- Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг үзүүлэхэд тоног төхөөрөмжийн хангамж их чухал. Салбарын шинэчлэлийн хүрээнд тоног төхөөрөмжийн тал дээр хэрхэн анхаарч вэ?

- Тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл хийхэд юуны түрүүнд судалгаагаа маш сайн хийх ёстой л доо. Хэддүгээр шатлалын эмнэлэгт, хэдэн өвчтөнд үйлчлэх, ямар төсөвт багтаах гэж байгааг харахаас гадна, засвар үйлчилгээ, сэлбэг хэрэгслийн олдоц, ашиглалтын зардал, боловсон хүчний сургалт гээд олон хүчин зүйлсийг нэг бүрчлэн судалж байж худалдан авалт хийх ёстой. Өмнөх жилүүдэд судалгаа хангалттай хийгдээгүйгээс болоод тухайн шатлалын эмнэлэгт тохирохгүй өндөр хүчин чадалтай тоног төхөөрөмж авсан, ашиглалтын зардлаа тооцолгүйгээр сонголт хийснээс тоног төхөөрөмжөө бүрэн хүчин чадлаар нь ашиглахгүй байгаа тохиолдлууд гарсан. Түүнчлэн өрөө тасалгаанд нь багтахгүй, овортой тоног төхөөрөмж авчихаад хаалга, үүд, ханаа өөрчлөхөд хүрсэн, хоорондоо харилцан хамааралтай тоног төхөөрөмжийн зөвхөн нэгийг нь авсан гээд олон тохиолдол байна. Энд хэн нэгнийг буруутгах учиргүй юм. Бид тоног төхөөрөмжийн нэгдсэн бодлого зохицуулалттай болох, байгаа тогтолцоогоо өөрчлөх ёстой юм байна гэсэн үүднээс харж хийхээр төлөвлөсөн ажлууд бий.

Энэ оны хувьд 11 аймагт байгуулагдаж буй Оношилгооны төвд шаардлагатай дүрслэл оношлогооны, лабораторийн, чих хамар хоолой, эрүү нүүр, шүд, дурангийн оношилгоо, эмчилгээний тоног төхөөрөмжүүд, Эх хүүхдийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн Анагаахын удамзүйн лаборатори, хүүхдийн зүрх судасны мэс заслын тусламж, үйлчилгээний чадавхийг сайжруулах зэрэгт шаардлагтай тоног төхөөрөмжүүдийг Ерөнхий сайдын багцаас санхүүжүүлээд байна. Мөн төсвийн хөрөнгөөр ариутгал халдваргүйтгэл, цэвэрлэгээ үйлчилгээний, яаралтай тусламжийн, хиймэл бөөрний “гемодиализ эмчилгээний”-ний тоног төхөөрөмж шинэчлэл хийгдэж байна.

- Тоног төхөөрөмжийг шинэчлэхээс өөрөөр, хүчин чадал, чадавхийг нэмэгдүүлэх тал дээр ажлууд хийгдэж байгаа юу?

- Хүн амын эрүүл мэндийг хамгаалахын тулд лабораторийн тусламж, үйлчилгээний үүрэг нэн чухал. Манай улсад хэмжээ, хүчин чадлаараа ялгаатай, улсын болон хувийн хэвшлийн 400 орчим лаборатори үйл ажиллагаа явуулж байна. Бид лабораторийн чадавхийг сайжруулах зорилгоор богино хугацааны сургалтаар мэргэжилтэн бэлтгэх, шинжилгээний багаж, тоног төхөөрөмж, урвалж, оношлуураар хангах, лабораторийн онош зүйн тусламжийн бүх үе шат, үйлдэл, ажилбаруудыг стандартчилах, шаардлагатай байгаа стандартуудыг худалдан авах, орчуулах ажлуудыг эхлүүлсэн.

