Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (95581)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (78990)
» Гранд плаза (73664)
» Боса (42101)
» БӨМБӨГӨР ХТ (73109)
» Замбала (58634)
» Метромолл (63429)
» Миний дэлгүүр (79014)
» Эвридэй (54500)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (79257)
» Хар Хорин зах (62302)
» Хүчит Шонхор ХТ (71551)
» ТОСА ХТ (52129)
» Скай их дэлгүүр (47424)
» Сандэй плаза (65279)
» Нарантуул ОУХТ (74510)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (62338)
» НОМИН (69779)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (53928)
» Оргил худалдааны төв (58518)
» Next Center (132333)
» E-mart (27902)
» БСБ (36189)
» БАРС ХТ (52072)
» UB MART (58834)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» Баянгол дүүргийн хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар (17122)
» БАГАНУУР (72613)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (58558)
» ХАН УУЛ (68260)
» СҮХБААТАР (59729)
» НАЛАЙХ (61270)
» БАГАХАНГАЙ (51241)
» БАЯНГОЛ (65939)
» БАЯНЗҮРХ (76431)
» СОНГИНОХАЙРХАН (66110)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (51076)
» ГААЛЬ (74673)
» Барилгын хөгжлийн төв (4698)
» Засгийн газрын авто бааз ТӨҮГ (4967)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (85079)
» ИНЕГ-МИАТ (90256)
» ММСУХ- Морин спорт (35187)
» Монголын Дарцын холбоо (50002)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (83742)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (55845)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (81366)
» МСНЭ (48511)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (59692)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (58842)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (76377)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (70613)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (60239)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (39222)
» МҮЭХ (56261)
» МҮХАҮТ (50948)
» МҮСХНХ (16672)
» МҮОНРТ (60626)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (49158)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (34729)
» ШШГЕГ (53810)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (71968)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (75691)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (45075)
» Чөлөөт Бүс (52832)
» ЦЕГ (86509)
» Цахилгаан тээвэр (50649)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (59073)
» Цөмийн энергийн газар (54100)
» Хил хамгаалах ерөнхий газар (17752)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (52926)
» ХХЕГ (48146)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (53510)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (72844)
» УМБГ (48055)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (47808)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (52562)
» УРЛАГ- УДБЭТ (49452)
» Ус сувгийн удирдах газар (16920)
» ТАГНУУЛ (85075)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (68901)
» ТӨМӨР ЗАМ (94434)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (46140)
» Санхүүгийн зохицуулах хороо (17308)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (56721)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (30696)
» НИТХ (40290)
» Нийгмийн даатгал (52028)
» Нийслэлийн ЗДТГ (17016)
» Нийслэлийн газрын алба (20459)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (47962)
» Нийслэлийн статистикийн газар (17957)
» НАББҮХ (45224)
» НҮБ (46137)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (77953)
» Авто тээврийн газар (61161)
» ОБЕГ (63943)
» Оюуны өмчийн газар (14356)
» Үндэсний Дата Төв (44347)
» ҮТЕГ (45319)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (48216)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (46280)
» ГАЗАР ХАШАА (75475)
» ГАНДИРС (33730)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (51578)
» Барилгын материал (44557)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (34715)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (52232)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (98811)
» БАРИЛГА (87298)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (61400)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (34071)
» МУУ МЭДЭЭ (65044)
» ЭКО КОНСТРАКШН (57168)
» ШИНЭ БАЙР (73407)
» ЦАСТ ИМПЕКС (49714)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (32455)
» Тахилт өндөр уул (45507)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (59309)
» АВЗАГА ТРЕЙД (53006)
» Пума констракшн (48099)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (74493)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (70713)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (46112)
» ГОЛОМТ (64065)
» ББСБ (47281)
» БАНК САНХҮҮ (75363)
» БАНК (51547)
» МУУ МЭДЭЭ (54940)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (45249)
» МОНГОЛ БАНК (79844)
» МОНГОЛ ШУУДАН (45479)
» ЭРЭЛ (45884)
» ЧИНГИС ХААН (45102)
» ХЗХ (49351)
» ХХБ (48924)
» ХАДГАЛАМЖ (53432)
» ХАС (50001)
» ХААН (64366)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (68323)
» УЛААНБААТАР БАНК (49078)
» ТРАНС (45407)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (66422)
» Тээвэр хөгжлийн банк (46139)
» САЙН МЭДЭЭ (48606)
» НАЙМАН ШАРГА (63698)
» АНОД (56084)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (30308)
» КАПИТРОН (45031)
» КАПИТАЛ (47614)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (46055)
» ҮНЭ ХАНШ (61591)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (45407)
» БААР- ДОРГИО (55678)
» Бусад (47355)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (59406)
» Жура ресторан (44644)
» МЕТРОПОЛИС (34097)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (31649)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (32758)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (33162)
» СТЕЛЛА (39733)
» СТРИНГС КЛУБ (31145)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (44567)
» АМРИТА (32477)
» The Bull (39317)
» RIVER SOUND (40645)
» Loving hut (38459)
» HOLLYWOOD (40781)
» САУН МАССАЖ (52956)
» SS клуб (42177)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (606245)
» ЗУРХАЙ (1201135)
» ЗАР (812081)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1419006)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (53969)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (72976)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (82275)
» ХУУЛЬ (776837)
» ХООЛНЫ ЖОР (243581)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (97620)
» СУРГАМЖ (47096)
» СОНЖОО (119683)
» Сэтгэл зүй (678752)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (32129)
» ПИ АР (65165)
» РЕКЛАМ (56907)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (54288)
» Дартс (41969)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (225605)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1579476)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (973217)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (683489)
» Их хуралдай (63717)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (464076)
» МЭДЭЭ АЙМААР (162597)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (110115)
» ЦУНАМИ (42047)
» Цөмийн хаягдал (42584)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (63673)
» ХҮНС (44161)
» ФАКС МЭДЭЭ (45423)
» ФОТО МЭДЭЭ (1101169)
» УРЛАГ (1274127)
» ТЕХНОЛОГИ (1068458)
» ТВ МЭДЭЭ (57458)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (80957)
» ТОДРУУЛГА (70760)
» СЕКС (1174655)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (64238)
» СУДАЛГАА (667233)
» СОНИН ХАЧИН (306629)
» СПОРТ (1280722)
» СКАНДАЛ (61127)
» НИЙТЛЭЛ (222879)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (415951)
» Өвөр Монголын мэдээ (49562)
» NEWS /Russia/ (48047)
» NEWS /English/ (44990)
» NEWS /China/ (56717)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1048870)
» УЛС ТӨР (1051514)
» УРЛАГ (1045440)
» СПОРТ (1045413)
» НИЙГЭМ (1046424)
ЯАМ
» ГАДААД ХЭРГИЙН ЯАМ (56179)
» Барилга хот байгуулалтын яам (25900)
» БСШУЯ (79979)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (58616)
» БОАЖЯ (48009)
» Зам, тээврийн хөгжлийн яам (41601)
» ЯАМ (42605)
» ЭМЯ (64321)
» ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМ (41792)
» Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яам (4642)
» ХХААХҮЯ (43418)
» ХҮНС, ХӨДӨӨ АЖ АХУЙ, ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭРИЙН ЯАМ (38881)
» Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам (46487)
» Соёлын яам (3619)
» САНГИЙН ЯАМ (43775)
» ҮХЯ (30180)
» ХЗДХЯ (39251)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (48624)
» ГЯЛС ТӨВ (36761)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (44213)
» МОНОС (47720)
» Мөнх-Үйлстэн (38300)
» ЯТТ 103 (42997)
» ЭМДЕГ (6948)
» ЭМИЙН САН (62669)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (43177)
» ЭМНЭЛЭГ (74901)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (51708)
» ЭХ НЯЛХАС (50640)
» ЭРYYЛ МЭНД (127774)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (154695)
» Шинжлэх ухаан (39298)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (44576)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (42101)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (36975)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (45016)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (40179)
» СОНГОДО эмнэлэг (48895)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (34165)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (879842)
» НОМ (55973)
Шинэ 8 ангилал
» Ярилцах цаг (6767)
» Энтертаймент (21909)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (1101666)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (70096)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (52998)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (76780)
» БОЛОД.М Утга зохиол (63749)
» БОЛОД.М Нийтлэл (58532)
» ИЛТГЭЛҮҮД (52197)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (858597)
» ЯРИЛЦЛАГА (1188797)
» Ц.Мянганбаяр (53928)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (159305)
» ХҮМҮҮС (1108944)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (121002)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (75548)
» Тэр хэн бэ? нэвтрүүлэг (15333)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (113132)
» С.Жавхлан /дуучин/ (57541)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (1107646)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (47403)
» Л.Гантөмөр /АН/ (45942)
» Л.Гансүх АН (44961)
» Л.Гүндалай АН (48208)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (43843)
» Д.Дондог (39662)
» Д.Дорлигжав /АН/ (46162)
» Д.Дамба-Очир (43803)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (48330)
» Д.Ганхуяг (45158)
» Д.Балдан-Очир (44172)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (56566)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (43738)
» Д.Зоригт /МАН/ (52918)
» Д.Зоригт /АН/ (41060)
» Д.Загджав МАН (44631)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (41845)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (51691)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (42590)
» Д.Хаянхярваа (44598)
» Д.Тэрбишдагва (47864)
» Д.Нямхүү (42941)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (38969)
» Д.Арвин (47403)
» Д.Одбаяр /МАН/ (44474)
» Д.Одхүү АН (43757)
» Д.Очирбат (44218)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (45544)
» Г.Батхүү АН (51032)
» Г.БАЯРСАЙХАН (48055)
» Г.Занданшатар /МАН/ (46923)
» Г.Мөнхбаяр (45999)
» Г.Шийлэгдамба МАН (43025)
» Г.Уянга (48608)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (64491)
» Баабар (45331)
» Батж.Батбаяр /АН/ (47516)
» Б.Баттулга (38871)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (57315)
» Б.Чойжилсүрэн (52284)
» Б.Наранхүү АН (41146)
» Б.Нямтайшир (43662)
» З.Энхболд (50343)
» З.Алтай (45979)
» Ж.Батзандан (45918)
» Ж.Батсуурь (45463)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (44610)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (45151)
» Ж.Энхбаяр (47350)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (47521)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (42591)
» М.Зоригт / ИЗН/ (47025)
» М.Энхболд МАН (49054)
» М.Энхсайхан (49594)
» М.Сономпил (38771)
» Я.Батсуурь (41192)
» Э.Батүүл (70904)
» Э.Мөнх-Очир (42932)
» Ш.Сайхансамбуу (53938)
» Ч.Хүрэлбаатар (44975)
» Ч.Улаан (48152)
» Ч.Сайханбилэг (50215)
» Ц.Даваасүрэн (46191)
» Ц.Дашдорж (42640)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (48623)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (42399)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (32564)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (47782)
» Ц.Элбэгдорж АН (72666)
» Ц.Шинэбаяр (48429)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (43850)
» Ц.Цэнгэл (44486)
» Ц.Сэдванчиг (41861)
» Ц.Нямдорж МАН (56606)
» Ц. Оюунгэрэл (52529)
» Х.Болорчулуун (40552)
» Х.Бадамсүрэн (40847)
» Х.Баттулга АН (55785)
» Х.БАДАМСҮРЭН (40767)
» Х.Жекей (41953)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (74101)
» Х.Наранхүү (42672)
» УЛС ТӨРЧ (69617)
» У.Барсболд /МАН/ (39995)
» У.Хүрэлсүх МАН (50515)
» Т.Ганди (52028)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (47479)
» Т.Энхтайван (38590)
» Сү.Батболд (48703)
» Су.Батболд МАН (45389)
» С.Ламбаа /АН/ (44809)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (45283)
» С.Ганбаатар (45950)
» С.Баяр МАН (61561)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (57633)
» С.Бямбацогт (47851)
» С.Эрдэнэ АН (50901)
» С.Оюун (49184)
» Р.Гончигдорж (51390)
» Р.Содхүү (45428)
» Р.Раш (45166)
» Р.Амаржаргал /АН/ (50302)
» Н.Ганбямба (44722)
» Н.Болормаа (46691)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (56857)
» Н.Баяртсайхан (40907)
» Н.Энхбаяр (78529)
» Н.ЭНХБОЛД (46426)
» Н.Удвал МАХН (45745)
» Н.Номтойбаяр МАН (56725)
» Н.Алтанхуяг АН (55775)
» А.Мөнхбат МЗХ (39700)
» А.Тлейхан (40108)
» Ё.ОТГОНБАЯР (52365)
» О.Магнай (44236)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (36688)
» О.Чулуунбат (44859)
» П.Алтангэрэл АН (45749)
» Ө.Энхтүвшин МАН (44478)
» Ч.Ганхуяг (46583)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (76160)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (70629)
» Гал үндэстэн (44203)
» БХЯ Цэрэг (41492)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (79777)
» ЗАСАГ ДАРГА (41115)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (49490)
» МАХН /new/ (45902)
» МҮАН нам (37864)
» ЭЛЧИН (42219)
» УЛС ТӨР (1409021)
» УИХ-дарга (57902)
» УИХ (67340)
» Төлбөртэй (23141)
» Тєрийн ордон (43926)
» Нам- Монголын консерватив нам (27461)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (41393)
» НАМОХ /МАСОХ/ (38337)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (42209)
» НАМ-НН (38290)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (87510)
» НАМ - МАН (63699)
» НАМ (77066)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (41327)
» Өргөдлийн байнгын хороо (20765)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (44439)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (41354)
» ГАШУУН СУХАЙТ (40079)
» ГАЦУУРТ ХХК (48476)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (48142)
» БАГАНУУР (41325)
» БОРОО ГОУЛД (49533)
» БОРОО ОРД (40026)
» БҮРЭН ХААН ОРД (30112)
» МАРДАЙ (46077)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (50875)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (43539)
» МОНГОЛ ГАЗАР (40128)
» МОНГОЛ 999 (39029)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (32150)
» Энержи ресурс (44638)
» ЭРДЭНЭТ (72222)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (40634)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (66932)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (49780)
» Чалко (36795)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (31088)
» ЦАГААН СУВАРГА (42653)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (39450)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (121049)
» УУЛ УУРХАЙ (100501)
» УРАН (43448)
» Тавантолгой Түлш ХХК (21930)
» Тавантолгой төмөр зам (16282)
» ТАВАНТОЛГОЙ (78549)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (43087)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (45049)
» РИО ТИНТО (48514)
» НИНЖА (43057)
» Нийтлэлч Болормаа (23595)
» НАРИЙН СУХАЙТ (39929)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (39738)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (59745)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (39670)
» АЖНАЙ (45562)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (44977)
» Арева “Кожеговь” (36562)
» ОЛОН ОВООТ (47185)
» ОЮУТОЛГОЙ (114981)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (61139)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (29925)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (83349)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (73398)
» ШИНЭ ДУУ (70741)
» ШҮЛЭГ (159013)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (49510)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (52759)
» УТГА ЗОХИОЛ (60227)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (61234)
» ТҮҮХ (78350)
» АФОРИЗМ (105484)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (52759)
» ОНИГОО (950160)
» ОНЬСОГО (58402)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (1118540)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (89691)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (103827)
» БАЯР НААДАМ (100799)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (60949)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (1275907)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (54786)
» ШАШИН (1123453)
» ХУВЬЦАА (47708)
» УЛААНБААТАР ХОТ (130637)
» ТАТВАР (45462)
» НИЙГЭМ (1225815)
» ОЮУТАН (62271)
» ОРОН НУТАГ (82486)
АЙМАГ
» Дорноговь (56362)
» ДУНДГОВЬ (69317)
» ДАРХАН УУЛ (85754)
» ДОРНОД (72906)
» Говьсүмбэр (49808)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (76903)
» Баян-Өлгий (62172)
» БУЛГАН (63307)
» БАЯНХОНГОР (74136)
» ЗАВХАН (63750)
» ЭРДЭНЭТ (51676)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (77547)
» ХОВД (67230)
» ХӨВСГӨЛ (82293)
» Увс (76586)
» ТӨВ (49830)
» СЭЛЭНГЭ (65823)
» АРХАНГАЙ (55303)
» ОРХОН (55192)
» ӨМНӨГОВЬ (74060)
» Өвөрхангай (64092)
» СҮХБААТАР (62365)
АГЕНТЛАГ
» Мал эмнэлгийн ерөнхий газар (4527)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (45118)
» ДЭВШИЛ (30233)
» ДАШВААНЖИЛ (46878)
» ДОНШИН (43129)
» ГОВЬ (46735)
» ГОЁО (32643)
» Витафит (45484)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (51269)
» Вагнер Ази (49726)
» ВОЯАЖ (32415)
» БИШРЭЛТ (43012)
» БИТ ХЭВЛЭХ (29187)
» Боорчи (50141)
» БУЯН ХОЛДИНГ (34747)
» БАМБУУШ (30480)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (31295)
» Бөхбат (46789)
» БӨXӨГ (29461)
» Зиг Заг (30463)
» ЖЕМ (49427)
» ЖИ МОБАЙЛ (57377)
» Жигүүр гранд (62946)
» ЖУУЛЧИН (30243)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (52763)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (42715)
» Имарт (15352)
» Изинис Эйрвэйс (49786)
» Их-Өвөр (55152)
» МИГ даатгал (44405)
» Монгол газар (55795)
» Монгол Шилтгээн ХК (47592)
» Монгол тамхи СО ХХК (53773)
» Мон-ад (44650)
» Мон Эн Ко (64569)
» Макс групп (56143)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (46054)
» МАХ ИМПЕКС (53311)
» МАК (63060)
» МОБИКОМ (76507)
» МОНДАВС ХХК (35728)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (32775)
» МОНФРЭШ (50927)
» МОНСУДАР (29704)
» МОНРОУД (42493)
» МОННИС (48999)
» МОН УРАН (60936)
» Мөнхийн үсэг (43813)
» ЮНИТЕЛ (67977)
» ЭДМОН (32249)
» ЭРЭЛ ХХК (45588)
» ШУНХЛАЙ ШТС (50112)
» Хамо (40953)
» Хаан хүнс хк (47801)
» ХОС ГАРЬД ХХК (33328)
» Хүннү-Эйр (46573)
» УЛУСНЭТ (29743)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (31617)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (31630)
» ТЭСО (14238)
» ТАЛХ ЧИХЭР (54914)
» ТАВАН БОГД (44336)
» Тэнгэр даатгал (42557)
» Тэнүүн-Огоо (44046)
» СББ (45129)
» Синчи-Ойл (58440)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (35812)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (69598)
» СОДМОНГОЛ ШТС (60969)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (32660)
» СКАЙТЕЛ (48506)
» СҮҮ ХК (55292)
» НОМИН ХОЛДИНГ (53144)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (35194)
» АЛТАЙ КАШМЕР (35823)
» АЛТАН ТАРИА (54277)
» АДМОН (30822)
» Алко групп (43646)
» Алтай Констракшн (44594)
» Алтай хүдэр (45333)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (45943)
» АТАР ӨРГӨӨ (54288)
» АСА групп (43033)
» АПУ (58596)
» ОБ КАПИТАЛ (30353)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (68849)
» КОМПАНИУД (52638)
» UFC (61787)
» Prophecy resource (51542)
» ӨГӨӨЖ (45256)
» Ospring (30194)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (53524)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (38899)
» MCS (74058)
BOLOD STUDIO
» Иргэний үг (4161)
» МАНАЙД ИРЭЭРЭЙ НЭВТРҮҮЛЭГ (6946)
» Хүүхдийн ертөнц (8979)
» Фото сурвалжлага (4412)
» Таны мэдлэгт | Animation (5023)
» Нийгмийн төрх - Хуулийн зөвлөгөө (5092)
» Нийгмийн төрх (4766)
» Асуудлыг тодруулъя (7306)
» Онцлох хүмүүс (4576)
» Оточ - Эмчийн зөвлөгөө подкаст (3990)
» Контентууд (5675)
» Petrichor /Гэгээлэг нийгмийн үнэр/ (6879)
» LIVE (9195)
» Expert podcast (3864)
» Bolod Studio | Ярилцлага (7768)
» Bolod Studio | Реклам (7744)
» Bolod Studio | Онцлох нийтлэл (4769)
» Bolod News (12928)
» 7 хоногийн тойм (14071)
» "Тэр хэн бэ?" ярилцлагын нэвтрүүлэг (7785)
» "Нутаг нэг" подкаст (6722)
   

