Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |
НҮҮР ХУУДАС УЛС ТӨР ЭДИЙН ЗАСАГ ДЭЛХИЙ ДАХИНД УРЛАГ СПОРТ ЗӨВЛӨГӨӨ ТЕХНОЛОГИ ЯРИЛЦЛАГА ХҮМҮҮС ШАР МЭДЭЭ ШАШИН НИЙГЭМ
Фото мэдээ / Видео / Шинэ зар / Шинэ ном / Сэтгэл зүй / Оддын амьдрал / Судалгаа / Иргэдийн захидал / Өгүүллэг / Зурхай / Онигоо / Хууль
|

ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (52793)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (32768)
» Гранд плаза (31192)
» Боса (13603)
» БӨМБӨГӨР ХТ (31615)
» Замбала (20584)
» Метромолл (25539)
» Миний дэлгүүр (32624)
» Эвридэй (18434)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (37417)
» Хар Хорин зах (22615)
» Хүчит Шонхор ХТ (29592)
» ТОСА ХТ (16925)
» Скай их дэлгүүр (18290)
» Сандэй плаза (26948)
» Нарантуул ОУХТ (33346)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (27170)
» НОМИН (27679)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (24150)
» Оргил худалдааны төв (21305)
» Next Center (18957)
» E-mart (1275)
» БСБ (10447)
» БАРС ХТ (17980)
» UB MART (23129)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» БАГАНУУР (26530)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (22779)
» ХАН УУЛ (25217)
» СҮХБААТАР (22572)
» НАЛАЙХ (22386)
» БАГАХАНГАЙ (18067)
» БАЯНГОЛ (24100)
» БАЯНЗҮРХ (24949)
» СОНГИНОХАЙРХАН (26960)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (17503)
» ГААЛЬ (30465)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (39762)
» ИНЕГ-МИАТ (34538)
» ММСУХ- Морин спорт (10814)
» Монголын Дарцын холбоо (16952)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (24662)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (20367)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (32351)
» МСНЭ (15383)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (22907)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (20790)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (32088)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (27425)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (24019)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (12599)
» МҮЭХ (21162)
» МҮХАҮТ (18427)
» МҮОНРТ (21383)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (16493)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (9936)
» ШШГЕГ (20874)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (32470)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (18580)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (16613)
» Чөлөөт Бүс (19541)
» ЦЕГ (29762)
» Цахилгаан тээвэр (17858)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (21857)
» Цөмийн энергийн газар (16590)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (19088)
» ХХЕГ (17080)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (21664)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (20079)
» УМБГ (16719)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (16422)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (19952)
» УРЛАГ- УДБЭТ (18178)
» ТАГНУУЛ (34301)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (26189)
» ТӨМӨР ЗАМ (32837)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (15532)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (19947)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (620)
» Нийгмийн даатгал (19486)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (16625)
» НАББҮХ (14678)
» НҮБ (15099)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (34658)
» Авто тээврийн газар (20714)
» ОБЕГ (24410)
» Үндэсний Дата Төв (13471)
» ҮТЕГ (14997)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (16764)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (14831)
» ГАЗАР ХАШАА (40969)
» ГАНДИРС (11140)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (19909)
» Барилгын материал (13338)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (10711)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (21584)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (59987)
» БАРИЛГА (41120)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (23908)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (9793)
» МУУ МЭДЭЭ (29678)
» ЭКО КОНСТРАКШН (22672)
» ШИНЭ БАЙР (41492)
» ЦАСТ ИМПЕКС (17610)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (8597)
» Тахилт өндөр уул (14817)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (22000)
» АВЗАГА ТРЕЙД (19219)
» Пума констракшн (16184)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (33814)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (35763)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (16702)
» ГОЛОМТ (23954)
» ББСБ (16420)
» БАНК САНХҮҮ (24897)
» БАНК (19294)
» МУУ МЭДЭЭ (21902)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (15186)
» МОНГОЛ БАНК (25338)
» МОНГОЛ ШУУДАН (15820)
» ЭРЭЛ (15230)
» ЧИНГИС ХААН (15401)
» ХЗХ (17785)
» ХХБ (15961)
» ХАДГАЛАМЖ (18207)
» ХАС (17598)
» ХААН (24071)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (18427)
» УЛААНБААТАР БАНК (18113)
» ТРАНС (14712)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (26457)
» Тээвэр хөгжлийн банк (16440)
» САЙН МЭДЭЭ (19039)
» НАЙМАН ШАРГА (36866)
» АНОД (19049)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (8467)
» КАПИТРОН (14738)
» КАПИТАЛ (16655)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (15103)
» ҮНЭ ХАНШ (25433)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (14382)
» БААР- ДОРГИО (21900)
» Бусад (15723)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (23081)
» Жура ресторан (14651)
» МЕТРОПОЛИС (9283)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (8811)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (9692)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (10436)
» СТЕЛЛА (13516)
» СТРИНГС КЛУБ (8601)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (18309)
» АМРИТА (9218)
» The Bull (13664)
» RIVER SOUND (14249)
» Loving hut (13322)
» HOLLYWOOD (13684)
» САУН МАССАЖ (21663)
» SS клуб (14968)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (336641)
» ЗУРХАЙ (710166)
» ЗАР (365512)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (790369)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (21429)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (23836)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (50016)
» ХУУЛЬ (324995)
» ХООЛНЫ ЖОР (175605)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (49807)
» СУРГАМЖ (17387)
» СОНЖОО (75766)
» Сэтгэл зүй (239803)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (9673)
» ПИ АР (33676)
» РЕКЛАМ (24449)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (20184)
» Дартс (14529)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (151603)
» ГАДААД МЭДЭЭ (731464)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (491183)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (410288)
» Их хуралдай (18485)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (292766)
» МЭДЭЭ АЙМААР (112367)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (55711)
» ЦУНАМИ (14207)
» Цөмийн хаягдал (15540)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (28336)
» ХҮНС (16161)
» ФАКС МЭДЭЭ (18617)
» ФОТО МЭДЭЭ (604075)
» УРЛАГ (635204)
» ТЕХНОЛОГИ (500866)
» ТВ МЭДЭЭ (30369)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (33635)
» ТОДРУУЛГА (18009)
» СЕКС (931316)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (25141)
» СУДАЛГАА (228227)
» СОНИН ХАЧИН (220175)
» СПОРТ (637452)
» СКАНДАЛ (19528)
» НИЙТЛЭЛ (115807)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (253320)
» Өвөр Монголын мэдээ (14618)
» NEWS /Russia/ (18098)
» NEWS /English/ (17464)
» NEWS /China/ (22126)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (265275)
» УЛС ТӨР (265394)
» УРЛАГ (265591)
» СПОРТ (265318)
» НИЙГЭМ (265787)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (22174)
» БСШУЯ (24819)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (24171)
» БОАЖЯ (16797)
» ЗТБХБ (14273)
» ЯАМ (15210)
» ЭМЯ (20115)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (15593)
» ХХААХҮЯ (14606)
» САНГИЙН ЯАМ (17183)
» НХХЯ (16068)
» ҮХЯ (8117)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (14202)
» ХЗДХЯ (14708)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (18862)
» ГЯЛС ТӨВ (13105)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (18841)
» МОНОС (18802)
» Мөнх-Үйлстэн (12994)
» ЯТТ 103 (15846)
» ЭМИЙН САН (28599)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (16665)
» ЭМНЭЛЭГ (37958)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (19521)
» ЭХ НЯЛХАС (20410)
» ЭРYYЛ МЭНД (83644)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (96538)
» Шинжлэх ухаан (13258)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (16691)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (15625)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (14444)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (16796)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (14566)
» СОНГОДО эмнэлэг (22012)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (10564)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (435412)
» НОМ (17301)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (494409)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (30956)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (20279)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (40416)
» БОЛОД.М Утга зохиол (31710)
» БОЛОД.М Нийтлэл (26682)
» ИЛТГЭЛҮҮД (26229)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (412782)
» ЯРИЛЦЛАГА (587102)
» Ц.Мянганбаяр (20261)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (103258)
» ХҮМҮҮС (487674)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (85782)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (25437)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (63685)
» С.Жавхлан /дуучин/ (25151)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (592693)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (17452)
» Л.Гантөмөр /АН/ (16762)
» Л.Гансүх АН (17150)
» Л.Гүндалай АН (18500)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (16098)
» Д.Дондог (14370)
» Д.Дорлигжав /АН/ (17228)
» Д.Дамба-Очир (15898)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (17206)
» Д.Ганхуяг (17035)
» Д.Балдан-Очир (14870)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (22542)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (14267)
» Д.Зоригт /МАН/ (18992)
» Д.Зоригт /АН/ (14922)
» Д.Загджав МАН (17104)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (15204)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (19132)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (15511)
» Д.Хаянхярваа (17731)
» Д.Тэрбишдагва (18818)
» Д.Нямхүү (15858)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (12908)
» Д.Арвин (19169)
» Д.Одбаяр /МАН/ (17209)
» Д.Одхүү АН (16357)
» Д.Очирбат (17945)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (17824)
» Г.Батхүү АН (20555)
» Г.БАЯРСАЙХАН (19129)
» Г.Занданшатар /МАН/ (17769)
» Г.Мөнхбаяр (18235)
» Г.Шийлэгдамба МАН (16342)
» Г.Уянга (18071)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (19337)
» Баабар (17312)
» Батж.Батбаяр /АН/ (17123)
» Б.Баттулга (14069)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (21880)
» Б.Чойжилсүрэн (18630)
» Б.Наранхүү АН (13396)
» Б.Нямтайшир (14630)
» З.Энхболд (20168)
» З.Алтай (16718)
» Ж.Батзандан (15299)
» Ж.Батсуурь (18354)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (16811)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (16047)
» Ж.Энхбаяр (18567)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (17377)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (16665)
» М.Зоригт / ИЗН/ (18302)
» М.Энхболд МАН (19400)
» М.Энхсайхан (19303)
» М.Сономпил (12958)
» Я.Батсуурь (15830)
» Э.Батүүл (29813)
» Э.Мөнх-Очир (16338)
» Ш.Сайхансамбуу (21835)
» Ч.Хүрэлбаатар (17310)
» Ч.Улаан (17544)
» Ч.Сайханбилэг (19614)
» Ц.Даваасүрэн (18199)
» Ц.Дашдорж (15154)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (18553)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (15682)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (9874)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (19045)
» Ц.Элбэгдорж АН (24453)
» Ц.Шинэбаяр (19082)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (15640)
» Ц.Цэнгэл (16850)
» Ц.Сэдванчиг (15291)
» Ц.Нямдорж МАН (23012)
» Ц. Оюунгэрэл (16823)
» Х.Болорчулуун (13788)
» Х.Бадамсүрэн (15247)
» Х.Баттулга АН (23741)
» Х.БАДАМСҮРЭН (14899)
» Х.Жекей (14354)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (19374)
» Х.Наранхүү (15142)
» УЛС ТӨРЧ (34180)
» У.Барсболд /МАН/ (14272)
» У.Хүрэлсүх МАН (19235)
» Т.Ганди (16206)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (16771)
» Т.Энхтайван (13528)
» Сү.Батболд (18325)
» Су.Батболд МАН (16380)
» С.Ламбаа /АН/ (17111)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (15226)
» С.Ганбаатар (18779)
» С.Баяр МАН (24409)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (22655)
» С.Бямбацогт (19754)
» С.Эрдэнэ АН (21577)
» С.Оюун (20356)
» Р.Гончигдорж (19745)
» Р.Содхүү (17733)
» Р.Раш (18932)
» Р.Амаржаргал /АН/ (20319)
» Н.Ганбямба (18012)
» Н.Болормаа (17745)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (22781)
» Н.Баяртсайхан (15691)
» Н.Энхбаяр (39825)
» Н.ЭНХБОЛД (18780)
» Н.Удвал МАХН (17010)
» Н.Номтойбаяр МАН (21718)
» Н.Алтанхуяг АН (22426)
» А.Мөнхбат МЗХ (12716)
» А.Тлейхан (14472)
» Ё.ОТГОНБАЯР (17893)
» О.Магнай (14967)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (11171)
» О.Чулуунбат (17107)
» П.Алтангэрэл АН (14693)
» Ө.Энхтүвшин МАН (17036)
» Ч.Ганхуяг (17374)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (41156)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (24382)
» Гал үндэстэн (15231)
» БХЯ Цэрэг (15232)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (32288)
» ЗАСАГ ДАРГА (15269)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (19387)
» МАХН /new/ (17173)
» МҮАН нам (13078)
» ЭЛЧИН (15061)
» УЛС ТӨР (639767)
» УИХ-дарга (15320)
» УИХ (29844)
» Төлбөртэй (774)
» Тєрийн ордон (14714)
» Нам- Монголын консерватив нам (5216)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (13400)
» НАМОХ /МАСОХ/ (13539)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (15038)
» НАМ-НН (13440)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (33205)
» НАМ - МАН (25464)
» НАМ (31047)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (13560)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (16960)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (15256)
» ГАШУУН СУХАЙТ (13876)
» ГАЦУУРТ ХХК (20303)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (17393)
» БАГАНУУР (14995)
» БОРОО ГОУЛД (19518)
» БОРОО ОРД (13890)
» БҮРЭН ХААН ОРД (7427)
» МАРДАЙ (15358)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (20388)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (16285)
» МОНГОЛ ГАЗАР (14040)
» МОНГОЛ 999 (13849)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (8383)
» Энержи ресурс (15625)
» ЭРДЭНЭТ (22257)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (14449)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (20672)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (20077)
» Чалко (11601)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (8238)
» ЦАГААН СУВАРГА (14490)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (14124)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (81274)
» УУЛ УУРХАЙ (57516)
» УРАН (15950)
» ТАВАНТОЛГОЙ (28499)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (14834)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (15556)
» РИО ТИНТО (16154)
» НИНЖА (16048)
» Нийтлэлч Болормаа (956)
» НАРИЙН СУХАЙТ (14388)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (14021)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (19370)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (14343)
» АЖНАЙ (16027)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (15738)
» Арева “Кожеговь” (10058)
» ОЛОН ОВООТ (18042)
» ОЮУТОЛГОЙ (53441)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (24296)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (7678)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (36947)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (32642)
» ШИНЭ ДУУ (40427)
» ШҮЛЭГ (84616)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (20123)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (22085)
» УТГА ЗОХИОЛ (24093)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (24662)
» ТҮҮХ (38939)
» АФОРИЗМ (46209)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (22222)
» ОНИГОО (470184)
» ОНЬСОГО (26234)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (573084)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (47447)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (60673)
» БАЯР НААДАМ (54016)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (27545)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (573502)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (22947)
» ШАШИН (534357)
» ХУВЬЦАА (20723)
» УЛААНБААТАР ХОТ (68230)
» ТАТВАР (17915)
» НИЙГЭМ (454542)
» ОЮУТАН (20831)
» ОРОН НУТАГ (44958)
АЙМАГ
» Дорноговь (24235)
» ДУНДГОВЬ (26523)
» ДАРХАН УУЛ (25320)
» ДОРНОД (29131)
» Говьсүмбэр (20010)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (27543)
» Баян-Өлгий (27752)
» БУЛГАН (21483)
» БАЯНХОНГОР (29641)
» ЗАВХАН (24077)
» ЭРДЭНЭТ (19700)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (25275)
» ХОВД (25203)
» ХӨВСГӨЛ (27813)
» Увс (27107)
» ТӨВ (20965)
» СЭЛЭНГЭ (28738)
» АРХАНГАЙ (23915)
» ОРХОН (19339)
» ӨМНӨГОВЬ (28423)
» Өвөрхангай (25438)
» СҮХБААТАР (23545)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (17667)
» ДЭВШИЛ (8330)
» ДАШВААНЖИЛ (18417)
» ДОНШИН (17216)
» ГОВЬ (19522)
» ГОЁО (9769)
» Витафит (16283)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (19362)
» Вагнер Ази (22765)
» ВОЯАЖ (8507)
» БИШРЭЛТ (17135)
» БИТ ХЭВЛЭХ (7632)
» Боорчи (23788)
» БУЯН ХОЛДИНГ (10786)
» БАМБУУШ (8292)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (9070)
» Бөхбат (19263)
» БӨXӨГ (7587)
» Зиг Заг (8002)
» ЖЕМ (17540)
» ЖИ МОБАЙЛ (27371)
» Жигүүр гранд (30036)
» ЖУУЛЧИН (7961)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (21166)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (15803)
» Изинис Эйрвэйс (20285)
» Их-Өвөр (27010)
» МИГ даатгал (16360)
» Монгол газар (28352)
» Монгол Шилтгээн ХК (19172)
» Монгол тамхи СО ХХК (20615)
» Мон-ад (22651)
» Мон Эн Ко (35260)
» Макс групп (23849)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (20256)
» МАХ ИМПЕКС (23605)
» МАК (34096)
» МОБИКОМ (37755)
» МОНДАВС ХХК (9697)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (8677)
» МОНФРЭШ (20939)
» МОНСУДАР (7986)
» МОНРОУД (15579)
» МОННИС (19647)
» МОН УРАН (23296)
» Мөнхийн үсэг (16894)
» ЮНИТЕЛ (30678)
» ЭДМОН (9714)
» ЭРЭЛ ХХК (16477)
» ШУНХЛАЙ ШТС (19061)
» Хамо (14880)
» Хаан хүнс хк (17381)
» ХОС ГАРЬД ХХК (9246)
» Хүннү-Эйр (16785)
» УЛУСНЭТ (7626)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (8242)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (8808)
» ТАЛХ ЧИХЭР (23758)
» ТАВАН БОГД (16774)
» Тэнгэр даатгал (15545)
» Тэнүүн-Огоо (15453)
» СББ (15793)
» Синчи-Ойл (30066)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (10979)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (36208)
» СОДМОНГОЛ ШТС (23582)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (9894)
» СКАЙТЕЛ (21741)
» СҮҮ ХК (23406)
» НОМИН ХОЛДИНГ (21353)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (10216)
» АЛТАЙ КАШМЕР (10803)
» АЛТАН ТАРИА (21569)
» АДМОН (8389)
» Алко групп (15806)
» Алтай Констракшн (16611)
» Алтай хүдэр (17522)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (17821)
» АТАР ӨРГӨӨ (21846)
» АСА групп (16157)
» АПУ (23740)
» ОБ КАПИТАЛ (8143)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (29818)
» КОМПАНИУД (21583)
» UFC (24123)
» Prophecy resource (26060)
» ӨГӨӨЖ (17591)
» Ospring (4852)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (21558)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (14463)
» MCS (33884)
   