- Эрүүл мэндийн салбарт гадаадын хөрөнгө оруулалт, хандив тусламжаар нэлээд тоног төхөөрөмж орж ирдэг. Энэ нь ч ихээхэн хувь нэмэр болдог байх? Гэвч зарим нь хэрэгцээ, шаардлага хангахааргүй байдаг гэж сонсогддог л доо?

- Энэ онд Хэнтий аймгийн нэгдсэн эмнэлэгт Кувейтийн Засгийн газраас 274,615 ам долларын буцалтгүй тусламж, Японы JICS байгууллагын 200 сая иений хөрөнгө оруулалт, Монголын мянганы сорилтын сан, Нэгдсэн үндэсний байгууллага Азийн хөгжлийн банк зэрэг байгууллагуудаас санхүүжүүлж шинээр тоног төхөөрөмжүүд нийлүүлэгдсэн байгаа. Мөн МУ-ын Засгийн газар Бүгд Найрамдах Солонгос Улс (БНСУ)-тай хамтран “Үндэсний оношилгоо, эмчилгээний төв” байгуулах гэж байна. Үүнд шаардлагатай төсвийн 288.6 сая төгрөгийг МУ-ын Засгийн газраас, харин 10,0 тэрбум төгрөгийг Солонгосын Экспорт-Импорт Банкны хөнгөлөлттэй зээлээр санхүүжүүлэхээр төлөвлөөд байгаа.

Харин гадаад орнуудын тусламжаар хуучин тоног төхөөрөмжүүд манай эмнэлгүүдэд нэлээдгүй орж ирсэн байгаа. Тухайн тоног төхөөрөмжүүд өмнө нь ашиглагдаж байгаад дараагийн загвар гараад шинэчлэгдсэн, хуучирсан тоног төхөөрөмжийн ашиглалтын болон засвар үйлчилгээний зардал өндөр байдаг зэргээс шалтгаалан бусад орнуудад хандивладаг. Нэлээдгүй тохиолдолд ашиглах боломжгүй тоног төхөөрөмжүүд ирдгийг ч үгүйсгэхгүй.

- Манай улсын эрүүл мэндийн технологи ямар түвшинд байна вэ?

- Эрүүл мэндийн салбарт орчин үеийн дэвшилтэт техник, технологи хурдацтай нэвтэрч байгаа. Үүнийгээ дагаад тухайн тоног, төхөөрөмжийг өөрийн хөрсөндөө нутагшуулах, засвар үйлчилгээ, хяналт тохиргоо, сэлбэг хэрэгслийн хангалт гээд нэгдсэн бодлогоор зохицуулах олон зүйлс байгаа. Бидний зүгээс улсын хэмжээнд байхгүй, шинэ техник, технологийг тодорхой үе шаттайгаар, цогцоор нь нэвтрүүлэх бодлогыг баримтлан ажиллаж байна. Тухайлбал, Орчин үеийн өндөр хүчин чадалтай оношлогооны тоног төхөөрөмжүүд (3 теслатай MRI, SPECT CT, PET CT) эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийн хяналтын аппаратууд гээд.

- Тэгэхээр эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийн хяналтын аппаратууд нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байгаа гэлээ. Салбарын хэмжээний томоохон шинэчлэл гэж ойлгож болох уу? Энэ талаараа та дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөөч.

- Орчин үеийн анагаах ухааны салбарт ашиглагдаж байгаа эмнэлгийн тоног төхөөрөмжүүд улам нарийн боловсронгуй болж байна. Эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийг хэвийн найдвартай үйл ажиллагаагаар хангах нь эмнэлгийн тоног, төхөөрөмжийн инженерүүдийн үндсэн чиг үүрэг боловч ойр зуурын багаж хэрэгсэл ашиглаад тэр бүр үнэн зөв ажиллаж байгаа эсэхийг тодорхойлох, баталгаа гаргахад хүндрэлтэй байдаг. Хүний амь настай шууд холбоотой нарийн нийлмэл бүтэцтэй оношилгоо, эмчилгээний тоног төхөөрөмжүүд гэж бий. Жишээлбэл, даралтын аппарат, өвчтөний амин үзүүлэлт хянах төхөөрөмж, амьсгалын аппарат, унтуулгын аппарат зэрэг нь үнэн зөв, найдвартай ажиллаж байж өвчтөний аюулгүй байдлыг тэр хэмжээгээр хангадаг. Хөгжилтэй орнуудын хувьд эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийн хяналт тохиргоо, баталгаажилт, стандарчлалын байгууллагууд нь тусдаа байдаг. Мөн тухайн эмнэлгийн инженер техникийн ажилчид өөрсдөө дотоодын хяналт тохиргоо, баталгаажилтыг хийгээд явдаг ч улс орон байдаг. Эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийн хяналт, тохиргооны аппаратуудыг эрүүл мэндийн салбарт нэвтрүүлснээр, өвчтөний аюулгүй байдал хангагдах, стандартын шаардлага хангахгүй байгаа тоног төхөөрөмжүүдийг бүртгэлээс хасах, чанаргүй тоног төхөөрөмжүүдийн ханган нийлүүлэлтийг зогсоох, тоног төхөөрөмжийн баталгаажилт хийгдэх гээд хүлээгдэж буй үр дүн олон юм.

- Саяхан танай яамны зүгээс “Эрүүл мэндийн технологи 2013” үзэсгэлэн зохион байгуулсан. Тус үзэсгэлэнд иргэд идэвхтэй оролцож байсан шүү?

- Тийм ээ. Тус үзэсгэлэнд эрүүл мэндийн салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй төр, хувийн хэвшлийн 110 гаруй байгууллага, 4000 гаруй үйлчлүүлэгч ирсэн бөгөөд эрүүл мэндийн 13 байгууллагын 39 илтгэлээр эрүүл мэндийн салбарт нэвтэрч байгаа болон нэвтэрсэн эрүүл мэндийн дэвшилтэт техник, технологийг сурталчлан танилцуулсан. “Эх орондоо чанартай оношилгоо, эмчилгээ хийлгэх боломжийг бүрдүүлэх” зорилтын хүрээнд Эрүүл мэндийн сайдын ивээл дор Эрүүл мэндийн яам “Мишээл Групп” ХХК, “Монголын Эмнэлгийн Инженерүүдийн Нийгэмлэг”, “Монголын эм зүйн байгууллагуудын нэгдсэн Эм Холбоо”- той хамтран “Эрүүл мэндийн технологи 2013” үзэсгэлэнг амжилттай зохион байгуулсан. Мөн үзэсгэлэнгийн өдрүүдэд ард иргэдийн сонсгол шалгах, цусны даралтыг нь хэмжих, жин өндрийн индекс тодорхойлох, бие бялдрын сорил үзэх, эрүүл мэндийн зөвлөгөө өгөх, эрүүл мэндийн мэдээлэл, сурталчилгааг хийснээр олон нийтийн талархлыг ихэд хүлээсэн байгаа.

- Дараагийн үзэсгэлэн хэзээ болох вэ?

- Үзэсгэлэнгийн үйл ажиллагааны үеэр эмнэлгийн тоног төхөөрөмж, эм эмнэлгийн хэрэгсэл ханган нийлүүлэгч байгууллагууд болон ард иргэдийн зүгээс үзэсгэлэнгийн иймэрхүү үйл ажиллагаагаа жил бүр зохион байгуулж байгаач гэсэн хүсэлт нэлээдгүй тавьж байсан. Мөн гадны орны байгууллагуудын зүгээс ч танай үзэсгэлэнд оролцох сонирхол их байна гэсэн байгаа. Иймд илүү өргөн хүрээг хамарсан олон улсын хэмжээнд үзэсгэлэнг зохион байгуулна гэж бодож байна.

- Ярилцсанд баярлалаа.

Н.Гэрэлт-Од: Шинэ техник, технологийг тодорхой үе шаттайгаар, цогцоор нь нэвтрүүлнэ
Tweet
Bolod.mn