Аригбөх нас барсан уу, оргосон уу?

Аригбөх нас барсан уу, оргосон уу?
2013-12-13

Монгол, Хятадын сурвалж бичгүүд болон судлаач эрдэмтдийн үзсэнээр Аригбөх Хубилайд бууж өгсөнөөс хойш хоёр жил орчим хугацаанд гэрийн хорионд байсаар 1266 оны 10 сарын 1-нд нас баржээ. Рене Груссе энэ талаар “Аригбөх 1266 онд нас барсан боловч үнэндээ насан эцэслэтлээ хоригдол байжээ” гэжээ. Хоригдол байх тухай асуудал маргаангүй агаад Хубилай түүнийг хатуу хорио цагдалтаас ангид байлгасангүй.
“Судрын чуулган”-д Аригбөх жил орчим хугацаанд өвчилсөөр Барс жилийн /1266 он/ намар нас барсан гэжээ. Юан улсын сударт Аригбөхийг нас элтлээ хаан хүний хангамжинд байгаад өвчнөөр өнгөрчээ гэжээ. Гэтэл зарим түүхчид Аригбөхийг өвчнөөр нас бараагүй, Хубилай түүнийг хорлосон ч гэж үздэг.
Аригбөх амьд байх нь Хубилайд аюултай хийгээд түүний хууль бус үйлдлийг өдөр бүр сануулсаар байсан нь ойлгомжтой тул тэмцэж олсон хаан ширээнийхээ өмнөөс дүүгээ золиос болгох хэрэгтэй ч байсан байж болох юм. Ийнхүү Монголын нэгдсэн улс байгуулагдсанаас хойш янагш яг нэгэн их мөчлөг буюу жарны төгсгөл дээр Монголын эзэнт гүрний сүүлчийн Их хуралдайгаар албан ёсоор сонгогдсон Их хаан Аригбөх Монгол үндэстний түүхэнд эмгэнэлтэй зурвасхан мөр үлдээгээд 46 орчим насандаа бие баржээ гэж үзэж болох юм.
Мөн сурвалж бичгүүдэд Аригбөхийг нас барахад шарилыг нь Чингис хаан болон эцэг Тулуй, ах Мөнх нарыг нутаглуулсан тэр газарт тавьсан гэжээ.

Харин Өвөр Монголын Багшийн дээд сургуулийн сонин “Хятад хэл, философи, нийгэм, шинжлэх ухаан судлалын хэвлэл” хэмээх сэтгүүлийн 1987 оны № 3,4 дугаарт Сэнгэрэнцэн нарын бичсэн “Хубэй мужийн Хунху сумын Лү овогт Монголчуудын тухай асуудал” хэмээх маш сонирхолтой өгүүлэлд дурдагдсан зүйлийг дараа дараачийн судлаачид нэн сонирхон, мөшгөн шинжилвээс зохилтой.
Энд бичсэнээс үзвэл Аригбөхийг 1266 онд нас барсан хэмээн өнөөг хүртэл итгэж ирсэн ойлголт итгэл маань ихээхэн эргэлзээтэй болж, энэ талаарх манай түүхийн сурвалжуудад буй мэдээ сэлтийг эргүүлэн сайтар нягтлах шаардлага гарч байна.