Аянга удган доголон Төмөр хааны сүнсийг Монголд авчирсан нь

Аянга удган доголон Төмөр хааны сүнсийг Монголд авчирсан нь
2017-08-17

АЯНГА УДГАНЫ ТОЛГОЙ ОНГОДЫН ХОЁР НЬ БУЮУ МОНГОЛЧУУДТАЙ ХОЛБООТОЙ ДЭЛХИЙН ТҮҮХ

 

1.ТӨМӨР ХААН. Доголон Төмөр хааны тухай бидний мэдэх зүйл бол бас л дайн дажин, аллага хядлага, эзлэн түрэмгийлэгч, эвдлэн сүйтгэгч... Гэтэл энэ агуу өвөг дээдэс маань хэн байж вэ?

Тэрээр өнөөдөр гэхэд л Аянга Удганы нэг онгод болж 675 жилийн дараа эх нутагтаа хий бие, хийсгэлэн дүрээрээ бууж иржээ.

Аянга Удган өөрийн тэмдэглэлдээ “...Төмөр хааны сүнс анх өргөөндөө морилоход маш инээдтэй юм болж билээ. Би суучихсан бөөлж байхад нэг хүн орж ирээд гадаадаар ярив. Би огт ойлгоогүй ч “Монгорү” гэх үгийг хэд хэлэхийг л тогтоов. Тэр орж ирээд гэрийн тооныг харан гайхаж, өргөөг нэг бүрчлэн хараад ихэд орь дуу тавин уйлсан. Тэр үед би гэрэлтэй бөөлдөггүй, босоод удаагүй байсан ч тэрээр гэрийг харж уйлаад бас маш их сэтгэл нь хөдөлж баярлан арай гэж уйлж дуусаад “Гэр, гэр, гэр, гал, гал ямар сайхан юм бэ” гээд “Би хаана байна?” гэхэд Бяцхан түшээ: “Та Улаанбаатарын Гачууртад байна” гэхэд. Ихэд гайхан “Ямар улс юм бэ?” гэлээ. “Монгол” гэхэд бас дахиад л баахан уйллаа. “Би Монголдоо ирчихэж” гээд ихэд баярлалаа. ...Тэр ямар ч гэсэн тэр зүгийнхээ дуу, хуур, бүжгэнд маш дуртай. Сэтгэл нь уярч бас Үлэгбек хүүтэйгээ ижил тэр эрээлж мяраалсан барилга байшиндаа жигтэйхэн дуртай юм байна лээ. Тэр барилгуудын зургийг анхааралтай харан “Бүгд учир утгатай нууцтай, энэ бөөрөнхий орой чинь гэр шүү дээ” гэж байсан.” гэж бичсэн бий.

Төмөр нь 1336 оны 4-р сарын 9-ний өдөр Узбекстаны Кеш хот(өнөөгийн Шахрисабз хот)-од Монголын барулас омгийн ноён Тарлагайн гэрт мэндэлжээ. Түүнийг дэлхийн түүхэнд Доголон Төмөр, Амир Темур, Тамерлан, Агуу Тамерлан, Тимур, Тимерлинг, Агуу Темур гэж янз янзаар нэрлэдэг. Багадаа зүүн хөлөө гэмтээж доголон болсноос Доголон Төмөр гэж мөнхөрчээ. Хүүхэд байхаасаа цэргийн хэрэгт амьдралаа зориулахаар шийдэж дасгал сургуулилт хийж 12 настайгаас эцгээ даган дайн байлдаанд оролцож эхлэсэн гэдэг.

(Энэ дашрамд дурдахад Аянга Удганы өөр нэг толгой онгын нэг, Чингис хааны “дөрвөн ноход” гэж алдаршсан гайхамшигт зоригт жанжнуудын нэг Хубилай баатар ч “барулас” омгийн хүн байсан нь Аянга Удганы эцгийн талынх нь аль омог аймгийн гаралтайг шууд л нотолдог ажээ.)

Төмөр хаан 1370-1405 оны хооронд Хорезмын хаант улс, Персийн эзэнт гүрэн, Оттоманы эзэнт гүрэн, өнөөгийн Афганстан, Гүрж, Армян, Казакстаны өмнөд хэсэг, Энэтхэг, Сири, Туркийг байлдан дагуулсан байна. Хөрш зэргэлдээх орнууд нь байлдан дагуулалтаас нь эмээж эрхшээлд нь орсноо мэдэгдэж ихээхэн татвар төлбөр өгч байжээ. Тухайлбал 1404 онд Египетийн султан, Византийн эзэнт гүрний Иоанн хаан нар Доголон Төмөр Амирт асар их бэлэг ирүүлсэн гэдэг. Туркийн нэгдүгээр Баязид султанаас энхийн хэлэлцээ хийлгэхээр элч ирүүлэхэд тэднийг айлгах зорилгоор 800 мянган цэргийнхээ жагсаалыг харуулж байсан нь түүний ямар их хүчирхэг байсныг харуулсан нэг л тоо биз ээ.

Аравтын дарга нарыг цэргүүдээр сонгуулж, зуут мянгатын дарга нарыг биечлэн тохоож ”Ташуур, бороохойноос илүүтэй захирах нэр хүнд, хувийн үлгэр жишээч байдал тун чухал” гэж тэднийг сургамжилж байв. Аравт, зуут, мянгатын цэргүүд нь морины өнгө зүс, өмсөж байгаа хуяг дуулга, туг, хувцасны өнгөөрөө хоорондоо ялгагдаж байв.

Чингис хааны цэргийн байгуулалтын уламжлалыг үргэлжлүүлж асар их цэргээ чадамгай удирдаж, дундад зууны гарамгай жанжин, төрийн агуу зүтгэлтэн байснаараа Төмөр хаан Кавказаас Хятад хүртэл, Сибирээс Энэтхэг хүрсэн Самарканд төвтэй том эзэнт гүрэн байгуулсан нь үе дамжин 14-15-р зуунд 200 гаруй жил тогтнож чадсан юм.

Тэрээр цэргийн гарамгай жанжин байсны зэрэгцээ дэлхийн гайхамшигт соёл, урлагийн бүтээлийг санаачлагч, дундаж зууны уран барилгыг үндэслэгч байсан юм.

Байлдан дагуулсан улсуудаас тээвэрлэж болох бүхий эд зүйлсийг нь нийслэл Самарканд руу илгээн үнэт эрдэнэсээр дүүргэж тухайн орнуудаас 150 мянга гаруй уран гартан авчирч гоёмсог орд харш бариулсан байна. 14-р зуун бүхэлдээ Дундад Азид хамгийн туршлагатай, чадалтай уран барилгачид, зурагчид цугларсан байв. Иран, Азербайжан, Хорезм, Алтан Орд, Энэтхэгийн нарийн мэргэшсэн уран дархчуул ч уран барилгын гайхамшгийг бүтээх үйлсэд оролцох урилгыг хайхрахгүй байж хэзээ ч чадаагүй гэдэг. Тэд шинэ гайхамшиг, жинхэнэ урлаг соёлыг бүтээхэд бие биенээ нөхөж Төмөр хааны зарлигийг хэрэгжүүлсэн ажээ.

Төмөр хааны зарлигаар барьж босгосон олон гайхамшигт барилга байгууламжаас дурдахад мөргөлийн сүмүүд, мавзолей, тухайлбал, Самарканд хот дахь “Джумын сүм”, “Гур-Эмирын Мавзолей",”Шахи-Зинда”-ын уран барилгын цогцолбор, Шахризабз хот дахь “Ак-Сарай” ордон, “Дорус-Сиадат”ын Мавзолей, Бухар хот дахь “Чашма-Аюб”-ын Мавзолей, Туркестан дахь “Хаджи-Ахмад Джассавия”-ын Мавзолей зэрэг олон барилга байгууламж, барилгын цогцолборыг нэрлэж болно.

Шахрисабз хот дахь Төмөр хааны “Ак-Сарай” ордны хаалган дээр “Хэрвээ Та манай аугаа сүр хүчинд эргэлзэж байвал бидний барьсан барилга байгууламжийг харцгаа!” гэсэн бичээс байдаг. “Бишрэм сүрлэг уран барилга нь аугаа Их Гүрний сүр жавхланг харуулахад зориулагдсан байлаа” гэж ч бичсэн байдаг.

Төмөр хаан зарлиг буулган өөрийн хамгийн хайртай, монгол хатандаа зориулж “Биби-Ханым” сүмийг босгосон нь өнөөг хүртэл сүндэрлэж байна. Төмөр хаан Энэтхэгт хийх аян дайнаас өмнө өөрөө газрыг нь сонгож барилгыг 1399 онд эхлүүлж 1404 онд дуусгаж 5-хан жилийн дотор дундад зууны Самарканд хотын ард нийтийн гол төв нь болсон хурлын сүмийн цогцолборыг бариулсан нь бас нэг гайхамшиг нь байжээ. Сүмийн хашаан дотор нэг зэрэг арван мянган хүн мөргөл хийдэг байсан гэхээр асар том байгууламж байсан нь ойлгомжтой. Энэ барилгыг барихтай холбоотой маш сонин домог, түүх ч байдаг. Сарай-Мульк-Ханым нэртэй дээрх хатныг монгол эмэгтэй мөн биш талаар ч зөрүүтэй мэдээлэл бий.

Узбекстан улс “Амир Тимур бол өөрийн үндэсний улс төрийн систем, боловсрол, соёл болон улсынхаа ерөнхий хөгжилд ч үнэлж баршгүй хувь нэмэр оруулсан” гэж үзэж ялангуяа ЗХУ задарснаас хойш түүнийг алдаршуулах, нэр төрийг нь сэргээх, ер нь үндэснийхээ баатар болгон бахархаж байгаа нь сүүлийн 15 жилд түүнд зориулж олон хотод босгосон, сэргээсэн хөшөө, дурсгалт газрууд, музей зэргээс мэдэж болно.
Төмөр хаан Хятад руу аян дайн хийхээр бэлтгэж байхдаа 1405 онд өөд болжээ. Тэр тэнгэрт халихдаа “Би тал нутгийн монгол хүн. Намайг үхсэний дараа миний шарил дээр монгол нутгийн чулуу тавиарай” гэж захиж хэлсэн гэдэг. 1425 онд түүний ач хүү Үлэгбэх Монголоос хар ногоон өнгийн гантиг(хаш байж ч магад) чулуу авчирч шарил дээр нь тавьж өвөө аавынхаа захиасыг биелүүлсэн байна. Самарканд хот дахь Төмөр хааны ордон-бунханд байх түүний болон хүү Шахрух, Мираншах, ач хүү Мухаммед Султан, Үлэгбэх нарын шарилыг дараах зурагнаас харж болох бөгөөд дунд нь байгаа бараан өнгийн шарил нь Төмөр хааных.

2. ҮЛЭГБЭХ ХААН. Алдарт одон оронч, математикч, тухайн эринийхээ дэлхийн нэрт эрдэмтэн Үлэгбэх бол Аянга Удганы толгой онгын нэг. Монгол ястай болохоор л Хөх Монголдоо ирж Хөх тэнгэрээс бууж Аянга Удганы бяцхан Гэгээнийг нь эрхлүүлэн авъяас билгээ өвлүүлж байгаа нь бас л учиртай.

Аянга Удган өөрийн тэмдэглэлдээ: “...Үлэгбек хаан бол миний бага хүүгийн дээд эцэг гэж өөрийгөө хэлсэн. Өөрөө манаж өөрөө дагадаг. ...Анх уулзахдаа тэвэрч суугаад маш их уйлж, энхрийлсэн. Дараа нь үе үе орж ирж балчиртай тоглохдоо дандаа л тоо бодуулж тоглоно. Өөрийнх нь ордны зургыг интернетээс угааж тавьсан. Тэр зургаа үзүүлэн миний хүү энэ олон хаалгаар орж гаран гүйнэ. Хэдэн хаалга байна, хэдэн давхар байна гээд л шагай тогловол чамд хэд байна. Надад хэд байна. Хэн нь хожчихвоо. Аль нь их, аль нь бага вэ гээд л тоглохдоо хүртэл тоо бодуулна.Тэврээд үнсэн сууж байхдаа миний хүүгийн бяцхан гар яасан хөөрхөн юм бэ? За энэ гарт нь хэдэн хуруу байна. Энд нь тэгвэл хэд байна. Нийлээд хэдэн хуруутай болчихвоо гээд л үнсэж өгнө” гэж бичжээ.

Аугаа Төмөр хааны ач хүү Үлэгбэх нь 1394 оны 3-р сарын 22-ны өдөр төржээ. Төмөр хаан Иран руу дайлаар мордох явцад одоогийн Азербайжаны нутаг Султани хотод мэндэлсэн байна. Түүний жинхэнэ нэр нь Мухаммад Тарагай.(Төмөр хааны эцгийн нэр нь Тарлагай, бас л нэгийг хэлэх шиг).
Тэрээр дэлхийд Улугбек (Аугаа Бек- Великий Бек) нэрээр алдаршсан билээ. Ирээдүйн эрдэмтнийг түүний эмэг эх Сарай Мульк-ханым гардан өсгөн хүмүүжүүлжээ. Бага залуу байхаасаа мэдлэгт тэмүүлж дуу хөгжим, яруу найргийн онолыг танин ойлгодог, гайхамшигтай ой тогтоолттой байсан гэдэг. Яруу найрагч, эрдэмтэн Арифа Азарын удидлаган дор сурч, эцгийнхээ баялаг номын санд ном уншдаг байсан нь түүний гэрийн боловсрол болж хожим аугаа эрдэмтэн болох эхлэлийг тавьсан байна.
1409 онд дөнгөж 15 настай байхад эцэг Шахрух нь Үлэгбэхэд эхлээд Самарканд хотыг, 2 жилийн дараа нийт Мавераннахрыг захирах эрхийг олгосон байна.
Хэдийгээр тэр өвөг эцгийнхээ дайнч уламжлалыг үргэлжлүүлээгүй ч өөрийн эрх мэдэл, эд баялгийг шинжлэх ухаан, боловсролын хөгжилд зориулжээ. Тэр үеийн алдарт математикч, одон оронч- эрдэмтэд(Джемшидом Гияс-ад-дин-ал Каши, Казы-заде ар-Руми, Али Кушчи)-тэй нягт холбоотой байж хамтран ажилладаг байв. Үлэгбэх жирийн бус эрдэмтэн байсан гэдэг. Дундад зууны зарим эрдэмтэд түүний талаар: “Тэр геометрт яг Евклид шиг, одон орны хувьд Птолеме́й шиг байсан юм” гэж бичжээ.
Ухаантай, боловсролтой захирагчтай болсноор Самарканд хот жинхэнэ оюун ухааны, гэгээрлийн хот болон хувирчээ. Түүний жилүүдэд Самарканд дундад зууны үеийн шинжлэх ухааны дэлхийн төвүүдийн нэг болсон байв. Үлэгбэхийн эргэн тойронд алдарт одон орончид, математекчдыг нэгтгэсэн бүхэл бүтэн шинжлэх ухааны сургууль бий болсон байлаа.
1417—1420 онд Үлэгбэх Самарканд хотын Регистаны талбайд сургууль(медрес гэж нэрлэдэг)-ийнхаа анхны барилгыг бариулсан байна. Түүний нэрээр нэрлэгддэг энэхүү сургуульд дорнын аугаа эрдэмтэд хичээл зааж, Үлэгбэх өөрөө ч одон орны чиглэлээр хичээл заадаг байжээ. Бусад хоёр сургуулийг Гиджуван, Бухар хотуудад бариулсан байна. Эдгээр барилга байгууламж нь мөн л тухайн үеийн гайхамшигт уран барилгуудын нэг хэсэг нь байлаа.
Бухар дахь Үлэгбэхийн сургуулийн гол хаалган дээрх “Эрэгтэй, эмэгтэй мусальман бүрийн үүрэг бол мэдлэгт тэмүүлэх явдал мөн” гэсэн бичээс одоог хүртэл хадгалагдан үлджээ. Хэдийгээр дундад зууны үе байсан ч хүйс ялгаварлахгүйгээр хүн бүрийг мэдлэг, гэгээрэлд уриалж байсныг, 30 нас хүрээгүй энэ залуухан эрдэмтний ахадсан ухааныг бишрэн шүтэхээс өөр яах билээ.
Үлэгбэхийн амьдралын утга учрын гол цөм нь Одон Орны Ордон байгуулах явдал байлаа. Тэр хамтран зүтгэгчдийн цуг Одон Орны Ордон барих зураг төслийг шинжлэх ухааны мэдлэг дээрээ тулгуулан хийж 1428-1429 онуудад уг ордонг бариулж дуусгасан гэдэг.Тийм Одон Орны Ордны хосгүй нандин, том барилга байгууламж(өндөр нь гэхэд одоогийн 12-13 давхар байшинтай эн зэрэгцэнэ) тэр үедээ дэлхийд байгаагүй бөгөөд ийм ордныг үүсгэн бүтээгч гэдгээрээ Үлэгбэх дэлхийн түүхэд алдартай нэгэн болсон юм. Энэ ордон нь зөвхөн хэмжээ, тансаг байдлаасаа гадна түүнийг шинжлэх ухааны багаж төхөөрөмжөөр тоноглосон байсан нь ч гайхагдаж байсан гэнэ. З үе давхарлагдсан цилиндрэн хэлбэрт барилга нь нар, сар, од, бусад гаригийг системтэйгээр ажиглах, тэдний эргэлтийн бүтэн циклийг хамруулах, тэдгээрийн байршил, хоорондын дундын өнцгийн зай тогтоох боломжийг бүрэн бүрдүүлсэн байснаараа аугаа байжээ.
Үлэгбэх нар, сарны харанхуй болох үеийн эхлэл, төгсгөлийн агшинг болон хэлбэрийг тодорхойлохын тулд урьдчилан бодож тооцоолох тусгай таблиц хүснэгтийг бий болгон боловсруулж үүн дээрээ нягт ажилласнаар түүний гол хөдөлмөр болсон “Шинэ Гураганы хүснэгт” буюу “Үлэгбэхийн Оддын хүснэгт” нь 1437 онд дууссан гэж үздэг байна. Түүний оролцоотойгоор, түүний удирдлаган дор бүтээсэн энэхүү хүснэгтэд 1018 оддын байршилыг тодорхойлсноороо дэлхийн одон орны шинжлэх ухааны эрдэнэст гайхамшигт хувь нэмэр оруулсан гэж тооцогддог ажээ.
Алдарт одон оронч, математикч, зурхайч Үлэгбэхийн үхлийн талаар түүхэнд янз бүрээр бичдэг ч түүний шарил Амир Гурын Мавзолэйд хүндэтгэлтэйгээр байрладаг байна.
1964 онд Одон Орны Ордон байсан газрын дэргэд Үлэгбэх хааны дурсгалын музэйг нээж, 2010 онд музейн хажууд түүний хөшөөг босгожээ.

Одоо Та бүхний анхаарлыг Төмөр хааны үе залгамжлагч, 15,16,17-р зууны үеийн гурван хааны товч намтарт хандуулъя.

3. БАБУР ХААН. Төмөр хааны жич хүү Бабур нь 1483 оны 2-р сарын 14-ны өдөр одоогийн Узбестаны Андижанд мэндэлжээ.
Түүний бүрэн нэр нь Захир ад-дин Мухаммад Бабур. Тэр Энэтхэг дэх Могол (Могул ч гэж бичдэг)-ын Эзэнт Гүрнийг үндэслэгч. Түүний эх нь бас л Эзэн Чингис хааны удмын эмэгтэй, нэр нь Кутлуг Нигорханум.
Эцэг талаас нь бичвэл: Омар-Шейх — Абу Сеид — Султан Мухаммед — Миран-шах —Төмөр хаан.
Бабур хаан нь 1494—1504 онд Ферганыг, 1497-1498, 1511—1512 онуудад Мавераннахрыг, 1504—1526 онд Кабулыг, 1512—1526 онд Кандахарыг захирч байсны зэрэгцээ 1507—1526 онд Төмөрийн Эзэнт гүрнийг толгойлж байсан байна.
1519 оноос Бабур хаан Энэтхэгт хүч нөлөөгөө ихээхэн хэмжээгээр үзүүлж ноёрхож байсан Дэли Султанатуудыг хойт талаас нь шахан дайрч довтолсоор өмнөд хэсэгт тултал нь эзэлж улмаар бүх энэтхэгийг хялбархан нь аргагүй буулган авч 1526 онд Эзэнт гүрнээ байгуулжээ. 1529 онд Дорнод Афганстан, Пенджаб, Ганга мөрний хөндий хавийг өөртөө нэгтгэсэн байна.
Бабур нь түүхч, газар зүйч, угсаатан судлаач, үргэлжилсэн үгийн зохиолч, яруу найрагч байсны хувьд өнөөдөр ч дорно дахины судлалын шинжлэх ухаанд хүлээн зөвшөөрдсөн хэвээр байна. Түүний бүтээл-өвийг дэлхийн дорно дахины судлалын томоохон бүх төвүүдэд судалж байна. Тухайлбал, АНУ, Франц, Англи, Энэтхэг, СНГ-ийн орнууд, Чех, Словак, Энэтхэг, Пакистан, Афганстан зэрэг. Францын дорно дахины их судлаач Луи Базан, Английн нэрт зохиолч Артур Конан Дойль нар Бабурыг өндрөөр үнэлсэн байдаг.
Түүний хамгийн том бүтээл бол “Бабур наме” гэх өөрийн намтрыг түүхчлэн бичсэн зохиол. Энэ бүтээлээрээ түүхчилсэн утга зохиолд шинэ төрлийн анхдагч загварыг оруулснаараа дэлхийн утга зохиолд гавъяатайд тооцогддог ажээ. 1493-1529 оны намтар-түүхээ бичсэний зэрэгцээ тухайн үеийн ард түмний язгуур угсаа гарал, зан заншил, ёс хэвшлийг амьдаар нь цогцлоож чадсанд түүний оюун ухааны мэлмий хэр их хурц байсныг харуулдаг байна.
Бабур хаан 1530 оны өвөл Энэтхэгийн Аград өвчний улмаас таалал төгссөн бөгөөд түүний гэрээслэл ёсоор Афганстаны Кабулд шарилыг байрлуулсан байна. Сүүлд нь тэнд бунхан-мавзолейг нь барьжээ.
Энэтхэгийн улс төрийн нэрт зүтгэлтэн, эрдэмтэн Джавахарлал Неру бичихдээ: “ Бабур ирсний дараа Энэтхэгт асар их өөрчлөлт болсон бөгөөд энэ нь урлаг соёл болон уран барилгыг баяжуулсан амьдралын дээд шинэтгэл байлаа” гэжээ.

4. АКБАР ХААН. Моголын Эзэнт гүрний хамгийн нэр цуутай, олны дунд хүндлэлийг олсон хаан бол Бабур хааны ач хүү Акбар хаан байв.
Акбар хаан 1542 оны 11-р сарын 23-ны өдөр өнөөгийн Пакистаны Амаракот хотод мэндэлсэн байна. Түүний бүрэн нэр нь Джелал-ад-Дин Мухаммад Акбар.
Тэрээр Их Моголын Эзэнт Гүрний 3 дахь хаан. Өвөг эцэг Бабурынхаа үндэслэн байгуулсан улсыг жинхэнэ эзэнт гүрэн болтол нь хөгжүүлж чадсан гарамгай удирдагч бөгөөд Их Акбар (Akbar the Great) гэж түүхэнд нэрлэгддэг.
Акбар хаан Энэтхэгийг үндсэнд нь нэгтгэн нэг хаант улс болгон моголчуудын байлдан дагууллыг дуусгасан бөгөөд улс орноо хөгжүүлэх тал дээр нэгдсэн бодлого барьж хэрэгжүүлсэн авъяаслаг төрийн их зүтгэлтэн байв. Өөрөө Исламын шашинтан байсан боловч эзлэгдсэн бусад олон шашинтуудыг нэг адил үзэж, дарлан хавчдаггүй байснаараа ард түмнийхээ дунд асар их нэр хүндтэй байсан юм.
Акбар өөрийн эргэн тойронд хамгийн шилдэг эрдэмтэн, яруу найрагчид, хөгжимчид, зураачдыг цуглуулан урлаг, шинжлэх ухааныг шүтэж ивээдэг гэдгээ харуулдаг байлаа. Өөрийн эзэмшлийн үед тэрээр уран зургийн сургуулийг байгуулж, 24 мянган дэвтэр бүхий баялаг номын санг бий болгож чадсан байна. 1569 онд Аграгийн ойролцоо Фатехпур-сикри нэртэй өөрийн улсын шинэ нийслэлийг барьж босгох ажлыг эхлүүлж бариулжээ. Энэ хот нь 1986 оноос Юнескогийн дэлхийн өвд бүртгэгдсэн байна.
Акбар хааны үед улс даяар урт, өргөн, хүндийг хэмжих нэгдсэн нэг систем хэрэгжиж, Үлэгбэхийн хүснэгт дэх үзүүлэлтэд үндэслэсэн нарны нэгдсэн хуанлийг хөтөлж байжээ. Хаан худалдаа хөгжүүлэх, ялангуяа европтой хийх гадаад худалдаанд ихээхэн анхаарал тавьдаг байв.
Тэрээр1605 оны 10-р сарын 7-ны өдөр 63 насандаа таалал төгссөн байна. Түүний шарилыг Сикандр дахь Акбарын мавзолейд байруулжээ.

5. ШАХ ЖАХАН ХААН. Акбар хааны ач хүү Шах Жахан нь 1592 оны 1 сарын 5-ны өдөр одоогийн Пакистаны Лахорт Жахангир хааны гурав дахь, хамгийн хайртай хүү нь болон мэндэлжээ. Түүний жинхэнэ нэр нь Курам, түүний өвөө нь баяр баясгаланг бэлэгдэж өгсөн гэдэг.
Шах Жахан багадаа өндөр боловсрол эзэмшиж, урлагийн өндөр мэдлэгтэй байснаас гадна цэргийн сайн удирдагч байв. Тэрээр 16 насандаа элэнц өвөөгийнхөө ордонг гайхамшигтайгаар тохижуулж олныг алмайруулж байсан удаатай.
Жахангир хааныг өөд болсны дараа 1627 онд Шах Жахан бага насандаа хаан ширээг залгамжилсан авсан ажээ. Тэрээр Моголын Их эзэнт гүрний хамгийн агуу хаанд өргөмжлөгдсөн бөгөөд түүний төр барьж байх үе нь Моголын алтан үе-уран барилгын алтан үе, Энэтхэгийн соёл иргэншлийн хөгжлийн үе байсан юм.
Шах Жахан нь урлаг болон уран барилгын өндөр мэдлэг авъяастай байж олон гайхамшигт хөшөө дурсгал босгосны хамгийн шилдэг нь түүний хамгийн хайртай хатан Мумтаз Махалдаа зориулсан Таж Махал байлаа.

Мумтаз Махал(жинхэнэ нэр нь Арджуманад Бану Бегам) нь хаантай адил түрэгжсэн монгол овгийн эмэгтэй байсан гэдэг. Мумтаз Махал их ухаалаг, төлөв даруу, үнэнч, эмэгтэй хүнд байх ёстой бүхий л сайн сайхан шинжийг агуулсан байлаа. Хатан хаанд зөвлөгөө, санаа оноо өгч, сануулж сэрэмжлүүлдэг их ухаалаг эмэгтэй байлаа. Харамсалтай нь 1631 онд Мумтаз Махал, Шах Жахан хааны 14 дэх хүүхдийг нь төрүүлээд хорвоогийн мөнх бусыг үзүүлжээ. Хатан өөд болохоосоо урд “надад зориулж сайхан бунхан барьж өгөөрэй” хэмээжээ. Ингээд хаан, хайртай эхнэртээ зориулж, түүнийгээ үүрд дурсан санахаар гайхамшигтай бунхан босгохоор шийджээ. Хаан, өөрийн өвөг дээдсийн болон Перс, Оттоман, Энэтхэгийн уламжлалт соёлыг агуулсан гайхамшигтай уран барилга босгохоор олон сайн уран дархчуулыг цуглуулж, 1632 онд энэтхэгийн хойт хэсэгт Ямуна голын эрэг дээр барилгын ажлыг эхлүүлжээ.
Бунханы гол үндсэн хэсгийг цагаан гантиг чулуугаар хийж, доторх хана, туурга, таазны чимэглэлүүдийг олон янзын эрдэнийн чулуугаар шигтгэж өгсөнөөс гадна бүхий л жижиг хэсгүүдэд нарийн уран сийлбэр, дүрслэл оруулжээ. Бунханаас гадна Ислам шашны мөргөлийн сүм байгуулсан байна. Ийнхүү энэ бүхнийг цогцлоон бүтээхийн тулд нийтдээ 21 жил зарцуулсан бөгөөд 20,000 ажилчин, 1000 зааны хөлс хүч хөдөлмөрөөр уг гайхамшигт Таж Махалын цогцолбор байгууламж босжээ.
Шах Жахан хааны оюун ухаанаа шингээж бариулсан Таж Махал цогцолбор бол дэлхийн 7 гайхамшгийн нэгээр зүй ёсоор тооцогддог урлагийн том бүтээл билээ.
Тэрээр хуучин Дели хотыг үүсгэн байгуулагч, Сувдан сүм нь түүний алдарт бүтээлүүдийн нэг төдийгүй нийт 777 цэцэрлэгт хүрээлэн бариулсан байна.
Шах Жахан хаан 1666 онд өөд болсон бөгөөд дэлхийн хамгийн хүчирхэг хүний нэгд тооцогдож, түүний эзэнт гүрэн 3,000,000 км² газар нутагтай, тухайн үеийн хамгийн хөгжингүй нийслэл хоттой байжээ.

Дүгнэлт: Монголын барулас омгийн хүү Төмөрийн Эзэнт Гүрэн, түүний үе-дамжсан хойч үеийн хаадын Моголын их Эзэнт Гүрэнтэй холбоотой 300 гаруй жилийн түүх бол зүгээр нэг энгийн түүх бус, харин эгэлгүй түүх байсан нь тодорхой. Монгол өвөг дээдсээс яс, цусаараа удамшиж, уламжилж ирсэн, монгол хүний монгол ухаан, монгол авъяас, монгол чадвар, монгол зориг, тэсвэр хатуужлыг харуулж чадсан, өнөөгөөс 300-650 жилийн өмнөх монголчуудын бас нэгэн түүх бол Төмөрийнхний дэлхийн түүх. Дэлхийд нэрээ мандуулж, сүр хүчээ харуулж явсан ясны монгол чанар бол энэ ээ.
Гэтэл бид чинь хэн болоод, юуг мандуулаад, юунд эрмэлзэлж тэмүүлээд, юуг бүтээгээд, юуг шүтэж, юунд шунаж хэдэн зууныг элээж байгаа билээ?
Одоо бид юу хийх вэ?
Өнөөгийн дэлхийн хөгжлийн түүхэнд бидний хийж бүтээж чадах цорын ганц үйл бол хэдэн зуун мянган жилээр өв болж ирсэн монгол ухаан, монгол мэдлэг, Тэнгэр ухааныг эзэмшиж чадваас Дэлхий эжийгээ аврах ГЭГЭЭН үйл байх болно. Энэ үйл бол нэгдүгээрт гэгээрэл, хоёрдугаарт ганцхан монголчуудад заяасан Тэнгэр хувь заяа, тавилангийн гэгээн-цогц үйлийн үр дүн байх нь гарцаагүй. Энэ бол цэвэр оюун ухааны, мэдлэгийн үйл байх болно. Гэхдээ гэгээрэх, Тэнгэр заяаг түших-эдлэх-хэрэгжүүлэх үйл нь зөвхөн монгол бөө тархитны, монгол бөө гэгээрлийн үндсэн дээр гүйцэлдэнэ. Ингэхдээ бөө тархитны үнэн ухаарал, үнэн танин мэдэхүй, үнэн явдал, үнэн үйл, үнэн амьдрал байж байж л том зорилгын ард гарч чадна. Үүнийг ганцхан Тэнгэр заяат, хөх МОНГОЛЧУУД л хийж чадна. Ингэж чадваас өнөөдрийн монгол үндэстэн, Монгол гэдэг нэрээ дэлхийд дахин мандуулах эхлэлийг тавьж Эзэн Хааныхаа айлтсанаар “түүх давтагдах” боломжийг нээж ч юун магад.
Харин улаач, түшээ боллоо гээд хэдэн хүн шавуулж, хэрээсээ хэтэрсэн буруу үйл хийж, олныг мунхруулж, шуналтан болох л юм бол хэзээ ч монгол бөө тархитан болж чадахгүй гэдгийг л бид ойлгох ёстой.
Айл, омог бүр гэгээрсэн бөөтэй болсон үед ах дүү, садан төрөл, анд нөхдөө Эзэн Хааныхаа аравт, зуут, мянгатын системээр бүгдийг богино хугацаанд ухааруулан, сэнхрүүлэх давуу чадвар ч бидэнд бий гэдэгт итгэлтэй байна. Энэ гэгээрэл нь тэр хурдаараа хил дамнан өргөжих нь дамжиггүй ээ. ДЭЛХИЙ ЭЖИЙГЭЭ АВАРЦГААЯ.

Тэнгэр Тэнгэр Тэнгэр
Монгол Монгол Монгол
Газар Газар Газар
Бэлтгэсэн: С.Нарангэрэл

tengermongolgazar.blogspot.com-оос авав.


Аянга удган доголон Төмөр хааны сүнсийг Монголд авчирсан нь
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



Оросууд Сирид: Ялалт хэр ойрхон байна вэ?
17:38

Дамаск /Haqqin.az/. 2015 оны 9 дүгээр сарын 30-ны өдөр Оросын Агаар, сансрын цэргийн хүчин Сирид цэргийн ажиллагаа явуулж эхэлснээс хойш яг хоёр жилийн хугацаа өнгөрч байна. 

Оросууд Сирид: Ялалт хэр ойрхон байна вэ?

Дамаск /Haqqin.az/. 2015 оны 9 дүгээр сарын 30-ны өдөр Оросын Агаар, сансрын цэргийн хүчин Сирид цэргийн ажиллагаа явуулж эхэлснээс хойш яг хоёр жилийн хугацаа өнгөрч байна. 

»»
"ГОВЬ ФЕСТИВАЛЬ-2017" АРГА ХЭМЖЭЭ 22, 23-НЫ ӨДӨР ДАЛАНЗАДГАДАД БОЛНО
16:50
К.Роналду сүй тавьсан уу?
16:37

ЛИССАБОН. /Хэлоу/. Дэлхийн алдарт хөл бөмбөгчин Криштиану Роналду сүй тавьсан уу?

К.Роналду сүй тавьсан уу?

ЛИССАБОН. /Хэлоу/. Дэлхийн алдарт хөл бөмбөгчин Криштиану Роналду сүй тавьсан уу?

»»
Онцгой байдлын албаны дэргэд эрэлч нохойн алба байгууллаа
16:32

Эртнээс хүний сайн нөхөр байсаар ирсэн нохойг орчин цагт хил, гааль, цагдаа, зэрэг хүчний байгууллагууд гэмт хэрэгтнийг илрүүлэх, онцгой обьект хамгаалуулах, хил хамгаалах, гамшиг ослын үед эрэн хайх аврах ажиллагаанд ашиглаж байна.

Онцгой байдлын албаны дэргэд эрэлч нохойн алба байгууллаа

Эртнээс хүний сайн нөхөр байсаар ирсэн нохойг орчин цагт хил, гааль, цагдаа, зэрэг хүчний байгууллагууд гэмт хэрэгтнийг илрүүлэх, онцгой обьект хамгаалуулах, хил хамгаалах, гамшиг ослын үед эрэн хайх аврах ажиллагаанд ашиглаж байна.

»»
Д.Трамп НҮБ-ын индрээс юу гэв?
16:20

НЬЮ-ЙОРК. /Америкийн дуу хоолой/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн чуулганд анх удаагаа үг хэлэх үеэрээ “Америк нэгдүгээрт” бодлогоо, Иран, Умард Солонгос, лалын босогчдын “Лалын улс” бүлэглэлийн эсрэг ажиллагаа зэрэг асуудлыг онцлон дурдсаныг “Америкийн дуу хоолой” агентлаг уламжилжээ.

Д.Трамп НҮБ-ын индрээс юу гэв?

НЬЮ-ЙОРК. /Америкийн дуу хоолой/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн чуулганд анх удаагаа үг хэлэх үеэрээ “Америк нэгдүгээрт” бодлогоо, Иран, Умард Солонгос, лалын босогчдын “Лалын улс” бүлэглэлийн эсрэг ажиллагаа зэрэг асуудлыг онцлон дурдсаныг “Америкийн дуу хоолой” агентлаг уламжилжээ.

»»
Хөрөнгө оруулагч, улстөрчдийн хүнд сонголт
16:18

Өрнөдийнхөн Хятадтай чухам яаж харьцах ёстой юм бол. Хэдэн зууны турш хөвөрсөн энэхүү асуулт дахин сэргэж ирлээ. Ерөнхийлөгч Дональд Трампын засаглал доорх АНУ тус улстай хийдэг худалдааныхаа нөхцөлийг өөрчлөх гэж буй бололтой. Зарим хэмжүүрээр хэдийнэ дэлхийн хамгийн том эдийн засаг болсон Хятад улс ч шинэ нөхцөлд хэрхэн зохицохоо тооцоолж байгаа.

Хөрөнгө оруулагч, улстөрчдийн хүнд сонголт

Өрнөдийнхөн Хятадтай чухам яаж харьцах ёстой юм бол. Хэдэн зууны турш хөвөрсөн энэхүү асуулт дахин сэргэж ирлээ. Ерөнхийлөгч Дональд Трампын засаглал доорх АНУ тус улстай хийдэг худалдааныхаа нөхцөлийг өөрчлөх гэж буй бололтой. Зарим хэмжүүрээр хэдийнэ дэлхийн хамгийн том эдийн засаг болсон Хятад улс ч шинэ нөхцөлд хэрхэн зохицохоо тооцоолж байгаа.

»»
Газрын тосны ханш өслөө
15:26

West Texas төрлийн газрын тосны ханш олон улсын зах зээлд 0.1 хувиар өсөж, баррель нь 49.93 ам.долларт хүрлээ. Тус түүхий эдийн үнэ өнгөрсөн долоо хоногт таван хувиар өсөж, долдугаар сараас хойших хамгийн өндөр өсөлттэй долоо хоногийг үдсэн байна.

Газрын тосны ханш өслөө

West Texas төрлийн газрын тосны ханш олон улсын зах зээлд 0.1 хувиар өсөж, баррель нь 49.93 ам.долларт хүрлээ. Тус түүхий эдийн үнэ өнгөрсөн долоо хоногт таван хувиар өсөж, долдугаар сараас хойших хамгийн өндөр өсөлттэй долоо хоногийг үдсэн байна.

»»
Өртгийн сүлжээнд дарлуулсан Монгол
15:08

АНУ дэлхийн улс орнуудад неолибераль гэх эдийн засгийн үзэл баримтлалыг тулгадаг байв. Энэхүү үзэл нь “Төсвийн алдагдлыг багасга, төрийн өмчөө хувьчил, томоохон үндэстэн дамнасан корпорациудад эрх чөлөөг нь өг, байгалийн баялагаа тэдний эрх мэдэлд өг” гэсэн үзэл санааг илэрхийлдэг байна. 

Өртгийн сүлжээнд дарлуулсан Монгол

АНУ дэлхийн улс орнуудад неолибераль гэх эдийн засгийн үзэл баримтлалыг тулгадаг байв. Энэхүү үзэл нь “Төсвийн алдагдлыг багасга, төрийн өмчөө хувьчил, томоохон үндэстэн дамнасан корпорациудад эрх чөлөөг нь өг, байгалийн баялагаа тэдний эрх мэдэлд өг” гэсэн үзэл санааг илэрхийлдэг байна. 

»»
Автобусны зогсоолуудын тохижилтын байдалд хяналт тавив
15:00

Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер хуулиар олгогдсон эрх, үүргийн хүрээнд нийтийн тээврийн үйлчилгээний чанар хүртээмжийг сайжруулах, ялангуяа автобусны буудлуудыг олон улсын жишигт нийцүүлэн, стандарт шаардлага хангахуйц хэмжээнд тохижуулах хүрээнд 2013 онд зам, тээврийн асуудлыг хариуцдаг нийслэлийн холбогдох байгууллагуудтай болон Жэй Си Дэко Монголиа ХХК-тай хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан байдаг.

Автобусны зогсоолуудын тохижилтын байдалд хяналт тавив

Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер хуулиар олгогдсон эрх, үүргийн хүрээнд нийтийн тээврийн үйлчилгээний чанар хүртээмжийг сайжруулах, ялангуяа автобусны буудлуудыг олон улсын жишигт нийцүүлэн, стандарт шаардлага хангахуйц хэмжээнд тохижуулах хүрээнд 2013 онд зам, тээврийн асуудлыг хариуцдаг нийслэлийн холбогдох байгууллагуудтай болон Жэй Си Дэко Монголиа ХХК-тай хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан байдаг.

»»
Ерөнхийлөгчийн ”хэмнэлт” Монголыг гадаад ертөнцөөс тусгаарлах уу
14:25

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга НҮБ болон Давосын чуулга уулзалтад оролцохгүй гэсэн мэдэгдэл олон нийтээс багагүй шүүмжлэл дагуулаад байна. 

Ерөнхийлөгчийн ”хэмнэлт” Монголыг гадаад ертөнцөөс тусгаарлах уу

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга НҮБ болон Давосын чуулга уулзалтад оролцохгүй гэсэн мэдэгдэл олон нийтээс багагүй шүүмжлэл дагуулаад байна. 

»»
ЗАЙСАН ХИЛЛД ЦОГЦОЛСОН МОНГОЛД БАЙГААГҮЙ 9 ГАЙХАМШИГ
14:23

Хотын хамгийн үзэсгэлэнтэй газраар зорчин, хамгийн тансаг үйлчилгээг хүртэн, хотын хүн гэдгээ мэдрэх боломжийг цогцлоосон ЗАЙСАН ХИЛЛ-д тавтай уулзацгаая, улаанбаатарчууд аа.

ЗАЙСАН ХИЛЛД ЦОГЦОЛСОН МОНГОЛД БАЙГААГҮЙ 9 ГАЙХАМШИГ

Хотын хамгийн үзэсгэлэнтэй газраар зорчин, хамгийн тансаг үйлчилгээг хүртэн, хотын хүн гэдгээ мэдрэх боломжийг цогцлоосон ЗАЙСАН ХИЛЛ-д тавтай уулзацгаая, улаанбаатарчууд аа.

»»
“Нийтийн өмчийн эмгэнэл” буюу Монгол нутгийг нөмөрсөн бэлчээрийн талхагдал
14:05

Судлаач Ц. Энх-Амгалан

“Нийтийн өмчийн эмгэнэл” буюу Монгол нутгийг нөмөрсөн бэлчээрийн талхагдал

Судлаач Ц. Энх-Амгалан

»»
АФРИКИЙН ӨНӨӨДӨР
14:03

Өмнөд Африкийн улс төрийн тогтворгүй байдал, уур амьсгалын өөрчлөлт нь хүнсний аюулгүй байдалд  нөлөөлж иргэдийнх нь дунд өлсгөлөн газар авчээ. Тэдний ихэнх нь хоол тэжээлийн дутагдалтай, улс төрийн хямрал нь өлсгөлөнд нэрвэгдэхэд хүрч байгааг Concern Worldwide агентлагийн гэрэл зурагчин Крис де Бодд гэрэл зургаараа харуулахыг зорьсон байна.

АФРИКИЙН ӨНӨӨДӨР

Өмнөд Африкийн улс төрийн тогтворгүй байдал, уур амьсгалын өөрчлөлт нь хүнсний аюулгүй байдалд  нөлөөлж иргэдийнх нь дунд өлсгөлөн газар авчээ. Тэдний ихэнх нь хоол тэжээлийн дутагдалтай, улс төрийн хямрал нь өлсгөлөнд нэрвэгдэхэд хүрч байгааг Concern Worldwide агентлагийн гэрэл зурагчин Крис де Бодд гэрэл зургаараа харуулахыг зорьсон байна.

»»
Н.Цэвэг-Очир: Улаанбаатарын ундны ус АЮУЛГҮЙ
13:34

Ус сувгийн удирдах газрын Усны төв лабораторийн дарга Н.Цэвэг-Очиртой нийслэлийн ундны усны аюулгүй байдлын талаар ярилцлаа.

Н.Цэвэг-Очир: Улаанбаатарын ундны ус АЮУЛГҮЙ

Ус сувгийн удирдах газрын Усны төв лабораторийн дарга Н.Цэвэг-Очиртой нийслэлийн ундны усны аюулгүй байдлын талаар ярилцлаа.

»»
Одууд урьд насандаа амьдарч байсан гэж үү
12:59

Дэлхий дээр долоон тэрбум хүн амьдардаг ч хурууны хээ, генийн код гээд хүн бүр дахин давтагдашгүй цор ганц оршин байдаг. 

Одууд урьд насандаа амьдарч байсан гэж үү

Дэлхий дээр долоон тэрбум хүн амьдардаг ч хурууны хээ, генийн код гээд хүн бүр дахин давтагдашгүй цор ганц оршин байдаг. 

»»
Солонгосын хойгийн асуудал сүрдүүлэлтээс болж шийдэгдэхгүй байна
12:29

Өчигдөр БНХАУ-ын ГХЯ-ны хэвлэлийн төлөөлөгч Лү Кан "үг яриа, аль эсвэл практик дээрх цэрэг дайны сүрдүүлэлт заналхийлэл нь бүгд нийлээд Солонгосын хойгийг цөмийн зэвсэггүй болгох асуудлыг шийдэж зохицуулж чадахгүй" гэжээ.

Солонгосын хойгийн асуудал сүрдүүлэлтээс болж шийдэгдэхгүй байна

Өчигдөр БНХАУ-ын ГХЯ-ны хэвлэлийн төлөөлөгч Лү Кан "үг яриа, аль эсвэл практик дээрх цэрэг дайны сүрдүүлэлт заналхийлэл нь бүгд нийлээд Солонгосын хойгийг цөмийн зэвсэггүй болгох асуудлыг шийдэж зохицуулж чадахгүй" гэжээ.

»»
Скарлетт Йоханссон нөхрөөсөө саллаа
12:18

Жүжигчин Скарлетт Йоханссон нөхрөөсөө салж байгаа гэх яриа жилийн өмнө гарсан билээ. 

 Скарлетт Йоханссон нөхрөөсөө саллаа

Жүжигчин Скарлетт Йоханссон нөхрөөсөө салж байгаа гэх яриа жилийн өмнө гарсан билээ. 

»»
"ҮРИЙН СЭТГЭЛ"
12:02

Нэгэн ядуу бяцхан енчин хvv тэрэг тvрж яваад Биеэ vнэлэгчдийн гудамжаар енгерчээ хамт явсан vл таних ахаасаа ! Ахаа энэ яаадаг газар юм бэ гэхэд

Нэгэн ядуу бяцхан енчин хvv тэрэг тvрж яваад Биеэ vнэлэгчдийн гудамжаар енгерчээ хамт явсан vл таних ахаасаа ! Ахаа энэ яаадаг газар юм бэ гэхэд

»»
Хятадыг донсолгож буй санхүүгийн “халдварт” луйвар
11:56

Ли Веншин шинэ амьдралаа эхэлж байгаа нэгэн. Өнгөрсөн тавдугаар сард сургуулиа төгссөн залуу эр Хятадын хөдөө тосгон дахь гэрээ орхин гарч Тианжин хотын програм хангамжийн компанид ажилд орох санал хүлээн авсан юм.
 

Хятадыг донсолгож буй санхүүгийн “халдварт” луйвар

Ли Веншин шинэ амьдралаа эхэлж байгаа нэгэн. Өнгөрсөн тавдугаар сард сургуулиа төгссөн залуу эр Хятадын хөдөө тосгон дахь гэрээ орхин гарч Тианжин хотын програм хангамжийн компанид ажилд орох санал хүлээн авсан юм.
 

»»
Монгол Улсын 17 дахь Ерөнхий Сайдын сэрэмжлүүлэг
11:54

Дашийн БЯМБАСҮРЭН
Доктор, профессор, Монгол Улсын Ерөнхий Сайд асан

Монгол Улсын 17 дахь Ерөнхий Сайдын сэрэмжлүүлэг

Дашийн БЯМБАСҮРЭН
Доктор, профессор, Монгол Улсын Ерөнхий Сайд асан

»»
Гэрлэхээсээ өмнө заавал хийж үзэх зүйлс
11:45

Гэрлэхээсээ өмнө чи хүссэн бүхнээ хийж үзвэл “ганц бие байсан бол ингэх байсан, тэгэх байсан” гэж харамсаж суухгүй шүү дээ. Доорх зөвлөгөөг дандаа гэрлэсэн хүмүүсийн захиас дээрээс үндэслэн хүргэж байна.

Гэрлэхээсээ өмнө заавал хийж үзэх зүйлс

Гэрлэхээсээ өмнө чи хүссэн бүхнээ хийж үзвэл “ганц бие байсан бол ингэх байсан, тэгэх байсан” гэж харамсаж суухгүй шүү дээ. Доорх зөвлөгөөг дандаа гэрлэсэн хүмүүсийн захиас дээрээс үндэслэн хүргэж байна.

»»
Дархан-Уул аймаг: Яамны мэргэжилтнүүд тарвагаа тоолж байна
11:40

Дархан-Уул аймагт тарвага тооллого, судалгааны ажлыг анх удаа энэ сарын 11-ний өдрөөс эхлүүлжээ.

Дархан-Уул аймаг: Яамны мэргэжилтнүүд тарвагаа тоолж байна

Дархан-Уул аймагт тарвага тооллого, судалгааны ажлыг анх удаа энэ сарын 11-ний өдрөөс эхлүүлжээ.

»»
Та хэрэв гэнэт мөнгө авч байна гэж зүүдэлвэл бүх юманд сэтгэл хангалуун байна гэсэн үг
11:36

Зүүдэлсэн зүүднийхээ талаар ганц удаа ч болов гайхаагүй, далд учир утгыг нь, юу зөгнөж байгааг нь мэдэхийг хүсдэггүй хүн байхгүй байх. Бидэнд нийтлэг зүүдлэгддэг 8 төрлийн зүүдний тайллыг хүргэж байна.

Та хэрэв гэнэт мөнгө авч байна гэж зүүдэлвэл бүх юманд сэтгэл хангалуун байна гэсэн үг

Зүүдэлсэн зүүднийхээ талаар ганц удаа ч болов гайхаагүй, далд учир утгыг нь, юу зөгнөж байгааг нь мэдэхийг хүсдэггүй хүн байхгүй байх. Бидэнд нийтлэг зүүдлэгддэг 8 төрлийн зүүдний тайллыг хүргэж байна.

»»
Зуслангийн бүсийн хогийг цэвэрлэлээ
11:30

Нийслэлийн ногоон бүсийн хаалтын цэвэрлэгээг Сэлбэ голын дагуу Санзай, Хандгайт, Баянбулаг, Хуурай мухар, Шарга морьт, Гүнт, Жигжид, Яргайт, Шадивлан зусланд зохион байгууллаа.

Зуслангийн бүсийн хогийг цэвэрлэлээ

Нийслэлийн ногоон бүсийн хаалтын цэвэрлэгээг Сэлбэ голын дагуу Санзай, Хандгайт, Баянбулаг, Хуурай мухар, Шарга морьт, Гүнт, Жигжид, Яргайт, Шадивлан зусланд зохион байгууллаа.

»»
“Northrop Grumman” компани өрсөлдөгчөө 7.8 тэрбум ам.доллараар худалдаж авлаа
11:30

Батлан хамгаалах салбарын тэргүүлэх нийлүүлэгч “Northrop Grumman” компани пуужин болон сансрын бизнесээ өргөжүүлэхийн тулд өрсөлдөгч “Orbital” компанийг 7.8 тэрбум ам.доллараар худалдаж авлаа. 

“Northrop Grumman” компани өрсөлдөгчөө 7.8 тэрбум ам.доллараар худалдаж авлаа

Батлан хамгаалах салбарын тэргүүлэх нийлүүлэгч “Northrop Grumman” компани пуужин болон сансрын бизнесээ өргөжүүлэхийн тулд өрсөлдөгч “Orbital” компанийг 7.8 тэрбум ам.доллараар худалдаж авлаа. 

»»
Интернетийн аваргуудад татвар ногдуулах маргаан хурцдав
11:25

Европын холбоо Google, Amazon зэрэг технологийн томчуудад илүү татвар ногдуулах хүчин чармайлт нэг алхам урагшлав. Франц улс тэдгээрийн бараа эргэлтийг онилохоор шийдсэн нь зарим улсын эсэргүүцэлтэй тулгарсан. 

Интернетийн аваргуудад татвар ногдуулах маргаан хурцдав

Европын холбоо Google, Amazon зэрэг технологийн томчуудад илүү татвар ногдуулах хүчин чармайлт нэг алхам урагшлав. Франц улс тэдгээрийн бараа эргэлтийг онилохоор шийдсэн нь зарим улсын эсэргүүцэлтэй тулгарсан. 

»»
Аялал жуулчлалын замын ажил 75 хувийн гүйцэтгэлтэй байна
11:25

Нийслэлийн төсвийн хөрөнгөөр 2017 онд Богдхан уулын дархан цаазат газарт Аялал жуулчлалын зориулалттай  нийт 264 авто машины зогсоол, 60 дугуйны зогсоол, автобус, таксины зогсоолын цогцолбор бүхий  2,05 км  авто замыг барихаар төлөвлөсөн.

Аялал жуулчлалын замын ажил 75 хувийн гүйцэтгэлтэй байна

Нийслэлийн төсвийн хөрөнгөөр 2017 онд Богдхан уулын дархан цаазат газарт Аялал жуулчлалын зориулалттай  нийт 264 авто машины зогсоол, 60 дугуйны зогсоол, автобус, таксины зогсоолын цогцолбор бүхий  2,05 км  авто замыг барихаар төлөвлөсөн.

»»
Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газар ба үр дагавар
10:36

БНХАУ, ОХУ гэсэн хоёр томоохон гүрний дунд орших гуравхан сая хүн амтай, байгалийн баялагаараа дэлхийд наймдугаарт эрэмбэлэгддэг далайд гарцгүй Монгол Улсын эдийн засгийн болоод улс төрийн асуудал аль хэдийнэ олон улсын анхаарлыг татах болсон билээ. 

Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газар ба үр дагавар

БНХАУ, ОХУ гэсэн хоёр томоохон гүрний дунд орших гуравхан сая хүн амтай, байгалийн баялагаараа дэлхийд наймдугаарт эрэмбэлэгддэг далайд гарцгүй Монгол Улсын эдийн засгийн болоод улс төрийн асуудал аль хэдийнэ олон улсын анхаарлыг татах болсон билээ. 

»»
"Төв цэвэрлэх байгууламжийн санхүүжилтийг шийдэх боломжгүй. Гэхдээ гарц хайя"
10:33

Мянганы сорилтын корпорацийн Монголыг хариуцсан ахлагчаар Жей Шир томилогджээ.

Мянганы сорилтын корпорацийн Монголыг хариуцсан ахлагчаар Жей Шир томилогджээ.

»»
Дэлхийн шар айрагны Шинэ чиг хандлага “Craft”-ын тухай
10:28

"Craft” буюу Крафт шар айраг гэдэг нь их хэмжээгээр шугамын аргаар бус, бага оврын үйлдвэрт тусгай жорын дагуу өвөрмөц амттай хийгддэг шар айраг юм. 

Дэлхийн шар айрагны Шинэ чиг хандлага “Craft”-ын тухай

"Craft” буюу Крафт шар айраг гэдэг нь их хэмжээгээр шугамын аргаар бус, бага оврын үйлдвэрт тусгай жорын дагуу өвөрмөц амттай хийгддэг шар айраг юм. 

»»
Есдүгээр сарын 15-ны байдлаар алт тушаалт 1.1 тонноор өсөв
10:10

Монголбанк энэ оны есдүгээр сарын 1-нээс 15-ныг хүртэлх хугацаанд иргэд, аж ахуйн нэгжүүдээс нийт 1.4 тонн алт худалдан авлаа.

Есдүгээр сарын 15-ны байдлаар алт тушаалт 1.1 тонноор өсөв

Монголбанк энэ оны есдүгээр сарын 1-нээс 15-ныг хүртэлх хугацаанд иргэд, аж ахуйн нэгжүүдээс нийт 1.4 тонн алт худалдан авлаа.

»»
Хяналтын постуудын үйл ажиллагааг эрчимжүүлж эхэллээ
09:48

Хот хоорондын замд үйлдэгддэг гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, иргэдийн аюулгүй зорчих нөхцлийг бүрдүүлэх

Хяналтын постуудын үйл ажиллагааг эрчимжүүлж эхэллээ

Хот хоорондын замд үйлдэгддэг гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, иргэдийн аюулгүй зорчих нөхцлийг бүрдүүлэх

»»
Өнөөдөр болох үйл явдлууд
09:46
Өнөөдөр цахилгаан шугам тоноглолд засвар үйлчилгээ хийх хуваарь
09:44

Өнөөдөр буюу 2017 оны есдүгээр сарын 20-ны Лхагва гарагт хийх засварын хуваарийг танилцуулж байна. Хэрэглэгчид ээ, засвар хийх хугацаанд хэрэглээгээ түр зохицуулна уу.

Өнөөдөр цахилгаан шугам тоноглолд засвар үйлчилгээ хийх хуваарь

Өнөөдөр буюу 2017 оны есдүгээр сарын 20-ны Лхагва гарагт хийх засварын хуваарийг танилцуулж байна. Хэрэглэгчид ээ, засвар хийх хугацаанд хэрэглээгээ түр зохицуулна уу.

»»
ЗУРХАЙ: Үс засуулбал эрлэг лугаа учирна
09:41

Өнөөдөр аргын тооллын 2017 оны есдүгээр сарын 20. Лхагва гараг. Билгийн тооллын XVII жарны "Алтан унжлагат" хэмээгч Гал тахиа жилийн Намрын тэргүүн шар бич сарын битүүн. Буд гараг. Харцага одтой, есөн улаан мэнгэтэй цагаан нохой өдөр.

ЗУРХАЙ: Үс засуулбал эрлэг лугаа учирна

Өнөөдөр аргын тооллын 2017 оны есдүгээр сарын 20. Лхагва гараг. Билгийн тооллын XVII жарны "Алтан унжлагат" хэмээгч Гал тахиа жилийн Намрын тэргүүн шар бич сарын битүүн. Буд гараг. Харцага одтой, есөн улаан мэнгэтэй цагаан нохой өдөр.

»»
Буруу хариу гаргадаг лабораториудыг цэгцлэх цаг болжээ
18:50

Саяхныг хүртэл эмчийн онош болон шинжилгээний хариуг туйлын үнэн гэж итгэдэг байлаа, бид. 

Буруу хариу гаргадаг лабораториудыг цэгцлэх цаг болжээ

Саяхныг хүртэл эмчийн онош болон шинжилгээний хариуг туйлын үнэн гэж итгэдэг байлаа, бид. 

»»
Засаг дарга том хүүдээ хамгийн хүнд ял оноохыг хүслээ
17:38

БНСУ-ын Кёнги аймгийн засаг дарга, нэрт улс төрч Нам Кёнг Пил хүүгийнхээ холбогдсон хэрэгтэй холбогдуулан ард 

Засаг дарга том хүүдээ хамгийн хүнд ял оноохыг хүслээ

БНСУ-ын Кёнги аймгийн засаг дарга, нэрт улс төрч Нам Кёнг Пил хүүгийнхээ холбогдсон хэрэгтэй холбогдуулан ард 

»»
Хятадууд төвд банхарыг тэжээхээс залхаж олноор нь нядлах болов
17:37

Хятадад цэцэглэж байсан Төвд банхарын зах зээл уналтад оржээ. Ийм нохойг гэртээ тэжээх нь Хятадын баячуудын дунд загвар болж, зэрэг зиндааны илэрхийлэл болдог байв. Нэг банхар бүр сая юаниар зарагдсан тохиолдол ч бий.

Хятадууд төвд банхарыг тэжээхээс залхаж олноор нь нядлах болов

Хятадад цэцэглэж байсан Төвд банхарын зах зээл уналтад оржээ. Ийм нохойг гэртээ тэжээх нь Хятадын баячуудын дунд загвар болж, зэрэг зиндааны илэрхийлэл болдог байв. Нэг банхар бүр сая юаниар зарагдсан тохиолдол ч бий.

»»
Монголчуудаа хөөрхөн хүүд тусалцгаая
17:33
Шүд цайруулах энгийн арга
17:29

Хүнсний соодны ашиг тус их. Соодыг ашиглах хоёр жишээг дурдлаа. Харин ямар нэг сөрөг үр дагавар гарахаас сэргийлэн 

Шүд цайруулах энгийн арга

Хүнсний соодны ашиг тус их. Соодыг ашиглах хоёр жишээг дурдлаа. Харин ямар нэг сөрөг үр дагавар гарахаас сэргийлэн 

»»
Хуульч Д.Оросоо-Үндсэн хуулийн өөрчлөлт сэдвээр
17:25

Хуульч Д.Оросоо "Үндсэн хуулийн өөрчлөлт” сэдвээр ирэх Даваа гаригт буюу 2017 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 17.30 цагт Хууль зүйн үндэсний хүрээлэнд илтгэл тавина.

Хуульч Д.Оросоо-Үндсэн хуулийн өөрчлөлт сэдвээр

Хуульч Д.Оросоо "Үндсэн хуулийн өөрчлөлт” сэдвээр ирэх Даваа гаригт буюу 2017 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 17.30 цагт Хууль зүйн үндэсний хүрээлэнд илтгэл тавина.

»»
Засгийн газар цалинг 30 хувь нэмье гэснийг багш нар хүлээж авсангүй
17:20

"Багшийн цалин нэмэгдүүлэх түр хороо"-ноос багш нарын цалинг нэмэгдүүлэх шаардлагыг Засгийн газарт удаа дараа хүргүүлж, шаардлагынхаа хариуг энэ сарын 15-ны дотор авна гэсэн юм.

Засгийн газар цалинг 30 хувь нэмье гэснийг багш нар хүлээж авсангүй

"Багшийн цалин нэмэгдүүлэх түр хороо"-ноос багш нарын цалинг нэмэгдүүлэх шаардлагыг Засгийн газарт удаа дараа хүргүүлж, шаардлагынхаа хариуг энэ сарын 15-ны дотор авна гэсэн юм.

»»
ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх 3-р сард болно
17:19

ОХУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуулийг 2018 оны 3-р сарын 18-нд хийнэ гэж ОХУ-ын Сонгуулийн төв комисс өчигдөр мэдэгдлээ.

ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх 3-р сард болно

ОХУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуулийг 2018 оны 3-р сарын 18-нд хийнэ гэж ОХУ-ын Сонгуулийн төв комисс өчигдөр мэдэгдлээ.

»»
Аламут буюу алуурчдын хот
17:07

Зарим нь Prince of Persia, Assassin's Creed тоглоомоор мэдэх байх. Диваажингийн тухай ойлголт анх Сүмэр(Шумер) - 

Аламут буюу алуурчдын хот

Зарим нь Prince of Persia, Assassin's Creed тоглоомоор мэдэх байх. Диваажингийн тухай ойлголт анх Сүмэр(Шумер) - 

»»
ЭРЛИЙН АЖИЛЛАГАА ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
17:02

Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын Сэлэнгэ багийн “Нүхтийн үзүүр” гэдэг газар /сумын төвөөс урд зүгт 28 км-т/ иргэн 33 

ЭРЛИЙН АЖИЛЛАГАА ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА

Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын Сэлэнгэ багийн “Нүхтийн үзүүр” гэдэг газар /сумын төвөөс урд зүгт 28 км-т/ иргэн 33 

»»
Стив Жобс: Би оргилд хүрсэн. Гэвч амьд байх хугацаагаа мөнгөөр сунгаж чадсангүй
17:00

Энэ хvний тухай дэлхий даяараа мэддэг болсон. Тvvний бvтээсэн Apple брэндийг олон сая хvн хэрэглэдэг болжээ. Тэрээр Стив Жобс гэр бүлдээ эцсийн захиас үлдсэн байжээ.   

Стив Жобс: Би оргилд хүрсэн. Гэвч амьд байх хугацаагаа мөнгөөр сунгаж чадсангүй

Энэ хvний тухай дэлхий даяараа мэддэг болсон. Тvvний бvтээсэн Apple брэндийг олон сая хvн хэрэглэдэг болжээ. Тэрээр Стив Жобс гэр бүлдээ эцсийн захиас үлдсэн байжээ.   

»»
PRIUS машин эзэмшигчдэд зориулсан хэрэг болохуйц зөвлөмж
16:49

Prius бол Toyota компанийн сүүлийн жилүүдэд бүтээсэн тэрэг учраас орчин үеийн сонирхолтой системүүд бараг бүгд бий. 

PRIUS машин эзэмшигчдэд зориулсан хэрэг болохуйц зөвлөмж

Prius бол Toyota компанийн сүүлийн жилүүдэд бүтээсэн тэрэг учраас орчин үеийн сонирхолтой системүүд бараг бүгд бий. 

»»
Алла Пугачевагийн ихрүүд дөрвөн нас хүрлээ
16:46

Оросын поп дива хатагтай Алла Пугечева өдгөө 68 нас хүрж байгаа билээ. Тэрээр оросын поп урлагийн хамгийн том төлөөлөл юм. 

Алла Пугачевагийн ихрүүд дөрвөн нас хүрлээ

Оросын поп дива хатагтай Алла Пугечева өдгөө 68 нас хүрж байгаа билээ. Тэрээр оросын поп урлагийн хамгийн том төлөөлөл юм. 

»»
Д.ТРАМП ХОЙД СОЛОНГОСТ ХАРИУГ НЬ БАРИНА
16:36

Хойд Солонгос дахин АНУ болон Японы зүг пуужин харвасан тохиолдолд хариуг нь барина гэж АНУ-ын Батлан хамгаалах яамны сайд Жим Маттис өчигдөр (2017.09.18) мэдэгджээ.

Д.ТРАМП ХОЙД СОЛОНГОСТ ХАРИУГ НЬ БАРИНА

Хойд Солонгос дахин АНУ болон Японы зүг пуужин харвасан тохиолдолд хариуг нь барина гэж АНУ-ын Батлан хамгаалах яамны сайд Жим Маттис өчигдөр (2017.09.18) мэдэгджээ.

»»
Үхэр, хонийг амьдаар нь хол замд тээвэрлэж, тамлаж байна гэв
16:32

Болгар дахь амьтан хамгаалах сайн үйлсийн байгууллага Европын холбооны улс орнуудаас Турк болон Ойрхи Дорнодод 

Үхэр, хонийг амьдаар нь хол замд тээвэрлэж, тамлаж байна гэв

Болгар дахь амьтан хамгаалах сайн үйлсийн байгууллага Европын холбооны улс орнуудаас Турк болон Ойрхи Дорнодод 

»»
Оросууд Сирид: Ялалт хэр ойрхон байна вэ?
17:38

Дамаск /Haqqin.az/. 2015 оны 9 дүгээр сарын 30-ны өдөр Оросын Агаар, сансрын цэргийн хүчин Сирид цэргийн ажиллагаа явуулж эхэлснээс хойш яг хоёр жилийн хугацаа өнгөрч байна. 

Оросууд Сирид: Ялалт хэр ойрхон байна вэ?

Дамаск /Haqqin.az/. 2015 оны 9 дүгээр сарын 30-ны өдөр Оросын Агаар, сансрын цэргийн хүчин Сирид цэргийн ажиллагаа явуулж эхэлснээс хойш яг хоёр жилийн хугацаа өнгөрч байна. 

»»
Д.Трамп НҮБ-ын индрээс юу гэв?
16:20

НЬЮ-ЙОРК. /Америкийн дуу хоолой/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн чуулганд анх удаагаа үг хэлэх үеэрээ “Америк нэгдүгээрт” бодлогоо, Иран, Умард Солонгос, лалын босогчдын “Лалын улс” бүлэглэлийн эсрэг ажиллагаа зэрэг асуудлыг онцлон дурдсаныг “Америкийн дуу хоолой” агентлаг уламжилжээ.

Д.Трамп НҮБ-ын индрээс юу гэв?

НЬЮ-ЙОРК. /Америкийн дуу хоолой/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн чуулганд анх удаагаа үг хэлэх үеэрээ “Америк нэгдүгээрт” бодлогоо, Иран, Умард Солонгос, лалын босогчдын “Лалын улс” бүлэглэлийн эсрэг ажиллагаа зэрэг асуудлыг онцлон дурдсаныг “Америкийн дуу хоолой” агентлаг уламжилжээ.

»»
Хөрөнгө оруулагч, улстөрчдийн хүнд сонголт
16:18

Өрнөдийнхөн Хятадтай чухам яаж харьцах ёстой юм бол. Хэдэн зууны турш хөвөрсөн энэхүү асуулт дахин сэргэж ирлээ. Ерөнхийлөгч Дональд Трампын засаглал доорх АНУ тус улстай хийдэг худалдааныхаа нөхцөлийг өөрчлөх гэж буй бололтой. Зарим хэмжүүрээр хэдийнэ дэлхийн хамгийн том эдийн засаг болсон Хятад улс ч шинэ нөхцөлд хэрхэн зохицохоо тооцоолж байгаа.

Хөрөнгө оруулагч, улстөрчдийн хүнд сонголт

Өрнөдийнхөн Хятадтай чухам яаж харьцах ёстой юм бол. Хэдэн зууны турш хөвөрсөн энэхүү асуулт дахин сэргэж ирлээ. Ерөнхийлөгч Дональд Трампын засаглал доорх АНУ тус улстай хийдэг худалдааныхаа нөхцөлийг өөрчлөх гэж буй бололтой. Зарим хэмжүүрээр хэдийнэ дэлхийн хамгийн том эдийн засаг болсон Хятад улс ч шинэ нөхцөлд хэрхэн зохицохоо тооцоолж байгаа.

»»
Солонгосын хойгийн асуудал сүрдүүлэлтээс болж шийдэгдэхгүй байна
12:29

Өчигдөр БНХАУ-ын ГХЯ-ны хэвлэлийн төлөөлөгч Лү Кан "үг яриа, аль эсвэл практик дээрх цэрэг дайны сүрдүүлэлт заналхийлэл нь бүгд нийлээд Солонгосын хойгийг цөмийн зэвсэггүй болгох асуудлыг шийдэж зохицуулж чадахгүй" гэжээ.

Солонгосын хойгийн асуудал сүрдүүлэлтээс болж шийдэгдэхгүй байна

Өчигдөр БНХАУ-ын ГХЯ-ны хэвлэлийн төлөөлөгч Лү Кан "үг яриа, аль эсвэл практик дээрх цэрэг дайны сүрдүүлэлт заналхийлэл нь бүгд нийлээд Солонгосын хойгийг цөмийн зэвсэггүй болгох асуудлыг шийдэж зохицуулж чадахгүй" гэжээ.

»»
“Northrop Grumman” компани өрсөлдөгчөө 7.8 тэрбум ам.доллараар худалдаж авлаа
11:30

Батлан хамгаалах салбарын тэргүүлэх нийлүүлэгч “Northrop Grumman” компани пуужин болон сансрын бизнесээ өргөжүүлэхийн тулд өрсөлдөгч “Orbital” компанийг 7.8 тэрбум ам.доллараар худалдаж авлаа. 

“Northrop Grumman” компани өрсөлдөгчөө 7.8 тэрбум ам.доллараар худалдаж авлаа

Батлан хамгаалах салбарын тэргүүлэх нийлүүлэгч “Northrop Grumman” компани пуужин болон сансрын бизнесээ өргөжүүлэхийн тулд өрсөлдөгч “Orbital” компанийг 7.8 тэрбум ам.доллараар худалдаж авлаа. 

»»
Интернетийн аваргуудад татвар ногдуулах маргаан хурцдав
11:25

Европын холбоо Google, Amazon зэрэг технологийн томчуудад илүү татвар ногдуулах хүчин чармайлт нэг алхам урагшлав. Франц улс тэдгээрийн бараа эргэлтийг онилохоор шийдсэн нь зарим улсын эсэргүүцэлтэй тулгарсан. 

Интернетийн аваргуудад татвар ногдуулах маргаан хурцдав

Европын холбоо Google, Amazon зэрэг технологийн томчуудад илүү татвар ногдуулах хүчин чармайлт нэг алхам урагшлав. Франц улс тэдгээрийн бараа эргэлтийг онилохоор шийдсэн нь зарим улсын эсэргүүцэлтэй тулгарсан. 

»»
Засаг дарга том хүүдээ хамгийн хүнд ял оноохыг хүслээ
17:38

БНСУ-ын Кёнги аймгийн засаг дарга, нэрт улс төрч Нам Кёнг Пил хүүгийнхээ холбогдсон хэрэгтэй холбогдуулан ард 

Засаг дарга том хүүдээ хамгийн хүнд ял оноохыг хүслээ

БНСУ-ын Кёнги аймгийн засаг дарга, нэрт улс төрч Нам Кёнг Пил хүүгийнхээ холбогдсон хэрэгтэй холбогдуулан ард 

»»
Хятадууд төвд банхарыг тэжээхээс залхаж олноор нь нядлах болов
17:37

Хятадад цэцэглэж байсан Төвд банхарын зах зээл уналтад оржээ. Ийм нохойг гэртээ тэжээх нь Хятадын баячуудын дунд загвар болж, зэрэг зиндааны илэрхийлэл болдог байв. Нэг банхар бүр сая юаниар зарагдсан тохиолдол ч бий.

Хятадууд төвд банхарыг тэжээхээс залхаж олноор нь нядлах болов

Хятадад цэцэглэж байсан Төвд банхарын зах зээл уналтад оржээ. Ийм нохойг гэртээ тэжээх нь Хятадын баячуудын дунд загвар болж, зэрэг зиндааны илэрхийлэл болдог байв. Нэг банхар бүр сая юаниар зарагдсан тохиолдол ч бий.

»»
Д.ТРАМП ХОЙД СОЛОНГОСТ ХАРИУГ НЬ БАРИНА
16:36

Хойд Солонгос дахин АНУ болон Японы зүг пуужин харвасан тохиолдолд хариуг нь барина гэж АНУ-ын Батлан хамгаалах яамны сайд Жим Маттис өчигдөр (2017.09.18) мэдэгджээ.

Д.ТРАМП ХОЙД СОЛОНГОСТ ХАРИУГ НЬ БАРИНА

Хойд Солонгос дахин АНУ болон Японы зүг пуужин харвасан тохиолдолд хариуг нь барина гэж АНУ-ын Батлан хамгаалах яамны сайд Жим Маттис өчигдөр (2017.09.18) мэдэгджээ.

»»
БНХАУ Энэтхэгийн хөлөг онгоцууд байлдах шахжээ
15:53

Өмнөд Хятадын тэнгист үүрэг гүйцэтгэж байсан БНХАУ-ын байлдааны хөлөг онгоц мөн тэнгист явж байсан Энэтхэгийн 

БНХАУ Энэтхэгийн хөлөг онгоцууд байлдах шахжээ

Өмнөд Хятадын тэнгист үүрэг гүйцэтгэж байсан БНХАУ-ын байлдааны хөлөг онгоц мөн тэнгист явж байсан Энэтхэгийн 

»»
ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх оны гуравдугаар сард болно
15:45

ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх оны гуравдугаар сарын 17-ны өдөр зохион байгуулагдана хэмээн тус улсын Сонгуулийн хорооноос мэдээлснийг “TASS” агентлаг уламжлав.

 

ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх оны гуравдугаар сард болно

ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх оны гуравдугаар сарын 17-ны өдөр зохион байгуулагдана хэмээн тус улсын Сонгуулийн хорооноос мэдээлснийг “TASS” агентлаг уламжлав.

 

»»
Узбекистанд гэнэтийн шинэчлэл хийгдэж буйн учир шалтгаан
13:19

ЛОНДОН./BBC/. Захиргаадалтын дэглэмд нухлагдсан,  дэлхий дээрх хамгийн хаалттай улс орнуудын нэг болох Төв Азийн Узбекистан улсад сүүлийн хэдэн сарын хугацаанд санаанд огт багтамгүй дэвшилтэт өөрчлөлтүүд гарч байна.

Узбекистанд гэнэтийн шинэчлэл хийгдэж буйн учир шалтгаан

ЛОНДОН./BBC/. Захиргаадалтын дэглэмд нухлагдсан,  дэлхий дээрх хамгийн хаалттай улс орнуудын нэг болох Төв Азийн Узбекистан улсад сүүлийн хэдэн сарын хугацаанд санаанд огт багтамгүй дэвшилтэт өөрчлөлтүүд гарч байна.

»»
МОНГОЛ УЛСЫГ ХОЙД СОЛОНГОСООС ХАРИЛЦААГАА ТАСЛАХЫГ УРИАЛЖЭЭ
11:07

Цөмийн туршилтын үр нөлөөгөөр дэлхийн улс орнууд Хойд Солонгосоос нүүр буруулахад хүрээд буй. -ын Бүгд 

МОНГОЛ УЛСЫГ ХОЙД СОЛОНГОСООС ХАРИЛЦААГАА ТАСЛАХЫГ УРИАЛЖЭЭ

Цөмийн туршилтын үр нөлөөгөөр дэлхийн улс орнууд Хойд Солонгосоос нүүр буруулахад хүрээд буй. -ын Бүгд 

»»
Трамп Ким Чен Уныг "хүн-пуужин" гэжээ
10:30

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп, Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Мун Жи Ин-тай утсаар ярьж, Солонгосын хойгийг 

Трамп Ким Чен Уныг

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп, Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Мун Жи Ин-тай утсаар ярьж, Солонгосын хойгийг 

»»
НҮБ-ыг шинэчлэх АНУ-ын боловсруулсан тунхаглалд Орос улс гарын үсэг зурахгүй
15:40

НҮБ./ТАСС/. Москва НҮБ-ыг хэлэлцээний замаар шинэчлэхийн төлөө байгаа ба тиймээс АНУ-ын санал болгосон НҮБ-ыг өөрчлөн байгуулах тунхаглалд гарын үсэг зурахгүй байж магадгүй ажээ. 

НҮБ-ыг шинэчлэх АНУ-ын боловсруулсан тунхаглалд Орос улс гарын үсэг зурахгүй

НҮБ./ТАСС/. Москва НҮБ-ыг хэлэлцээний замаар шинэчлэхийн төлөө байгаа ба тиймээс АНУ-ын санал болгосон НҮБ-ыг өөрчлөн байгуулах тунхаглалд гарын үсэг зурахгүй байж магадгүй ажээ. 

»»
75 жил алга болсон хосуудыг мөсөн голоос олжээ
17:08

Швейцарийн хэвлэлээр Альпийн нурууны нэгэн мөсөн голоос олдсон цогцосыг 75 жилийн өмнө алга болсон Марселин, Францин Думоулин нарынх мөн болохыг тогтоосон талаар мэдээлжээ.

75 жил алга болсон хосуудыг мөсөн голоос олжээ

Швейцарийн хэвлэлээр Альпийн нурууны нэгэн мөсөн голоос олдсон цогцосыг 75 жилийн өмнө алга болсон Марселин, Францин Думоулин нарынх мөн болохыг тогтоосон талаар мэдээлжээ.

»»
ХОЙД СОЛОНГОС ЯПОНЫГ ЦӨМИЙН ЦОХИЛТООР “ЖИВҮҮЛНЭ” ГЭВ ҮҮ?
12:34

Хойд Солонгосын Төв цахилгаан мэдээллийн агентлагаас Японыг “живүүлж”, АНУ-ын үнсэн товрог, харанхуйн улс болгохын тулд цөмийн зэвсэг хэрэглэж магадгүй гэж мэдэгджээ.

ХОЙД СОЛОНГОС ЯПОНЫГ ЦӨМИЙН ЦОХИЛТООР “ЖИВҮҮЛНЭ” ГЭВ ҮҮ?

Хойд Солонгосын Төв цахилгаан мэдээллийн агентлагаас Японыг “живүүлж”, АНУ-ын үнсэн товрог, харанхуйн улс болгохын тулд цөмийн зэвсэг хэрэглэж магадгүй гэж мэдэгджээ.

»»
Орхигдсон Рохинжа үндэстэн олон улсын анхааралд дахин өртсөн нь
17:34

Дэлхийн олон нийтийн  анхаарал Умард Солонгосын пуужингийн болон устөрөгчийн бөмбөгийн туршилт руу чиглээд байсан сүүлийн өдрүүдэд ардчилсан тогтолцоонд хэдхэн жилийн өмнө шилжсэн Мьянмар /хуучнаар Бирм улс/ улсаас тун таагүй мэдээллүүд хөврөх боллоо. 

Орхигдсон Рохинжа үндэстэн олон улсын анхааралд дахин өртсөн нь

Дэлхийн олон нийтийн  анхаарал Умард Солонгосын пуужингийн болон устөрөгчийн бөмбөгийн туршилт руу чиглээд байсан сүүлийн өдрүүдэд ардчилсан тогтолцоонд хэдхэн жилийн өмнө шилжсэн Мьянмар /хуучнаар Бирм улс/ улсаас тун таагүй мэдээллүүд хөврөх боллоо. 

»»
Шинэ-Зеландын Хятад гаралтай парламентын гишүүн өөрийгөө "тагнуулч биш" гэв
17:04

Шинэ-Зеландын эрх баригч намын хятад гаралтай гишүүн өөрийгөө “Хятадын тагнуул биш” гэлээ.  Хятадын тагнуулын 

Шинэ-Зеландын Хятад гаралтай парламентын гишүүн өөрийгөө

Шинэ-Зеландын эрх баригч намын хятад гаралтай гишүүн өөрийгөө “Хятадын тагнуул биш” гэлээ.  Хятадын тагнуулын 

»»
Герман 700 тн алтаа татаж авна
13:49

ХБНГУ 2020 он гэхэд алтны нөөцийнхөө талаас илүү хувийг өөрийн нутаг дэвсгэрт хадгалахаар төлөвлөж байгаа аж. Өдгөө тус 

Герман 700 тн алтаа татаж авна

ХБНГУ 2020 он гэхэд алтны нөөцийнхөө талаас илүү хувийг өөрийн нутаг дэвсгэрт хадгалахаар төлөвлөж байгаа аж. Өдгөө тус 

»»
"ГОВЬ ФЕСТИВАЛЬ-2017" АРГА ХЭМЖЭЭ 22, 23-НЫ ӨДӨР ДАЛАНЗАДГАДАД БОЛНО
16:50
"Үнэн худлын дэнс" - Халуун цус Алтан амиараа хамгаалсан Халх гол
19:19
Жек Ма попын хаан Майкл Жексоны дүрд хувирав
22:17

Алибаба группын үүсгэн байгуулагч Жек Ма компанийнхаа 18 жилийн ойгоор попын хаан Майкл Жексоны бүжгийн хэсгээс сонирхуулсан байна. Тэрбээр өнгөрсөн баасан гарагт компанийнхаа ойн хүрээнд ажилчиддаа гэнэтийн бэлэг барьсан нь энэ байв. Жек Ма эхлээд алдарт Billy Jean дуунд дээр бүжсэнийхээ дараа "Black or White” дууны аянд ажилчидтайгаа хамт бүжиглэжээ. Энэ үзүүлбэрийг дэлхийн олон мянган хүн үзсэн ба Жек Магийн шинэ  бүжгийн талаар сошиалаар шуугьж байна. 

Жек Ма попын хаан Майкл Жексоны дүрд хувирав

Алибаба группын үүсгэн байгуулагч Жек Ма компанийнхаа 18 жилийн ойгоор попын хаан Майкл Жексоны бүжгийн хэсгээс сонирхуулсан байна. Тэрбээр өнгөрсөн баасан гарагт компанийнхаа ойн хүрээнд ажилчиддаа гэнэтийн бэлэг барьсан нь энэ байв. Жек Ма эхлээд алдарт Billy Jean дуунд дээр бүжсэнийхээ дараа "Black or White” дууны аянд ажилчидтайгаа хамт бүжиглэжээ. Энэ үзүүлбэрийг дэлхийн олон мянган хүн үзсэн ба Жек Магийн шинэ  бүжгийн талаар сошиалаар шуугьж байна. 

»»
Хотын даргаа Сонгинохайрхан дүүргийн засаг дарга, газрын албаны дарга дур зоргоороо авирлаж байна
14:14
Элсэн манхны баяр-2017 арга хэмжээ 9 сарын 16, 17-нд болно
15:29
Илбэчид хувцас солилтоор дээд амжилт тогтоов
10:52
Д.Сумъяагийн "Дэлхийн аварга" болсны дараах баярт мөч /Видео/
17:31
Цагаан хад хөгжлийн гарц /Нэвтрүүлэг/
12:46
Мора анимэйшн хүүхэлдэйн киног хэрхэн яаж хийсэн тухай
17:24
Америкчуудыг байлдан дагуулж буй "Миний нэрийг ..." богино хэмжээний уран сайхны кино
13:12

"Миний нэрийг ... За өөрийгөө дараа нь танилцуулья... Би гэж ярихаа болж бид хоёр..., бид гурав..., бид дөрөв ... гэж ярьдаг болж, шинэ дүрмээр амьдарч эхэлнэ. 

Америкчуудыг байлдан дагуулж буй

"Миний нэрийг ... За өөрийгөө дараа нь танилцуулья... Би гэж ярихаа болж бид хоёр..., бид гурав..., бид дөрөв ... гэж ярьдаг болж, шинэ дүрмээр амьдарч эхэлнэ. 

»»
Д.Хаянхярваа гишүүн улс төрийн нөхцөл байдлын талаар тайлбар өглөө
17:46

Засгийн газраа унагахаар МАН-ын 30 гишүүн гарын үсэг зураад байгаа. Уг асуудалд МАН-ын бүлгийн дарга, УИХ-ын гишүүн Д.Хаянхярваа байр сууриа илэрхийлж, улстөрийн нөхцөл байдлын талаар ярилцлага өглөө.

Тэрбээр МАН-ынхан хоорондоо учраа ололцох ёстой гэлээ.

Д.Хаянхярваа гишүүн улс төрийн нөхцөл байдлын талаар тайлбар өглөө

Засгийн газраа унагахаар МАН-ын 30 гишүүн гарын үсэг зураад байгаа. Уг асуудалд МАН-ын бүлгийн дарга, УИХ-ын гишүүн Д.Хаянхярваа байр сууриа илэрхийлж, улстөрийн нөхцөл байдлын талаар ярилцлага өглөө.

Тэрбээр МАН-ынхан хоорондоо учраа ололцох ёстой гэлээ.

»»
Б.БААТАР УИХ-ЫН ДАРГА М.ЭНХБОЛДЫН ЯРИАГ ДЭЛГЭНЭ
17:35

Өчигдөр (2017.08.23) УИХ-ын дэд дарга Я.Санжмятавт Засгийн газрыг огцруулах бичиг өгсөнийхөө дараа УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнэ дуулианы эзэн болоод байгаа өөрийн ах найруулагч Б.Баатарын талаар “Би одоо гар утсыг тагнаж чагнадаг байгууллагын хүн биш. 

Б.БААТАР УИХ-ЫН ДАРГА М.ЭНХБОЛДЫН ЯРИАГ ДЭЛГЭНЭ

Өчигдөр (2017.08.23) УИХ-ын дэд дарга Я.Санжмятавт Засгийн газрыг огцруулах бичиг өгсөнийхөө дараа УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнэ дуулианы эзэн болоод байгаа өөрийн ах найруулагч Б.Баатарын талаар “Би одоо гар утсыг тагнаж чагнадаг байгууллагын хүн биш. 

»»
Монголын анхны метроны төв стэйшн
12:04
99 жилийн дараа АНУ-ын хоёр эргийг дамнасан бүтэн нар хиртэлт боллоо
12:28

Америк даяар хэдэн сая хүн маш ховор тохиолдох байгалийн үзэгдлийг харж баяслаа.Наймдугаар сарын 21-ний өдөр буюу өчигдөр сүүлийн 99 жилийн түүхэнд анх удаагаа АНУ-ын баруун ба зүүн хоёр эргийг дамнан нар бүтэн хиртлээ.

99 жилийн дараа АНУ-ын хоёр эргийг дамнасан бүтэн нар хиртэлт боллоо

Америк даяар хэдэн сая хүн маш ховор тохиолдох байгалийн үзэгдлийг харж баяслаа.Наймдугаар сарын 21-ний өдөр буюу өчигдөр сүүлийн 99 жилийн түүхэнд анх удаагаа АНУ-ын баруун ба зүүн хоёр эргийг дамнан нар бүтэн хиртлээ.

»»
Нэвтрүүлэгч Ж.Одзаяагийн орос хэлээр ярьж буй бичлэгийг гаднын сайт онцлов
17:50

МҮОНРТ-ийн нүүр царай болсон хөтлөгч, нэвтрүүлэгч  Ж.Одзаяагийн эфирт орос хэлээр дасгал сургууль хийж байгаа бичлэгийг Asiarussia.ru сайт онцоллоо. 

Нэвтрүүлэгч Ж.Одзаяагийн орос хэлээр ярьж буй бичлэгийг гаднын сайт онцлов

МҮОНРТ-ийн нүүр царай болсон хөтлөгч, нэвтрүүлэгч  Ж.Одзаяагийн эфирт орос хэлээр дасгал сургууль хийж байгаа бичлэгийг Asiarussia.ru сайт онцоллоо. 

»»
Баатар бичлэг хийдэг “хоббитой” юм байна
11:57

“Херо”-гийн  Баатар гэж  албан хэрэг ч бай, амины явдал ч бүгдийг бичлэгээр баталгаажуулдаг нэг нөхөр  байна аа. 

Баатар бичлэг хийдэг “хоббитой” юм байна

“Херо”-гийн  Баатар гэж  албан хэрэг ч бай, амины явдал ч бүгдийг бичлэгээр баталгаажуулдаг нэг нөхөр  байна аа. 

»»
Эрдэм шинжилгээний өгүүллийн сонгон шалгаруулалт зарлагдлаа
11:36
Цензургүй Сурвалжлага - Тооны машин дээрх төрийн алба
13:49
Ямар бүсгүй “зоргол нүд”-тэй байдаг вэ?
13:45

Сайхан бүсгүйг бид буга согоотой зүйрлэдэг. Тэгвэл зоргол бугын нүдээр нэрлэгдсэн нэгэн ХИТ дуу мэндэлжээ. Рок попын 

Ямар бүсгүй “зоргол нүд”-тэй байдаг вэ?

Сайхан бүсгүйг бид буга согоотой зүйрлэдэг. Тэгвэл зоргол бугын нүдээр нэрлэгдсэн нэгэн ХИТ дуу мэндэлжээ. Рок попын 

»»
Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын МҮОНPТ-д өгсөн ярилцлага
13:33












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Рекламын алба | Сэдэв
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2017 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК