Н.Алтанхуягийг АТГ-т шалгуулахаар боллоо

2013-11-29

Засгийн газрын тэргүүний хууль бус үйлдлийн талаар иргэн Т.Сайн жаргал, Б.Энхбаяр нар өчигдөр хэв

лэлийнхэнд хандлаа. Тэд 2013 оны Улсын төсвийн гүйцэтгэлийн хүрээнд Ерөнхий сайдын багцад батлагдсан мөнгийг зориулалтын бусаар зар цуулсан тул эл асуудлыг АТГт мэдүүлж, Н.Алтанхуягийг шалгуулах болсноо баримттайгаар дэлгэв. Дээрх иргэдийн зүгээс Ерөнхий сайдыг хоёр үндэслэлээр шалгуулах хүсэлт тавьж байгаа аж. Энэ онд Ерөнхий сайдын багцад батлагдсан 50 тэрбум төгрөгийг захиран зарцуулах, санхүүжүүлэх явцад дээрх зөрчил илэрсэн гэдгийг хэлж байна.

Тодруулбал, сайдын багцаас “Бумбардай” есөн цуврал ном бүтээх ажилд нийт 255.6 сая төгрөг, “Эх хэлний эзэд” медиа хөтөлбөр хэрэгжүүлэхэд 293.2 сая төгрөг буюу нийт 500 гаруй сая төгрөгийн зарцуулалт хууль бус байгааг олж мэдсэн байна. Тиймээс холбогдох байгууллагад нь хандахаар шийдсэн аж. УИХ өнгөрсөн онд улсын төсөв батлахдаа Ерөнхий сайдын багцад 50 тэрбум төгрөгийг ямар нэгэн задаргаа, нарийвчилсан хуваарьгүйгээр батал сан бөгөөд Н.Алтанхуяг энэ мөнгийг өөртөө баталж өгөхийг шахаж, тухайн үед сөрөг хүчний оролцоогүйгээр 2013 оны төсвийг баталсны “но” илэрч эхэллээ. УИХ-аас төсөв батлахдаа Төсвийн хууль болон Төсвийн байнгын хорооны тогтоолд зарцуулалтыг нь зайлшгүй тусгадаг бөгөөд нарийвчилсан задаргааг хийдэг ч Ерөнхий сайд үүнийг дагаж мөрдөөгүйгээс гадна өөрийн үзэмж, тааллаар дур мэдэн, ямар нэгэн тендергүйгээр шууд гэрээ байгуулах замаар олон зуун сая төгрөгийг дур мэдэн зарцуулж байгаа нь ийнхүү ил болж байна. Ямартай ч дээрх иргэд ийнхүү хэвлэлийнхэнд мэдээлэл өгснийхөө дараа холбогдох баримт, материалуудыг АТГ-т хүргүүлэхээр явсан юм.

“БУМБАРДАЙ” ХҮҮХДИЙН ЦУВРАЛ НОМЫН
САНХҮҮЖИЛТИЙГ 2013 ОНЫ ТӨСӨВТ
ТУСГААГҮЙ БАЙЖЭЭ

Ерөнхий сайдын багцын талаарх нарийвчилсан задаргаа Төсвийн байнгын хорооны хурал дээр яригдаж байж, тогтоолоо гаргадаг учиртай. Гэтэл сайд энэ тогтоолд тусгахдаа үндсэн долоон арга хэмжээнд хэдэн төгрөг, хэрхэн зарцуулахаа нарийвчлан тайлагнаж байж, төсвөө батлуулсан атлаа зориулалт бусаар зарцуулсан болохыг хурал хийгчид хэлж байлаа. Тодруулбал, Ерөнхий сайд энэ оны зургадугаар сарын 28-нд хоёр төрлийн арга хэмжээнд мөнгө зарцуулах талаар 101 тоот захирамж гаргажээ. Ингэхдээ Засгийн газрын шинэ бодлогын нөөцийн 31.7 тэрбумаас “Эх хэлний эзэд” медиа хөтөлбөрт 293.2 сая, “Бумбардай” есөн цуврал номыг санхүүжүүлэхэд 255.6 сая төгрөг шилжүүлэхийг ЗГХЭГ-ын дэд дарга Ч.Сайнбилэг, Санхүү хөрөнгө оруулалтын үйлчилгээний хэлтсийн дарга Ж.Бямбасүрэн нарт даалгажээ.

Түүнийг ийнхүү захирамж гаргах үед тус байгууллагуудтай ЗГХЭГ ямар нэгэн гэрээ хэлцэл байгуулаагүй, тендер зарлаагүй байна. Өөрөөр хэлбэл, Ерөнхий сайд бүрэн эрхээрээ далайлган, дээр дурдсан мөнгийг ямар ч шалгуургүйгээр олгохыг холбогдох хүмүүст үүрэг болгосон нь ийнхүү буруудах шалтгаан болж байна. Харин “Эх хэлний эзэд” нэвтрүүлгийг өнгөрөгч зургадугаар сарын 28-нд нэвтрүүлэх шийдвэр гаргаснаас тавхан хоногийн дараа “Боловсрол” суваг телевизтэй гэрээ байгуулж, эхний санхүүжилт 146 сая 511 мянган төгрөг шилжүүлсэн байна. Засгийн газрын нэрийн өмнөөс хийж байгаа энэ мэт ажил заавал, тендер, сонгон шалгаруулалтаар явдаг атал тэрбээр ийнхүү дур мэдэн хоёр ч төрлийн үйл ажиллагаа явуулсан нь өдгөө АТГ-ын “чихэнд” хүрлээ. Дээрх мэдээлэлтэй холбоотой зарим зүйлийг иргэн Б.Энхбаяраас тодрууллаа.

-Ард түмний татварын мөнгийг хууль бусаар зарцуулсан энэ асуудал олны анхаарлыг татах нь зүй. Гэхдээ та бүхний баримт үнэхээр баталгаатай эсэхийг асуумаар байна?
-Баримт баталгаатай. Үнэхээр хууль зөрчсөн нь тодорхой харагдаж байгаа байх гэж бодож байна. УИХ-аар 2013 онд ийм ажлуудыг санхүүжүүлнэ гэж батлаагүй нь Төсвийн тухай хуулиас гадуурх зүйл болж байгаа юм. Нөгөө талаас УИХ-ын Төсвийн байнгын хорооны тогтоолд Ерөнхий сайдын багцын зарцуулалт, ямар нэгэн санхүүжилтийн дүн батлагдаагүй. Тэгэхээр Н.Алтанхуяг парламентаас баталсан хуулийг зөрчин, дур мэдэн шууд гэрээ байгуулж байгаа нь АТГ-т шалгуулах хангалттай үндэслэл болж байгаа юм. Мөн нэг чухал зүйл нь Төсвийн хууль дээр 50-иас дээш сая төгрөгийн бараа 80-аас дээш сая төгрөгийн ажилд заавал тендер зарлах ёстой байдаг. Түүнчлэн нөгөө талаас гэрээ хийсэн талуудын нэг буюу Засгийн газрын албан хаагчид зарим зүйл дээр баталгаа, гарын үсэг зураагүй байх жишээтэй. Мөн он, сар, өдрийн хувьд ч асуудалтай. Өөрөөр хэлбэл, гэрээ байгуулагдахаас долоо хоногийн өмнө Ерөнхий сайд өөрөө захирамж гаргаад энэ этгээдүүдэд мөнгө шилжүүл гээд үүрэгдчихсэн. Дараагийн асуудал нь ямар ч хяналтгүйгээр цаанаас ирсэн саналын мөнгөн дүнг шууд олгосон явдал. Ядаж л өртгийг хямдруулах талаар ерөөсөө яриагүй байх жишээтэй. Ард түмний халааснаас гарч байгаа татварын мөнгө буюу төсөвт ингэж хандсан нь АТГ-т өгөх том үндэслэл.

-Ерөнхий сайдын сэдсэн эдгээр ажлыг биечлэн хэрэгжүүлсэн байгууллагуудад асуудал байна уу?
-Хэлцэл хийсэн газрууд шинээр байгуулагдсанд АТГ анхаарал хандуулах байх гэж найдаж байна. Тэдэнд асуудал байгаагийн нэг жишээ нь өнгөрсөн оны гуравдугаар сард хорьхон мянган төгрөгийн дүрмийн сантай байгуулагдсан төрийн бус байгууллагад 200 гаруй сая төгрөгийн ажил өгчихсөн байгаа. Энэ нь ашиг сонирхлын зөрчилтэй гэж харахаас гадна үгсэн хуйвалдсан асуудал. Түүнчлэн “Эх хэлний эзэд” медиа хөтөлбөр хэрэгжүүлэхэд ч мөн ашиг сонирхлын зөрчил үүссэн. Учир нь Засгийн газрын нэг гишүүний хувьцаа /АН-ын гишүүн, ГХЯ-ны сайд Л.Болд/ эзэмшдэг “Боловсрол” телевизтэй 200 гаруй сая төгрөгийн гэрээг шууд байгуулчихсан. Бид энэ бүх асуудлыг тодорхой баримттайгаар өгч байгаа учраас АТГ учрыг олох байх.

-Их хэмжээний мөнгөний ажлыг тендер зарлалгүйгээр нэг телевизэд өгсөн нь хууль бус үйлдэл болж таарах нь?
-Өнөөдөр манай улсад 30 гаруй телевиз бий. Ийм олон телевиз байхад ганцхан “Боловсрол” телевиз буюу Засгийн газрын сайдын хувь эзэмшлийн аж ахуйн нэгжтэй Ерөнхий сайд өөрийн үзэмжээр гэрээ байгуулснаас дүгнэхэд л ашиг сонирхлын зөрчилтэй болох нь шууд харагдаж байна шүү дээ.

-Та бүхэн энэ чухал материалуудыг хэрхэн олж авсан бэ. Улсын төсөвтэй холбоотой нууц байж болох баримтуудыг олон нийтэд дэлгэснээрээ асуудалд орж болох юм гэдэг утгаар асууж байна л даа?
-Энэ материалууд бүх асуудлын эх хувь гэдэг нь л чухал. Улсын төсвийг ч тэр, зарцуулалтыг ч тэр Ерөнхийлөгч хэлсэн. “Энэ төсөв ард түмэнд нээлттэй байх ёстой” гэж. Төсөв гэдэг өөрөө татвар төлөгчдийн мөнгө. Энэ мөнгийг юунд, хэрхэн, ямар арга хэмжээнд зарцуулав, тэр нь хуулийн дагуу байгаа эсэхийг ард түмэн мэдэх эрхтэй. Төсвийн мөнгөний зарцуулалт дээрх шиг хууль бус үр дүн дагуулбал ямар ч албан тушаалтантай хариуцлага ярих л учиртай.