Энэхүү сохирхолтой өгүүллийг хятад хэлнээс утгачлан сийрүүлбэл:
“Бид саяханы нэгэн сонин дээр Хубэй мужид нэг хэсэг Лү овогт монголчууд амьдардаг гэсэн мэдээг аваад энэ талаар газар дээр нь очиж тэдний түүх соёл, зан заншлийг судлахыг хүссэнд нутгийн удирдлагууд бидэнд туслалцаа үзүүлсэн юм. Ялангуяа тус мужийн үндэстэн ястны хариуцсан алба болон Хунху сумын зохих удирдлагууд энэ талаар маш их туслав. 1986 оны 10 сард бид Шинди, Шакоү, Фүнкоү болон Шашинхө зэрэг газарт амьдарч байгаа Лу овогт монголчуудыг сурвалжлахаар зорьж очсон юм. Энэ ажлын явцад бид Лу овогт монголчуудаас ярилцлага авч тэдний ургийн бичиг болон түүхийн эд материалуудыг үзэж харсан билээ.
Энэ нь Лу овогт Монголчуудын түүх соёлыг судлах анхны алхам болж, цаашдаа Монголын түүхэн дэх зарим нэгэн эргэлзээтэй асуудлыг шийдвэрлэхэд тус дөхөм болсон юм. Тухайлбал Аригбөхийг үхсэн үү, эсхүл оргосон уу гэдэг нь монголын түүхийн материалуудад болон Юан гүрний түүхэнд тодорхой бус тэмдэглэгдсэн байдаг. Түүнийг өмнө зүгт зугтсан уу, хойт зүгт үү гэдэг талаар Түүхийн товчоон дундах тэмдэглэгээ болон Лү овогт Монголчуудын түүхийн тухай ам дамжсан яриа, мөн Лү овогтны ургийн бичиг болох “Язгуур үндсийн удиртгал”-д харилцан адилгүй ялгаатай тэмдэглэгдсэн байдаг.
1. Лү овогт монголчуудын ургийн бичиг болох “Язгуур үндсийн удирдтгал” болон тэдний үе дамжсан аман ярианаас дээр дурдсан Лү овогт монголчууд гэдэг маань Чингис хааны дөрөвдүгээр хөвгүүн Тулуйн зургаа дахь хөвгүүн Аригбөхийн хойч үе гэдэг нь тодорхой мэдэгдэж байдаг. Лү овогт Монголчууд хөгшин залуу, эрэгтэй эмэгтэй бүгдээрээ өөрсдийгөө Чингис хааны хойч үе хэмээн нэрлэдэг. Үүний сацуу тэд, тэдний өвөг болох Аригбөх Хубилай хаантай хаан ширээ булаацалдан тулалдсаны эцэст өмнө зүгт зугтан, маш ээдрээтэй олон нүүдлийн эцэст одоогийн Хунху сумын Шашинхө хэмээх газарт сууршсан хэмээн тодорхой дурсан ярьцгааж байна. Тэднийг яагаад Лү овогт хэмээсэн талаарх ард түмний ам дамжсан яриа “Язгуур үндсийн удиртгал”-д тэмдэглэсэнтэй яг тохирч байдаг. Аригбөх бол Тулуйн зургаа дахь хөвгүүн байсан. Энэхүү зургаа дахь хөвгүүн гэдэг нь эртний хятад хэлний Lu гэдэгтэй яг адилхан бичигддаг. Иймд тэд энэхүү Lu гэдгийг авч өөрсдийгөө тийн нэрлэсэн бололтой. Гэхдээ энэ нь хятад хэлний Лу овогт гэдгээс ялгаатай юм. Иймд тэд өөрсдийгөө зориудаар Юн хотын Лү овогтнууд хэмээн нэрлэдэг. Юн хотын уг гарал нь Өгөөдэй хаан Алтан улсыг байлдан эзэлсэний дараа Хөнань мужийн газар нутгийг өөрийнхөө хөвүүд болон үр ач нарт хуваан өгсөн. Үүнээс одоогийн Жи сумын ойролцоох газар нутаг Аригбөхөд оногджээ. Энэхүү газар нутгийг эрт дээр Жоу улсын үед Юн улс хэмээн нэрлэдэг байсан байна. Иймд тэд өөрсдийгөө Юн хотын Лү овогтон хэмээн зориуд нэрлэжээ.
Аригбөх тухайн үедээ Юн хотын Ван хэргэм авч байсан тухай ам дамжсан түүхэн яриа байдаг. Аригбөх бууж өгсөний дараа Хубилай хаан хэдийгээр түүнийг алаагүй боловч түүний ойр дотны шадар түшмэд, болон цэргийн жанждаас маш олныг алж хороосон юм. “Түүхийн товчоонд”- Аригбөх нэгдүгээр сарын 6-нд ордондоо нас барав хэмээн тэмдэглэсэн байдаг. / Лалын шашны он тооллоор 664 оны /1266/ намар Аригбөх өвчний улмаас нас нөхцсөн./ Хубилай хаан Аригбөхийн гурван Их хатан, хоёр бага хатан болон хөвүүд охидод нь зохих анхаарал халамж тавьж байсан байна. Гэхдээ хамгийн гайхалтай нь Сүн Лян болон бусад хүмүүсийн Юан гүрний түүх, мөн монголын түүхийн материалуудад Аригбөхийн талаар бүдэг бадаг хольж хутгасан тэмдэглэл байдаг. Лү овогтны “Язгуур үндэсний удирдтгал”-д тэмдэглэснээр Аригбөх, Хубилай хаанд бууж өгсний дараагаар шадар түшмэд болон цэргийн жанжнуудынхаа хороогдсоныг хараад машид чочирдож өөрийн И /Юбугур/ хэмээх хүү, шадар түшмэд, зарц зэрэг гучаад хүнийг нууцаар дагуулан баруун зүгт Хубэй, Хөнань мужийг дамжин Хугань хүртэл зугтан одсон гэжээ. Хугань гэдэг нь эртний Юн Мөн Зө хотын балгас,/одоогийн Хунху/ юм. Тэд өөрсдийгөө өнгөт арьстнууд гэдэг байжээ. Тэгээд тэнд өөрсдийнхөө овог нэр, гарал үүслийг нуун суурьшсан байна.
Эхлээд тэд Жян сумын Хаунжан хэмээх үерийн далангаас хамгаалах газарт амьдарч байсан байна. Аригбөх энд удалгүй нас баржээ. Түүнийг нас барсаны дараа оршуулан, оршуулгын газар байгуулсан байна. Тэнд амьдарч буй Монголчууд түүнийгээ Лү овогтны “Их бунхан” хэмээн нэрийддэг. Энэхүү оршуулгын туурь одоо хүртэл байдаг. Аригбөхийг нас барах үед И ноёнтон /Аригбөхийн хүү Юбугурын хүндэтгэлийн нэр/ балчир байсан бөгөөд үүнийг далимдуулан түүний Ю, Ян хэмээх хоёр хятад зарц нь өдөөн хатгалга явуулж, Аригбөхийг гутаан доромжлон түүний энэхүү бунханг эвдэж сүйтгэсэн байна. Энэ үед Ю, Ян нартай тэмцэлдэх хүчин мөхөсдөснөөс Лү овогтнууд Хайжялин хэмээх газарт нүүдэллэн очжээ. Хожим нь И ноёнтон дагаж явсан арван найман хүний хамт Чайлинь голд живж үхсэн байна. Ингээд тухайн нөхцөл байдлаас шалтгаалан зарц боол, үндэс угсааг үл /тэр үед бас хятад боолууд хамт явсан/ хамааран тэднийг хамт оршуулжээ. Одоог хүртэл жил бүрийн гурван сарын гурванд үй олон Лү овогт Монголчууд энд хүрэлцэн ирж, өвөг дээдсийнхээ онгоныг тахидаг болсон байна.

И ноёнтныг нас барсаны дараа түүний овгынхон улам доройтжээ. Тухайн үед тэд нар Хайжялингийн Хай овогтнуудтай зэрэгцэн амьдардаг байсан бөгөөд эдгээр Хай овогтнууд нь ор үндэсгүй хэрүүл маргаан дэгдээн Лү овогтнуудыг ялгаварлан гадуурхдаг, дорд үздэг байсан байна. Ингээд Лү, Хай овогтнуудын хоорондох маргаан улам ширүүсч, зарим үед зарга нь Яаманд хүртэл очдог байв. Гэхдээ энэ маргаан эцэслэн шийдэгддэггүй байв. Энэхүү нөхцөл байдлын дор Юбугурын ач болох Лу Рун Фү дахин нүүдэл хийхээр бэлтгэжээ. Байдлыг өөрийн нүдээр харж, чихээр сонссон зэргэлдээ орших Чуй овогтнууд /одоогийн Лү овогтны эзэмшил газар, эртний нэр нь Чуй жя тай/ Хай овогтны энэхүү ёс бус үйлдэлд маш их гайхаж, Лу овогтнуудыг их өрөвддөг байв. Иймд Лү овогтонтой өөрийн оршин сууж буй газар болон бусад зүйлсээ солилцох болж, энэхүү эцэс төгсгөлгүй маргаанд цэг тавьсан байна. Одоог хүртэл Хай , Лү овогтнууд ураг бололцдоггүй, Чуй Лү овогтнууд зарга хийдэггүй гэсэн ам дамжсан яриа байдаг. Үнэхээр Хай, Лү овогтнууд огт ураг төрөл бололцдоггүй байсан бөгөөд харин Лү, Чуй овогтнууд хоорондоо ураг төрөл бололцох төдийгүй элдэв ямар нэгэн маргаан гарваас өөр хоорондоо харилцан ярилцаж шүүн тасалсаар ирсэн байна. Дээр дурдсан зүйлүүд бол Лү овогт монголчууд Хунху сумын Шакоун тойргийн Лү Жа гацаанд сууршиж байсан түүхэн тойм юм.

Үндэс угсаагаа гэсэн сэтгэл болон түүний онцлог шинжүүд.
Лу овогт Монголчуудын гаднах байдал нь нутгийн хятадуудаас гойд ялгагдах юмгүй, ялангуяа хэл нь бүрэн ууссан байв. Гэхдээ тэдэнтэй ярилцах явцад үндэс угсаагаа гэсэн үзэл, сэтгэл маш хурц, гүн гүнзгий илэрч байлаа. Иймд өөрийн эрхгүй тэднийг бишрэх сэтгэл төрж билээ. Үүний сацуу зан заншлийн зарим нэгэн онцлог байдал нь тэднийг Монголчууд гэдгийг бүрэн дүүрэн итгүүлж байв. Бид монгол дээл өмсөн Лү овогтны гацаанд очиход тосгонд “Үндэс угсаа нэгтнүүд маань ирлээ” гэх их хөөрч баярласан үг хаа сайгүй сонсогдож, биднийг халуун дотно сэтгэлээр угтан авсан юм. Тэд бидэнд ихэд итгэн гадны хүнд огт харуулдаггүй Лү овогтны ургийн бичиг болох “Язгуур үндсийн удиртгал” болон олон зуун жил хадгалж байсан Аригбөхийн хөвгүүн И ноёнтны зурмал зургийг харууллаа. Энэхүү зургаас харахад И ноёнтоны гаднах байдал, өмссөн хувцас нь үнэхээр Монгол хүний онцлогыг илтгэн харуулж байв. Гэхдээ малгай болон бөс нь манж хүнийхийг санагдуулсан юм. Энэ талаар улам судлах хэрэгтэй. Тэдний өвөг дээдсийн онгон шүтээний өмнөх бяцхан хөшөө нь өөрийн гэсэн онцлоготой байлаа. Уг шүтээний нүүрэн тал нь хятад үндэстний онцлогоос огт ялгагдах юмгүй. Харин ар тал дээрээ “Монгол” хэмээх хоёрхон хятад ханз байдаг. Хятад үндэстнүүд өвөг дээдсийнхээ онгоныг тахихдаа түүний өмнө байнга хас хонхыг зүүж, хүндэтгэл үзүүлэх үедээ хонхоо цохидог. Харин Лү овогт монголчууд хонх уядаггүй бөгөөд тэд хонхыг зовлон, азгүй явдлын билгэ тэмдэг хэмээн үздэг байна. Үүнээс гадна өөр нэг онцлог байдаг нь тэд И ноёнтны бунханд бараалхах үедээ хятад үндэстнүүд шиг сөхөрч суугаад толгойгоо бөхийлгөдөггүй. Харин эсрэгээр умар зүгт монголын эртний газар шороо руу харж зогсоод толгойгоо мэхийн ёсолдог. Энэ нь И ноёнтныг дагаж явсан арван долоон зарц боолуудтай нь хамт оршуулсантай холбоотой. Хэрвээ И ноёнтны шарилд мэхийн ёсолбоос мөнхүү тэнд хамт оршуулагдсан хятад зарц боолуудад хүндэтгэл үзүүлж буй гэсэн үг бөгөөд үүний улмаас тэд хойт зүгт харж зогсон толгой мэхийдэг байна. Энэ нь хэдийнээ одоог хүртэл заншил болон тогтжээ.

700 гаруй жилд үндэс угсаагаа нуун далдалж байжээ.
Лү овогт монголчуудын түүхэндээ уламжилж ирсэн энэ байдал нь үндсээрээ устах тал руугаа явж байна. Гэхдээ цөөн тооны хуучин үзэл бодлын хүлээсэнд автагдсан хөгшчүүлийг үл тооцвол хүн амын 95-аас дээшэх хувь нь өөрсдийнхөө үндэс угсааг нэн дариу сэргээж, өөрийнхөө овог угсааг нуун дарагдуулж байсан энэ амьдрал дахин давтагдахгүй байхыг маш их хүсч байна. Тэд бидэнд Юан гүрний үед Хубилайгаас айдаг байсан, Мин улсын үед Юан гүрний үлдэгдлүүд хэмээн гадуурхагдаж, үндэс угсаагаа устгагдахаас, Чин болон Дундад иргэн улсын үед мөн л хавчин гадуурхагдаж, алагдах, гуйрамч, тэнүүлчин амьдрал руу унахаас айдаг байсан, хэрвээ өнөөдөр түүхийн энэхүү эрээн бараан арилваас бид дахин юунаас ч айхгүй амьдарна хэмээн ярьсан юм. Хэдийгээр тэд өөрсдийнхөө үндэс угсааг нууж явсан боловч бид хятад үндэстнүүд биш шүү гэсэн санааг өөрийн мэдэлгүй л гаргаж ирж байжээ.

Анх Хунхуд очихдоо хойт зүгээс зугтаж ирсэн учраас хэл яриа, зан заншил, хувцас хунар зэргээрээ тухайн оршин суугчдаас маш ихээр ялгарч байв. Иймд өөрсдийгөө өнгөт арьстанууд хэмээн нэрлэж байсан бөгөөд хожим түүнээ хятад үндэстнүүд хэмээн засаж бичсэн байна. 20 зууны эхэнд одоогийн Лү овогтны гацаанд нэгэн эцэг өвгөдийн онгон шүтээн болох сүм байгуулжээ. Тэгээд тэд Бэй Фин Фү Рен Их сургуулийн профессор Лу Кай Дяог урьж авчран шүтээн дээрээ “Монголчуудын зан заншил” хэмээх дөрвөн үгийг уйгур бичмэлээр бичүүлжээ. Гэтэл зарим нэгэн хүмүүс гай гамшиг авчрах нь хэмээн маш их айж, энэ дөрвөн үгийг засч бичсэн байдаг. 1964 онд хоёр дахь удаагаа бүх ард түмний тооллого явуулахад олонхи Лү овогтнууд өөрсдийгөө монгол үндэстэн хэмээн бөглөн бичиж байсан байна. Гэхдээ эрх мэдэл бүхий цөөн тооны хөгшчүүлийн ятгалгаар түүнээ дараа нь хятад үндэстэн хэмээн засаж бичжээ. Хэрвээ тухайн үеийн хүн амын тооллогын дансыг эргүүлэн харах юм бол монгол гэсэн үгийг хятад хэмээн залруулан бичсэнийг тодорхой харж болно. Өөрийнхөө үндэс угсааг сэргээх бол Лү овогт монголчуудын олон зуун жил сэтгэлийн гүндээ хадгалж байсан сайхан мөрөөдөл юм. Хубэй мужийн Хунху суманд одоогоор 2700 гаруй монголчууд амьдарч байна. Эдгээрийн олонх нь Хунху сумын Сяшинхө гэдэг газарт амьдардаг. Гэхдээ үүнд Бээжин, Үхань, Хунань зэрэг газар шилжин суусан монголчуудыг оруулаагүй болно.

Тайлбар
1. Аригбөх үхсэн үү, эсвэл оргосон уу. Энэ бол монголын түүх судлаачдын өмнө тулгарч байгаа хамгийн шинэ сэдэв болж байна. “Түүхийн товчоон”-оос гадна Монголын түүхийн тухай бусад материалуудад Аригбөхийн насан эцэслэсэн эсэхийг тодорхой бус тэмдэглэсэн байдаг. Иймд үүнийг цаашид улам гүн гүнзгий судлах зайлшгүй хэрэгтэй юм. Гэхдээ Лү овогтнуудын түүхэн тойм нь Аригбөхийг баруун зүгт зугтан одсон гэдгийг баталж байна. Түүнчлэн түүний шарил нь одоог хүртэл хадгалагдаж байгаа нь бас нэгэн нотолгоо болох юм. Аригбөхийг Хубилайгаас нууцаар оргон одсоны дараа тэр үед Хубилай хаан Аригбөхийг баруун зүг рүү оргон одсон тухайд удтал мэдээгүй бөгөөд зөвхөн түүнийг нэгэн зэлүүд газар нуугдаж байгаа хэмээн таамаглаж байсан. Ийм ч учраас баруун зүгийн Ил хааны улс болон Монгол нутаг руу Аригбөхийг өвчний улмаас үхсэн хэмээх хуурамч мэдээллийг хүргэсэн байна. Энэ бол Хубилай хаан Аригбөхийг амьд байгааг түүнийг дэмжигчидын сонорт хүргэхгүй нуухын улмаас ингэсэн болов уу. Хубилай хаан монгол нутагт болон хятадад байсан монголчуудаас бүхнийг нуун далдалж байв. Иймд Хубилай хаантай олон жил хаан ширээний төлөө тэмцэлдсэн Аригбөхийн талаар монгол, хятад хэл дээрх монголын түүхэн материалуудад нарийн тодорхой дурдаагүй байдаг нь аргагүй юм. Хамгийн сүүлд Хубэй мужид амьдарч байгаа монголчуудын ам дамжсан түүхэн яриа, бичгээр үлдсэн материалууд дээрх тэмдэглэгээ, мөн монголын түүхэн материалууд болон “Түүхийн хураангуй”-д буй тэмдэглээнүүд нь зөвхөн хэлбэр байдлын хувьд ялгаа байгаа болохоос агуулгын хувьд үнэндээ ялгаа байхгүй юм.
2. Аригбөхийн хүүг И ноёнтон хэмээн нэрийдсэн учир. Лу овогт монголчууд Аригбөхийн хүү Юбугурын/Аригбөхийн их хатан Ойрд аймгийн Илчикмышээс гарсан хүү/ монгол нэрийг нь товчлон И хэмээн хүндэтгэн нэрлэж байсан байна. Юан гүрний түүхэнд Аригбөхийн хүүг Юмухур, “Түүхийн товчоон”-д Юбугур, Юмхур гэж нэрийдсэн байдаг. Хятад хэлнээс орчуулбаас Юмухур гэдэг. Юан гүрний түүхэнд түүнийг ван цолтон хэмээн өргөмжилсэн байгаа. Гэхдээ түүнийг Хубилайн төр барьж байх үед эрх мэдэл бүхий албан тушаалтай байсан уу гэдгийг мэдэхийн арга байхгүй. Түүхийн материалд тэмдэглэснээр түүний монгол нэр нь Юбугур, эсвэл Юмухур байж магадгүй. Иймд тэрбээр хятад үндэстний амьдарч буй нутагт зугтаж очсоны дараагаар овог нэрээ өөрчлөхдөө монгол нэрийн эхний дуудлагыг үлдээгээд товчоор И хэмээн өөрчилсөн бололтой.

Сэнгэрэнцэн нарын бичсэн “Хубэй мужийн Хунху сумын Лү овогт Монголчуудын тухай асуудал” хэмээх эл өгүүлэлд дурдагдсан баримтууд нь бидэнд Аригбөхийн үхлийн талаар, тухайлбал бүх сурвалж бичигт дурдсанаар түүнийг 1266 онд Хубилайн хорио цагдалт дор өвчнөөр нас барсан уу, эсвэл дээрх өгүүллийн өгүүлэхээр харьяат шадар дотнын хүмүүсээ дагуулан Хубилайн цагдалтаас оргон дутаасан уу гэсэн ацан асуулт, ихээхэн эргэлзээтэй байдлыг төрүүлж байна. Аригбөхийн ур удмын талаар сурвалж бичигт хэрхэн өгүүлсэнийг нягтлан үзэх нь дээрх ээдрээтэй байдлыг тодруулахад бага ч болов дөхөм болох болов уу.

Аригбөхийн удам угсаа
Сэнгэрэнцэн нарын бичсэн өгүүллийн баримтуудыг нягтлахад “Судрын чуулган” болон “Юан - ши”-д Аригбөхийн удам угсааны талаар өгүүлсэнийг сөхөн үеьпе. Эдгээр сурвалжуудад бичсэнээр Аригбөх нь хэд хэдэн хатад, хүүхдүүдтэй байжээ. Төв Монголын нутагт түүний дөрвөн орд өргөө байсан хийгээд Хубилай Хархоринг эзлэхдээ тэдгээрийг олзолсон. Мөн Алтай, Киргизэд түүний зун болон өвлийн орд өргөөд нь байсан байна.
Аригбөхийг Юбугур, Найраг–бөх, Лаган-Шигань гэсэн гурван хүүтэй байсан хэмээн Юань-шид тэмдэглэжээ.
Харин Аригбөхийн хатад хүүхдүүдийн талаар “Судрын чуулган”-д нэлээн дэлгэрэнгүй дурдсан байна. Түүнд өгүүлсэнээр Аригбөхийн Их хатан Илчикмыш ойрад аймгийн хүн байв. Аригбөх Хубилайтай тэмцэхдээ ойрдуудын хүчинд ихээхэн түшиглэж байсан билээ. Илчикмышээс хүү Юбугур болон, хоёр охин төрсний том нь Халукан-агай. Түүнийг Баявут омгийн Татакта хүргэнд өгчээ. Энэ Халукан нь Некудер нэрт Мелик-Төмөрийг төрүүлжээ.
Хоёр дахь хатан Хутагт нь найман аймгийн Кучукур Клана овгийн хүн байсан ба Сорхагтани бехитэй хамт түүний өргөөнд амьдарч Камтай гэдэг охин төрүүлснийг нөхөрт гаргаагүй. Нумуган нэрт нөгөө охин нь ойрад аймгийн Чупан хүргэнд очжээ.
Гуравдугаар хатан Кутлу нь хонгирад аймгийн хүн байсан ба мөн Сорхагтани бехитэй хамт амьдарч байжээ. Тэрбээр хүү төрүүлээгүй аж.
Аригбөх дээрх гурван хатнаас гадна хэд хэдэн татвар эмтэй байв. Барулас аймгийн Ирау–гуа нэрт татвар эм нь Хубилайгаас Иранд Хөлөг хааны дэргэд элчээр очсон Хаданы охин дүү бөгөөд тэр эм Найраг-Бөх нэрт хүү төрүүлжээ.
Мөн нэг татвар эм байсан нь Хонгирад аймгийн Ашитай гэгч бөгөөд Тамачи нэрт хөвүүний нь эх юм.
Аригбөх Хубилайд бууж өгөхөөр очихдоо Юбугур, Меликтөмөр, Найраг-Бөх, Тамачи дөрвөн хөвүүнээ гэртээ үлдээгээд бүх эхнэрүүдээ дагуулж явжээ.
Аригбөхийг нас барсны дараа түүний хатад, татвар эмс нь гэр гэртээ харьцгаав. Гурван жил болсны дараа Хубилай хаан “Аригбөхийн хөвүүд хүрэлцэн ирж нүдийг минь баясгагтун” гэж зарлиг болжээ.
Зарлигийн дагуу Аригбөхийн хүүхдүүд болох Юбугур, Мелик-Төмөр, Найраг-Бөх, Тамачи нар Хубилай авга ахдаа очин ёслол хүндэтгэл үзүүлсэнд Хубилай тэдэнд ихэд найршаан хандаж хариу хүндэтгэл үзүүлэн тэдэнд хатад болон ихээхэн бэлэг өгчээ.
Үүнд Хубилай хаан Асутайн хатан Есүдэрийн их өргөөг Юбугурт өгчээ. Юбугур Есүдэр хатныг авч гурван жил хамт амьдрахад Есүдэр хүүхэд төрүүлэлгүй байсаар бие баржээ. Юбугур Есүдэр хатны удмын нэг хатанг дахин буулган Хулачу, Олджай-Төмөр гэдэг хоёр хүүтэй болов. Олджай –Төмөр нь хожим Ил хаан Өлзийтийн дэргэд Иранд очжээ.
Юбугурын ахмад хүү нь түүний Их хатан Харнууд аймгийн Чапан хатнаас гарсан Ил-Бөх нэрт байв.
Юбугур нь мөн Найман аймгийн Кушлуг хааны ахын охин Огул-Текин хатнаас гарсан Урла нэрт хүүтэй. Урла нь Сүлдүсүн аймгийн Чапун ноёны охин Байкуг хатан болгон авч, Мелик –Төмөрийн дэргэд амьдарч байжээ.
Юбугурт мөн Хонгирад аймгийн Баян нэрт нэгэн хатан байсан нь түүний өвөг Тулуйн татвар эм байжээ.
Хубилай хаан Аригбөхийн хүү Меликтөмөрт Лингкум хэмээх хатныг өгсөн байна. Энэхүү Лингкум нь Кишлуг хааны охин юм. Ухаалаг, авьяаслаг хан хүү Хутагт бол энэ Лингкумын хүү юм. Мелик-Төмөр мөн Лингкум хатнаас Келмиш –ага, Ширин –ага гэсэн хоёр охинтой. Лингкум хатныг нас барахад Мелик-Төмөр Жалайрын Таран ноёны охин Гилтэй хатныг их хатны өргөөндөө буулган авчээ. Энэхүү хатнаас хүүхэд гарсангүй тул Дурбан аймгийн ахлах ноён Ширекийн охин Бураг мөн хатнаа болгон авч хоёр хүү төрүүлсэн нь Ойратай, Махмуд хоёр юм.
Мелик-Төмөр мөн Ойрдийн Барс Бөхийн охин Эмүгэн хэмээх хатантай байсан ба энэ хатнаас нь Мингхан, Ачигиг, Есөн-Дува, Баритай хэмээх дөрвөн хүү төржээ. Эдний дундаас Есөн-Дува нь эцгийн голомтийг залгаж, Дундад Азид нэлээн нэр нөлөөтэй нэгэн байсан байна.
Меликтөмөр бас Туглуг –Олджай нэрт бас нэгэн татвар эмтэй байжээ.
Хубилай хаан Аригбөхийн Их хатан Илчигмышийн өргөө эзэмшлийг хүү Найрагбөхөд нь өгчээ. Найрагбөх нь эцгийгээ нас барахад ихэд гутран амиа хорлохыг завсан боловч түүнд боломж өгсөнгүй. Байнгын хараа хяналтан дор байлгажээ. Гэвч Найрагбөх удалгүй уй гашуугаасаа болж нас баржээ. Түүнийг нас барахад Илчигмыш хатны өргөө нь Ашигтай нэрт охинд нь үлдэж удалгүй Меликтөмөрийн эзэмшилд орсон байна.
Энэхүү Найраг бөх нь Хурбаг, Бачани, Самгар, Баян-Өвгөн, Ур-Төмөр нэрт таван хүүтэй байв. Эхний дөрөв нь Хубилай хааны их хатан Хонгирадын Чапуны үеэл болох Ашитай хатнаас нь гарсан ба Ур-Төмөр нь олхонуд аймгийн Учин-Экачи хатнаас нь гарчээ.
Аригбөхийн бага хүү Тамачид Хубилай Хутагт хатны орд өргөөг өгчээ. Хутагтийг нас барахад Найманаас Ер-Текин хэмээх бүсгүйг хатан болгож Баян, Дурбан хэмээх хоёр хүүтэй болсон байна.
Хожим Хубилай хаан Хайдугийн эсрэг тэмцэхдээ Их цэргийг хүү Нумугун, Хөхчү нараар удирдуулан, Хантун ноёноор захируулсан зүүн жигүүрт хэд хэдэн хан хөвүүдийг цэргийнх нь хамт оруулсаны дотор Аригбөхийн хөвүүд Юбугур, Мелик-Төмөр нар явжээ. Гэвч тэд Өгөөдэйн удмын Ширеки, Сүйхтэйн хүү Тугтөмөр, Ургадай нартай үгсэн Нумугун, Хөхчү болон Хантун ноён нарыг гэнэдүүлэн баривчилж, Хайдуд тушаагаад Хубилайн эсрэг тэмцэлд нэгдсэн юм. Аригбөхийн дээрх хоёр хүү нь XIII-XIY зууны зааг үед Дундад Азид өрнөсөн хан хөвүүдийн хоорондын жижиг сажиг мөргөлдөөн, зөрчилдөөнд нэн идэвхтэй оролцож байсан байна. Хожим Юбугур нь Хайдугаас салж эцгийн нэгэн адил хатад эхнэрүүдээ аван Хубилайд хоёр дахь удаагаа бууж өгчээ.
Энэхүү Юбугур нь Сэнгэрэнцэн нарын бичсэн “Хубэй мужийн Хунху сумын Лү овогт Монголчуудын тухай асуудал” хэмээх эл өгүүлэлд дурдагдсан И ноёнтон мөн бөгөөд “Судрын чуулган”, “Юан-ши”-гийн мэдээ сэлттэй зөрж байна. Дээрх өгүүлэлд дурдсанаар Юбугур нь эцгээ даган 1265-1266 оны үед Хубилайн дэргэдээс, гэрийн хорионоос оргон зугтааж, Хубэй, Хөнань мужийг дамжин Хугань мужид очиж суурьшаад нууцаар амьдарч байсан бололтой байдаг.
Гэтэл “Судрын чуулган”-д дурдсанаар Аригбөх Хубилайд бууж өгөхөөр очихдаа Юбугурыг бусад ах дүүсийнх нь хамт ойрдод үлдээгээд хатад эхнэрүүдээ авч явжээ. Аригбөхийг нас барсанаас хойш гурав дахь жилд Хубилай Аригбөхийн хүүхдүүд ирж золгохыг хүссэн /зарлигдсан/-д Юбугур ах дүүсийн хамт очсон байна. Тэгэхэд Хубилай тэдэнд ивгээл хайр үзүүлж, шан харамж өгчээ. Үүнд Юбугурт Асутайн хатан Есүдэрийн их өргөөг өгчээ. Энэхүү Есүдэрийн өргөө гэр нь Мөнх хаанаас Алтан Улсын хуучин нутаг дэвсгэрээс дахин хувиарлалт хийхэд хүү Асутайд ноогдсон Хэбэй мужийн хэсэг газарт байсан уу, үгүй юу гэдгийн нягтлан тодруулах шаардлагатай юм. Нөгөө талаар Юбугур нь Хайдугийн эсрэг явуулсан Хубилайн цэрэг армид өөрийн баг цэргийн хамт явсан төдийгүй эгзэгтэй үед Өгөөдэйн удмын хан хөвүүдтэй үгсэн Хубилайн хүү Номхон болон бусад жанжидыг баривчлан Хайдуд тушаагаад Хубилайн эсрэг тэмцэлд нэгдсэн байна. Гэвч хожим Хайдугаас салж дахин Хубилайд бууж өгчээ. Харин ийнхүү хоёр дахь удаагаа бууж өгсөний дараа Хубилай Юбугурт хэрхэн хандсан талаар мэдээ сэлт алга байна.

Сэнгэрэнцэн нарын өгүүлэлд дурдагдсан Лү овогт Монголчуудын Хубилайгаас оргон дутаасан явдал нь Юбугур сүүлд Хайдугаас салан бууж өгсөний дараа болсон ч байж болох юм. Учир нь Хубилайгаас зугтаасан Аригбөхийн удмынхан тухайн үедээ Хубилайд мэдэгдэлгүй өөрсдийгөө нууцалж чадсан байсан тул тэр үед Юбугур Хайдугийн эсрэг дайнд оролцох боломжгүй байсан гэж үзэж байна. Нөгөө талаар Аригбөхийг өөрийн хүмүүсээ аван дутаасан гэдэг ч ихээхэн эргэлзээтэй, Лү овогт монголчууд өөрийн удмыг Аригбөхөөс эхлүүлж байгаа нь удмынхаа бичиг сурвалжид түүнийг дээрх зугтан зайлсан явдлын эхэнд дурдахын шалтгаан болсон ч байж болох юм.
Тэгэхээр үйл явдлын өрнөлтийг энэ мэтчилэнгээр харьцуулан үзэхэд Лү овогт монголчууд нь Аригбөхийн үед бус, харин түүний хүү Юбугур Хубилайд хоёр дахь удаагаа бууж өгөхөөр очсоны хойно энэхүү Хубилайн цагдалтаас буруулан дутаасан явдал болсон байж болох магадлал нь илүү байна.

Мөн Юбугурын хүү Ил бөх нь Сэнгэрэнцэн нарын бичсэн өгүүлэлд дурдагдаж буй И ноёнтны хүү Лү Рүн Фү мөн эсэхийг тодруулах хэрэгтэй байна. Ийм ээдрээтэй адал явдлын учгыг тайлахад нэлээн урт хугацааны эрэл хайгуул хэрэгтэй болов уу.
Ийнхүү Аригбөхийг оргосон уу, нас барсан уу гэдгийн учгыг тайлах нь манай түүхийн нэн шинэ сэдвийн нэг аргагүй мөн болжээ.

2003 он

Б.Номинчимэд “Хувьгүй хаан Аригбөх” Номоос
Эх сурвалж: https://www.facebook.com/nominchimed/posts/660824710604569

Нийтлэгчээс: Энэхүү нийтлэл нь зохиогчийнАригбөхтэй холбогдсон цуврал нийтлэлүүдийн 4 дэх нь бөгөөд өмнөх 3 нийтлэлийг дараах хаягуудаас үзэж болно. Үүнд:

(1) Б. Номинчимэд, Түүхэн эргэлтийн золиос http://www.tsahimurtuu.mn/index.php/component/k2/item/2193-article_20131127_001
(2) Б. Номинчимэд, Сүүлчийн Их Хуралдайн өмнө http://wwхуралдайw.tsahimurtuu.mn/index.php/component/k2/item/2194-article_20131129_001
(3) Б. Номинчимэд, Алтангорхийн Их . Сүүлчийн Их хааныг өргөмжилсөн нь http://www.tsahimurtuu.mn/index.php/component/k2/item/2199-article_20131202_001


Аригбөх нас барсан уу, оргосон уу?
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



Умард тэнгисийн хясаа Өвөр Монголд-Фото мэдээ
19:22
Хятад-Ази-Европын 8 дахь удаагийн экспо нээгдэлээ
19:19

Шиньжяны Өрөмч хотод "Торгоны зам дахь шинэ боломж, шинэ эрч хүч" сэдэвтэй Хятад-Ази-Европын 8-р яармаг  6-р сарын 26-ны өдөр Шиньжяны олон улсын хурал дээр дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн зочид хамтын ажиллагаа, хөгжлийн эрэлхийлэлт болон хөгжлийн боломжуудыг хуваалцажээ.

Хятад-Ази-Европын 8 дахь удаагийн экспо нээгдэлээ

Шиньжяны Өрөмч хотод "Торгоны зам дахь шинэ боломж, шинэ эрч хүч" сэдэвтэй Хятад-Ази-Европын 8-р яармаг  6-р сарын 26-ны өдөр Шиньжяны олон улсын хурал дээр дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн зочид хамтын ажиллагаа, хөгжлийн эрэлхийлэлт болон хөгжлийн боломжуудыг хуваалцажээ.

»»
Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Говь-Алтай аймагт ажиллаж байна
19:11

Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Говь-Алтай аймагт ажиллаж байгаа бөгөөд эхлээд Есөнбулаг сумын иргэдтэй уулзалт хийлээ. Энэ үеэр тэрбээр “2024 оны УИХ-ын сонгуулийн үр дүнгээр парламентад 126 гишүүн сонгогдож, нийгмийн олон салбарын төлөөлөл шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж эхэллээ. Үүний үр дүнд төлөөллийн чадвар сайжирч, ардчилсан тогтолцоо бэхжиж, улс төрийн намууд төлөвших боломж бүрдэх болно” гэдгийг онцлон тэмдэглэв.

Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Говь-Алтай аймагт ажиллаж байна

Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Говь-Алтай аймагт ажиллаж байгаа бөгөөд эхлээд Есөнбулаг сумын иргэдтэй уулзалт хийлээ. Энэ үеэр тэрбээр “2024 оны УИХ-ын сонгуулийн үр дүнгээр парламентад 126 гишүүн сонгогдож, нийгмийн олон салбарын төлөөлөл шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж эхэллээ. Үүний үр дүнд төлөөллийн чадвар сайжирч, ардчилсан тогтолцоо бэхжиж, улс төрийн намууд төлөвших боломж бүрдэх болно” гэдгийг онцлон тэмдэглэв.

»»
Адель урлагийн салбараас завсарлага авна
12:36

Дуучин Адель дуу хөгжмийн салбараас томоохон завсарлага авах бололтой. Тэрбээр Германы “ZDF” телевизийн нэвтрүүлэгт 

Адель урлагийн салбараас завсарлага авна

Дуучин Адель дуу хөгжмийн салбараас томоохон завсарлага авах бололтой. Тэрбээр Германы “ZDF” телевизийн нэвтрүүлэгт 

»»
Нийтийн тээврийн 16 чиглэлд түр хугацаанд өөрчлөлт орууллаа
12:32

Авто замын өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажил хийгдэхтэй холбогдуулан нийтийн тээврийн 16 чиглэлд түр хугацаанд өөрчлөлт оруулжээ.

Нийтийн тээврийн 16 чиглэлд түр хугацаанд өөрчлөлт орууллаа

Авто замын өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажил хийгдэхтэй холбогдуулан нийтийн тээврийн 16 чиглэлд түр хугацаанд өөрчлөлт оруулжээ.

»»
Бангладешт болсон үймээний улмаас 32 хүн амиа алджээ
12:31

Бангладешийн эрх баригчид улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг зарлаж, интернэтийн сүлжээг хаасан ба зарим газарт 

Бангладешт болсон үймээний улмаас 32 хүн амиа алджээ

Бангладешийн эрх баригчид улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг зарлаж, интернэтийн сүлжээг хаасан ба зарим газарт 

»»
Дахин төлөвлөсөн 290 айлын орон сууцыг энэ оны IV улиралд ашиглалтад оруулна
12:08

Иргэдийн эрүүл аюулгүй, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар болон Нийслэлийн орон сууцны корпорациас Хан-Уул дүүргийн 10 дугаар хорооны ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай хоёр орон сууцны барилгыг буулгаж, дахин төлөвлөн, шинээр барилгажуулах төслийг хэрэгжүүлж буй.

Дахин төлөвлөсөн 290 айлын орон сууцыг энэ оны IV улиралд ашиглалтад оруулна

Иргэдийн эрүүл аюулгүй, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар болон Нийслэлийн орон сууцны корпорациас Хан-Уул дүүргийн 10 дугаар хорооны ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай хоёр орон сууцны барилгыг буулгаж, дахин төлөвлөн, шинээр барилгажуулах төслийг хэрэгжүүлж буй.

»»
Саппорогийн аюулгүйн тойргоос 25 дугаар эмийн сан хүртэл 11гд магистралийн дулааны шугамыг өргөтгөн шинэчилж байна
12:05

Нийслэлийн 18 байршилд 15.6 км дулааны магистраль шугамыг долоодугаар сарын 16-ны өдрөөс шинэчилж эхэлсэн.

Саппорогийн аюулгүйн тойргоос 25 дугаар эмийн сан хүртэл 11гд магистралийн дулааны шугамыг өргөтгөн шинэчилж байна

Нийслэлийн 18 байршилд 15.6 км дулааны магистраль шугамыг долоодугаар сарын 16-ны өдрөөс шинэчилж эхэлсэн.

»»
Нийслэлийн сонгуулийн хороог есөн хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулна
12:00

НИТХ-ын Зөвлөлийн хуралдаанаар Нийслэлийн Сонгуулийн хороо байгуулах тухай хэлэлцлээ.

Нийслэлийн сонгуулийн хороог есөн хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулна

НИТХ-ын Зөвлөлийн хуралдаанаар Нийслэлийн Сонгуулийн хороо байгуулах тухай хэлэлцлээ.

»»
Хавдрын шалтгаант нас баралт дэлхийд 17 хувь байхад Монголд 24 хувьтай байна
11:02

Эрүүл мэндийн сайд Т.Мөнхсайхан Хавдар судлалын үндэсний төвд ажиллаж, эмч, үйлчлүүлэгчидтэй уулзаж, санал солилцлоо. 

Хавдрын шалтгаант нас баралт дэлхийд 17 хувь байхад Монголд 24 хувьтай байна

Эрүүл мэндийн сайд Т.Мөнхсайхан Хавдар судлалын үндэсний төвд ажиллаж, эмч, үйлчлүүлэгчидтэй уулзаж, санал солилцлоо. 

»»
Амралтын өдрүүдэд дуу цахилгаантай аадар бороо орно
10:21

Малчид, иргэд, тээвэрчид, аялагчдад зориулсан мэдээ: 20-нд төвийн аймгуудын нутгаар, 21-нд төв болон зүүн аймгуудын нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно.

Амралтын өдрүүдэд дуу цахилгаантай аадар бороо орно

Малчид, иргэд, тээвэрчид, аялагчдад зориулсан мэдээ: 20-нд төвийн аймгуудын нутгаар, 21-нд төв болон зүүн аймгуудын нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно.

»»
Он гарсаар 11 аймгийн 36 суманд 90 удаагийн ой хээрийн түймэр гарчээ
10:20

Улсын хэмжээнд долдугаар сарын 17-ны өдрийн байдлаар Булган, Дархан-Уул, Дорнод, Сүхбаатар, Сэлэнгэ, Ховд, Хөвсгөл, 

Он гарсаар 11 аймгийн 36 суманд 90 удаагийн ой хээрийн түймэр гарчээ

Улсын хэмжээнд долдугаар сарын 17-ны өдрийн байдлаар Булган, Дархан-Уул, Дорнод, Сүхбаатар, Сэлэнгэ, Ховд, Хөвсгөл, 

»»
Сургууль бүр өөрийн гал тогоотой болно
10:19

Боловсрол шинжлэх ухааны яам /БШУЯ/-наас 2023-2024 оны хичээлийн жилийн зорилго, зорилтын биелэлтийг дүгнэх хүрээнд 

Сургууль бүр өөрийн гал тогоотой болно

Боловсрол шинжлэх ухааны яам /БШУЯ/-наас 2023-2024 оны хичээлийн жилийн зорилго, зорилтын биелэлтийг дүгнэх хүрээнд 

»»
"The Mongolz" Бразилын багт хожигдсоноор "Esports World Cup 2024" тэмцээнээ өндөрлүүлж, есдүгээр байрт шалгарлаа
10:08

Саудын Арабын Рияад хотод "Esports World Cup 2024" буюу цахим спортын төрлүүдийг багтаасан 60 сая ам.долларын шагналын сантай томоохон тэмцээн болж буй.

Саудын Арабын Рияад хотод "Esports World Cup 2024" буюу цахим спортын төрлүүдийг багтаасан 60 сая ам.долларын шагналын сантай томоохон тэмцээн болж буй.

»»
Кофейн залуучуудад хэрхэн нөлөөлдөг вэ
09:48

Өсвөр насны Титус Ян өглөө нь нэг шил ногоон цай ууж, үдээс хойш “bubble tea” эсвэл энергийн ундаа ууж, дараа нь хийжүүлсэн ундаа, болж өгвөл кола уудаг байна.  

Кофейн залуучуудад хэрхэн нөлөөлдөг вэ

Өсвөр насны Титус Ян өглөө нь нэг шил ногоон цай ууж, үдээс хойш “bubble tea” эсвэл энергийн ундаа ууж, дараа нь хийжүүлсэн ундаа, болж өгвөл кола уудаг байна.  

»»
Дахин төлөвлөсөн 290 айлын орон сууцыг энэ оны IV улиралд ашиглалтад оруулна
09:45

Иргэдийн эрүүл аюулгүй, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар болон 

Дахин төлөвлөсөн 290 айлын орон сууцыг энэ оны IV улиралд ашиглалтад оруулна

Иргэдийн эрүүл аюулгүй, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар болон 

»»
Сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэгт холбогдох шүүх хурал өнөөдөр үргэлжилнэ
09:38

"Zarig.mn" сайтын эрхлэгч, сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэгт холбогдох хэргийн гэм буруугийн шүүх хурал өнөөдөр болно. 

Сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэгт холбогдох шүүх хурал өнөөдөр үргэлжилнэ

"Zarig.mn" сайтын эрхлэгч, сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэгт холбогдох хэргийн гэм буруугийн шүүх хурал өнөөдөр болно. 

»»
Орон нутгийн сонгуулийг аравдугаар сарын 11-нд зохион байгуулна
19:31

Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын сонгуулийг ирэх аравдугаар сарын 11-ний баасан гарагт 

Орон нутгийн сонгуулийг аравдугаар сарын 11-нд зохион байгуулна

Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын сонгуулийг ирэх аравдугаар сарын 11-ний баасан гарагт 

»»
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Гадаа +25 градус үед машин дотор +45-55 градус болдог
18:50

Гадаа +25 хэмийн халуун өдөр машин доторх температур 10 минутанд +45-аас +55 хэм хүрдэг байна. 

СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Гадаа +25 градус үед машин дотор +45-55 градус болдог

Гадаа +25 хэмийн халуун өдөр машин доторх температур 10 минутанд +45-аас +55 хэм хүрдэг байна. 

»»
Дархан аварга А.Сүхбат Сэргэлэн сумынхаа 100 жилийн ойн баяр наадамд зодоглож байна
18:46

Төв аймгийн Сэргэлэн сумын 100 жилийн ойн баяр наадамд өнөөдөр эхэллээ.

Дархан аварга А.Сүхбат Сэргэлэн сумынхаа 100 жилийн ойн баяр наадамд зодоглож байна

Төв аймгийн Сэргэлэн сумын 100 жилийн ойн баяр наадамд өнөөдөр эхэллээ.

»»
“Эмми”-гийн шагналд нэр дэвшигчдийг танилцуулжээ
18:45

ЛОС-АНЖЕЛЕС, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /France24/. XVII зууны эхэн үеийн Япон оронд үзэгчдийг аваачих “Shogun” 

“Эмми”-гийн шагналд нэр дэвшигчдийг танилцуулжээ

ЛОС-АНЖЕЛЕС, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /France24/. XVII зууны эхэн үеийн Япон оронд үзэгчдийг аваачих “Shogun” 

»»
36 сургуулийн 23.188 сурагч 3 ээлжээр хичээллэх нөхцөл үүсэж байна
17:36

Засгийн газар 2023 оны 6 дугаар сарын 21-нд "Ерөнхий боловсролын сургуулийн ачааллыг бууруулах, хүртээмжийг 

36 сургуулийн 23.188 сурагч 3 ээлжээр хичээллэх нөхцөл үүсэж байна

Засгийн газар 2023 оны 6 дугаар сарын 21-нд "Ерөнхий боловсролын сургуулийн ачааллыг бууруулах, хүртээмжийг 

»»
Хөвсгөл аймгийн Ханх суманд 3.5 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ
17:35

Хөвсгөл аймгийн Ханх сумын төвөөс баруун урд зүгт өнөөдөр 42 км зайд 04:38:42 цагт 3.5 магнитуд хүчтэй газар хөдлөлт болжээ.

Хөвсгөл аймгийн Ханх суманд 3.5 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

Хөвсгөл аймгийн Ханх сумын төвөөс баруун урд зүгт өнөөдөр 42 км зайд 04:38:42 цагт 3.5 магнитуд хүчтэй газар хөдлөлт болжээ.

»»
“Нью-Йорк Таймс” XXI зууны шилдэг 100 номыг нэрлэлээ
17:34

НЬЮ-ЙОРК, 2024 оны долоодугаар сарын 17 /Forbes/. Америкийн “Нью-Йорк Таймс” сонины редакц XXI зууны шилдэг 100 

“Нью-Йорк Таймс” XXI зууны шилдэг 100 номыг нэрлэлээ

НЬЮ-ЙОРК, 2024 оны долоодугаар сарын 17 /Forbes/. Америкийн “Нью-Йорк Таймс” сонины редакц XXI зууны шилдэг 100 

»»
Өвөлжилтийн бэлтгэл ажлын хүрээнд 50 мянган тонн шахмал түлш нөөцлөөд байна
13:18

2024-2025 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах, төвийн дүүргийн иргэдийг шахмал түлшээр хангах ажлын хүрээнд хийгдэж буй ажил арга хэмжээний асуудлаар Нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон, агаар орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч Л.Хосбаяр Тавантолгой түлш ХХК, Нийслэлийн агаар орчны бохирдолтой тэмцэх газрын төлөөлөлтэй уулзлаа.

Өвөлжилтийн бэлтгэл ажлын хүрээнд 50 мянган тонн шахмал түлш нөөцлөөд байна

2024-2025 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах, төвийн дүүргийн иргэдийг шахмал түлшээр хангах ажлын хүрээнд хийгдэж буй ажил арга хэмжээний асуудлаар Нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон, агаар орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч Л.Хосбаяр Тавантолгой түлш ХХК, Нийслэлийн агаар орчны бохирдолтой тэмцэх газрын төлөөлөлтэй уулзлаа.

»»
Өнөөдрийн байдлаар 15 төрлийн 1,2 сая цэцэг суулгаад байна
13:05

Улаанбаатар хотын ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр 15 нэр зүйлийн 1.5 сая орчим цэцэг тарихаар төлөвлөсөн. Өнөөдрийн байдлаар мандарваа, хун цэцэг, хилэн цэцэг, алаг нүдэн, мандарваа, халгана, астра, бербиния, энхэлгэнэ, хумсан гэх мэт 15 төрлийн  1.2 сая  цэцгийг тариад байна. 

Өнөөдрийн байдлаар 15 төрлийн 1,2 сая цэцэг суулгаад байна

Улаанбаатар хотын ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр 15 нэр зүйлийн 1.5 сая орчим цэцэг тарихаар төлөвлөсөн. Өнөөдрийн байдлаар мандарваа, хун цэцэг, хилэн цэцэг, алаг нүдэн, мандарваа, халгана, астра, бербиния, энхэлгэнэ, хумсан гэх мэт 15 төрлийн  1.2 сая  цэцгийг тариад байна. 

»»
Наршилтаас сэргийлэх ЗӨВЛӨМЖ
12:56

Зуны хэт халуун өдрүүдэд зүрх судасны өвчтэй болон, даралт ихсэлттэй хүмүүс дараах зөвлөгөөг баримталж, хурц нартай, 

Наршилтаас сэргийлэх ЗӨВЛӨМЖ

Зуны хэт халуун өдрүүдэд зүрх судасны өвчтэй болон, даралт ихсэлттэй хүмүүс дараах зөвлөгөөг баримталж, хурц нартай, 

»»
НӨАТ-ын буцаалтыг энэ 7 хоногт шилжүүлнэ
12:51

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын буцаан олголт улирал улирлаар иргэдийн дансанд ордог. Тэгвэл энэ оны хоёрдугаар 

НӨАТ-ын буцаалтыг энэ 7 хоногт шилжүүлнэ

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын буцаан олголт улирал улирлаар иргэдийн дансанд ордог. Тэгвэл энэ оны хоёрдугаар 

»»
Дансаа амраая
12:51

Санхүүгийн боловсрол ба сахилга бат

Дансаа амраая

Санхүүгийн боловсрол ба сахилга бат

»»
Өгий нуур руу орсон хүмүүсийн бие дээр тууралт гарчээ
12:36

Наадмын амралтын өдөр зургаан хоног үргэлжилсэн. Эдгээр өдрүүдэд 357.916 тээврийн хэрэгсэл нийслэлээр орон нутгийн 

Өгий нуур руу орсон хүмүүсийн бие дээр тууралт гарчээ

Наадмын амралтын өдөр зургаан хоног үргэлжилсэн. Эдгээр өдрүүдэд 357.916 тээврийн хэрэгсэл нийслэлээр орон нутгийн 

»»
Хятадад томоохон худалдааны төвд гал гарч 16 хүн нас баржээ
12:22

Хятадын баруун өмнөд хэсгийн Зигонг хотод лхагва гарагийн орой гарсан томоохон түймрийн улмаас 16 хүн амиа алджээ. 

Хятадад томоохон худалдааны төвд гал гарч 16 хүн нас баржээ

Хятадын баруун өмнөд хэсгийн Зигонг хотод лхагва гарагийн орой гарсан томоохон түймрийн улмаас 16 хүн амиа алджээ. 

»»
Бүжигчин А.Түвшинбаяр Сөүлийн уралдаанд түрүүлжээ
12:21

Улаанбаатар, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /МОНЦАМЭ/. Солонгосын Сөүл хотод олон улсын гоцлол бүжигчдийн тэмцээн 

Бүжигчин А.Түвшинбаяр Сөүлийн уралдаанд түрүүлжээ

Улаанбаатар, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /МОНЦАМЭ/. Солонгосын Сөүл хотод олон улсын гоцлол бүжигчдийн тэмцээн 

»»
Хүүхдүүд могойг олс, уяатай андуурч, хатгуулж байна
12:07

Сүүлийн жилүүдэд үерийн ус, автомашинаар дамжин суурин газарт могой орж ирж буй. Энэ жил могой суурин газарт байна 

Хүүхдүүд могойг олс, уяатай андуурч, хатгуулж байна

Сүүлийн жилүүдэд үерийн ус, автомашинаар дамжин суурин газарт могой орж ирж буй. Энэ жил могой суурин газарт байна 

»»
ЦЕГ: Тарвагатай андуурч хүн буудсан хэргийг шалгаж байна
11:59

Цагдаагийн ерөнхий газар өнөөдөр /2024.07.18/ цаг үеийн мэдээллийг хүргэв. Тус мэдээлэлд, “Баяр наадмын өдрүүдэд 

ЦЕГ: Тарвагатай андуурч хүн буудсан хэргийг шалгаж байна

Цагдаагийн ерөнхий газар өнөөдөр /2024.07.18/ цаг үеийн мэдээллийг хүргэв. Тус мэдээлэлд, “Баяр наадмын өдрүүдэд 

»»
Орон нутгийн сонгуульд бие даан нэр дэвшигчид мөрийн хөтөлбөрөө энэ сарын 25-наас өмнө аудитад хүргүүлнэ
11:58

Орон нутгийн Хурлын сонгуульд оролцох нам, эвсэл, бие даан нэр дэвшигч дөрвөн жилийн хугацаанд хэрэгжих сонгуулийн 

Орон нутгийн сонгуульд бие даан нэр дэвшигчид мөрийн хөтөлбөрөө энэ сарын 25-наас өмнө аудитад хүргүүлнэ

Орон нутгийн Хурлын сонгуульд оролцох нам, эвсэл, бие даан нэр дэвшигч дөрвөн жилийн хугацаанд хэрэгжих сонгуулийн 

»»
Буриадын цахилгаан станцад дэлбэрэлт болжээ
11:27

Оросын Ростов атомын цахилгаан эрчим хүчний блокт доголдол гарсны улмаас унтарсан гэж "UNN" агентлаг мэдээлэв. 

Буриадын цахилгаан станцад дэлбэрэлт болжээ

Оросын Ростов атомын цахилгаан эрчим хүчний блокт доголдол гарсны улмаас унтарсан гэж "UNN" агентлаг мэдээлэв. 

»»
Х.Нямбаатар: Ирэх жилийн наадмын барилдааныг үндсэн зүлгэн дээр зохион байгуулах шийдэлд хүрсэн
11:24

Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд шинээр дэвссэн хиймэл зүлэг стандартын шаардлага хангаагүй, халтиргаатай байсантай 

Х.Нямбаатар: Ирэх жилийн наадмын барилдааныг үндсэн зүлгэн дээр зохион байгуулах шийдэлд хүрсэн

Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд шинээр дэвссэн хиймэл зүлэг стандартын шаардлага хангаагүй, халтиргаатай байсантай 

»»
Ж.Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ
11:18

ВАШИНГТОН, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /BBC/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний 

Ж.Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

ВАШИНГТОН, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /BBC/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний 

»»
Эрүүл мэндийн даатгалын хөнгөлөлттэй үнээр хэвтэн эмчлүүлэх боломжтой хувийн 82 эмнэлэг, утас
10:43

Эрүүл мэндийн даатгалаараа хөнгөлөлттэй үнээр хэвтэн эмчлүүлэх боломжтой хувийн 82 эмнэлгүүдийн ШИНЭЧИЛСЭН ЖАГСААЛТ, УТАСНЫ ДУГААРУУД:

Эрүүл мэндийн даатгалын хөнгөлөлттэй үнээр хэвтэн эмчлүүлэх боломжтой хувийн 82 эмнэлэг, утас

Эрүүл мэндийн даатгалаараа хөнгөлөлттэй үнээр хэвтэн эмчлүүлэх боломжтой хувийн 82 эмнэлгүүдийн ШИНЭЧИЛСЭН ЖАГСААЛТ, УТАСНЫ ДУГААРУУД:

»»
“Даншиг наадам-Хүрээ цам 2024” ирэх сарын 3, 4-ний өдрүүдэд болно
21:11

“Даншиг наадам-Хүрээ цам” нь Монголын соёл, шашны зан үйл, уламжлалт хэв шинжийг хадгалсан, өвөрмөц онцлогтой наадам юм. Тус наадмыг НИТХ, НЗДТГ болон Монголын Бурханы шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийд хамтран зохион байгуулдаг уламжлалтай.

“Даншиг наадам-Хүрээ цам 2024” ирэх сарын 3, 4-ний өдрүүдэд болно

“Даншиг наадам-Хүрээ цам” нь Монголын соёл, шашны зан үйл, уламжлалт хэв шинжийг хадгалсан, өвөрмөц онцлогтой наадам юм. Тус наадмыг НИТХ, НЗДТГ болон Монголын Бурханы шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийд хамтран зохион байгуулдаг уламжлалтай.

»»
Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын улмаас 50 орчим Палестинчууд амь үрэгдлээ
19:24

Мягмар гарагт нэг цаг хүрэхгүй хугацаанд Газын өмнөд болон төв хэсэгт Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын 

Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын улмаас 50 орчим Палестинчууд амь үрэгдлээ

Мягмар гарагт нэг цаг хүрэхгүй хугацаанд Газын өмнөд болон төв хэсэгт Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын 

»»
Ой мод, бут, хад, асгатай газар явахдаа түрийтэй гутал, өмд, савхин бээлий өмсөхийг зөвлөлөө
18:20

Зуны улиралд бамбай хоншоорт хортой могой үерийн усаар дамжин хүн амын суурьшлын бүсэд орж ирдэг тул иргэд та бүхэн 

Ой мод, бут, хад, асгатай газар явахдаа түрийтэй гутал, өмд, савхин бээлий өмсөхийг зөвлөлөө

Зуны улиралд бамбай хоншоорт хортой могой үерийн усаар дамжин хүн амын суурьшлын бүсэд орж ирдэг тул иргэд та бүхэн 

»»
Нийт халдварт өвчний 25 хувийг бэлгийн замаар дамжих өвчлөл эзэлж байна
18:17

2023 онд улсын хэмжээнд бэлгийн замаар дамжих халдварт өвчний 10,245 тохиолдол бүртгэгджээ. Энэ нь нийт халдварт өвчний 25 хувийг эзэлж байгаа аж.

Нийт халдварт өвчний 25 хувийг бэлгийн замаар дамжих өвчлөл эзэлж байна

2023 онд улсын хэмжээнд бэлгийн замаар дамжих халдварт өвчний 10,245 тохиолдол бүртгэгджээ. Энэ нь нийт халдварт өвчний 25 хувийг эзэлж байгаа аж.

»»
Жонни Депп орос модельтэй үерхдэг гэв
18:11

"The Daily Mail" болон "Page Six" агентлагийн мэдээлснээр, 61 настай алдарт жүжигчин Жонни Депп 28 настай орос модель 

Жонни Депп орос модельтэй үерхдэг гэв

"The Daily Mail" болон "Page Six" агентлагийн мэдээлснээр, 61 настай алдарт жүжигчин Жонни Депп 28 настай орос модель 

»»
Нээлттэй олимпын далд эрсдэлүүд
13:37

Хүн төрөлхтний спорт, эв нэгдлийн баяр гэдэг утгаар олимпын наадмыг зохион байгуулахад аюулгүй байдал нэн тэргүүний 

Нээлттэй олимпын далд эрсдэлүүд

Хүн төрөлхтний спорт, эв нэгдлийн баяр гэдэг утгаар олимпын наадмыг зохион байгуулахад аюулгүй байдал нэн тэргүүний 

»»
ГССҮТ: Могойтой таарсан тохиолдолд тайван байж огцом хөдөлгөөн хийхгүй, дуу чимээ гаргахгүйгээр ухарч зай барих хэрэгтэй
13:33

Зуны улиралд бамбай хоншоорт хортой могой үерийн усаар дамжин хүн амын суурьшлын бүсэд орж ирдэг тул иргэд та бүхэн 

ГССҮТ: Могойтой таарсан тохиолдолд тайван байж огцом хөдөлгөөн хийхгүй, дуу чимээ гаргахгүйгээр ухарч зай барих хэрэгтэй

Зуны улиралд бамбай хоншоорт хортой могой үерийн усаар дамжин хүн амын суурьшлын бүсэд орж ирдэг тул иргэд та бүхэн 

»»
Сэтгэцийн өөрчлөлттэй иргэн бага насны хүүхдийнхээ аминд хүрчээ
13:32

2024.07.14-ний өдөр цагдаагийн байгууллагад бага насны хүүхдийг хутгалж гэдсийг нь хөвүүлсэн байна гэх дуудлага 

Сэтгэцийн өөрчлөлттэй иргэн бага насны хүүхдийнхээ аминд хүрчээ

2024.07.14-ний өдөр цагдаагийн байгууллагад бага насны хүүхдийг хутгалж гэдсийг нь хөвүүлсэн байна гэх дуудлага 

»»
Орон нутгийн сонгуультай холбогдуулан наймдугаар сарын 12-ноос иргэний шилжилт хөдөлгөөнийг түр зогсооно
13:28

Ирэх 10 дугаар сард болон Орон нутгийн сонгуультай холбогдуулан иргэдийн шилжин суурьших хөдөлгөөнийг түр хугацаанд 

Орон нутгийн сонгуультай холбогдуулан наймдугаар сарын 12-ноос иргэний шилжилт хөдөлгөөнийг түр зогсооно

Ирэх 10 дугаар сард болон Орон нутгийн сонгуультай холбогдуулан иргэдийн шилжин суурьших хөдөлгөөнийг түр хугацаанд 

»»
Амралт зугаалгын цагт хүүхдүүд гол усанд эндэх тохиолдол нэмэгдэж байна
13:18

Зуны урин дулаан цагт иргэдийн  амралт зугаалгын үе эхэлж гэр бүл, найз нөхдөөрөө байгалийн сайханд  цагийг өнгөрүүлэхээр 

Амралт зугаалгын цагт хүүхдүүд гол усанд эндэх тохиолдол нэмэгдэж байна

Зуны урин дулаан цагт иргэдийн  амралт зугаалгын үе эхэлж гэр бүл, найз нөхдөөрөө байгалийн сайханд  цагийг өнгөрүүлэхээр 

»»
Дөлгөөн нуур орчимд могой орж ирсэн тохиолдол бүртгэгджээ
13:12

Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэр, Дөлгөөн нуур орчимд энэ сарын 6-нд могой орж ирсэн тохиолдол бүртгэгджээ.

Дөлгөөн нуур орчимд могой орж ирсэн тохиолдол бүртгэгджээ

Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэр, Дөлгөөн нуур орчимд энэ сарын 6-нд могой орж ирсэн тохиолдол бүртгэгджээ.

»»
Бангладешт болсон үймээний улмаас 32 хүн амиа алджээ
12:31

Бангладешийн эрх баригчид улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг зарлаж, интернэтийн сүлжээг хаасан ба зарим газарт 

Бангладешт болсон үймээний улмаас 32 хүн амиа алджээ

Бангладешийн эрх баригчид улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг зарлаж, интернэтийн сүлжээг хаасан ба зарим газарт 

»»
Ши Жиньпин цус харвасан гэх мэдээллийг тэрс үзэлтэн Женнифер Зен тараасан гэв
10:16

Хятадын олон нийтийн сүлжээгээр БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин гуравдугаар чуулганы хуралдааны үеэр цус харвасан гэсэн 

Ши Жиньпин цус харвасан гэх мэдээллийг тэрс үзэлтэн Женнифер Зен тараасан гэв

Хятадын олон нийтийн сүлжээгээр БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин гуравдугаар чуулганы хуралдааны үеэр цус харвасан гэсэн 

»»
Хятадад томоохон худалдааны төвд гал гарч 16 хүн нас баржээ
12:22

Хятадын баруун өмнөд хэсгийн Зигонг хотод лхагва гарагийн орой гарсан томоохон түймрийн улмаас 16 хүн амиа алджээ. 

Хятадад томоохон худалдааны төвд гал гарч 16 хүн нас баржээ

Хятадын баруун өмнөд хэсгийн Зигонг хотод лхагва гарагийн орой гарсан томоохон түймрийн улмаас 16 хүн амиа алджээ. 

»»
Буриадын цахилгаан станцад дэлбэрэлт болжээ
11:27

Оросын Ростов атомын цахилгаан эрчим хүчний блокт доголдол гарсны улмаас унтарсан гэж "UNN" агентлаг мэдээлэв. 

Буриадын цахилгаан станцад дэлбэрэлт болжээ

Оросын Ростов атомын цахилгаан эрчим хүчний блокт доголдол гарсны улмаас унтарсан гэж "UNN" агентлаг мэдээлэв. 

»»
Ж.Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ
11:18

ВАШИНГТОН, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /BBC/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний 

Ж.Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

ВАШИНГТОН, 2024 оны долоодугаар сарын 18 /BBC/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены “Ковид-19”-ийн шинжилгээний 

»»
Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын улмаас 50 орчим Палестинчууд амь үрэгдлээ
19:24

Мягмар гарагт нэг цаг хүрэхгүй хугацаанд Газын өмнөд болон төв хэсэгт Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын 

Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын улмаас 50 орчим Палестинчууд амь үрэгдлээ

Мягмар гарагт нэг цаг хүрэхгүй хугацаанд Газын өмнөд болон төв хэсэгт Израилийн агаарын гурван удаагийн цохилтын 

»»
Оманы лалын шашны Шийт урсгалын сүмийн ойролцоо халдлага болсны улмаас зургаан хүн амиа алджээ
11:55

Оманы нийслэл Маскат дахь лалын шашны Шийт урсгалын сүмийн ойролцоо буудалцаан болсны улмаас зургаан хүн амиа 

Оманы лалын шашны Шийт урсгалын сүмийн ойролцоо халдлага болсны улмаас зургаан хүн амиа алджээ

Оманы нийслэл Маскат дахь лалын шашны Шийт урсгалын сүмийн ойролцоо буудалцаан болсны улмаас зургаан хүн амиа 

»»
Трампыг 20 настай Томас Мэттью Крукс гэгч бууджээ
15:32

Пенсильвани мужийн Батлер хотод болсон сонгуулийн арга хэмжээний үер АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трампын амь 

Трампыг 20 настай Томас Мэттью Крукс гэгч бууджээ

Пенсильвани мужийн Батлер хотод болсон сонгуулийн арга хэмжээний үер АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трампын амь 

»»
Дональд Трамп сонгуулийн сурталчилгааны үеэр буудуулжээ
15:46

АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп сонгуулийн сурталчилгааны арга хэмжээний үеэрээ чихэндээ буудуулсан байна.

Дональд Трамп сонгуулийн сурталчилгааны үеэр буудуулжээ

АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп сонгуулийн сурталчилгааны арга хэмжээний үеэрээ чихэндээ буудуулсан байна.

»»
Хөрсний гулгалтаас болж алга болсон 3 хүн нас барсан байжээ
15:44

Японы баруун хэсгийн Эхимэ мужийн албаны хүмүүс Мацуяма хотын хөрсний гулгалтын үеэр алга болсон гурван хүн олдсон гэж мэдээлэв.

Хөрсний гулгалтаас болж алга болсон 3 хүн нас барсан байжээ

Японы баруун хэсгийн Эхимэ мужийн албаны хүмүүс Мацуяма хотын хөрсний гулгалтын үеэр алга болсон гурван хүн олдсон гэж мэдээлэв.

»»
Газад дайн эхэлснээс хойш 34 хүүхэд өлсөж үхжээ
10:15

НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас Газад байгаа хүүхдүүдийн эрх ашиг хурцаар зөрчигдөж байгаа тухай мэдээллээ. Газад Палестины 

Газад дайн эхэлснээс хойш 34 хүүхэд өлсөж үхжээ

НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас Газад байгаа хүүхдүүдийн эрх ашиг хурцаар зөрчигдөж байгаа тухай мэдээллээ. Газад Палестины 

»»
Оросын пуужингийн цохилтод Украины 36 иргэн алагдаж, Киевийн хүүхдийн эмнэлэг өртөв
11:06

Даваа гарагт Оросын арми Украины хэд хэдэн хот, суурин газарт пуужингаар довтолсны улмаас 36 хүний амь үрэгдэж, 140 орчим хүн шархаджээ.

Оросын пуужингийн цохилтод Украины 36 иргэн алагдаж, Киевийн хүүхдийн эмнэлэг өртөв

Даваа гарагт Оросын арми Украины хэд хэдэн хот, суурин газарт пуужингаар довтолсны улмаас 36 хүний амь үрэгдэж, 140 орчим хүн шархаджээ.

»»
В.Орбаныг Москвад айлчилна гэж мэдээлжээ
13:10

Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан долоодугаар сарын 5-нд Москвад айлчилж, Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй уулзана гэж эрэн сурвалжлах сэтгүүлч Пани Саболч болон 

В.Орбаныг Москвад айлчилна гэж мэдээлжээ

Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан долоодугаар сарын 5-нд Москвад айлчилж, Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй уулзана гэж эрэн сурвалжлах сэтгүүлч Пани Саболч болон 

»»
Жо Байден сонгуульд өрсөлдөх хэвээрээ гэв
10:48

АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх арваннэгдүгээр сард болно. Тус улсын улс төрийн хоёр том хүчин болох, Бүгд найрамдах болон Ардчилсан намын нэр дэвшигчид сүүлийн шатанд өрсөлдөх билээ. 

Жо Байден сонгуульд өрсөлдөх хэвээрээ гэв

АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх арваннэгдүгээр сард болно. Тус улсын улс төрийн хоёр том хүчин болох, Бүгд найрамдах болон Ардчилсан намын нэр дэвшигчид сүүлийн шатанд өрсөлдөх билээ. 

»»
В.Орбан Украины Ерөнхийлөгчтэй хэлэлцээ хийхээр Киевт иржээ
10:18

Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленскийтэй хэлэлцээ хийхээр Киевт хүрэлцэн ирсэн тухай Унгарын төрийн тэргүүний 

В.Орбан Украины Ерөнхийлөгчтэй хэлэлцээ хийхээр Киевт иржээ

Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленскийтэй хэлэлцээ хийхээр Киевт хүрэлцэн ирсэн тухай Унгарын төрийн тэргүүний 

»»
Жо Байден, Доналд Трамп нар эхний мэтгэлцээнээр юуг ОНЦЛОВ?
12:37
Шинэ Зеландынх шиг УИХ-тай болж, Засгийн газраа байгуулахаар ярьж эхэллээ
11:43

Энэ удаад монголчууд урьдныхаас шал өөрөөр “сонгуульдаж” УИХ-ыг сонгов. Сонгуулийн тогтолцоо өөрчлөгдөж, гишүүдийн тоо нэмэгдсэн. 

Шинэ Зеландынх шиг УИХ-тай болж, Засгийн газраа байгуулахаар ярьж эхэллээ

Энэ удаад монголчууд урьдныхаас шал өөрөөр “сонгуульдаж” УИХ-ыг сонгов. Сонгуулийн тогтолцоо өөрчлөгдөж, гишүүдийн тоо нэмэгдсэн. 

»»
Ж.Байден, Д.Трампын нарын мэтгэлцээн эхэлжээ
14:09

АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид болох тус улсын одоогийн Ерөнхийлөгч Жо Байден, Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп нарын мэтгэлцээн эхэллээ.

Ж.Байден, Д.Трампын нарын мэтгэлцээн эхэлжээ

АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид болох тус улсын одоогийн Ерөнхийлөгч Жо Байден, Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп нарын мэтгэлцээн эхэллээ.

»»
Ж.Байден, Д.Трампын нарын мэтгэлцээн эхэлжээ
11:06

АТЛАНТА, 2024 оны зургаадугаар сарын 28 /CNN/. АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид болох тус 

Ж.Байден, Д.Трампын нарын мэтгэлцээн эхэлжээ

АТЛАНТА, 2024 оны зургаадугаар сарын 28 /CNN/. АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид болох тус 

»»
Цагдаа нарын гарт 23 иргэн алагдсаны дараа Кенийн ерөнхийлөгч татварын шинэ хуулийн төслөө буцаан татлаа
13:58

Кени улсын парламент Мягмар гарагт хэд хэдэн татварын хэмжээг өсгөх шинэ хуулийн төслийг хэлэлцэж, баталсан нь 

Цагдаа нарын гарт 23 иргэн алагдсаны дараа Кенийн ерөнхийлөгч татварын шинэ хуулийн төслөө буцаан татлаа

Кени улсын парламент Мягмар гарагт хэд хэдэн татварын хэмжээг өсгөх шинэ хуулийн төслийг хэлэлцэж, баталсан нь 

»»
Авлигачид ялах уу, ард түмэн ялах уу?
20:36
Ахмадуудад туслах робот хүүг зохион бүтээжээ
14:45

Германий “Navel Robotics” гэх гарааны компани өндөр настнуудын асрамжийн газарт ашиглах зориулалттай робот үйлдвэрлэж эхэлжээ.

Ахмадуудад туслах робот хүүг зохион бүтээжээ

Германий “Navel Robotics” гэх гарааны компани өндөр настнуудын асрамжийн газарт ашиглах зориулалттай робот үйлдвэрлэж эхэлжээ.

»»
Газар тариалан, гурилын үйлдвэрлэл жилд 3-4% ашигтай. Харин уул уурхайн үйлдвэрлэл 40-50% ашигтай
20:57
Дубай хотод “нисдэг хүмүүс”-ийн анхны уралдаан зохион байгуулагджээ
14:35

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод өчигдөр анх удаагаа “нисдэг хүмүүс”-ийн уралдаан зохион байгуулагджээ.

Дубай хотод “нисдэг хүмүүс”-ийн анхны уралдаан зохион байгуулагджээ

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод өчигдөр анх удаагаа “нисдэг хүмүүс”-ийн уралдаан зохион байгуулагджээ.

»»
ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна
11:28

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

»»
Хятад-Монголын олон улсын худалдааны хот
17:13
“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт
17:02

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

»»
Орос үндэстний цорын ганц шян
16:30

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Орос үндэстний цорын ганц шян

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон
18:24

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар
17:41

Гадаад хүмүүс Хятадад

Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар

Гадаад хүмүүс Хятадад

»»
Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав
11:38

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

»»
Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая
17:58

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

»»
“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв
10:08

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

»»
С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя
10:51

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

»»
Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ
09:05

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

»»
Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан
17:44

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

»»
Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан
10:55

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

»»
Ч.Хүрэлбаатар: Х.Баттулга арьс, ширний экспортыг зогсоосон нь маш буруу бодлого байсан
18:20
Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй
09:58

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

»»
Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа
18:40

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

»»












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Маркетингийн алба |
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2024 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК