нүцгэрч” Данзангийнхаар орогноогүйг эх сурвалж батална. Тэрбээр цэргээс халагдсаныхаа дараа Янжмаа гуайн өвөг эцэг Өвгөнхүү гуайн төхөөрсөн дөрвөн ханатай гэрт амьдарч байгаад 1920 оны долдугаар сарын 25-ны шөнө Зөвлөлт Орос Улс уруу явсан. Архивын материалаас үзэхэд, 1919 оны арваннэгдүгээр сарын 20-ны улаан хулгана өдрийн хулганаас үхэр цагийн хооронд Баруун өргөөний Улаан сахиусын өмнө Сүхбаатар, С.Данзан, Догсом, Лосол, Ө.Дэндэв, М.Дугаржав, Тогтох, Галсан, Далай, А.Шарав, Намсрайжав, Пунсаг нар хүж барьж, ах дүү бололцон, тусгаар тогтносон төр, бурхан шашнаа хамгаалах үйл хэрэгт нэгэн амь, сэтгэлээр зүтгэхээр ариун тангараг тавьж ерөөлийн үг бичиж бурханд өргөжээ. Ийнхүү анхны хувьсгалт бүлэг үүсч түүхэнд “Хүрээний нууц бүлэг” хэмээн нэрлэгдсэн байдаг. Басхүү “Монгол Ардын Нам үүсэх анханд эв хамтарч, ам санаа нийлсэн Данзан, Сүхбаатар, Догсом, Дэндэв, Дугаржав бидний таван хүн Богд хаантнаа энэ тухайг нууцаар айлтган эчнээ зөвшөөрөл олсон ба энэ тухай бараалхахаар очиж, ордны гадна морины саравчинд морьдыг уясан. Морьд шилгээсэнд анхны бэлэг сайн болов... хэмээн хэлэлцсэн билээ. Дараахан нь Орос консулын яамнаа монгол бичээчийн алба хааж явсан Бодоо нарт учрыг хэлж намд оруулах зэргээр намын хүмүүс нэлээд болсон” гэж М.Дугаржав гуай дуртгалдаа бичиж үлдээсэн байна. Монгол Ардын Намын анхны дарга С.Данзан гуай, “Сүхбаатар миний бие хоёр нэгэн эхийн ихэр хурга мэт явж өлсөх, даарахын зэрэг зовлон зүдрэл үзэж, амь биеийг хайрлалгүй зүтгэж Ардын нам байгуулсан бөлгөө” гэж 1923 оны “Хураангуй” сэтгүүлийн 69 дүгээрт бичсэн байдаг.

 

-Д.Сүхбаатар жанжин боловсролын хувьд хэр хүн байв. Бичиг үсэг мэдэх төдий хүн гэж бичсэн байдаг шүү дээ?

 

-Жанжны боловсролын хэр хэмжээг өнөөгийн өндөрлөгөөс дүгнэж хэлэх бус академич Т.Намжил гуайн айлдсанаар тухайн цаг үеийн нь орчинтай холбож үзэх нь зөв болов уу. Өнөө л Баабар гэгч “Нүүдэл суудал” номондоо, “Тэрбээр /Сүхбаатар/ бичиг үсэгтэйгээс цаашгүй, бусадтайгаа харьцуулахад бага боловсролтой, санхүү, засаг захиргаа гэх мэтчилэнгийн алсын хараа, дипломат ёс шаардсан практик шинжтэй ажилд чигчийн чинээ ойлголт байсангүй. Сүхбаатар улстөр, нийгмийн явдал тэр дундаа большевик суртлын талаар юу ч ойлгодоггүй нусгай жаал, хөдөөний гэнэн амьтан” гэж эх орон ард түмнийхээ төлөө амь биеэ хайрлалгүй зүтгэсэн хүнийг дэндүү бүдүүлэг, ёс суртахуунгүй дайран доромжилж харааж зүхсэн нь Баабар өөрийнхөө боловсролын хэр хэмжээг харуулж байгаа хэрэг юм.

 

-Тэр үед нэлээд боловсролтой, нэр хүндтэй хүн л Дээд, Доод хурлын гишүүн болж байсан байх даа?

 

-Тийм. Баабар гэгч Сүхбаатар жанжны барааг нь ч хараагүй 1960- аад оны хүн байж юуг үндэслэж ийм бүдүүлэг үг хэлж байна вэ. Түүний ичгүүр сонжуураа гээсэн хуурмаг үгэнд нь ард түмэн хууртагдахгүй. Түүнд зөвлөхөд, үгээ бодож хэлж, даруухан байвал зүгээрсэн дээ. Эх сурвалжаас үзэхэд Сүхбаатар жанжин хувьсгалт бүлгийн гишүүдийнхээ дунд хэний ч царай харахааргүй боловсролтой хүний нэг байж. Тухайлбал, Богд хаант Монгол Улсын Засгийн газрын дэргэдэх Доод хуралд Монгол Ардын Намаас Д.Сүхбаатар жанжин, Догсом гуай хоёр гишүүн байсан байгаа юм. Тухайн үед ард түмэндээ их нэр хүндтэй, эрдэм номтой боловсролтой хүн л Дээд, Доод хуралд гишүүнээр сонгогддог байв. Д.Сүхбаатар жанжин 1919 оны арваннэгдүгээр сарын 17-нд Доод хуралд,

-Морин өртөөний албыг автомашинаар солих

-Чулуун нүүрс, давсны орд зэрэг байгалийн баялгийг улсын хамгаалалтад авах

-Сургууль байгуулж хүүхдүүдийг багаас нь бичиг үсэгт сургах

-Хүнсний төрөл бүрийн ургамал тариалж газар тариаланг хөгжүүлэх

-Мал сүргээ эрүүлжүүлэх зэрэг ард түмнийхээ амьдралыг дээшлүүлж, улс орноо хөгжүүлэхийг эрмэлзэн 14 чухал санал дэвшүүлсэн нь эдүгээ Монгол Ардын Намын архивт хадгалагдаж буй.

 

-Д.Сүхбаатар жанжинг мөрийтэй тоглоомчин байсан гээд байгаа. Энэ хэр үндэслэлтэй вэ?

 

-“Д.Сүхбаатар мөрийтэй тоглох дуртай хүн байж. Тэрбээр 1920 онд Зөвлөлт Орос Улсад явахдаа зардлаараа тоглочихсон тул гэрээ зараад, эхнэр хүүхдээ айлын пинд үлдээгээд явсан байдаг. Түүнийг нас барахад нь мөрийнд алдсан нэлээд өр гарч ирснийг нь Засгийн газраас төлж цайруулжээ” гэж Баабар бичсэн байгаа юм. Басхүү Т.Санаа гэгч “Маш нууц” сонины 2009 оны 31 дүгээрт, “Сүхбаатар мөрийтэй тоглоомд нэлээд дуртай нэгэн байж. Богдын сангаас өгсөн Орос Улсад очих зардлын мөнгөөрөө мөрийтэй тоглож алдаад сандрахдаа гэрээ зарж зардал хийж Умар зүг рүү одсон байна” хэмээн Баабарын худал бурсныг нь хуулбарлан хачир нэмж жанжны нэрийг гутаан, Баабарт тал засч буухиа нь болжээ. Архивын эх сурвалж, хамтран зүтгэгчдийнх нь дурсамжууд тэдний үг үндэслэлгүй худал, зохиомол гүтгэлэг болохыг барин тавин батална.

“Жанжин Сүхбаатар чөлөөт цагаараа журамт цэргийн штабын дарга П.И.Литвенцов / Эрдэнэдорж/, большевик сургагч Васильев нартай шатар, даам, цэргүүдтэйгээ шагай харвадаг, хөзөр, даалуугаар мөрийтэй тоглосон цэргүүдийг сахилгад суулгадаг байсан” гэж штабын орчуулагч Б.Гомбожав, бие хамгаалагч Д.Батхүү, Загд нар дурсан бичсэн байдаг л даа. Д.Сүхбаатар жанжин Зөвлөлт Орос Улс уруу тусламж хүсэхээр явахад нь Богдын сангаас мөнгө өгөөгүй, тийм баримт архивт ч байдаггүй юм. Түүнийг явахад нь зургаан хүний замын зардал бэлтгэх хэрээс нь хэтэрсэн тун хүндхэн үүрэг тулгарсан. Эх сурвалжаас үзэхэд, тэр гэрийг, Янжмаа гуай гэзэгнийхээ даруулгын хамт зарж замын зардалд нь нэмэрлэснийг дурсамждаа хэдэнтээ бичжээ. Чингээд зардал нь хүрэхгүй болохоор Д.Сүхбаатар жанжин Дэд зэрэглэлийн шилэн жинс, тогосын отгоо Зүүн хүрээний Хайлан жасад барьцаалан Ардын намын гишүүн Ө.Дэндэвийн нэр дээр сарын зургаан лангийн хүүтэй 150 лан мөнгө зээлж замын зардалдаа нэмэрлэсэн байдаг. С.Данзан гуай “Хураангуй” сэтгүүлийн 1923 оны 69 дүгээрт “Сүхбаатар угаасаа үгээгүй хүн болох тул нэгэнт Орос газар явахад зарах мөнгөнд ихэд гачигдаж гишүүдээс хураахад Д.Сүхбаатар өөрийн гэр зэргийг худалдан зарж мөнгө зээлдэн хурааваас зохих мөнгийг гүйцэтгэн өгсөн бөлгөө” гэжээ.

 

-Түүнийг В.И.Ленинтэй уулзсан гэсэн дуртгал, дурсамж цөөнгүй бий. Гэтэл сүүлийн үед уулзаагүй гээд байдаг?

 

-Ц.Цэрэн гэгч “Өдрийн сонин”-ы 2011 оны 265 дугаарт “Жанжин Сүхбаатар Их удирдагч Ленинтэй уулзсан гэж мунхруулсаар байх уу?” гэсэн өгүүлэлдээ “Сүхбаатар Ленин хоёр уулзсан гэх нотолгоо огт байдаггүй. Ийнхүү Сүхбаатар, Ленин хоёр уулзсан эсэх нь тодорхойгүй бараг уулзаагүй боловч ийм нэгэн домгийг ХХI зуун гарчихаад байхад ярьсаар л байна. Ленин, Сүхбаатар хоёр уулзсан гэж Монголын залуу үеийнхний тархийг ийм домгоор мунхруулсаар байх нь хортой юм. Түүхийг завхруулж үлгэр домог ярьж байсан бол одоо түүнийгээ засч залруулах цаг хэдийнэ болжээ” хэмээн Ардын нам, ард түмний бүтээсэн түүхэн үйл явдал уруу хуурмаг мэдэмхийрэн эрээ цээргүй дэндүү бүдүүлгээр дайрч зүхжээ. В.И.Лениний нарийн бичгийн дарга, хатагтай Л.Фотиевагийн 1921 оны арваннэгдүгээр сарын 2-ны өдрийн протоколд, “Ленин энэ өдөр С.Данзан тэргүүтэй дөрвөн төлөөлөгч /Б.Цэрэндорж, Д.Сүхбаатар, Ширнэндамдин/ басхүү дагалдан яваа дөрвөн хүний хамт /орчуулагч Эрдэнэбатхан, нарийн бичгийн дарга Б.Даваа, цэрэг А.Мягмар, Өлзий/ нарын найман хүнийг хүлээн авч уулзлаа гэж бичсэнээс үзэхэд Д.Сүхбаатар жанжин аугаа Ленинтэй гарцаагүй уулзсан байгаа юм. Миний бие 1969 онд “Намын асуудал” сэтгүүлийн Онол-улстөрийн редакцийг хариуцан ажиллаж байхад энэ түүхт хэлэлцээрт Зөвлөлтийн төлөөлөгчдийн нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ажиллаж асан профессор Л.Е.Берлин гуай намын төв хорооны урилгаар ирсэн л дээ. Түүнийг “Намын амьдрал” сэтгүүлийн эрхлэгч Ц.Намсрай гуайтай уулзахад нь миний бие, орчуулагч Жодов гуайн хамт байлцах завшаан олдсон. Тэгэхэд В.И.Ленин Монголын төлөөлөгчдийг гэрээ бичигт гарын үсэг зурахын өмнөхөн Кремлийн ордонд хүлээж авсан. Уулзалт их нөхөрсөг дотно болсон. Ленин, Монгол Ард Улсын хөрөнгөтний бус замаар хөгжих хэтийн төлөвийн талаар зөвлөгөө өгсөн гэж ярьж байсан.

 

-Д.Бодоо сайдыг хаанаас баривчилж, хэн байцаасан бэ?

 

-Эх сурвалжаас үзэхүл, Д.Бодоо сайдыг Э.Ринчиногийн заавраар Балдандорж даргатай Монголын дотоодыг хамгаалах газрынхан баривчилж, Монгол дахь Оросын Аюулаас хамгаалах газрынханд шилжүүлсэн. Оросын “До” яамны ерөнхий зааварлагч А.Сорокин, “Миний бие хувьсгалын эсэргүү хэрэг, улс оронд аюул учруулж байгаа гэгдэх цэргийн байгууллага, аюултай гэгдэх хувьсгалын эсэргүү бүлэглэлийн тухай тодорхой зүйл юу ч олсонгүй. Баривчилсан сайд /Бодоо/ ноёдыг шууд мөрдөн байцаах ямар ч үндэслэл олсонгүй. Мөрдөн байцаах ажлыг эхлэхээр материал нэхсэн боловч хэн нь ч тодорхой зүйл өгч чадсангүй. Зөвхөн Улсын дотоод хамгаалалтын дарга Багде-дорж /Балдандорж/ амаараа бусдаас сонссон зарим материалыг надад танилцуулсан” гэж 1922 оны зургадугаар сарын 29-нд бичсэн байдаг. Д.Бодоо сайдыг Оросын “До” яамны ерөнхий зааварлагч А.Сорокин, Турар Рисзульев нар байцааж, цаазлах шийдвэр гаргасан нь Д.Бодоо сайдын Шархаданд цаазлуулахын өмнө хэлсэн үг, манай сэтгүүлч О.Баярын 2005 онд “Ноцтой мэдээ” сонинд нийтлүүлсэн өгүүлэл, 1922 онд Монголд ажиллаж асан Оросын сэтгүүлч Д.П.Першиний 1933 онд нийтлүүлсэн дурсамжаас үзэж болно.

 

-Д.Бодоо сайдын Шархадны энгэрт хэлсэн үгээс цухасхан дурсахгүй юу?

 

-1922 оны есдүгээр сарын 31-ний өдрийн үүрээр Оросын “До” яамны монгол дахь Аюулаас хамгаалах газрынханд буудуулахын өмнө, “... Миний бие улс эх орныхоо төлөө эрийн цээнд хүрч, ухаан суусан цагаасаа чадах хэрээрээ зүтгэж, энэ Ардын нам, засаг төрийг байгуулалцсан бөлгөө. Санаа зорилго нэгтэй нөхдийнхөө хамт элдэв зовлон зүдгүүрийг туулж байгуулалцсан засаг төрийнхөө эсрэг хар буруу санаа өвөрлөж, үйлдсэн хэрэг, хорлол хүргэсэн үйл энэ хэр надад үгүй болой. Засгийн газрын санал, Богд хааны зарлигаар олгох гэсэн Зоригт баатар бэйсээс татгалзсан минь буруу биш юм бол ингэтлээ цаазлуулах яланд унах хэрэг хийгээгүй ээ. Миний бие завсрын Ринчиног бодвол Монгол Улсынхаа төлөө цохилох зүрхтэй, хийсэн юмтай хүн. Ардын засгийн дэргэд Оросоос суулгасан төрийн хутгуур Ринчиногоор ард олноо дарангуйлан зайдагнуулахыг би хүсээгүйгээс өнөөдөр эд нар намайг цаазлан тонилгох гэж байна. Миний бие амьдралдаа буян нүглийн аль алийг нь хийж явсан ч ингэтлээ буруу зөвөө дуулалгүй цаазлуулах хэрэг ерөөсөө хийгээгүй. Эд нар /Э.Ринчино, А.Сорокин, К.Баторун, Турар Рыскульев, Яков Блюмкин/ өнөөдөр намайг цаазлан тонилгоод, маргааш бусад нөхрийг маань, та нарыг ч устгана бий. Хойд төрөлдөө хүмүүний биеийг олж дахин төрөх болтугай...” гэсэн байдаг.

 

-“Өдрийн сонин”-ы нэг дугаарт “Ринчино байгаагүй бол энэ тусгаар тогтнол эргэлзээтэй байх байсан” гэж Баабар бичжээ. Та энэ тухай юу хэлэхсэн бол?

 

-Монгол Ардын Нам байгуулагдсан хийгээд манай улсын тусгаар тогтнолд Ринчино гэгч ямар ч холбогдолгүй. Тухайн үед манай ард түмэн Монгол Ардын Намынхаа удирдлагаар өөрсдийн зориг хүчээр тусгаар тогтнолоо олж тунхаглах тийм улстөр, нийгмийн тохироо бүрэлдээд байсан юм. Ринчиногийн Монгол Улсын тусгаар тогтнолыг устгаж, Зөвлөлт Орос Улстай нэгтгэх үйл ажиллагааг нь тэр үед Д.Сүхбаатар жанжин алхам бүрт нь эрс эсэргүүцсэн байдаг.

 

-Энэ асуудлаас болж жанжныг хэлмэгдүүлсэн байх даа?

 

-Тийм. 1922 оны эхэн үеэс Ринчино, “До” яамныхан Д.Сүхбаатарыг сайдаас нь огцруулахын тулд хуурмагаар элдэв хэрэгт холбогдуулан ихээхэн хавчиж хэвийн ажиллах боломжгүй болгосон байдаг. Үүнээс Д.Сүхбаатар 1922 оны эхээр Монгол Ардын Намын Төв хороо, Засгийн газарт бичсэн хоёр дахь өргөдөлдөө, “Бүх цэргийн жанжин миний бие хэзээ ч Улсын ажлыг хийдүүлээгүй үнэнч шударгаар төр болоод түмнийхээ төлөө зүтгэж явсан. Энгийн ажил ч болсон олгож өгнө үү...” гэж бичжээ. Түүний өргөдлийн дагуу Монгол Ардын Намын Төв хороо, тусгай комисс томилон шалгаад, “Жанжин Сүхбаатар албан ажил, үүргээ цалгардуулан хийдүүлсэн удаа ер үгүй. Харин ёс журмын дагуу үнэнч шударгаар сайн ажиллаж буйг нь...” гэж онцлон тэмдэглээд маргааныг зогсоож, зохицож ажиллахыг Э.Ринчинод үүрэг болгосон байгаа юм. Гэтэл тэрбээр Монгол Ардын Намын Төв хорооны удирдамжийг огтхон ч тоож үзэлгүй 1922 оны арванхоёрдугаар сарын 7-ны өдөр жанжинг оролцуулалгүй “Бүх цэргийн зөвлөл”-ийг Монгол дахь “До” яамны ерөнхий зааварлагч А.Сорокин, чекистүүдийн ахлагч, Оросын Аюулаас хамгаалах газрын дарга К.Баторун, А.Старков /Цэргийн яамны зөвлөх түшмэл, П.И.Литвенцов Эрдэнэдорж/, Хатанбаатар Магсаржав, Букатов нарын бүрэлдэхүүнтэй нууцаар хуралдуулан Д.Сүхбаатарыг огцруулж, Магсаржавыг цэргийн яамны сайдаар томилсон шийдвэр гаргасан.

 

-Монгол Ардын Намын анхдугаар их хурлаас дүрвэгчдийн Засгийн газар байгуулж, Монгол дахь цагааны цэргийг цохиж өгөөч гэж Зөвлөлт Орос Улсаас гуйсан гэж бичсэн байсан?

 

-Л.Баабар гэгч 2012 оны “Өдрийн сонин”-ы 109 дүгээрт хэвлүүлсэн “Түүхийн шинэ хэлмэгдүүлэл” гэсэн өгүүлэлдээ, “Тэндээс дүрвэгчдийн Засгийн газар байгуулж, тэр Засгийн газар нь Монголд байгаа цагааны цэргийг очиж цохиж өгөөч гэж Зөвлөлт Оросоос гуйж, тэрийг нь Зөвлөлт засгийг төлөөлж Ринчино зөвшөөрсөн...” гэж мэдэмхийрэн худал бурсан байгаа юм. Эх сурвалжаас үзэхүл, тус их хурлаас дүрвэгчдийн Засгийн газар байгуулаагүй. Үндсэн гурван асуудал хэлэлцэж шийдвэр гаргасан.

Д.Сүхбаатар зэрэг Монголын хувьсгалчид 1920 оны арваннэгдүгээр сард Эрхүү хотноо байхдаа жанжны хүчин зүтгэлээр Монгол дахь цагааны дээрэмчдийг хамтын хүчээр хөөн зайлуулах тухай АДБН Улсын Ерөнхий сайд Н.Буров, Зөвлөлт Орос Улсын Гадаад хэргийн Ардын комиссариатын бүрэн эрхт төлөөлөгч Борис Шумяцкий, Эрхүү дэх Улаан армийн Кубаны V морьт дивизийн захирагч Писарев, Позерин нартай нэг бүрчлэн уулзаж, арваннэгдүгээр сарын 2-нд Д.Сүхбаатар, П.И.Литвенцов Эрдэнэдорж нарын гарын үсэгтэй албан тоот гардуулсан. Эрхүү хот дахь Зөвлөлт Орос Улсын засаг захиргаа, цэргийн удирдлагууд цагааны дээрэмчдийг Монголоос хамтын хүчээр хөөн зайлуулахыг зөвшөөрч, Монгол Улс уруу цэрэг оруулахыг Оросын коммунист намын улстөрийн товчоо, Засгийн газар уламжлахаар тохирсон учир намын их хуралд энэ асуудал яригдаагүй. Э.Ринчино Зөвлөлт Орос Улсыг төлөөлж байгаагүй, их хуралд ч оролцоогүй.

 

-Мөн Ринчиног хөрөнгөтний бус хөгжлийн зам гэсэн онол боловсруулсан гээд байгаа?

 

-Баабар дээрх өгүүлэлдээ, “Ринчино бол хувьсгалын томоохон онолч байсан. Тиймээс хөрөнгөт бус хөгжлийн зам гэсэн онолыг боловсруулж түүндээ тулгуурлан Монголын анхны үндсэн хуулийн эхийг барьж авсан” гэж хуурмагаар мэдэмхийрчээ. Хоцрогдсон бага буурай орнууд ялсан пролетарийн орны тусламжид тулгуурлан хөрөнгөт бус замаар хөгжиж болохыг З.Маркс, В.И.Ленин нар анх удаа боловсруулсныг энэ хүн мэддэггүй нь тун хачирхалтай. Мөн тэрбээр “Ринчино нь аллагыг бол зохион байгуулж байсан. Д.Бодоо, С.Данзан нарыг цааш харуулсан ажиллагаа бол Ринчиногийнх” хэмээн зөв бичжээ. Ринчино нь Монголд дөрвөн жил гаруй хугацаанд байхдаа эрх мэдлээ ашиглан эх орноо гэсэн сэтгэлтэй үндэсний хувьсгалч ардчилсан үзэлтэй үй олон сэхээтний цус, нулимсаар гараа угаасан зартай алан хядагч, хутган үймүүлэгч байсан. Энэ тухай Монгол Ардын Намын баримт бичигт “Ринчиногийн Монголд үйлдсэн нүгэл нь байгуулсан гавьяанаасаа хавьгүй дээгүүр оргилон, Монголын эх оронч хувьсгалч ардчилсан үзэлтнүүдийг өөр хооронд нь мөргөлдүүлэн Монгол дахь хэлмэгдүүлэлтийн хар шуургыг эхлүүлсэн ба Монгол Улсыг буруу замаар будаа тээхэд хүргэсэн юм” гэсэн байдаг.

 

-Эцэст нь худал бурагчдын тухай юу хэлэхсэн бол?

 

-Алтан нарыг алгаар хааж болдоггүйн адил Баабар /Б.Бат- Эрдэнэ/ Ринчиногийн Монголд үйлдсэн бузар хар нүглийг нь үгүйсгэн “бүхий л юмыг Ринчино бүтээсэн” хэмээн элдвээр хаацайлан тэнгэрт тултал магтсан ч “булавч бултайна” гэгчээр бузар хар нүглийг нь яав ч цайруулж чадахгүй ээ. Тэрбээр Улаанбаатар хотноо болсон Монголч эрдэмтдийн VII их хуралд “Ринчино ба Монголын хувьсгал” гэсэн илтгэл тавьсан. Д.Сүхбаатарыг муучлан гутаах талаар хөрөнгөт ертөнцөд бүр нэрд гарсан Японы Футаки Хирошийн буухиа нь болж элдвээр муучлан Д.Сүхбаатарын эсрэг үзэлтнүүдэд өгөөш тавьж туслан үзэл бодлоо тод харууллаа. Чингээд ард түмэн, хойч үеэ хүндэтгэн, архив үзэж чаддаггүй юм бол Д.Сүхбаатарын тухай эрдэмтэн мэргэдийнхээ туурвисан бүтээлийг үзэж, зөв сэтгэж “Хүн үгэнд үхдэг” гэсэн өвөг дээдсийнхээ сургаалыг дээдэлж, эх орноо гэсэн сэтгэлээр үнэн зөв бичиж, ёс суртахуунтай, даруухан байгаасай гэж ахмад багшийн хувьд зөвлөе.

 

Т.ЗҮРХ

 

"Монголын үнэн" сонин


Чой.Лувсанжав: Д.Бодоог Элбэгдорж Ринчино егүүтгэсэн
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (2)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно
Зочин
баабар элбэгдөржийн захи********гаар бичсэн. хэлмэгдүүлэлтийг эхлүүлэх ни л дэ

2013-07-09 | 14:50:29 | 183.177.99.86 |

Зочин
Баабар Элбэгдөрж нар ********

2013-07-08 | 00:04:37 | 103.11.195.183 |


   



Умард тэнгисийн хясаа Өвөр Монголд-Фото мэдээ
19:22
Хятад-Ази-Европын 8 дахь удаагийн экспо нээгдэлээ
19:19

Шиньжяны Өрөмч хотод "Торгоны зам дахь шинэ боломж, шинэ эрч хүч" сэдэвтэй Хятад-Ази-Европын 8-р яармаг  6-р сарын 26-ны өдөр Шиньжяны олон улсын хурал дээр дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн зочид хамтын ажиллагаа, хөгжлийн эрэлхийлэлт болон хөгжлийн боломжуудыг хуваалцажээ.

Хятад-Ази-Европын 8 дахь удаагийн экспо нээгдэлээ

Шиньжяны Өрөмч хотод "Торгоны зам дахь шинэ боломж, шинэ эрч хүч" сэдэвтэй Хятад-Ази-Европын 8-р яармаг  6-р сарын 26-ны өдөр Шиньжяны олон улсын хурал дээр дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн зочид хамтын ажиллагаа, хөгжлийн эрэлхийлэлт болон хөгжлийн боломжуудыг хуваалцажээ.

»»
Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Говь-Алтай аймагт ажиллаж байна
19:11

Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Говь-Алтай аймагт ажиллаж байгаа бөгөөд эхлээд Есөнбулаг сумын иргэдтэй уулзалт хийлээ. Энэ үеэр тэрбээр “2024 оны УИХ-ын сонгуулийн үр дүнгээр парламентад 126 гишүүн сонгогдож, нийгмийн олон салбарын төлөөлөл шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж эхэллээ. Үүний үр дүнд төлөөллийн чадвар сайжирч, ардчилсан тогтолцоо бэхжиж, улс төрийн намууд төлөвших боломж бүрдэх болно” гэдгийг онцлон тэмдэглэв.

Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Говь-Алтай аймагт ажиллаж байна

Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Говь-Алтай аймагт ажиллаж байгаа бөгөөд эхлээд Есөнбулаг сумын иргэдтэй уулзалт хийлээ. Энэ үеэр тэрбээр “2024 оны УИХ-ын сонгуулийн үр дүнгээр парламентад 126 гишүүн сонгогдож, нийгмийн олон салбарын төлөөлөл шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж эхэллээ. Үүний үр дүнд төлөөллийн чадвар сайжирч, ардчилсан тогтолцоо бэхжиж, улс төрийн намууд төлөвших боломж бүрдэх болно” гэдгийг онцлон тэмдэглэв.

»»
Адель урлагийн салбараас завсарлага авна
12:36

Дуучин Адель дуу хөгжмийн салбараас томоохон завсарлага авах бололтой. Тэрбээр Германы “ZDF” телевизийн нэвтрүүлэгт 

Адель урлагийн салбараас завсарлага авна

Дуучин Адель дуу хөгжмийн салбараас томоохон завсарлага авах бололтой. Тэрбээр Германы “ZDF” телевизийн нэвтрүүлэгт 

»»
Нийтийн тээврийн 16 чиглэлд түр хугацаанд өөрчлөлт орууллаа
12:32

Авто замын өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажил хийгдэхтэй холбогдуулан нийтийн тээврийн 16 чиглэлд түр хугацаанд өөрчлөлт оруулжээ.

Нийтийн тээврийн 16 чиглэлд түр хугацаанд өөрчлөлт орууллаа

Авто замын өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажил хийгдэхтэй холбогдуулан нийтийн тээврийн 16 чиглэлд түр хугацаанд өөрчлөлт оруулжээ.

»»
Бангладешт болсон үймээний улмаас 32 хүн амиа алджээ
12:31

Бангладешийн эрх баригчид улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг зарлаж, интернэтийн сүлжээг хаасан ба зарим газарт 

Бангладешт болсон үймээний улмаас 32 хүн амиа алджээ

Бангладешийн эрх баригчид улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг зарлаж, интернэтийн сүлжээг хаасан ба зарим газарт 

»»
Дахин төлөвлөсөн 290 айлын орон сууцыг энэ оны IV улиралд ашиглалтад оруулна
12:08

Иргэдийн эрүүл аюулгүй, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар болон Нийслэлийн орон сууцны корпорациас Хан-Уул дүүргийн 10 дугаар хорооны ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай хоёр орон сууцны барилгыг буулгаж, дахин төлөвлөн, шинээр барилгажуулах төслийг хэрэгжүүлж буй.

Дахин төлөвлөсөн 290 айлын орон сууцыг энэ оны IV улиралд ашиглалтад оруулна

Иргэдийн эрүүл аюулгүй, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар болон Нийслэлийн орон сууцны корпорациас Хан-Уул дүүргийн 10 дугаар хорооны ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай хоёр орон сууцны барилгыг буулгаж, дахин төлөвлөн, шинээр барилгажуулах төслийг хэрэгжүүлж буй.

»»
Саппорогийн аюулгүйн тойргоос 25 дугаар эмийн сан хүртэл 11гд магистралийн дулааны шугамыг өргөтгөн шинэчилж байна
12:05

Нийслэлийн 18 байршилд 15.6 км дулааны магистраль шугамыг долоодугаар сарын 16-ны өдрөөс шинэчилж эхэлсэн.

Саппорогийн аюулгүйн тойргоос 25 дугаар эмийн сан хүртэл 11гд магистралийн дулааны шугамыг өргөтгөн шинэчилж байна

Нийслэлийн 18 байршилд 15.6 км дулааны магистраль шугамыг долоодугаар сарын 16-ны өдрөөс шинэчилж эхэлсэн.

»»
Нийслэлийн сонгуулийн хороог есөн хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулна
12:00

НИТХ-ын Зөвлөлийн хуралдаанаар Нийслэлийн Сонгуулийн хороо байгуулах тухай хэлэлцлээ.

Нийслэлийн сонгуулийн хороог есөн хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулна

НИТХ-ын Зөвлөлийн хуралдаанаар Нийслэлийн Сонгуулийн хороо байгуулах тухай хэлэлцлээ.

»»
Хавдрын шалтгаант нас баралт дэлхийд 17 хувь байхад Монголд 24 хувьтай байна
11:02

Эрүүл мэндийн сайд Т.Мөнхсайхан Хавдар судлалын үндэсний төвд ажиллаж, эмч, үйлчлүүлэгчидтэй уулзаж, санал солилцлоо. 

Хавдрын шалтгаант нас баралт дэлхийд 17 хувь байхад Монголд 24 хувьтай байна

Эрүүл мэндийн сайд Т.Мөнхсайхан Хавдар судлалын үндэсний төвд ажиллаж, эмч, үйлчлүүлэгчидтэй уулзаж, санал солилцлоо. 

»»
Амралтын өдрүүдэд дуу цахилгаантай аадар бороо орно
10:21

Малчид, иргэд, тээвэрчид, аялагчдад зориулсан мэдээ: 20-нд төвийн аймгуудын нутгаар, 21-нд төв болон зүүн аймгуудын нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно.

Амралтын өдрүүдэд дуу цахилгаантай аадар бороо орно

Малчид, иргэд, тээвэрчид, аялагчдад зориулсан мэдээ: 20-нд төвийн аймгуудын нутгаар, 21-нд төв болон зүүн аймгуудын нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно.

»»
Он гарсаар 11 аймгийн 36 суманд 90 удаагийн ой хээрийн түймэр гарчээ
10:20

Улсын хэмжээнд долдугаар сарын 17-ны өдрийн байдлаар Булган, Дархан-Уул, Дорнод, Сүхбаатар, Сэлэнгэ, Ховд, Хөвсгөл, 

Он гарсаар 11 аймгийн 36 суманд 90 удаагийн ой хээрийн түймэр гарчээ

Улсын хэмжээнд долдугаар сарын 17-ны өдрийн байдлаар Булган, Дархан-Уул, Дорнод, Сүхбаатар, Сэлэнгэ, Ховд, Хөвсгөл, 

»»
Сургууль бүр өөрийн гал тогоотой болно
10:19

Боловсрол шинжлэх ухааны яам /БШУЯ/-наас 2023-2024 оны хичээлийн жилийн зорилго, зорилтын биелэлтийг дүгнэх хүрээнд 

Сургууль бүр өөрийн гал тогоотой болно

Боловсрол шинжлэх ухааны яам /БШУЯ/-наас 2023-2024 оны хичээлийн жилийн зорилго, зорилтын биелэлтийг дүгнэх хүрээнд 

»»
"The Mongolz" Бразилын багт хожигдсоноор "Esports World Cup 2024" тэмцээнээ өндөрлүүлж, есдүгээр байрт шалгарлаа
10:08

Саудын Арабын Рияад хотод "Esports World Cup 2024" буюу цахим спортын төрлүүдийг багтаасан 60 сая ам.долларын шагналын сантай томоохон тэмцээн болж буй.

Саудын Арабын Рияад хотод "Esports World Cup 2024" буюу цахим спортын төрлүүдийг багтаасан 60 сая ам.долларын шагналын сантай томоохон тэмцээн болж буй.

»»
Кофейн залуучуудад хэрхэн нөлөөлдөг вэ
09:48

Өсвөр насны Титус Ян өглөө нь нэг шил ногоон цай ууж, үдээс хойш “bubble tea” эсвэл энергийн ундаа ууж, дараа нь хийжүүлсэн ундаа, болж өгвөл кола уудаг байна.  

Кофейн залуучуудад хэрхэн нөлөөлдөг вэ

Өсвөр насны Титус Ян өглөө нь нэг шил ногоон цай ууж, үдээс хойш “bubble tea” эсвэл энергийн ундаа ууж, дараа нь хийжүүлсэн ундаа, болж өгвөл кола уудаг байна.  

»»
Дахин төлөвлөсөн 290 айлын орон сууцыг энэ оны IV улиралд ашиглалтад оруулна
09:45

Иргэдийн эрүүл аюулгүй, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар болон 

Дахин төлөвлөсөн 290 айлын орон сууцыг энэ оны IV улиралд ашиглалтад оруулна

Иргэдийн эрүүл аюулгүй, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар болон 

»»
Сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэгт холбогдох шүүх хурал өнөөдөр үргэлжилнэ
09:38

"Zarig.mn" сайтын эрхлэгч, сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэгт холбогдох хэргийн гэм буруугийн шүүх хурал өнөөдөр болно. 

Сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэгт холбогдох шүүх хурал өнөөдөр үргэлжилнэ

"Zarig.mn" сайтын эрхлэгч, сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэгт холбогдох хэргийн гэм буруугийн шүүх хурал өнөөдөр болно. 

»»
Орон нутгийн сонгуулийг аравдугаар сарын 11-нд зохион байгуулна
19:31

Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын сонгуулийг ирэх аравдугаар сарын 11-ний баасан гарагт 

Орон нутгийн сонгуулийг аравдугаар сарын 11-нд зохион байгуулна

Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын сонгуулийг ирэх аравдугаар сарын 11-ний баасан гарагт 

»»
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Гадаа +25 градус үед машин дотор +45-55 градус болдог
18:50

Гадаа +25 хэмийн халуун өдөр машин доторх температур 10 минутанд +45-аас +55 хэм хүрдэг байна. 

СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Гадаа +25 градус үед машин дотор +45-55 градус болдог

Гадаа +25 хэмийн халуун өдөр машин доторх температур 10 минутанд +45-аас +55 хэм хүрдэг байна. 

»»
Дархан аварга А.Сүхбат Сэргэлэн сумынхаа 100 жилийн ойн баяр наадамд зодоглож байна
18:46

Төв аймгийн Сэргэлэн сумын 100 жилийн ойн баяр наадамд өнөөдөр эхэллээ.

Дархан аварга А.Сүхбат Сэргэлэн сумынхаа 100 жилийн ойн баяр наадамд зодоглож байна

Төв аймгийн Сэргэлэн сумын 100 жилийн ойн баяр наадамд өнөөдөр эхэллээ.

»»
“Эмми”-гийн шагналд нэр дэвшигчдийг танилцуулжээ
18:45

ЛОС-АНЖЕЛЕС, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /France24/. XVII зууны эхэн үеийн Япон оронд үзэгчдийг аваачих “Shogun” 

“Эмми”-гийн шагналд нэр дэвшигчдийг танилцуулжээ

ЛОС-АНЖЕЛЕС, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /France24/. XVII зууны эхэн үеийн Япон оронд үзэгчдийг аваачих “Shogun” 

»»
36 сургуулийн 23.188 сурагч 3 ээлжээр хичээллэх нөхцөл үүсэж байна
17:36

Засгийн газар 2023 оны 6 дугаар сарын 21-нд "Ерөнхий боловсролын сургуулийн ачааллыг бууруулах, хүртээмжийг 

36 сургуулийн 23.188 сурагч 3 ээлжээр хичээллэх нөхцөл үүсэж байна

Засгийн газар 2023 оны 6 дугаар сарын 21-нд "Ерөнхий боловсролын сургуулийн ачааллыг бууруулах, хүртээмжийг 

»»
Хөвсгөл аймгийн Ханх суманд 3.5 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ
17:35

Хөвсгөл аймгийн Ханх сумын төвөөс баруун урд зүгт өнөөдөр 42 км зайд 04:38:42 цагт 3.5 магнитуд хүчтэй газар хөдлөлт болжээ.

Хөвсгөл аймгийн Ханх суманд 3.5 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

Хөвсгөл аймгийн Ханх сумын төвөөс баруун урд зүгт өнөөдөр 42 км зайд 04:38:42 цагт 3.5 магнитуд хүчтэй газар хөдлөлт болжээ.

»»
“Нью-Йорк Таймс” XXI зууны шилдэг 100 номыг нэрлэлээ
17:34

НЬЮ-ЙОРК, 2024 оны долоодугаар сарын 17 /Forbes/. Америкийн “Нью-Йорк Таймс” сонины редакц XXI зууны шилдэг 100 

“Нью-Йорк Таймс” XXI зууны шилдэг 100 номыг нэрлэлээ

НЬЮ-ЙОРК, 2024 оны долоодугаар сарын 17 /Forbes/. Америкийн “Нью-Йорк Таймс” сонины редакц XXI зууны шилдэг 100 

»»
Өвөлжилтийн бэлтгэл ажлын хүрээнд 50 мянган тонн шахмал түлш нөөцлөөд байна
13:18

2024-2025 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах, төвийн дүүргийн иргэдийг шахмал түлшээр хангах ажлын хүрээнд хийгдэж буй ажил арга хэмжээний асуудлаар Нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон, агаар орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч Л.Хосбаяр Тавантолгой түлш ХХК, Нийслэлийн агаар орчны бохирдолтой тэмцэх газрын төлөөлөлтэй уулзлаа.

Өвөлжилтийн бэлтгэл ажлын хүрээнд 50 мянган тонн шахмал түлш нөөцлөөд байна

2024-2025 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах, төвийн дүүргийн иргэдийг шахмал түлшээр хангах ажлын хүрээнд хийгдэж буй ажил арга хэмжээний асуудлаар Нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон, агаар орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч Л.Хосбаяр Тавантолгой түлш ХХК, Нийслэлийн агаар орчны бохирдолтой тэмцэх газрын төлөөлөлтэй уулзлаа.

»»
Өнөөдрийн байдлаар 15 төрлийн 1,2 сая цэцэг суулгаад байна
13:05

Улаанбаатар хотын ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр 15 нэр зүйлийн 1.5 сая орчим цэцэг тарихаар төлөвлөсөн. Өнөөдрийн байдлаар мандарваа, хун цэцэг, хилэн цэцэг, алаг нүдэн, мандарваа, халгана, астра, бербиния, энхэлгэнэ, хумсан гэх мэт 15 төрлийн  1.2 сая  цэцгийг тариад байна. 

Өнөөдрийн байдлаар 15 төрлийн 1,2 сая цэцэг суулгаад байна

Улаанбаатар хотын ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр 15 нэр зүйлийн 1.5 сая орчим цэцэг тарихаар төлөвлөсөн. Өнөөдрийн байдлаар мандарваа, хун цэцэг, хилэн цэцэг, алаг нүдэн, мандарваа, халгана, астра, бербиния, энхэлгэнэ, хумсан гэх мэт 15 төрлийн  1.2 сая  цэцгийг тариад байна. 

»»
Наршилтаас сэргийлэх ЗӨВЛӨМЖ
12:56

Зуны хэт халуун өдрүүдэд зүрх судасны өвчтэй болон, даралт ихсэлттэй хүмүүс дараах зөвлөгөөг баримталж, хурц нартай, 

Наршилтаас сэргийлэх ЗӨВЛӨМЖ

Зуны хэт халуун өдрүүдэд зүрх судасны өвчтэй болон, даралт ихсэлттэй хүмүүс дараах зөвлөгөөг баримталж, хурц нартай, 

»»
НӨАТ-ын буцаалтыг энэ 7 хоногт шилжүүлнэ
12:51

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын буцаан олголт улирал улирлаар иргэдийн дансанд ордог. Тэгвэл энэ оны хоёрдугаар 

НӨАТ-ын буцаалтыг энэ 7 хоногт шилжүүлнэ

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын буцаан олголт улирал улирлаар иргэдийн дансанд ордог. Тэгвэл энэ оны хоёрдугаар 

»»
Дансаа амраая
12:51

Санхүүгийн боловсрол ба сахилга бат

Дансаа амраая

Санхүүгийн боловсрол ба сахилга бат

»»
Өгий нуур руу орсон хүмүүсийн бие дээр тууралт гарчээ
12:36

Наадмын амралтын өдөр зургаан хоног үргэлжилсэн. Эдгээр өдрүүдэд 357.916 тээврийн хэрэгсэл нийслэлээр орон нутгийн 

Өгий нуур руу орсон хүмүүсийн бие дээр тууралт гарчээ

Наадмын амралтын өдөр зургаан хоног үргэлжилсэн. Эдгээр өдрүүдэд 357.916 тээврийн хэрэгсэл нийслэлээр орон нутгийн 

»»
Хятадад томоохон худалдааны төвд гал гарч 16 хүн нас баржээ
12:22

Хятадын баруун өмнөд хэсгийн Зигонг хотод лхагва гарагийн орой гарсан томоохон түймрийн улмаас 16 хүн амиа алджээ. 

Хятадад томоохон худалдааны төвд гал гарч 16 хүн нас баржээ

Хятадын баруун өмнөд хэсгийн Зигонг хотод лхагва гарагийн орой гарсан томоохон түймрийн улмаас 16 хүн амиа алджээ. 

»»
Бүжигчин А.Түвшинбаяр Сөүлийн уралдаанд түрүүлжээ
12:21

Улаанбаатар, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /МОНЦАМЭ/. Солонгосын Сөүл хотод олон улсын гоцлол бүжигчдийн тэмцээн 

Бүжигчин А.Түвшинбаяр Сөүлийн уралдаанд түрүүлжээ

Улаанбаатар, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /МОНЦАМЭ/. Солонгосын Сөүл хотод олон улсын гоцлол бүжигчдийн тэмцээн 

»»
Хүүхдүүд могойг олс, уяатай андуурч, хатгуулж байна
12:07

Сүүлийн жилүүдэд үерийн ус, автомашинаар дамжин суурин газарт могой орж ирж буй. Энэ жил могой суурин газарт байна 

Хүүхдүүд могойг олс, уяатай андуурч, хатгуулж байна

Сүүлийн жилүүдэд үерийн ус, автомашинаар дамжин суурин газарт могой орж ирж буй. Энэ жил могой суурин газарт байна 

»»
ЦЕГ: Тарвагатай андуурч хүн буудсан хэргийг шалгаж байна
11:59

Цагдаагийн ерөнхий газар өнөөдөр /2024.07.18/ цаг үеийн мэдээллийг хүргэв. Тус мэдээлэлд, “Баяр наадмын өдрүүдэд 

ЦЕГ: Тарвагатай андуурч хүн буудсан хэргийг шалгаж байна

Цагдаагийн ерөнхий газар өнөөдөр /2024.07.18/ цаг үеийн мэдээллийг хүргэв. Тус мэдээлэлд, “Баяр наадмын өдрүүдэд 

»»
Орон нутгийн сонгуульд бие даан нэр дэвшигчид мөрийн хөтөлбөрөө энэ сарын 25-наас өмнө аудитад хүргүүлнэ
11:58

Орон нутгийн Хурлын сонгуульд оролцох нам, эвсэл, бие даан нэр дэвшигч дөрвөн жилийн хугацаанд хэрэгжих сонгуулийн 

Орон нутгийн сонгуульд бие даан нэр дэвшигчид мөрийн хөтөлбөрөө энэ сарын 25-наас өмнө аудитад хүргүүлнэ

Орон нутгийн Хурлын сонгуульд оролцох нам, эвсэл, бие даан нэр дэвшигч дөрвөн жилийн хугацаанд хэрэгжих сонгуулийн 

»»
Буриадын цахилгаан станцад дэлбэрэлт болжээ
11:27

Оросын Ростов атомын цахилгаан эрчим хүчний блокт доголдол гарсны улмаас унтарсан гэж "UNN" агентлаг мэдээлэв. 

Буриадын цахилгаан станцад дэлбэрэлт болжээ

Оросын Ростов атомын цахилгаан эрчим хүчний блокт доголдол гарсны улмаас унтарсан гэж "UNN" агентлаг мэдээлэв. 

»»
Х.Нямбаатар: Ирэх жилийн наадмын барилдааныг үндсэн зүлгэн дээр зохион байгуулах шийдэлд хүрсэн
11:24

Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд шинээр дэвссэн хиймэл зүлэг стандартын шаардлага хангаагүй, халтиргаатай байсантай 

Х.Нямбаатар: Ирэх жилийн наадмын барилдааныг үндсэн зүлгэн дээр зохион байгуулах шийдэлд хүрсэн

Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд шинээр дэвссэн хиймэл зүлэг стандартын шаардлага хангаагүй, халтиргаатай байсантай 

»»
Ж.Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ
11:18

ВАШИНГТОН, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /BBC/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний 

Ж.Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

ВАШИНГТОН, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /BBC/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний 

»»
Эрүүл мэндийн даатгалын хөнгөлөлттэй үнээр хэвтэн эмчлүүлэх боломжтой хувийн 82 эмнэлэг, утас
10:43

Эрүүл мэндийн даатгалаараа хөнгөлөлттэй үнээр хэвтэн эмчлүүлэх боломжтой хувийн 82 эмнэлгүүдийн ШИНЭЧИЛСЭН ЖАГСААЛТ, УТАСНЫ ДУГААРУУД:

Эрүүл мэндийн даатгалын хөнгөлөлттэй үнээр хэвтэн эмчлүүлэх боломжтой хувийн 82 эмнэлэг, утас

Эрүүл мэндийн даатгалаараа хөнгөлөлттэй үнээр хэвтэн эмчлүүлэх боломжтой хувийн 82 эмнэлгүүдийн ШИНЭЧИЛСЭН ЖАГСААЛТ, УТАСНЫ ДУГААРУУД:

»»
“Даншиг наадам-Хүрээ цам 2024” ирэх сарын 3, 4-ний өдрүүдэд болно
21:11

“Даншиг наадам-Хүрээ цам” нь Монголын соёл, шашны зан үйл, уламжлалт хэв шинжийг хадгалсан, өвөрмөц онцлогтой наадам юм. Тус наадмыг НИТХ, НЗДТГ болон Монголын Бурханы шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийд хамтран зохион байгуулдаг уламжлалтай.

“Даншиг наадам-Хүрээ цам 2024” ирэх сарын 3, 4-ний өдрүүдэд болно

“Даншиг наадам-Хүрээ цам” нь Монголын соёл, шашны зан үйл, уламжлалт хэв шинжийг хадгалсан, өвөрмөц онцлогтой наадам юм. Тус наадмыг НИТХ, НЗДТГ болон Монголын Бурханы шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийд хамтран зохион байгуулдаг уламжлалтай.

»»
Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын улмаас 50 орчим Палестинчууд амь үрэгдлээ
19:24

Мягмар гарагт нэг цаг хүрэхгүй хугацаанд Газын өмнөд болон төв хэсэгт Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын 

Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын улмаас 50 орчим Палестинчууд амь үрэгдлээ

Мягмар гарагт нэг цаг хүрэхгүй хугацаанд Газын өмнөд болон төв хэсэгт Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын 

»»
Ой мод, бут, хад, асгатай газар явахдаа түрийтэй гутал, өмд, савхин бээлий өмсөхийг зөвлөлөө
18:20

Зуны улиралд бамбай хоншоорт хортой могой үерийн усаар дамжин хүн амын суурьшлын бүсэд орж ирдэг тул иргэд та бүхэн 

Ой мод, бут, хад, асгатай газар явахдаа түрийтэй гутал, өмд, савхин бээлий өмсөхийг зөвлөлөө

Зуны улиралд бамбай хоншоорт хортой могой үерийн усаар дамжин хүн амын суурьшлын бүсэд орж ирдэг тул иргэд та бүхэн 

»»
Нийт халдварт өвчний 25 хувийг бэлгийн замаар дамжих өвчлөл эзэлж байна
18:17

2023 онд улсын хэмжээнд бэлгийн замаар дамжих халдварт өвчний 10,245 тохиолдол бүртгэгджээ. Энэ нь нийт халдварт өвчний 25 хувийг эзэлж байгаа аж.

Нийт халдварт өвчний 25 хувийг бэлгийн замаар дамжих өвчлөл эзэлж байна

2023 онд улсын хэмжээнд бэлгийн замаар дамжих халдварт өвчний 10,245 тохиолдол бүртгэгджээ. Энэ нь нийт халдварт өвчний 25 хувийг эзэлж байгаа аж.

»»
Жонни Депп орос модельтэй үерхдэг гэв
18:11

"The Daily Mail" болон "Page Six" агентлагийн мэдээлснээр, 61 настай алдарт жүжигчин Жонни Депп 28 настай орос модель 

Жонни Депп орос модельтэй үерхдэг гэв

"The Daily Mail" болон "Page Six" агентлагийн мэдээлснээр, 61 настай алдарт жүжигчин Жонни Депп 28 настай орос модель 

»»
Нээлттэй олимпын далд эрсдэлүүд
13:37

Хүн төрөлхтний спорт, эв нэгдлийн баяр гэдэг утгаар олимпын наадмыг зохион байгуулахад аюулгүй байдал нэн тэргүүний 

Нээлттэй олимпын далд эрсдэлүүд

Хүн төрөлхтний спорт, эв нэгдлийн баяр гэдэг утгаар олимпын наадмыг зохион байгуулахад аюулгүй байдал нэн тэргүүний 

»»
ГССҮТ: Могойтой таарсан тохиолдолд тайван байж огцом хөдөлгөөн хийхгүй, дуу чимээ гаргахгүйгээр ухарч зай барих хэрэгтэй
13:33

Зуны улиралд бамбай хоншоорт хортой могой үерийн усаар дамжин хүн амын суурьшлын бүсэд орж ирдэг тул иргэд та бүхэн 

ГССҮТ: Могойтой таарсан тохиолдолд тайван байж огцом хөдөлгөөн хийхгүй, дуу чимээ гаргахгүйгээр ухарч зай барих хэрэгтэй

Зуны улиралд бамбай хоншоорт хортой могой үерийн усаар дамжин хүн амын суурьшлын бүсэд орж ирдэг тул иргэд та бүхэн 

»»
Сэтгэцийн өөрчлөлттэй иргэн бага насны хүүхдийнхээ аминд хүрчээ
13:32

2024.07.14-ний өдөр цагдаагийн байгууллагад бага насны хүүхдийг хутгалж гэдсийг нь хөвүүлсэн байна гэх дуудлага 

Сэтгэцийн өөрчлөлттэй иргэн бага насны хүүхдийнхээ аминд хүрчээ

2024.07.14-ний өдөр цагдаагийн байгууллагад бага насны хүүхдийг хутгалж гэдсийг нь хөвүүлсэн байна гэх дуудлага 

»»
Орон нутгийн сонгуультай холбогдуулан наймдугаар сарын 12-ноос иргэний шилжилт хөдөлгөөнийг түр зогсооно
13:28

Ирэх 10 дугаар сард болон Орон нутгийн сонгуультай холбогдуулан иргэдийн шилжин суурьших хөдөлгөөнийг түр хугацаанд 

Орон нутгийн сонгуультай холбогдуулан наймдугаар сарын 12-ноос иргэний шилжилт хөдөлгөөнийг түр зогсооно

Ирэх 10 дугаар сард болон Орон нутгийн сонгуультай холбогдуулан иргэдийн шилжин суурьших хөдөлгөөнийг түр хугацаанд 

»»
Амралт зугаалгын цагт хүүхдүүд гол усанд эндэх тохиолдол нэмэгдэж байна
13:18

Зуны урин дулаан цагт иргэдийн  амралт зугаалгын үе эхэлж гэр бүл, найз нөхдөөрөө байгалийн сайханд  цагийг өнгөрүүлэхээр 

Амралт зугаалгын цагт хүүхдүүд гол усанд эндэх тохиолдол нэмэгдэж байна

Зуны урин дулаан цагт иргэдийн  амралт зугаалгын үе эхэлж гэр бүл, найз нөхдөөрөө байгалийн сайханд  цагийг өнгөрүүлэхээр 

»»
Дөлгөөн нуур орчимд могой орж ирсэн тохиолдол бүртгэгджээ
13:12

Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэр, Дөлгөөн нуур орчимд энэ сарын 6-нд могой орж ирсэн тохиолдол бүртгэгджээ.

Дөлгөөн нуур орчимд могой орж ирсэн тохиолдол бүртгэгджээ

Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэр, Дөлгөөн нуур орчимд энэ сарын 6-нд могой орж ирсэн тохиолдол бүртгэгджээ.

»»
Бангладешт болсон үймээний улмаас 32 хүн амиа алджээ
12:31

Бангладешийн эрх баригчид улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг зарлаж, интернэтийн сүлжээг хаасан ба зарим газарт 

Бангладешт болсон үймээний улмаас 32 хүн амиа алджээ

Бангладешийн эрх баригчид улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг зарлаж, интернэтийн сүлжээг хаасан ба зарим газарт 

»»
Ши Жиньпин цус харвасан гэх мэдээллийг тэрс үзэлтэн Женнифер Зен тараасан гэв
10:16

Хятадын олон нийтийн сүлжээгээр БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин гуравдугаар чуулганы хуралдааны үеэр цус харвасан гэсэн 

Ши Жиньпин цус харвасан гэх мэдээллийг тэрс үзэлтэн Женнифер Зен тараасан гэв

Хятадын олон нийтийн сүлжээгээр БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин гуравдугаар чуулганы хуралдааны үеэр цус харвасан гэсэн 

»»
Хятадад томоохон худалдааны төвд гал гарч 16 хүн нас баржээ
12:22

Хятадын баруун өмнөд хэсгийн Зигонг хотод лхагва гарагийн орой гарсан томоохон түймрийн улмаас 16 хүн амиа алджээ. 

Хятадад томоохон худалдааны төвд гал гарч 16 хүн нас баржээ

Хятадын баруун өмнөд хэсгийн Зигонг хотод лхагва гарагийн орой гарсан томоохон түймрийн улмаас 16 хүн амиа алджээ. 

»»
Буриадын цахилгаан станцад дэлбэрэлт болжээ
11:27

Оросын Ростов атомын цахилгаан эрчим хүчний блокт доголдол гарсны улмаас унтарсан гэж "UNN" агентлаг мэдээлэв. 

Буриадын цахилгаан станцад дэлбэрэлт болжээ

Оросын Ростов атомын цахилгаан эрчим хүчний блокт доголдол гарсны улмаас унтарсан гэж "UNN" агентлаг мэдээлэв. 

»»
Ж.Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ
11:18

ВАШИНГТОН, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /BBC/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний 

Ж.Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

ВАШИНГТОН, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /BBC/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний 

»»
Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын улмаас 50 орчим Палестинчууд амь үрэгдлээ
19:24

Мягмар гарагт нэг цаг хүрэхгүй хугацаанд Газын өмнөд болон төв хэсэгт Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын 

Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын улмаас 50 орчим Палестинчууд амь үрэгдлээ

Мягмар гарагт нэг цаг хүрэхгүй хугацаанд Газын өмнөд болон төв хэсэгт Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын 

»»
Оманы лалын шашны Шийт урсгалын сүмийн ойролцоо халдлага болсны улмаас зургаан хүн амиа алджээ
11:55

Оманы нийслэл Маскат дахь лалын шашны Шийт урсгалын сүмийн ойролцоо буудалцаан болсны улмаас зургаан хүн амиа 

Оманы лалын шашны Шийт урсгалын сүмийн ойролцоо халдлага болсны улмаас зургаан хүн амиа алджээ

Оманы нийслэл Маскат дахь лалын шашны Шийт урсгалын сүмийн ойролцоо буудалцаан болсны улмаас зургаан хүн амиа 

»»
Трампыг 20 настай Томас Мэттью Крукс гэгч бууджээ
15:32

Пенсильвани мужийн Батлер хотод болсон сонгуулийн арга хэмжээний үер АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трампын амь 

Трампыг 20 настай Томас Мэттью Крукс гэгч бууджээ

Пенсильвани мужийн Батлер хотод болсон сонгуулийн арга хэмжээний үер АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трампын амь 

»»
Дональд Трамп сонгуулийн сурталчилгааны үеэр буудуулжээ
15:46

АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп сонгуулийн сурталчилгааны арга хэмжээний үеэрээ чихэндээ буудуулсан байна.

Дональд Трамп сонгуулийн сурталчилгааны үеэр буудуулжээ

АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп сонгуулийн сурталчилгааны арга хэмжээний үеэрээ чихэндээ буудуулсан байна.

»»
Хөрсний гулгалтаас болж алга болсон 3 хүн нас барсан байжээ
15:44

Японы баруун хэсгийн Эхимэ мужийн албаны хүмүүс Мацуяма хотын хөрсний гулгалтын үеэр алга болсон гурван хүн олдсон гэж мэдээлэв.

Хөрсний гулгалтаас болж алга болсон 3 хүн нас барсан байжээ

Японы баруун хэсгийн Эхимэ мужийн албаны хүмүүс Мацуяма хотын хөрсний гулгалтын үеэр алга болсон гурван хүн олдсон гэж мэдээлэв.

»»
Газад дайн эхэлснээс хойш 34 хүүхэд өлсөж үхжээ
10:15

НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас Газад байгаа хүүхдүүдийн эрх ашиг хурцаар зөрчигдөж байгаа тухай мэдээллээ. Газад Палестины 

Газад дайн эхэлснээс хойш 34 хүүхэд өлсөж үхжээ

НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас Газад байгаа хүүхдүүдийн эрх ашиг хурцаар зөрчигдөж байгаа тухай мэдээллээ. Газад Палестины 

»»
Оросын пуужингийн цохилтод Украины 36 иргэн алагдаж, Киевийн хүүхдийн эмнэлэг өртөв
11:06

Даваа гарагт Оросын арми Украины хэд хэдэн хот, суурин газарт пуужингаар довтолсны улмаас 36 хүний амь үрэгдэж, 140 орчим хүн шархаджээ.

Оросын пуужингийн цохилтод Украины 36 иргэн алагдаж, Киевийн хүүхдийн эмнэлэг өртөв

Даваа гарагт Оросын арми Украины хэд хэдэн хот, суурин газарт пуужингаар довтолсны улмаас 36 хүний амь үрэгдэж, 140 орчим хүн шархаджээ.

»»
В.Орбаныг Москвад айлчилна гэж мэдээлжээ
13:10

Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан долоодугаар сарын 5-нд Москвад айлчилж, Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй уулзана гэж эрэн сурвалжлах сэтгүүлч Пани Саболч болон 

В.Орбаныг Москвад айлчилна гэж мэдээлжээ

Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан долоодугаар сарын 5-нд Москвад айлчилж, Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй уулзана гэж эрэн сурвалжлах сэтгүүлч Пани Саболч болон 

»»
Жо Байден сонгуульд өрсөлдөх хэвээрээ гэв
10:48

АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх арваннэгдүгээр сард болно. Тус улсын улс төрийн хоёр том хүчин болох, Бүгд найрамдах болон Ардчилсан намын нэр дэвшигчид сүүлийн шатанд өрсөлдөх билээ. 

Жо Байден сонгуульд өрсөлдөх хэвээрээ гэв

АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх арваннэгдүгээр сард болно. Тус улсын улс төрийн хоёр том хүчин болох, Бүгд найрамдах болон Ардчилсан намын нэр дэвшигчид сүүлийн шатанд өрсөлдөх билээ. 

»»
В.Орбан Украины Ерөнхийлөгчтэй хэлэлцээ хийхээр Киевт иржээ
10:18

Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленскийтэй хэлэлцээ хийхээр Киевт хүрэлцэн ирсэн тухай Унгарын төрийн тэргүүний 

В.Орбан Украины Ерөнхийлөгчтэй хэлэлцээ хийхээр Киевт иржээ

Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленскийтэй хэлэлцээ хийхээр Киевт хүрэлцэн ирсэн тухай Унгарын төрийн тэргүүний 

»»
Жо Байден, Доналд Трамп нар эхний мэтгэлцээнээр юуг ОНЦЛОВ?
12:37
Шинэ Зеландынх шиг УИХ-тай болж, Засгийн газраа байгуулахаар ярьж эхэллээ
11:43

Энэ удаад монголчууд урьдныхаас шал өөрөөр “сонгуульдаж” УИХ-ыг сонгов. Сонгуулийн тогтолцоо өөрчлөгдөж, гишүүдийн тоо нэмэгдсэн. 

Шинэ Зеландынх шиг УИХ-тай болж, Засгийн газраа байгуулахаар ярьж эхэллээ

Энэ удаад монголчууд урьдныхаас шал өөрөөр “сонгуульдаж” УИХ-ыг сонгов. Сонгуулийн тогтолцоо өөрчлөгдөж, гишүүдийн тоо нэмэгдсэн. 

»»
Ж.Байден, Д.Трампын нарын мэтгэлцээн эхэлжээ
14:09

АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид болох тус улсын одоогийн Ерөнхийлөгч Жо Байден, Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп нарын мэтгэлцээн эхэллээ.

Ж.Байден, Д.Трампын нарын мэтгэлцээн эхэлжээ

АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид болох тус улсын одоогийн Ерөнхийлөгч Жо Байден, Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп нарын мэтгэлцээн эхэллээ.

»»
Ж.Байден, Д.Трампын нарын мэтгэлцээн эхэлжээ
11:06

АТЛАНТА, 2024 оны зургаадугаар сарын 28 /CNN/. АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид болох тус 

Ж.Байден, Д.Трампын нарын мэтгэлцээн эхэлжээ

АТЛАНТА, 2024 оны зургаадугаар сарын 28 /CNN/. АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид болох тус 

»»
Цагдаа нарын гарт 23 иргэн алагдсаны дараа Кенийн ерөнхийлөгч татварын шинэ хуулийн төслөө буцаан татлаа
13:58

Кени улсын парламент Мягмар гарагт хэд хэдэн татварын хэмжээг өсгөх шинэ хуулийн төслийг хэлэлцэж, баталсан нь 

Цагдаа нарын гарт 23 иргэн алагдсаны дараа Кенийн ерөнхийлөгч татварын шинэ хуулийн төслөө буцаан татлаа

Кени улсын парламент Мягмар гарагт хэд хэдэн татварын хэмжээг өсгөх шинэ хуулийн төслийг хэлэлцэж, баталсан нь 

»»
Авлигачид ялах уу, ард түмэн ялах уу?
20:36
Ахмадуудад туслах робот хүүг зохион бүтээжээ
14:45

Германий “Navel Robotics” гэх гарааны компани өндөр настнуудын асрамжийн газарт ашиглах зориулалттай робот үйлдвэрлэж эхэлжээ.

Ахмадуудад туслах робот хүүг зохион бүтээжээ

Германий “Navel Robotics” гэх гарааны компани өндөр настнуудын асрамжийн газарт ашиглах зориулалттай робот үйлдвэрлэж эхэлжээ.

»»
Газар тариалан, гурилын үйлдвэрлэл жилд 3-4% ашигтай. Харин уул уурхайн үйлдвэрлэл 40-50% ашигтай
20:57
Дубай хотод “нисдэг хүмүүс”-ийн анхны уралдаан зохион байгуулагджээ
14:35

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод өчигдөр анх удаагаа “нисдэг хүмүүс”-ийн уралдаан зохион байгуулагджээ.

Дубай хотод “нисдэг хүмүүс”-ийн анхны уралдаан зохион байгуулагджээ

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод өчигдөр анх удаагаа “нисдэг хүмүүс”-ийн уралдаан зохион байгуулагджээ.

»»
ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна
11:28

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

»»
Хятад-Монголын олон улсын худалдааны хот
17:13
“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт
17:02

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

»»
Орос үндэстний цорын ганц шян
16:30

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Орос үндэстний цорын ганц шян

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон
18:24

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар
17:41

Гадаад хүмүүс Хятадад

Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар

Гадаад хүмүүс Хятадад

»»
Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав
11:38

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

»»
Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая
17:58

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

»»
“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв
10:08

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

»»
С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя
10:51

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

»»
Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ
09:05

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

»»
Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан
17:44

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

»»
Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан
10:55

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

»»
Ч.Хүрэлбаатар: Х.Баттулга арьс, ширний экспортыг зогсоосон нь маш буруу бодлого байсан
18:20
Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй
09:58

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

»»
Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа
18:40

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

»»












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Маркетингийн алба |
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2024 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК