Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |
НҮҮР ХУУДАС УЛС ТӨР ЭДИЙН ЗАСАГ ДЭЛХИЙ ДАХИНД УРЛАГ СПОРТ ЗӨВЛӨГӨӨ ТЕХНОЛОГИ ЯРИЛЦЛАГА ХҮМҮҮС ШАР МЭДЭЭ ШАШИН НИЙГЭМ
Фото мэдээ / Видео / Шинэ зар / Шинэ ном / Сэтгэл зүй / Оддын амьдрал / Судалгаа / Иргэдийн захидал / Өгүүллэг / Зурхай / Онигоо / Хууль
|

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (64922)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (42857)
» Гранд плаза (44015)
» Боса (19175)
» БӨМБӨГӨР ХТ (43465)
» Замбала (30146)
» Метромолл (35171)
» Миний дэлгүүр (45165)
» Эвридэй (27379)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (48593)
» Хар Хорин зах (32077)
» Хүчит Шонхор ХТ (42026)
» ТОСА ХТ (25854)
» Скай их дэлгүүр (23545)
» Сандэй плаза (37257)
» Нарантуул ОУХТ (44525)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (35070)
» НОМИН (39169)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (30147)
» Оргил худалдааны төв (30340)
» Next Center (26915)
» E-mart (5790)
» БСБ (14163)
» БАРС ХТ (25510)
» UB MART (32536)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» БАГАНУУР (35920)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (31335)
» ХАН УУЛ (35152)
» СҮХБААТАР (31361)
» НАЛАЙХ (30823)
» БАГАХАНГАЙ (25512)
» БАЯНГОЛ (33215)
» БАЯНЗҮРХ (33195)
» СОНГИНОХАЙРХАН (36667)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (24272)
» ГААЛЬ (41167)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (51792)
» ИНЕГ-МИАТ (44790)
» ММСУХ- Морин спорт (13556)
» Монголын Дарцын холбоо (23835)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (34722)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (28127)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (43544)
» МСНЭ (22034)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (30795)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (30132)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (42616)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (38094)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (32680)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (17211)
» МҮЭХ (30533)
» МҮХАҮТ (25807)
» МҮОНРТ (30356)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (23552)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (13045)
» ШШГЕГ (28961)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (41908)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (28109)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (19836)
» Чөлөөт Бүс (27953)
» ЦЕГ (41517)
» Цахилгаан тээвэр (25380)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (31360)
» Цөмийн энергийн газар (23436)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (26361)
» ХХЕГ (24093)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (28212)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (27405)
» УМБГ (23468)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (23271)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (26679)
» УРЛАГ- УДБЭТ (24789)
» ТАГНУУЛ (52138)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (36758)
» ТӨМӨР ЗАМ (45735)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (21932)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (27300)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (9875)
» НИТХ (4382)
» Нийгмийн даатгал (27238)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (23025)
» НАББҮХ (21733)
» НҮБ (21914)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (46153)
» Авто тээврийн газар (28525)
» ОБЕГ (33014)
» Үндэсний Дата Төв (19722)
» ҮТЕГ (21660)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (22848)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (21377)
» ГАЗАР ХАШАА (48829)
» ГАНДИРС (14032)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (27241)
» Барилгын материал (20125)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (13478)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (27759)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (69469)
» БАРИЛГА (52111)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (32610)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (12404)
» МУУ МЭДЭЭ (38722)
» ЭКО КОНСТРАКШН (30504)
» ШИНЭ БАЙР (48972)
» ЦАСТ ИМПЕКС (24629)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (11371)
» Тахилт өндөр уул (21282)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (30324)
» АВЗАГА ТРЕЙД (27282)
» Пума констракшн (22690)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (43441)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (45084)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (23220)
» ГОЛОМТ (33234)
» ББСБ (22987)
» БАНК САНХҮҮ (32376)
» БАНК (26901)
» МУУ МЭДЭЭ (30451)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (21642)
» МОНГОЛ БАНК (35170)
» МОНГОЛ ШУУДАН (22251)
» ЭРЭЛ (21792)
» ЧИНГИС ХААН (21987)
» ХЗХ (25073)
» ХХБ (23040)
» ХАДГАЛАМЖ (26179)
» ХАС (25657)
» ХААН (34307)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (26697)
» УЛААНБААТАР БАНК (25485)
» ТРАНС (21684)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (37018)
» Тээвэр хөгжлийн банк (23223)
» САЙН МЭДЭЭ (25328)
» НАЙМАН ШАРГА (43570)
» АНОД (27921)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (11121)
» КАПИТРОН (21384)
» КАПИТАЛ (23985)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (21245)
» ҮНЭ ХАНШ (33524)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (21109)
» БААР- ДОРГИО (30082)
» Бусад (23080)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (33750)
» Жура ресторан (21037)
» МЕТРОПОЛИС (13574)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (11461)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (12575)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (12994)
» СТЕЛЛА (19180)
» СТРИНГС КЛУБ (11372)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (23600)
» АМРИТА (12196)
» The Bull (19381)
» RIVER SOUND (20098)
» Loving hut (19079)
» HOLLYWOOD (19378)
» САУН МАССАЖ (29798)
» SS клуб (20722)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (463473)
» ЗУРХАЙ (895183)
» ЗАР (532008)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (992342)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (28548)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (31586)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (58796)
» ХУУЛЬ (489609)
» ХООЛНЫ ЖОР (204653)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (63172)
» СУРГАМЖ (24068)
» СОНЖОО (90981)
» Сэтгэл зүй (405463)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (12590)
» ПИ АР (42410)
» РЕКЛАМ (33800)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (25774)
» Дартс (20428)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (174159)
» ГАДААД МЭДЭЭ (953828)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (671213)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (537833)
» Их хуралдай (25826)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (338095)
» МЭДЭЭ АЙМААР (121042)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (68646)
» ЦУНАМИ (20117)
» Цөмийн хаягдал (20915)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (35209)
» ХҮНС (22933)
» ФАКС МЭДЭЭ (24870)
» ФОТО МЭДЭЭ (802049)
» УРЛАГ (820895)
» ТЕХНОЛОГИ (671719)
» ТВ МЭДЭЭ (37112)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (51095)
» ТОДРУУЛГА (25030)
» СЕКС (1055578)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (33947)
» СУДАЛГАА (393671)
» СОНИН ХАЧИН (254358)
» СПОРТ (827063)
» СКАНДАЛ (29958)
» НИЙТЛЭЛ (146771)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (314851)
» Өвөр Монголын мэдээ (22842)
» NEWS /Russia/ (24081)
» NEWS /English/ (23055)
» NEWS /China/ (29802)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (893686)
» УЛС ТӨР (895263)
» УРЛАГ (894829)
» СПОРТ (893556)
» НИЙГЭМ (894808)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (30795)
» Барилга хот байгуулалтын яам (3271)
» БСШУЯ (33919)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (32652)
» БОАЖЯ (23410)
» ЗТБХБ (20062)
» ЯАМ (21420)
» ЭМЯ (26900)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (21297)
» ХХААХҮЯ (20203)
» САНГИЙН ЯАМ (23113)
» НХХЯ (22300)
» ҮХЯ (10842)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (19482)
» ХЗДХЯ (19836)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (25765)
» ГЯЛС ТӨВ (16426)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (23183)
» МОНОС (26430)
» Мөнх-Үйлстэн (17949)
» ЯТТ 103 (22189)
» ЭМИЙН САН (38186)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (21866)
» ЭМНЭЛЭГ (49072)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (27144)
» ЭХ НЯЛХАС (27665)
» ЭРYYЛ МЭНД (98767)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (121017)
» Шинжлэх ухаан (18690)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (23324)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (21022)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (17043)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (22412)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (19816)
» СОНГОДО эмнэлэг (27920)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (13383)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (606209)
» НОМ (24651)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (694808)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (41213)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (27431)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (49470)
» БОЛОД.М Утга зохиол (39763)
» БОЛОД.М Нийтлэл (35062)
» ИЛТГЭЛҮҮД (32134)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (579748)
» ЯРИЛЦЛАГА (774193)
» Ц.Мянганбаяр (28192)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (123603)
» ХҮМҮҮС (685025)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (96596)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (32214)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (73536)
» С.Жавхлан /дуучин/ (33142)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (802017)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (24875)
» Л.Гантөмөр /АН/ (23356)
» Л.Гансүх АН (23441)
» Л.Гүндалай АН (24628)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (22752)
» Д.Дондог (19833)
» Д.Дорлигжав /АН/ (24225)
» Д.Дамба-Очир (22686)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (23811)
» Д.Ганхуяг (23943)
» Д.Балдан-Очир (20552)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (30284)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (21212)
» Д.Зоригт /МАН/ (26426)
» Д.Зоригт /АН/ (20052)
» Д.Загджав МАН (23436)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (20609)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (26345)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (20527)
» Д.Хаянхярваа (23452)
» Д.Тэрбишдагва (25521)
» Д.Нямхүү (22433)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (18320)
» Д.Арвин (25960)
» Д.Одбаяр /МАН/ (23762)
» Д.Одхүү АН (22338)
» Д.Очирбат (24356)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (24475)
» Г.Батхүү АН (27479)
» Г.БАЯРСАЙХАН (25656)
» Г.Занданшатар /МАН/ (23352)
» Г.Мөнхбаяр (24919)
» Г.Шийлэгдамба МАН (22002)
» Г.Уянга (24722)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (26259)
» Баабар (23603)
» Батж.Батбаяр /АН/ (23375)
» Б.Баттулга (19516)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (30719)
» Б.Чойжилсүрэн (25291)
» Б.Наранхүү АН (19847)
» Б.Нямтайшир (22550)
» З.Энхболд (27975)
» З.Алтай (23067)
» Ж.Батзандан (21805)
» Ж.Батсуурь (25229)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (23825)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (23020)
» Ж.Энхбаяр (25521)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (24609)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (21862)
» М.Зоригт / ИЗН/ (25466)
» М.Энхболд МАН (27020)
» М.Энхсайхан (27142)
» М.Сономпил (18381)
» Я.Батсуурь (21390)
» Э.Батүүл (40262)
» Э.Мөнх-Очир (23169)
» Ш.Сайхансамбуу (29422)
» Ч.Хүрэлбаатар (24011)
» Ч.Улаан (24010)
» Ч.Сайханбилэг (26875)
» Ц.Даваасүрэн (24819)
» Ц.Дашдорж (21358)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (25630)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (21772)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (12716)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (26301)
» Ц.Элбэгдорж АН (32517)
» Ц.Шинэбаяр (26267)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (21962)
» Ц.Цэнгэл (23388)
» Ц.Сэдванчиг (21169)
» Ц.Нямдорж МАН (31474)
» Ц. Оюунгэрэл (24038)
» Х.Болорчулуун (19668)
» Х.Бадамсүрэн (20490)
» Х.Баттулга АН (32481)
» Х.БАДАМСҮРЭН (20551)
» Х.Жекей (20427)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (26508)
» Х.Наранхүү (21434)
» УЛС ТӨРЧ (41608)
» У.Барсболд /МАН/ (19587)
» У.Хүрэлсүх МАН (26547)
» Т.Ганди (23748)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (23835)
» Т.Энхтайван (19241)
» Сү.Батболд (26146)
» Су.Батболд МАН (22523)
» С.Ламбаа /АН/ (23130)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (21823)
» С.Ганбаатар (24972)
» С.Баяр МАН (32647)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (30496)
» С.Бямбацогт (26551)
» С.Эрдэнэ АН (28621)
» С.Оюун (27241)
» Р.Гончигдорж (25867)
» Р.Содхүү (24453)
» Р.Раш (24946)
» Р.Амаржаргал /АН/ (26072)
» Н.Ганбямба (24896)
» Н.Болормаа (24309)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (30340)
» Н.Баяртсайхан (20911)
» Н.Энхбаяр (52479)
» Н.ЭНХБОЛД (25308)
» Н.Удвал МАХН (23269)
» Н.Номтойбаяр МАН (29271)
» Н.Алтанхуяг АН (30742)
» А.Мөнхбат МЗХ (18868)
» А.Тлейхан (20269)
» Ё.ОТГОНБАЯР (24884)
» О.Магнай (21990)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (16152)
» О.Чулуунбат (24209)
» П.Алтангэрэл АН (20346)
» Ө.Энхтүвшин МАН (23209)
» Ч.Ганхуяг (24477)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (49467)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (31567)
» Гал үндэстэн (21333)
» БХЯ Цэрэг (20664)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (40248)
» ЗАСАГ ДАРГА (20695)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (25496)
» МАХН /new/ (23179)
» МҮАН нам (18580)
» ЭЛЧИН (20804)
» УЛС ТӨР (836734)
» УИХ-дарга (21365)
» УИХ (40145)
» Төлбөртэй (3566)
» Тєрийн ордон (21165)
» Нам- Монголын консерватив нам (7681)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (18742)
» НАМОХ /МАСОХ/ (18576)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (21576)
» НАМ-НН (18799)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (46785)
» НАМ - МАН (35388)
» НАМ (38250)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (18630)
» Өргөдлийн байнгын хороо (730)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (23234)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (20413)
» ГАШУУН СУХАЙТ (19189)
» ГАЦУУРТ ХХК (27748)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (24419)
» БАГАНУУР (20122)
» БОРОО ГОУЛД (27057)
» БОРОО ОРД (19630)
» БҮРЭН ХААН ОРД (9887)
» МАРДАЙ (22125)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (27901)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (22792)
» МОНГОЛ ГАЗАР (19252)
» МОНГОЛ 999 (19142)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (11200)
» Энержи ресурс (22441)
» ЭРДЭНЭТ (30678)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (19878)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (28569)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (27817)
» Чалко (17308)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (10756)
» ЦАГААН СУВАРГА (20614)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (19362)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (92070)
» УУЛ УУРХАЙ (70836)
» УРАН (23282)
» ТАВАНТОЛГОЙ (36735)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (20739)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (21737)
» РИО ТИНТО (22590)
» НИНЖА (22543)
» Нийтлэлч Болормаа (3569)
» НАРИЙН СУХАЙТ (19745)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (19145)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (26047)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (19369)
» АЖНАЙ (22839)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (21723)
» Арева “Кожеговь” (15120)
» ОЛОН ОВООТ (26804)
» ОЮУТОЛГОЙ (70761)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (34814)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (10223)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (53469)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (46051)
» ШИНЭ ДУУ (49428)
» ШҮЛЭГ (111770)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (27873)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (30379)
» УТГА ЗОХИОЛ (35889)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (37059)
» ТҮҮХ (53484)
» АФОРИЗМ (63550)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (30440)
» ОНИГОО (652161)
» ОНЬСОГО (36686)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (801231)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (59668)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (78100)
» БАЯР НААДАМ (73402)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (38642)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (755941)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (32558)
» ШАШИН (711484)
» ХУВЬЦАА (27837)
» УЛААНБААТАР ХОТ (83537)
» ТАТВАР (25280)
» НИЙГЭМ (647255)
» ОЮУТАН (31905)
» ОРОН НУТАГ (56774)
АЙМАГ
» Дорноговь (33620)
» ДУНДГОВЬ (38084)
» ДАРХАН УУЛ (36065)
» ДОРНОД (42935)
» Говьсүмбэр (28549)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (39764)
» Баян-Өлгий (37846)
» БУЛГАН (30827)
» БАЯНХОНГОР (41060)
» ЗАВХАН (33365)
» ЭРДЭНЭТ (30223)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (37108)
» ХОВД (36836)
» ХӨВСГӨЛ (41248)
» Увс (37811)
» ТӨВ (29419)
» СЭЛЭНГЭ (40688)
» АРХАНГАЙ (32470)
» ОРХОН (30746)
» ӨМНӨГОВЬ (38445)
» Өвөрхангай (35022)
» СҮХБААТАР (34674)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (25209)
» ДЭВШИЛ (11345)
» ДАШВААНЖИЛ (27004)
» ДОНШИН (23770)
» ГОВЬ (27370)
» ГОЁО (12802)
» Витафит (24386)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (29520)
» Вагнер Ази (30346)
» ВОЯАЖ (11470)
» БИШРЭЛТ (23614)
» БИТ ХЭВЛЭХ (10617)
» Боорчи (30663)
» БУЯН ХОЛДИНГ (13917)
» БАМБУУШ (11186)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (11898)
» Бөхбат (27118)
» БӨXӨГ (10461)
» Зиг Заг (10944)
» ЖЕМ (27369)
» ЖИ МОБАЙЛ (36161)
» Жигүүр гранд (38708)
» ЖУУЛЧИН (10799)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (31326)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (22732)
» Изинис Эйрвэйс (29185)
» Их-Өвөр (35853)
» МИГ даатгал (24748)
» Монгол газар (35813)
» Монгол Шилтгээн ХК (25559)
» Монгол тамхи СО ХХК (30188)
» Мон-ад (25553)
» Мон Эн Ко (44881)
» Макс групп (35011)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (26587)
» МАХ ИМПЕКС (32665)
» МАК (43892)
» МОБИКОМ (50251)
» МОНДАВС ХХК (13815)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (11297)
» МОНФРЭШ (30185)
» МОНСУДАР (10790)
» МОНРОУД (22641)
» МОННИС (27879)
» МОН УРАН (35850)
» Мөнхийн үсэг (23241)
» ЮНИТЕЛ (41370)
» ЭДМОН (13109)
» ЭРЭЛ ХХК (25091)
» ШУНХЛАЙ ШТС (29147)
» Хамо (21624)
» Хаан хүнс хк (26305)
» ХОС ГАРЬД ХХК (12157)
» Хүннү-Эйр (26529)
» УЛУСНЭТ (10635)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (10927)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (11452)
» ТАЛХ ЧИХЭР (32685)
» ТАВАН БОГД (23876)
» Тэнгэр даатгал (22035)
» Тэнүүн-Огоо (24757)
» СББ (24806)
» Синчи-Ойл (38090)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (15192)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (45898)
» СОДМОНГОЛ ШТС (34741)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (12816)
» СКАЙТЕЛ (28895)
» СҮҮ ХК (33750)
» НОМИН ХОЛДИНГ (30772)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (13557)
» АЛТАЙ КАШМЕР (14674)
» АЛТАН ТАРИА (31147)
» АДМОН (11324)
» Алко групп (23306)
» Алтай Констракшн (24455)
» Алтай хүдэр (24891)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (25297)
» АТАР ӨРГӨӨ (32640)
» АСА групп (23762)
» АПУ (34428)
» ОБ КАПИТАЛ (11116)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (41663)
» КОМПАНИУД (30624)
» UFC (35974)
» Prophecy resource (31974)
» ӨГӨӨЖ (25382)
» Ospring (10379)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (31020)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (17715)
» MCS (47034)
   

Ч.ОЮУНЦЭЦЭГ: АШИГТАЙ УРГАМЛУУДЫН ХЭМЖЭЭ 2СМ БОЛОХОД Л ӨӨР ТИЙШЭЭ НҮҮЖ БАЙВАЛ БЭЛЧЭЭР ДОРОЙТОХГҮЙ

Ч.ОЮУНЦЭЦЭГ: АШИГТАЙ УРГАМЛУУДЫН ХЭМЖЭЭ 2СМ БОЛОХОД Л ӨӨР ТИЙШЭЭ НҮҮЖ БАЙВАЛ БЭЛЧЭЭР ДОРОЙТОХГҮЙ
2019-03-14

Өнөөдөр дэлхий даяар байгаль экологио хамгаалах асуудал хурцаар тавигдаж байгаа энэ үед малын тоо толгойг хязгаарлаж, зохистой 

хэмжээнд байлгах нь нэн чухал билээ. Монгол Улсын хувьд мал сүргийн тоо толгой нэмэгдсэнээс болж бэлчээрийг өнжөөж, сэлгээх боломж алдагдаж, ургамлын нөмрөг, бүтэц бүрэлдэхүүн доройтож байгаа талаар судлаачид өгүүлж буй. Тухайлбал, 1961-1990 оны малын дундаж тоотой харьцуулахад малын тоо 2.9 дахин буюу 43.1 сая толгойгоор нэмэгдсэний дотор ямаа 6.1 дахин, хонь 2.2 дахин, үхэр, адуу 1.8-1.9 дахин өсөж, тэмээний тоо 1.4 дахин буурчээ. Бог малын харьцаа өмнө нь хонь 72 хувь, ямаа 28 хувийг эзэлж байсан бол өнөөдөр бог малын 55 хувь ямаа, 49 хувь хонь болсон байна. Ийнхүү мал сүргийн бүтэц алдагдаж, ямаан сүрэг ихээр өссөн нь байгаль экологид сөргөөр нөлөөлж, бэлчээрийг доройтуулах нэг шалтгаан болж байгаа ажээ. Эдийн засгийн ашиг талаас харж болох ч хойч үедээ бэлчээр нутгаа урт удаан хугацааны туршид хэвийн ашиглах боломжийг үлдээх ёстой хэмээн ямааны бэлчээрт үзүүлэх нөлөөг судалсан эрдэмтэн судлаач Ч.Оюунцэцэг өгүүлж байна. Ингээд Мал аж ахуй эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн Эрдэм шинжилгээний ахлах ажилтан, Хѳдѳѳ аж ахуйн ухааны доктор Чүлтэмжамцын Оюунцэцэг тэй ярилцсанаа хүргэж байна.

-Таван хошуу мал маань байгальд зохистой харьцаатай байх ёстой гэж байна. Ямар бүтэцтэй байвал зохих вэ?

-Монгол малын бүтцийг хадгалахын тулд өмнө нь дан ямаа, дан хонь гэж суурилж өсгөдөг байлаа. Харин одоо малчид ямааг ноолуурын чиглэлээр ихээр өсгөснөөр бог малын харьцаа алдагдаж, ямаа нь хониноос илүү гарчихсан байна. Ямаан сүргийн 4.5 хувь манай орны баруун бүсэд, 4.3 хувь хангайн бүсэд, 3 хувь төвийн бүсэд, харин зүүн бүсэд 1.4 хувь нь байрладаг. 2005 онд нийт таван хошуу малын эзлэх хувьд харьцуулж, хонь толгойд шилжүүлснээр ямаа 23,3 сая хонь толгой болж, бүх малын 43,3 хувийг эзэлж байсан. Харин хонь 42,6 хувь байсан. Бэлчээрт үзүүлэх нөлөөллөөр нь авч үзвэл адуу, хонь, ямаа гурав бэлчээрт хамгийн ихээр нөлөө  үзүүлдэг гэдэг.

Гэвч бэлчээрт халгаатай гэдгийг батлах судалгаа байгаагүй тул бид 1998-2003 оны хооронд цувралаар ямаа үнэхээр бэлчээрт нөлөөлдөг юм уу гэдгийг  судалсан. Тэгээд 40 га бэлчээрийн талбайг хашсан. Энэ бэлчээрийг хашихдаа 5 хонь 5 ямаа бүхий холимог, дан 10 ямаа, дан 10 хонь гэсэн гурван хувилбараар нас зүс шүд ижилсүүлж сонгон судалгаанд хамруулсан. Өмнө нь уг бэлчээрийн талбайн ургацаа урьдчилан тооцчихсон байсан. Зүйлийнхээ ургамлын бичиглэлээ хийчихээд нэг өдрийн бүтэн 10 цаг бэлчээсэн.

Зун намар хоёрт судалгааг хийж, хялгана, хазаар, алаг өвст бэлчээрийн нийт ургацын  81,-89,3 ийг ямаа ашигласан нь бэлчээр ашиглалтын коеффицент нь хониныхоос 26,9 хувь илүү байсан. Намар нь 34 хувиар илүү байсан. Ургамлын нөмрөгт үзүүлэх сөрөг нөлөөллөөр нь тооцвол 6-р сарынх нь намрынхаас 2,3 дахин илүү байсан. Энэ нь зун бэлчээрийг илүү их талхалж байгааг харуулж байсан. Гэтэл 6 сард бэлчээр хамгийн сайнаар ургадаг үе. Тэр үед хамгийн ихээр нөлөөлж байгаа нь судалгаа эхлэхээс өмнөх байдал, ашиглалтын дараах  байдал зэргээс харагдсан.

Ямаа бүх ургамлыг идчихдэг. Тодруулбал, бэлчээрийн зүйл ургамалдаа ямар нөлөө  үзүүлдэгийг үзэхэд 1 м.кв талбайд 27 зүйл ургамал байлаа гэхэд ихэнхийг нь идчихдэг. Жишээ нь, судалгааны өмнө хялганы бутыг тоолж, дараа нь хичнээн бут үхсэн, хэд амьд байгааг нь үзсэн. Туршилт хийсэн талбайн ашиглалтын коэффицентээр нь үзвэл 5 хонь, 5 ямаа бүхий холимог сүрэг нийт  ургацын 72,9 хувийг ашигласан. Дан ямаа 84,9 хувийг, хонь 58 хувийг ашигласан байсан. Харин намартаа холимог сүрэг 78 хувийг, дан ямаа 55 хувийг ашигласан байсан.

Ингээд уг талбайд байх зүйл ургамлын хэд нь үхсэнийг судалсан. Малтсан  талбайг судлахад дан 10 ямаа 2,5 мкв талбайг цавчсан, дан 10 хонь 0,17 мкв буюу бараг малтаагүй, харин таван хонь таван ямаа 1,3 мкв талбайг малтсан байсан. Тэгтэл бүрэн гэмтсэн ургамлын найлзуурыг тоолоход 5 хонь 5 ямаа 177 найлзуурыг гэмтсээн, 10 ямаа 190 найлзуур  гэмтээсэн бол 10 хонь 64-ыг гэмтээсэн байсан. Ингээд ямаа нь хонийг бодвол бэлчээрт илүү нөлөө үзүүлдэг гэдгийг тогтоосон.

Ургамлын зүйлийн бүрэлдэхүүнээр нь зун үзэхэд дан 10 ямааны бэлчсэн газарт үхсэн найлзуурын тоо 22, 5 хонь 5 ямаа бүхий холимог 16, дан 10 хонь 12-ыг устгасан байсан. Хонь ч гэсэн хөрсийг малтаж л байгаа ч арай гайгүй. Намартаа  дан 10 ямааны бэлчсэн газарт үхсэн найлзуурын тоо 25,  5 хонь 5 ямаа бүхий холимог сүрэг бэлчсэн газарт үхсэн найлзуурын тоо 14, дан 10 хонины бэлчсэн газар дахь үхсэн найлзуурын тоо 10 байсан.  Эндээс дүгнэвэл бэлчээрийн ургамлын хамгийн чухал нь болох хазаар өвс буюу үет ургамлуудыг аваад хаячихаар бэлчээр доройтох нь гарцаагүй юм.

Дараагийн нэг асуудал нь ургамлуудын дараа жилийн нөхөн ургалт муудаж, ургац буурсан. Ургамлын зүйлүүд ашиглалтаас үүдэн дараа жил нөхөн сэргэх эсэх нь тодорхойлогддог. 1мкв талбайд 18-27 зүйл ургамал тохиолдож байсан бол судалгааны 7 жилийн хугацаанд ургацын бүрхэц улам бүр багасч, оронд нь зэрлэг ургамлууд нь түрж орж ирээд байсан.

-Энэ судалгааг үндэслэн малчдад ямар зөвлөмж өгсөн бэ. Хамгийн эхэнд нь сүргийнхээ бүтцийг зөв болгох  хэрэгтэй бололтой?

-Ямаа их даарамтгай, хотоо их хөлдөөдөг учраас хонины нөмөр нөөлөг ноосонд нь наалдаад дулаан байдаг. Тийм болохоор дан ямаан сүрэг байвал хот хөлдөнө, өөрөө даарч хөрнө. Тиймээс цаашид хэрхэн зөв зохистой бэлчээрийг  ашиглах тохируулах зөвлөмж  гаргасан. Энэ зөвлөмжид ямаа ургамлын үржлийн үе буюу  ургалтын үед сорчлон иддэг. Тодруулбал, сэргэн ургаж байгаа үе буюу хавар хөрсийг малтан ургамлын үндсийг нь сугалан идсэнээс ургамал бүрэн үхэж, хөрс гэмтэх аюул тулгардаг. Энэхүү сөрөг нөлөөлийг бууруулах зорилгоор өвөлжөөний бэлчээрийг жил бүрийн 4 сарын 10-наас 10 дугаар сарын дунд үе хүртэл хугацаанд малын хөлөөс чөлөөлж өгөх хэрэгтэй.

Мөн ургамал нөмрөгийн хувьд тачир сийрэг, ургац бага, сул хөгжилтэй  элсэнцэр ба хайргархаг хөрстэй газар бэлчээрлэлтийн нөлөөлөлд амархан өртөж байна. Иймд ургамал нөмрөгийн нөөц багтаамжинд тохируулан малаа бэлчээх, малын тоо толгойг зөв байршуулах хэрэгтэй. Ямааг дангаар нь бэлчээсэн тохиолдолд ургамалын нөмрөгт үзүүлэх нөлөөлөл их байдаг тул хонь ямааг  тэнцүү бүтэцтэй үржүүлэх нь зүйтэй. Ингэвэл  ургамлын нөмрөгт үзүүлэх нөлөө багасна гэж зөвлөсөн.

Тухайлбал, 50/50 буюу нэг хонь нэг ямаа гэсэн харьцаагаар үржүүлэх. Гэхдээ малчин өрхүүд 2 хонь, нэг ямаа гэсэн бүтэцээр сүргээ өсгөвөл хамгийн зохистой харьцаа болно. Өмнө нь айлууд ямаа багатай 25/75  харьцаатай байсан.  Учир нь ямаа салхинд бусад малаа дагуулаад гүйчихдэг учраас мал их турдаг гэж үздэг  байсан. 1990 оноос хойш ямаа өсөхөд эдийн засгийн хөшүүрэг нөлөөлсөн. Ноолуур үнэтэй болж, зах зээлийн эрэлт нэмэгдсэн тул ямааг эрчимтэйгээр өсгөсөн байдаг.

Дараагийн чухал нэг асуудал нь бэлчээрийн бүтэц бүрэлдэхүүн нөөц, улирлын өөрчлөлтийг харгалзан малын төрөл, тэдгээрийн бүтцийг зохистой байлгах менежмэнтийг боловсронгуй болгох юм. Бэлчээрийг зөв ашиглахад тэргүүн байр эзэлдэг энэхүү асуудлыг шийдэхээр босоо бүслүүрийг хавтгайд шилжүүлээд үзвэл манай бэлчээрийн даац буруу гардаг. 2005 онд “Монгол мал” төслийн судалгааны явцад босоо бүслүүрийг хавтгайд шилжүүлж үзсэн. Тодруулбал, уулыг хавтгай талбай болгож тооцсон. Тэгтэл мал бэлчээхэд ууланд маш их талбай байсан ба тэгж тооцоход манай улс 147 сая бэлчээрийн  талбайтай болчихсон.

Хамгийн гол нь ямаагаа цөөрүүлж, зөв бүтэцтэй өсгөх юм бол бэлчээрт үзүүлэх нөлөө нь бага болно. Ер нь ямар ч  мал бэлчээрийн ашиглалт буруу буюу тухайн газраа удаан л байх юм бол бэлчээр доройтно. Малчин хүн л малыг жолоодож байгаа. Малчин хүн бэлчээрээ зөв тооцож нүүдэл суудлаа цагт нь  хийгээд явах юм бол мал дагаад л явна. Үнэн хэрэгтээ малын нөлөө гэхээсээ илүү малчин хүн малаа яаж зөв удирдаж, нутаг бэлчээрээ яаж зөв ашиглаж чадаж байна вэ гэдгээс л бүх зүйл хамаарна гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.

-Ямааг цөөрүүлнэ гэхээр дургүйцэх малчид цөөнгүй гардаг шүү дээ?

-Тэгэлгүй яахав, ямааны чиглэлээр эдийн засгийн хөшүүрэг их байгаа учраас  хүнийг хүчилж болохгүй. Тэгэхдээ тухайн малчин хүний менежмент буюу малч ухаан их чухал. Тухайн малчин хүн малаа хэдэн толгойд өсгөж, хэдий хэмжээний ашиг орлого олох вэ, түүнтэйгээ холбоотойгоор тэжээлийн нөөц нь хир байна вэ. Нөөцдөө тохируулж малаа өсгөх хэрэгтэй. Тэжээлийн нөөцөө нэмэгдүүлж, талхлагдсан бэлчээрээ сайжруулах шаардлагатай. Малынхаа тэжээлийг бэлтгэж, зөвхөн байгалийн хараат болгох хэрэггүй.

Хур тунадас ихтэй жил бэлчээр сайхан сэргээд өвс тэжээл элбэг, ган болохоор юу ч үгүй болоод байгалийн хараат болдог байдлаасаа гарах шаардлагатай байна. Зуд боллоо гэхэд өвс тэжээлээ хэдэн тонноор нь бэлдчихсэн байж болно. Мэдээж ингэж бэлддэг малчид олон бий л дээ. Магадгүй “Өвс тэжээл бэлдэж чадахгүй” гэвэл тэр жилийн өвлийн нөөцдөө тохируулаад, илүү малаа зах зээлд борлуулаад мөнгө болгож болно. Дараа хавар нь мөнгө байгаа юм чинь дахин мал худалдаж авч өсгөөд, намар нь мөнгө болгоод  явах юм бол малчдын амьдрал ч сайжирна бэлчээр ч доройтохгүй.

Ингэж харвал малчин хүний үүрэг маш их байгаа. Малаа яаж жолоодох юм. “Малтай болно, малтай болно” гээд тоо хязгааргүй хамаагүй өсгөчихсөнөөс  бэлчээр л сүйдсэн. Сүүлдээ айлууд дуртай газраа буугаад, дураараа нүүснээс болж бэлчээр талхлагдсан. Одоо харин малчид энэ асуудалд анхаарлаа хандуулж, бүлэг байгуулаад намар нь энд бууя,  хавар нь тэнд бууя. Өвөлжөө, хаваржаа энд байна гэдгээ ярилцаж байна. Нэгдэж байна.

Дөрвөн айл өвөлжөөний бэлчээрээ хамгаалж, нэг дор бууж “бэлчээрийн сэлгээ” гэдгийг хийж эхэлж байна. Бэлчээрээ зөв зохистой сэлгэж, ашиглаж эхэлсэн нь маш зөв. “Сэлгэж ашигла” гэхээр “Манайх нүүх талбай байхгүй ээ” гэх хэрэггүй. Бүлгийн зохион байгуулалтад орчихвол бүгд нэг, нэг өвөлжөөнд буудаг байснаа больж, нэг газраа бууна. Үлдсэн өвөлжөө нь хадгалагдаад ирэхээр бэлчээр сайжирна.

-Бэлчээр сэргээд ирэхээр шимт ургамлууд нь ч гэсэн аяндаа ургаад эхлэх болов уу?

-Тэгэлгүй яахав. Доройтсон бэлчээрийн сэргэлтийн судалгааг олон жил хийсэн.   Бэлчээрийг 2-3 жил өнжөөхөд шимт ургамлууд нь аяндаа сэргээд ирдэг.

-Талхлагдсан бэлчээрийн өвс ургамал нь устчихсан бол дахин сэргэх үү?

-Ямаа бэлчээгээд үндсээр нь сугалаад хаячихвал сэргэтлээ удна. 100 найлзууртай хялгана  байлаа гэхэд талыг нь аваад идчихвэл сийрэгч гэсэн сэргэнэ. Гэхдээ хөрсөнд ургамлын “бутлалтын зангилаа” гэж байдаг. Тэр зангилаанаас шинэ мөчир бий болдог. Тухайн бэлчээрээ өнжөөж амраагаад байвал үхсэн мөчрөө нөхөж, дахин сэргэдэг.  

-Бэлчээрээ сэлгээх, өнжөөх нь л хамгийн  чухал асуудал юм байна тийм үү?

-Тийм. Бэлчээрийг олон жилээр сэлгээж, өнжөөх хэрэгтэй. Жил сараар биш гэхэд ядаж хоногоор сэргээх боломжтой. Тодруулбал, жил сар өдөр хоногоор өнжөөж болно. Нэг сар нэг бэлчээрийг өнжөөчихөд уг газарт өвсний хэнзлэлт  ургаад л ирдэг. Хавар эхний ургацыг ашиглачихсан бол 28-30 хоногт малаа бэлчээж идүүлэхгүй өнчжөөчихөд ахиад малын идэх хэмжээний ургамалтай болоод ирдэг. Ингэхдээ бэлчээрийн хэсгээ хашчихвал амархан сэргэдэг.  Гэхдээ заавал хашилгүй бэлчээрээ хэд хэдэн хэсэгт хувааж болно.

Тухайлбал, нэг аманд хавар эрт 3 хоног, зун өвс ургахаар 5 хоног гэх мэтээр малаа бэлчээнэ. Нийт бэлчээрийн талбайгаа 6-7 хэсэг болгоод, нэг хэсэг талбайд  5 хоног идүүлээд явахад 30 хоног болно. Тэгээд эхний газраа дахин бэлчээхэд бэлчээр нь сэргэсэн байна. Ингэж сэлгээ хийх аргыг 600 га бэлчээртэй талбайд туршиж үзсэн. Үхрийг тав тав хоногоор бэлчээх замаар 3 сар ашиглахад бэлчээрт ямар ч хор нөлөө байгаагүй. Харин ч бэлчээрийн ургац 3-4 дахин нэмэгдэж, сааль сүү нь ч нэмэгдсэн.

-Удаан хугацаагаар ашиглахгүй, цөөн хоногоор ашиглах нь ургамлын зүйл ангийг ч бууруулахгүй сайн талтай юм байна, тийм үү?

-Дунд зэргийн талхлагдсан бэлчээр дорхноо сэргэж, ургамлын зүйлийн бүрэлдэхүүн ч буурдаггүй. Бэлчээр давтагдаж, талхлагдаж байгааг яаж мэдэх вэ гэвэл тухайн бэлчээрийн талбайд малд идэмжгүй ургамал болох шарилж, хог ургамлууд хэр их байна гэдгээр тогтоодог. Судалгаа хийгээд үзэхэд жирийн бэлчээрийн талбайд зүйлийн бүрэлдэхүүнд шарилж, мал иддэггүй ургамал 1-3 хувийг эзэлж байдаг. Байх ёстой хэмжээ нь. Тэрнээс дээш 5-аас хувийг эзлээд эхэлвэл бэлчээрт өөрчлөлт орж байгаагийн шинж. 5-10 хувийг эзэлвэл дунд зэрэг, 10 аас дээш 30 хувь болоод ирвэл малд идэмжтэй ургамалын тоо цөөрч, бэлчээр доройтож байгаагийн илрэл юм. Олон жилийн судалгаагаар бэлчээр дэх шарилж, хог ургамлын зүйл ангиар доройтлын зэрэг тогтоож,  ирсэн.

-Хөдөө явж байхад шарилж, хог ургамал ихэссэн нь бэлчээрийн доройтлын тод илрэл гэж ойлгож болох уу?

-Тийм. Бэлчээрийн талбай маань хялгана, хазаар, агьт бэлчээр байлаа гэхэд хялганы хэмжээ буураад оронд нь агийн хэмжээ нэмэгдээд байна. Ингэсээр хялгана, хазаар, агьт бэлчээр маань хазаар, агьт бэлчээр болно. Яваандаа хазаар өвсийг нь мал идсээр агьт бэлчээр болоод ирнэ. Мал мэдээж хэрэгтэйгээ идээд хазаар, хялганы оронд шарилж ургаад, бэлчээр дэх зонхиолох ургамлынх нь нэр төрөл өөрчлөгдөөд явчихдаг.  

-Мэдэхгүй хүмүүс зун хээр тал ногоон л харагдаж байвал бол зуншлага сайхан болж байна гэж бодох хэрэггүй. Байгалийн тэнцвэрт байдал их чухал юм байна, тийм үү?

-Тэгэлгүй яахав. Нарийн харвал хялганат бэлчээр байж дээ гэж ялгагддаг. Хангайд согоовор, алаг өвстэй бэлчээр зонхилно. Ууланд арай өөр. Тэр бүхэн нь талхлагдвал хөрс хатаж, ургамлын зүйлийн бүрэлдэхүүн өөрчлөгддөг. Андашгүй дээ. Тэгээд малчнаас “Энэ газар яагаад ингэж давтагдчихав аа” гээд асуухад “Аан, энэ зуслан байсан газар, хадлангийн талбай” гэдэг. Бэлчээрийг хадсаар байгаад хуурайшаад хиаг голдуу болчихсон байдаг. Энэ бүхнийг дүгнэвэл бэлчээр доройтох бүх шалтгаан нь ашиглалтаас болдог.

-Зөвхөн мал сүрэг бэлчээрийг доройтуулж байна гэж буруутгах хэрэггүй гэж үү?

-Мэдээж. Хүний үйл ажиллагаа гол үүргийг гүйцэтгэдэг. Яаж ашиглаж байгаагаас л болдог. Үнэндээ малын буруу гэж байхгүй. Байгалийн хүчин зүйл болох бороо хур, усны үер, цасан шуургыг яах ч аргагүй. Харин хүний хүчин зүйлээс үүдэлтэй өөрчлөлтийг засаж залруулж болно.

-Олон залаа зам гаргах нь бэлчээрт мөн адил нөлөөлж байгаа, тийм үү?

-Нөлөөлнө. 2005 онд Бэлчээрийн төлөв байдлын үнэлгээгээр замын нөлөөг тогтоосон. Автозам бэлчээрийг маш ихээр гэмтээдэг. Учир нь автозамын хажуугийн 500 метр хэртэй газар дан тоос шороо, давхар зам үүсэх зэргээр нөлөөлөлд өртсөн байдаг. Бэлчээрийн нийт талбайн 30 хувь нь их бага хэмжээгээр автозамын нөлөөгөөр доройтсон гэж гарсан.

Өнгөрсөн 2018 оны “Монгол орны Бэлчээрийн үндэсний форум”-аар бэлчээр нутгийн 58,8 хувь нь их бага хэмжээгээр доройтсон гэж мэдээлсэн. Тэгэхээр нэг дахин нэмэгдсэн байна. Манай бэлчээрийн талбайн 70 хувь нь талхлагдсан цөлжсөн гэж яриад байгаа ч Монгол Улсын өөрийн байгаль экологийн шинж  нь их өөр. Нийт газар нутгийн 20 гаруй хувь нь цөлөрхөг, 40 гаруй хувь нь цөл цөлөрхөг бүс эзэлдэг. Байгалийн тогтоцоос хамаараад  цөлжилт болж байна гэж хардаг болов уу. Мэдээж бэлчээрийн доройтол, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэн элс хойшоо нүүж, шороон шуурганд ургамал дарагдаж байгаа.

-Гэхдээ гол ус булаг шанд нь хатаж, ширгээд байхаар яах аргагүй цөлжиж байна гэж харагдана шүү дээ?

-Ус нь багасна  гэдэг нь тухайн жилийн хур тунадаснаас үүдэлтэй. Мөн гол усыг буруу ашигласан хүний үйл ажиллагаатай холбоотой. Мөн мал их байвал хэрэглээ нэмэгдэнэ. Анзаарвал хур тунадас ихтэй, зуншлага сайхан байвал ус булаг сэргээд ирдэг. Харин хур багатай жил булаг, шанд татарна. Мэдээж манай улсын бэлчээр доройтсон ч гэлээ зөв менежментийг хэрэгжүүлж чадвал  сэргэнэ. Сэргэдэг. Судалгаанаас харахад 3-5 жилийн дараа ахин анхны байдалдаа шилждэг. Байгалийн ургамлууд дээд тал нь 10 жилийн дараа сэргэнэ. Бэлчээрийг сэргээнэ гээд таримал бэлчээрээр хагалаад байж болохгүй. Таримал бэлчээртэй болно гэдэг их хүнд ажил шүү дээ.

-Таримал бэлчээрийн талаар тодруулж өгөөч?

-Царгас согоовор зэрэг өвслөг ургамал тариалахыг хэлж байгаа юм. Таримал бэлчээр нь өөрөө усалгаатай цагт л үр шимээ өгнө. Усалгаагүй бол таримал бэлчээр тун хэцүү. Ойт хээрийн бороо хур ордог чийлэг нөхцөлтэй газар л ургана. Хээрийн болон говийн бүсэд усалгаагүй бол таримал бэлчээр бий болгоно гэж байхгүй. Тэрний оронд байгалийнхаа бэлчээрийг услаад хашиж, өнжөөгөөд байвал хөрсөнд байгалийн түмэн зүйлийн ургамал сэргэнэ. Хөрсний гүнд буюу 0-5 см ургамлын нөөц үр хадлгадагдаж байдаг. Тиймээс байгалийн бэлчээрээ  л зөв ашиглах хэрэгтэй.

-Байгальдаа жаахан сэтгэл гаргахад л болно гэж үү?

-Жаахан анхаарал хандуулчихад л байгаль өөрөө сэргэчихнэ. Зардал мөнгө ч бага гарна. Би Батсүмбэрт гурван хашаанд туршилт хийсэн. Хамгийн сайн ургац өгсөн нь байгалийн бэлчээрийг зохистой ашиглах байсан. Дараа нь бордох арга.  бордвол ургац их өгнө. Гэхдээ зардал өртөг ихтэй. Харин таримал бэлчээр бүүр илүү зардал мөнгө ордог. Нөгөө талаар байгалийн нөхцөл байдлыг даван туулах чадвар муу. Яагаад гэвэл өөрөө тухайн байгальтайгаа дасан зохицож чадаагүй байдаг. Тиймээс амархан өртөмтгий, дасан зохицох чадваргүй гэсэн ялгаа гарч байсан. Хамгийн гол нь олон мал өгсөхийн оронд чанартай, ашиг тустай мал өсгөх хэрэгтэй. Хэнтий, Булганд их цөөхөн малтай байдаг. Хэнтийн буриадууд цөөхөн үхэртэй. Тэр нь ч чанартай. Өвс хадлан хангалттай бэлдчихнэ. Зовох юм байхгүй мал нь өсөөд, илүүг нь зарж борлуулаад сайхан амьдарч болж байна.

-Хүний хэрэгцээ тийм ч их биш шүү дээ?

-Тэгэлгүй яахав. Их биш. Улсын хэмжээнд малаа өгсөх нь зөв ч тэр малаа зөв ашиглаж чаддаг байх хэрэгтэй. Хоол тэжээлгүй болгоод өлсгөхийн хэрэг юун. Малаа өсгөхөд хэлэн дээр нь тавих идэх юмтай байх хэрэгтэй. Зуны хэдэн сар жаахан юм идээд сайн тарга хүч авч чадахгүй явтал өвөлтэй залгадаг. Өвлийг давж чадалгүй мал нь хорогддог. Тэрний оронд тоо хэмжээг нь зөв сайхан тохируулаад эр, сувайгаа заазлаад мөнгө болгоод байх хэрэгтэй. Малчин хүний ухаан холч байвал бэлчээрч сайхан болчихно.

Төр засаг малчин хүнд зориулсан оновчтой хуулийг нь гаргаад өгөх хэрэгтэй. Бэлчээрийг өмчлүүлж болохгүй ч урт хугацаагаар эзэмшүүлээд, ашиглуулах хэрэгтэй. Ингэж байж газар нутаг минь эзэнтэй болно. Эзэнгүй болохоор л бэлчээр нутгийг хамаагүй ашиглаад байгаа юм. Тодруулбал, зах зээл эхэлснээс  бэлчээр эзэнгүйдэж талхлагдсан. Одоо харин гадаад, дотоодын төсөл хэрэгжиж малчид бүлэг болдог боллоо. Хамгийн анх Хустай орчимд малчдын гурван бүлэг байгуулагдаж байлаа. Газрыг нь зааж өгөхөөр баг, бүлгийн дарга нартай хамт явж байхад асуудал багагүй гарч байсан. Тухайлбал, зарим сум нь дан өвлийн нутагтай, зуслангийн газар байдаггүй. Архустай, Аргалант, Баянхангайд газар тариалан сангийн аж ахуй байсан болохоор зуслангийн газар байхгүй. Зуслангийн газар нь Улаанбаатар луу ойртож, Жирмийн хөндий рүү орж ирдэг юм.

Ер нь хэт олон Засаг захиргааны нэгжийн хуваарилалт манай улсад тийм ч  оновчтой байдаггүй. Зарим сум огт усгүй газар байрладаг бол, нөгөө нь дан устай газар байгуулагдсан байдаг. Засаг захиргааны хуваарилалт буруу байгааг бид аль эрт социализмын үеэс л ярьж ирсэн. Учир нь Монголчууд эрт дээр үеэс босоо уртрагийн дагуу нүүдэллэж ирсэн уламжлалтай. Тэгснээр говийнхон хойшоо нүүж, хангайнхан урагшаа нүүдэг байсан. Босоо бүслүүрээрээ нүүдэг,  хошууны зохион байгуулалттай байсныг сум аймаг болгож, нэг талаар суурин болгон хуваасан нь бэлчээр нутагт нөлөөлсөн.

Тиймээс одоо байгуулагдаж байгаа малчдын бүлгүүд ус булаг, бэлчээрийн тэгш байдлыг нь сайн тооцож зөв хуваарилах хэрэгтэй. Баг гэхэд зарим нь ууланд,  зарим нь зуслантай газар байна. Тэр уулын баг зусланд гарахын тулд өөр багийн нутаг зусах зайлшгүй шаардлага гарах тул тэр хоёр багийг нийлүүлээд өвөлжөө хаваржааг нь солбицуулж болно. Энэ талаар жаахан томоор харах хэрэгтэй байгаа юм даа.

-Өнөөдөр ч гэлээ ирээдүйн үр хойчдоо үлдээх газар нутаг гэж харж хандаж, хамгаалж, малчид хоорондоо дасан зохицох хэрэгтэй гэж үү?

-Тийм. Малчид өвөлжөөнийхөө бэлчээрийг хамгаалдаг учраас өвлийн бэлчээр тийм ч их доройтдоггүй. Яагаад гэвэл, тэнд ургасан ургамал ургаад, хагдраад шим тэжээл нь хөрсөндөө шингээд сайхан болчихдог. Тэр үед нь мал иддэг учраас бэлчээрт нөлөө байдаггүй. Тиймээс хавар дөнгөж цухуйж гарч ирэх, зун хоёрт их анхаарах хэрэгтэй. Дулааны  улирлын бэлчээр их давтагдаж, талхлагдаж байна. Яагаад гэвэл тэр газраа их урт удаан хугацаагаар байрлаж байгаа. Иймд бэлчээр нутгаа сэлгэх тал дээр малчид харилцан ойлголцох нь ирээдүйд ач тусаа өгнө.

-Бэлчээрийн тухай хууль батлаад, 10 гаруй жилийн туршлага хуримтлуулсан Киргиз улсын малчдын байгууллагын төлөөллүүд манай улсад ирэх үеэр бэлчээрийг цөөн хоногоор ашиглах зарчмыг баримталдаг талаар хэлж байсан?

-Тийм. Бэлчээрийн сэлгээ гэдэг дөрвөн улирлаар ээлжлэн нүүдэллэх гэхээсээ илүү малчин зуны хоёр бэлчээртэй байхыг хэлнэ. Зуны эхэн 5 сард зусландаа буугаад 7 сард наадмын дараа заавал нүүдэг байх хэрэгтэй. 7-9 сар хүртэл нөгөө газраа нүүж очих хэрэгтэй. 9 сард намаржаандаа очиход болно. Намар мал нэг их ус уух гээд байдаггүй, оторлоод яваад өгдөг. Ямар ч байсан зун нүүдэл сэлгэх нь чухал. Тэгэхгүй бэлчээрээ бүтэн 5 сар ашиглаж, доройтуулаад байна

Зуны бэлчээрт удаан байсан айлын гадаа хогийн ургамал  ургачихсан, элс шороо бужигнаад л угтдаг. Гадаа нь зогсоход л шарилж үнэртээд ирдэг. Тэгэхээр энэ асуудлыг малчид анхааралдаа авч заавал хол нүүх хэрэггүй, ойрхон сэлгээд байхад л болно. Газрын хөрсөн дээрх ашигтай ургамлуудын хэмжээ 2 см болоод ирэхэд л “За ашиглалт боллоо” гэж үзэн дараагийн хэсэгт нүүж болно. 1 км хэртэй нүүхэд л хангалттай. Мал өөрөө мэдээд өвс ихтэй газартаа бэлчинэ. Ингэж л чадвал бэлчээр аяндаа сэргээд ирнэ.

Малчид бэлчээрийн тал дээрээ нэгдэхэд өөр нэг давуу тал гарч ирнэ. Олон малтай ганц айл тэр их малаа маллаж чадахгүй, өдөр бүр  хониндоо явна. Хүн дандаа мал маллаад яваад байхгүй, амьдралын өөр асуудлуудад хүн хүч хэрэгтэй. Тэгвэл бэлчээрээ хамгаалж нэг дор байвал, хоёр гурван айл ээлжлээд малаа хариулаад явна гэдэг чинь өөр асуудал.

-Хүмүүс хамтаараа байж илүү үр дүнд хүрдэг шүү дээ?

-Дэлхий нийтийн жишгийг манайхан дагаж байна. Сайн байна. Хамгийн гол нь малынхаа бүтцийг сайжруулж, бэлчээрээ хамгаалах. Олон муу малаар яахав. хээлтэгч малынхаа тоог нэмэгдүүлээд “За би энэ онд тэдэн хонь хургалуулж, тэдийг нь өсгөнө, зарна” гэдгээ тооцох хэрэгтэй. Бэлчээрийг малчин хүн л хамгаална. Малчин хүн өөрийнхөө малын ашиг шимээс олсон мөнгөнөөс бэлчээртээ хөрөнгө оруулалт хийх хэрэгтэй. Магадгүй айл бүр нэг, нэг хонь нийлүүлээд мөнгө болгоод, түүгээрээ бэлчээрээ хамгаалж, бордоо аваад, бууц авч цацаад байх юм бол хөрөнгө оруулалт нь тэр болно. Ямар нэг юм хийхгүй  л бол тэр бэлчээр чинь дуусна. Хамаг юм дуусахаар малчин хүн хаачих юм.

Юуны өмнө ямааныхаа тоо толгойг бууруулна гэж бодохоос илүү одоо байгаагаа илүү чанаржуулах хэрэгтэй. Ямаа хаана илүү зохицсон байна гэдгийг сайн бодох хэрэгтэй. Ямаа нь Говь-Алтай зэрэг цөлөрхөг хээрийн бүсэд ихэнхдээ байдаг.  Цөлөрхөг хээрийн газартаа зохицсон амьтан. Тэнд байгаа тэжээлийн хэмжээнд тааруулж ямааг өсгөх хэрэгтэй. Хангай нутагт ямаа нэг их өсгөөд байдаггүй шүү дээ.

Тухайн малчин айл ямаа, хониныхоо харьцааг сайн тэнцүүлж, 75/25 байлгах, эсвэл дээд тал нь 50/50 байж болно. Дараа нь чанар ашиг шимийг нь нэмэгдүүлэхийн тулд үүлдэр угсааг нь сайжруулах хэрэгтэй. Үүлдэр угсааг сайжруулана гээд гадаадын тийм, ийм үүлдэр гээд байдаг. Түүний оронд  тухайн айл өөрийнхөө хотонд байгаа хамгийн ноолуур сайтай ямааныхаа үр төлийг авч үлдээд, ноолуур багатайг заазлаад сүргийнхээ бүтцийг сайжруулахад л болно. Ихэрлэдэг ямаагаа аваад үлдчих хэрэгтэй. Ингэж хотон дотроо сайжруулалт хийж, бэлчээрээ сэлгээж өнжөөгөөд явчихвал малчин зовохгүй. Мал ч зовохгүй.

Малаа цөөрүүл гэж хэлэх хэрэггүй. Хувийн өмч шүү. Хүний амьдрах арга, амьдралынх нь эх үүсвэр. Тиймээс малаа чанаржуулж сайжруулахад анхаарал хандуулахад аяндаа сүргийн бүтэж зөв болоод ирнэ. Малчин хүн бэлчээр, нутаг усандаа эзний ёсоор анхаараад ирвэл байгаль аяндаа өгөөжөө өгөөд л явна. Буруу ашиглаад л байвал байгаль эцсийн  эцэст хариугаа авч, бэлчээрийн талбай ч үгүй, мал өсгөх нь бүү хэл хүний амьдрах эх үүсвэр ч үгүй болно.

Монголчуудын хувьд газар тариалангаас гадна мал аж ахуйн салбар өөрөө амьдралын гол эх үүсвэр. Мах хэрэглэдэггүй монгол хүн гэж үгүй. Тиймээс монгол түмний амьдралыг тэтгэгч мал сүргээ зөв сайхан өсгөж, бэлчээр нутгаа хамгаалахад малчин хүн чухал үүрэгтэй.

П.Нарандэлгэр 

ЭХ СУРВАЛЖ: http://greenmongolia.mn


Ч.ОЮУНЦЭЦЭГ: АШИГТАЙ УРГАМЛУУДЫН ХЭМЖЭЭ 2СМ БОЛОХОД Л ӨӨР ТИЙШЭЭ НҮҮЖ БАЙВАЛ БЭЛЧЭЭР ДОРОЙТОХГҮЙ
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



Хиймэл оюун ухаант систем Рубикийн шоог 1 секундэд эвлүүлжээ
17:31

ВАШИНГТОН. /BBC/. АНУ-ын Калифорнийн их сургуулийн судлаачдын бүтээсэн хиймэл оюун ухаант систем Рубикийн шоог нэг секунд гаруй хугацаанд эвлүүлсэн байна.

Хиймэл оюун ухаант систем Рубикийн шоог 1 секундэд эвлүүлжээ

ВАШИНГТОН. /BBC/. АНУ-ын Калифорнийн их сургуулийн судлаачдын бүтээсэн хиймэл оюун ухаант систем Рубикийн шоог нэг секунд гаруй хугацаанд эвлүүлсэн байна.

»»
Дарханы замыг засахтай холбоотойгоор нийтийн тээврийн үйлчилгээнд өөрчлөлт орлоо
17:11

Азийн авто замын сүлжээний АН-3 чиглэлийн хамгийн их ачаалалтай хэсэг болох Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн 204.11 километр автозамыг дөрвөн 

Дарханы замыг засахтай холбоотойгоор нийтийн тээврийн үйлчилгээнд өөрчлөлт орлоо

Азийн авто замын сүлжээний АН-3 чиглэлийн хамгийн их ачаалалтай хэсэг болох Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн 204.11 километр автозамыг дөрвөн 

»»
Бөхийн эхнэрийн зовлон
17:04

МЗЭ-ийн шагналт шог зохиолч Ж. Барамсай

Бөхийн эхнэрийн зовлон

МЗЭ-ийн шагналт шог зохиолч Ж. Барамсай

»»
О.Мөнхсайхан: Ерөнхийлөгч шударга бусын хонгилын түлхүүрээрээ үг сөрсөн бүгдийг нам дарна
16:56

Ерөнхийлөгч хэд хэдэн байгууллагаар дамжуулж Засгийн газрыг хянах замаар мэдэлдээ байлгах агуулга төсөлд байна. Тодруулбал, Ерөнхийлөгч 

О.Мөнхсайхан: Ерөнхийлөгч шударга бусын хонгилын түлхүүрээрээ үг сөрсөн бүгдийг нам дарна

Ерөнхийлөгч хэд хэдэн байгууллагаар дамжуулж Засгийн газрыг хянах замаар мэдэлдээ байлгах агуулга төсөлд байна. Тодруулбал, Ерөнхийлөгч 

»»
Нэгдүгээр сургуулийн захирлын ялыг хэвээр үлдээжээ
14:32

Сүхбаатар дүүргийн нэгдүгээр сургуулийн захирлын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч асан Г.Бум-Эрдэнэ нарт холбогдох хэргийг Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд өчигдөр /2019.07.16/ хянан хэлэлцлээ. Шүүхээс Г.Бум-Эрдэнэ нарт торгох ялыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэжээ.

Нэгдүгээр сургуулийн захирлын ялыг хэвээр үлдээжээ

Сүхбаатар дүүргийн нэгдүгээр сургуулийн захирлын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч асан Г.Бум-Эрдэнэ нарт холбогдох хэргийг Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд өчигдөр /2019.07.16/ хянан хэлэлцлээ. Шүүхээс Г.Бум-Эрдэнэ нарт торгох ялыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэжээ.

»»
WeChat-аар дамжуулж Түвдийг эзлэх нь
14:16

Цахим хувьсгал нь аливаа мэдээ мэдээллийг бусдад дамжуулах, нэг нэгтэйгээ холбоо барих зэргээр хүн төрөлхтний хамгийн чухал хэрэгцээнд тулгуурласан хувьсгал юм. 

WeChat-аар дамжуулж Түвдийг эзлэх нь

Цахим хувьсгал нь аливаа мэдээ мэдээллийг бусдад дамжуулах, нэг нэгтэйгээ холбоо барих зэргээр хүн төрөлхтний хамгийн чухал хэрэгцээнд тулгуурласан хувьсгал юм. 

»»
Долоодугаар сарын 16-наас дулааны шугамд засвар хийгдэж буй газрууд
13:38
Европын хамгийн том алмаз Архангельск мужаас олджээ
11:21

Европоос олдсон хамгийн томд тооцогдож, 222,09 каратын алмаз ОХУ-ын Архангельск мужийн В.Грибийн нэрэмжит уурхайгаас олдсон тухай ТАСС агентлаг мэдээллээ. 

Европын хамгийн том алмаз Архангельск мужаас олджээ

Европоос олдсон хамгийн томд тооцогдож, 222,09 каратын алмаз ОХУ-ын Архангельск мужийн В.Грибийн нэрэмжит уурхайгаас олдсон тухай ТАСС агентлаг мэдээллээ. 

»»
Рио Тинто "Оюу толгой"-н зардал нэмэгдэж уурхайн олборлолт эхлэх хугацаа 2023 он болж хойшилсон тухай мэдэгдлээ
15:57

Монголын говьд хэрэгжүүлж буй "Оюу толгой"-н гүний уурхайн төслийнх нь хөрөнгө оруулалт 1.9 тэрбум ам.доллараар нэмэгдэх нөхцөл үүссэн тул үйлдвэрлэл эхлэх хугацааг дахин хойшлуулахаар болсныг Рио Тинто анхааруулсан талаар Financial Times мэдээлжээ. 

Рио Тинто

Монголын говьд хэрэгжүүлж буй "Оюу толгой"-н гүний уурхайн төслийнх нь хөрөнгө оруулалт 1.9 тэрбум ам.доллараар нэмэгдэх нөхцөл үүссэн тул үйлдвэрлэл эхлэх хугацааг дахин хойшлуулахаар болсныг Рио Тинто анхааруулсан талаар Financial Times мэдээлжээ. 

»»
Ашиглалтаас хасагдсан тээврийн хэрэгслийг дахин боловсруулах үйлдвэр Налайхад баригдахаар боллоо
15:54

Сүүлийн жилүүдэд Монголын автотээврийн салбарын хөгжил хурдацтай өсөн нэмэгдэж, энэхүү хэрэгцээг ханган ажиллах нь тус салбарын гол үүрэг юм. Гэвч үүний зэрэгцээ автотээврийн хэрэгслийн ашиглалтаас үүдэлтэй хүн ам хүрээлэн буй орчинд үзүүлэх сөрөг үр дагавар ихээр бий болж байгаа нь улс орон бүрийн анхаарал татсан асуудлын нэг болоод байна.

Ашиглалтаас хасагдсан тээврийн хэрэгслийг дахин боловсруулах үйлдвэр Налайхад баригдахаар боллоо

Сүүлийн жилүүдэд Монголын автотээврийн салбарын хөгжил хурдацтай өсөн нэмэгдэж, энэхүү хэрэгцээг ханган ажиллах нь тус салбарын гол үүрэг юм. Гэвч үүний зэрэгцээ автотээврийн хэрэгслийн ашиглалтаас үүдэлтэй хүн ам хүрээлэн буй орчинд үзүүлэх сөрөг үр дагавар ихээр бий болж байгаа нь улс орон бүрийн анхаарал татсан асуудлын нэг болоод байна.

»»
Сэтгэцэд нөлөөт 3,877 ширхэг эмийг хуурамч жороор олгожээ
15:52

Мансууруулах болон сэтгэцэд нөлөөт эм, эмийн түүхий эдийг импортлох, үйлдвэрлэх, ханган нийлүүлэх, түгээх байгууллагын үйл ажиллагаанд хамтарсан урьдчилан сэргийлэх хяналт шалгалтыг хийжээ.

Сэтгэцэд нөлөөт 3,877 ширхэг эмийг хуурамч жороор олгожээ

Мансууруулах болон сэтгэцэд нөлөөт эм, эмийн түүхий эдийг импортлох, үйлдвэрлэх, ханган нийлүүлэх, түгээх байгууллагын үйл ажиллагаанд хамтарсан урьдчилан сэргийлэх хяналт шалгалтыг хийжээ.

»»
Монгол бүсгүйн төрсний дараа анхаарах зөвлөгөө
12:01
Эмоцийн ач тус хийгээд хор хөнөөлийн тухай
11:00

Манай Наадам гайхалтай болдог. Монголчууд ямар их онгодтой, хөөрөлтэй, эмоцтой хүмүүс гэдгийг чухам Наадам л үзүүлж өгнө. Бөх, морь, харвааны 

Эмоцийн ач тус хийгээд хор хөнөөлийн тухай

Манай Наадам гайхалтай болдог. Монголчууд ямар их онгодтой, хөөрөлтэй, эмоцтой хүмүүс гэдгийг чухам Наадам л үзүүлж өгнө. Бөх, морь, харвааны 

»»
УЛААНБААТАР-ДАРХАНЫ ЗАМЫГ ЭНЭ САРЫН 15-НААС ЭХЛЭН ХААЛАА
10:54

Улаанбаатар-Дарханы замыг өчигдрөөс буюу энэ сарын 15-наас эхлэн 11 дүгээр сар хүртэл хаах аж.Энэ тухай өчигдөр Тээврийн цагдаагийн албанаас мэдээллээ.

УЛААНБААТАР-ДАРХАНЫ ЗАМЫГ ЭНЭ САРЫН 15-НААС ЭХЛЭН ХААЛАА

Улаанбаатар-Дарханы замыг өчигдрөөс буюу энэ сарын 15-наас эхлэн 11 дүгээр сар хүртэл хаах аж.Энэ тухай өчигдөр Тээврийн цагдаагийн албанаас мэдээллээ.

»»
БНХАУ-ын нүүрс олборлолт хагас улиралд 1.8 тэрбум тоннд хүрчээ
10:51

БНХАУ-ын нүүрсний олборлолт өсчээ. Тодруулбал, БНХАУ энэ оны эхний зургаан сард 333.4 сая тонн нүүрс олборлосон нь өмнөх сарынхаас нь 6.7 

БНХАУ-ын нүүрс олборлолт хагас улиралд 1.8 тэрбум тоннд хүрчээ

БНХАУ-ын нүүрсний олборлолт өсчээ. Тодруулбал, БНХАУ энэ оны эхний зургаан сард 333.4 сая тонн нүүрс олборлосон нь өмнөх сарынхаас нь 6.7 

»»
“Цэцэг” төвийн уулзварыг хаав
10:05

“Цэцэг” төвийн урд уулзварыг энэ сарын 15-18-ны хооронд хаахаар болжээ. 

“Цэцэг” төвийн уулзварыг хаав

“Цэцэг” төвийн урд уулзварыг энэ сарын 15-18-ны хооронд хаахаар болжээ. 

»»
Өндөгний дэглэмээр жингээ хасах арга
09:50

Илүүдэл жингээсээ салахыг хүссэн бүсгүйчүүддээ зориулан “Төмөр хатагтай” Маргарет Тэтчерийн дөрвөн долоо хоногийн дотор 10-20 кг турах өндөгний дэглэмийг санал болгож байна. 

Өндөгний дэглэмээр жингээ хасах арга

Илүүдэл жингээсээ салахыг хүссэн бүсгүйчүүддээ зориулан “Төмөр хатагтай” Маргарет Тэтчерийн дөрвөн долоо хоногийн дотор 10-20 кг турах өндөгний дэглэмийг санал болгож байна. 

»»
Д.Трампын жиргээнүүдийг зэмлэн буруушаажээ
09:36

ЛОНДОН. /BBC/. АНУ-ын Конгрессын танхимын өнгөт арьст ардчилсан намын гишүүдийн талаарх тус улсын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын жиргээнүүдийг Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалд нэр дэвшигчид зэмлэн буруушаасан байна.

Д.Трампын жиргээнүүдийг зэмлэн буруушаажээ

ЛОНДОН. /BBC/. АНУ-ын Конгрессын танхимын өнгөт арьст ардчилсан намын гишүүдийн талаарх тус улсын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын жиргээнүүдийг Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалд нэр дэвшигчид зэмлэн буруушаасан байна.

»»
Л.Өнөрчимэг: Ерөнхийлөгч өө! Гавьяатыг минь өгөөч, гуйж байна...
08:57

Ерөнхийлөгч өө! Гавьяатыг минь өгөөч? Бибээр Төрийн соёрхолтоо нэхээгүй шүү дээ, Хөдөлмөрийн баатруудаас илүү Дэлхийд байхгүйг хийснээ ч гуйхгүй ээ!?

Л.Өнөрчимэг: Ерөнхийлөгч өө! Гавьяатыг минь өгөөч, гуйж байна...

Ерөнхийлөгч өө! Гавьяатыг минь өгөөч? Бибээр Төрийн соёрхолтоо нэхээгүй шүү дээ, Хөдөлмөрийн баатруудаас илүү Дэлхийд байхгүйг хийснээ ч гуйхгүй ээ!?

»»
Ромд 36 жилийн өмнө сураггүй болсон охины мөрөөр ажиллаж буй хүмүүс хоёр хүний араг яс олжээ
15:28

Ром хотын тайлагдаагүй байгаа нууцуудын нэг нь 1983 онд сураггүй болсон 15 настай Эмануэла Орланди охины хэрэг юм.

Ромд 36 жилийн өмнө сураггүй болсон охины мөрөөр ажиллаж буй хүмүүс хоёр хүний араг яс олжээ

Ром хотын тайлагдаагүй байгаа нууцуудын нэг нь 1983 онд сураггүй болсон 15 настай Эмануэла Орланди охины хэрэг юм.

»»
Наршилт, гэнэтийн үер, усны аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг aнхааруулж байна
15:26

Өнөөдөр Хангай, Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар үргэлжилсэн усархаг бороотой. Төвийн болон зүүн, говийн аймгуудын нутгийн зарим газраар дуу 

Наршилт, гэнэтийн үер, усны аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг aнхааруулж байна

Өнөөдөр Хангай, Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар үргэлжилсэн усархаг бороотой. Төвийн болон зүүн, говийн аймгуудын нутгийн зарим газраар дуу 

»»
11,12-ны өдрүүдэд улсын хэмжээнд 313 хүү, 293 охин мэндэлжээ
15:16

2019 оны долоодугаар сарын 11,12-ны өдрүүдэд улсын хэмжээнд 606 эх амаржиж 313 хүү, 293 охин мэндэлжээ. 

11,12-ны өдрүүдэд улсын хэмжээнд 313 хүү, 293 охин мэндэлжээ

2019 оны долоодугаар сарын 11,12-ны өдрүүдэд улсын хэмжээнд 606 эх амаржиж 313 хүү, 293 охин мэндэлжээ. 

»»
Въязма хотын газрын гүн тайгаас олдсон танк...
15:08

Энэ танк саяхан Вьязма гэх газрын гүн тайгаас олджээ.Танкийн механик жолооч нь ахлах дэслэгч цолтой Халхын голд тулалдаж явсан бололтой.Түүний хавтаст цүнх,газрын зураг,гар буу,сум нь байсан агаад дурлалт бүсгүйдээ бичсэн захидлаас нь Халхын голд бас байлдаж явсан бололтой аж. 

Въязма хотын газрын гүн тайгаас олдсон танк...

Энэ танк саяхан Вьязма гэх газрын гүн тайгаас олджээ.Танкийн механик жолооч нь ахлах дэслэгч цолтой Халхын голд тулалдаж явсан бололтой.Түүний хавтаст цүнх,газрын зураг,гар буу,сум нь байсан агаад дурлалт бүсгүйдээ бичсэн захидлаас нь Халхын голд бас байлдаж явсан бололтой аж. 

»»
"Цэцэг" төвийн урд уулзварыг маргааш хаана
14:06

"Цэцэг" төвийн урд уулзварыг маргаашнаас хаана. Тодруулбал, Чингэлтэй дүүргийн  I хороо, "Цэцэг" төвийн уулзварын авто замын хөдөлгөөнийг  энэ 

"Цэцэг" төвийн урд уулзварыг маргаашнаас хаана. Тодруулбал, Чингэлтэй дүүргийн  I хороо, "Цэцэг" төвийн уулзварын авто замын хөдөлгөөнийг  энэ 

»»
ЗОРЧИГЧДЫН АНХААРАЛД: Улаанбаатар-Дарханы замыг өнөөдрөөс эхлэн хааж байна
12:18

Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн замыг дөрвөн эгнээтэй болгож шинэчлэх ажил эхлээд буй. 

ЗОРЧИГЧДЫН АНХААРАЛД: Улаанбаатар-Дарханы замыг өнөөдрөөс эхлэн хааж байна

Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн замыг дөрвөн эгнээтэй болгож шинэчлэх ажил эхлээд буй. 

»»
ЕБаримтын азтан ням гаригт тодорно
11:51

НӨАТ-ын урамшууллын 2019 оны 07 дугаар сарын сугалааны тохирлын нэвтрүүлэг 07-р  сарын 21-ны ням гарагт Боловсрол телевизээр орон даяар шууд явагдана.

ЕБаримтын азтан ням гаригт тодорно

НӨАТ-ын урамшууллын 2019 оны 07 дугаар сарын сугалааны тохирлын нэвтрүүлэг 07-р  сарын 21-ны ням гарагт Боловсрол телевизээр орон даяар шууд явагдана.

»»
Венесуелийн инфляц 1100 хувьд хүрлээ
17:25

Венесуелийн инфляцын түвшин оны эхнээс 1100 хувьд хүрсэн гэж Үндэсний ассамблейн гишүүн Анхель Альварадо мэдэгдлээ. Сарын өмнө 24.5 

Венесуелийн инфляц 1100 хувьд хүрлээ

Венесуелийн инфляцын түвшин оны эхнээс 1100 хувьд хүрсэн гэж Үндэсний ассамблейн гишүүн Анхель Альварадо мэдэгдлээ. Сарын өмнө 24.5 

»»
Тосонцэнгэл-Улиастай чиглэлийн замыг хаана
17:22

Тосонцэнгэл-Улиастай чиглэлийн 67 км хатуу хучилттай автозамын барилгын ажлыг хийж гүйцэтгэхдээ холбогдуулан зам хаахаар болжээ. 

Тосонцэнгэл-Улиастай чиглэлийн замыг хаана

Тосонцэнгэл-Улиастай чиглэлийн 67 км хатуу хучилттай автозамын барилгын ажлыг хийж гүйцэтгэхдээ холбогдуулан зам хаахаар болжээ. 

»»
Газрын тосны ханш өссөөр байна
17:21

“Брэнт” маркийн газрын тосны ханш өнөөдрийн байдлаар 66.8 ам.доллар  байна. Өнгөрсөн сарын сүүлчээр 60 ам.доллар дөнгөж давж байсан ханш 

Газрын тосны ханш өссөөр байна

“Брэнт” маркийн газрын тосны ханш өнөөдрийн байдлаар 66.8 ам.доллар  байна. Өнгөрсөн сарын сүүлчээр 60 ам.доллар дөнгөж давж байсан ханш 

»»
Хамгийн залуудаа Начин цолны болзол хангасан бөхчүүд...
17:03
Хүй долоон худагт хуушуур, худалдааны 210, Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд 400 цэг ажиллаж байна
16:37

Тулгар төр байгуулагдсаны 2228, Их монгол улс байгуулагдсаны 813 жил, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ойн Үндэсний их баяр наадмын үеэр Хүй 

Хүй долоон худагт хуушуур, худалдааны 210, Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд 400 цэг ажиллаж байна

Тулгар төр байгуулагдсаны 2228, Их монгол улс байгуулагдсаны 813 жил, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ойн Үндэсний их баяр наадмын үеэр Хүй 

»»
Наадмын эхний өдөр төв цэнгэлдэх орчимд зургаан хүүхэд төөрчээ
16:35

Төв цэнгэлдэх орчимд өнөөдөр 14:00 цагийн байдлаар зургаан хүүхэд төөрч, эцэг, эхчүүдэд таван хүүхдийг хүлээлгэж өгснийг Цагдаагийн байгууллагаас мэдээллээ.

Наадмын эхний өдөр төв цэнгэлдэх орчимд зургаан хүүхэд төөрчээ

Төв цэнгэлдэх орчимд өнөөдөр 14:00 цагийн байдлаар зургаан хүүхэд төөрч, эцэг, эхчүүдэд таван хүүхдийг хүлээлгэж өгснийг Цагдаагийн байгууллагаас мэдээллээ.

»»
Засгийн газрын удирдлагууд Хөдөлмөрийн баатарт хүндэтгэл үзүүллээ
16:20

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх болон ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ нар Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн соёрхолт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч Б.Шаравт хүндэтгэл үзүүллээ.

Засгийн газрын удирдлагууд Хөдөлмөрийн баатарт хүндэтгэл үзүүллээ

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх болон ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ нар Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн соёрхолт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч Б.Шаравт хүндэтгэл үзүүллээ.

»»
Хоолны хордлого, наршилтаас сэргийлье
16:07

Үндэсний их баяр наадмаар Эрүүл мэндийн бүх шатны байгууллага 24 цагийн жижиүүр гарган, өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байгаа юм.

Хоолны хордлого, наршилтаас сэргийлье

Үндэсний их баяр наадмаар Эрүүл мэндийн бүх шатны байгууллага 24 цагийн жижиүүр гарган, өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байгаа юм.

»»
Хатан хааны насны ханиараа сонгосон Европын хамгийн ядуу хунтайж
17:27

Хунтайж Филипп, Эдинбургийн герцог бараг бүхий л насаараа эхнэр II Элизабетынхаа сүүдэр дунд өнгөрөөсөн нэгэн юм. 

Хатан хааны насны ханиараа сонгосон Европын хамгийн ядуу хунтайж

Хунтайж Филипп, Эдинбургийн герцог бараг бүхий л насаараа эхнэр II Элизабетынхаа сүүдэр дунд өнгөрөөсөн нэгэн юм. 

»»
The Diplomat: Монгол Улс шинэ үеийг дахин цогцлоож чадах уу?
17:07

Монгол Улс АНУ-тай түншилснээр орчин үеийн ертөнц рүү хөтлөх зам дээрх өмнө нь тулгарсан саад бэрхшээлийг давж, 

The Diplomat: Монгол Улс шинэ үеийг дахин цогцлоож чадах уу?

Монгол Улс АНУ-тай түншилснээр орчин үеийн ертөнц рүү хөтлөх зам дээрх өмнө нь тулгарсан саад бэрхшээлийг давж, 

»»
Моннис компани түрүүлсэн бөхөд "Ниссан патрол" бэлэглэнэ
16:41

Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд түрүүлсэн бөхийг Тоёота компани урьд жилүүдэд “Ланд круйзер” автомашинаар байлдаг  байсан.

Моннис компани түрүүлсэн бөхөд

Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд түрүүлсэн бөхийг Тоёота компани урьд жилүүдэд “Ланд круйзер” автомашинаар байлдаг  байсан.

»»
Дүүрэн зорчигчтой Дарханы тендерийн автобус тормосгүй явсны улмаас аваар хийлээ, АТҮТ ажлаа хийе!!!
16:20

Азийн авто замын сүлжээний АН-3 чиглэлийн хамгийн их ачаалалтай хэсэг болох Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн авто замыг 4 эгнээ бүхий авто 

Дүүрэн зорчигчтой Дарханы тендерийн автобус тормосгүй явсны улмаас аваар хийлээ, АТҮТ ажлаа хийе!!!

Азийн авто замын сүлжээний АН-3 чиглэлийн хамгийн их ачаалалтай хэсэг болох Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн авто замыг 4 эгнээ бүхий авто 

»»
Наадмын сэрэмжлүүлэг зөвлөмжийг хүргэж байна
14:40

Зуны дэлгэр цаг ирж, Монгол түмний цэнгэл улсын их баяр наадам удахгүй эхлэх гэжбайна. Гэтэл жил бүрийн наадмын өдрүүдэд нийгмийн эрүүл мэндийн асуудлууд хурцаар тавигддаг.

Наадмын сэрэмжлүүлэг зөвлөмжийг хүргэж байна

Зуны дэлгэр цаг ирж, Монгол түмний цэнгэл улсын их баяр наадам удахгүй эхлэх гэжбайна. Гэтэл жил бүрийн наадмын өдрүүдэд нийгмийн эрүүл мэндийн асуудлууд хурцаар тавигддаг.

»»
С.Баяр номынхоо үргэлжлэлийг бичихээр дахин хорихийг зорино
14:21

С.Баяр хоригдож гарч ирээд “Жаран хоног, Жарны бутархай” номоо хэвлүүлж, уншигчдад хүргэсэн. Тэгвэл тэрээ наадмын дараа тус номынхоо 

С.Баяр номынхоо үргэлжлэлийг бичихээр дахин хорихийг зорино

С.Баяр хоригдож гарч ирээд “Жаран хоног, Жарны бутархай” номоо хэвлүүлж, уншигчдад хүргэсэн. Тэгвэл тэрээ наадмын дараа тус номынхоо 

»»
Халхын суут хөвүүн Р .Чойном энэ шүлгийг бичснээрээ шоронд хоригдон тарчилж өөд болжээ...
14:15
Наадмаар худалдаа, үйлчилгээ үзүүлэхэд хориглох зүйлс
14:04

Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газраас баяр наадмын үеэр худалдаа, үйлчилгээ үзүүлэхэд хориглох зүйлсийн жагсаалтыг гаргажээ.

Наадмаар худалдаа, үйлчилгээ үзүүлэхэд хориглох зүйлс

Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газраас баяр наадмын үеэр худалдаа, үйлчилгээ үзүүлэхэд хориглох зүйлсийн жагсаалтыг гаргажээ.

»»
Монгол эрдэмтэд хаягдал шилээр барилгын материал үйлдвэрлэлээ
13:12

Боловсрол соёл шинжлэх ухааны яамны Цөм хөтөлбөрийн 500 сая төгрөгийн санхүүжилтээр сүүлийн зургаан жилийн турш ажиллан ШУА-ийн Физик технологийн хүрээлэнгийн эрдэмтэн, судлаачид хаягдал шилийг боловсруулан байшингийн дулаалга хийсэн байна. 

Монгол эрдэмтэд хаягдал шилээр барилгын материал үйлдвэрлэлээ

Боловсрол соёл шинжлэх ухааны яамны Цөм хөтөлбөрийн 500 сая төгрөгийн санхүүжилтээр сүүлийн зургаан жилийн турш ажиллан ШУА-ийн Физик технологийн хүрээлэнгийн эрдэмтэн, судлаачид хаягдал шилийг боловсруулан байшингийн дулаалга хийсэн байна. 

»»
Хамгийн өндөр цалинтай улс төрчид
12:42

Энэ талын мэдээлэл нь 2018 оны баримтынх бөгөөд энэ жил дуусаагүй учраас энэ мэдээлэл шинэчлэгдээгүй байна. 

Хамгийн өндөр цалинтай улс төрчид

Энэ талын мэдээлэл нь 2018 оны баримтынх бөгөөд энэ жил дуусаагүй учраас энэ мэдээлэл шинэчлэгдээгүй байна. 

»»
Аянга бууснаас нэг айлын 1300 гаруй мал хорогджээ
11:29

Өчигдөр /2019.07.10/ Архангай аймгийн Цэцэрлэг сумын Хужирт багт усархаг бороо орж, аянга буусан байна. 

Аянга бууснаас нэг айлын 1300 гаруй мал хорогджээ

Өчигдөр /2019.07.10/ Архангай аймгийн Цэцэрлэг сумын Хужирт багт усархаг бороо орж, аянга буусан байна. 

»»
Ороо морьд /өгүүллэг/
11:20

Зохиолч: Н.Тайванжаргал 

Ороо морьд /өгүүллэг/

Зохиолч: Н.Тайванжаргал 

»»
Владимир Зеленский өртөг өндөртэй тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалжээ
11:08

Украины ерөнхийлөгч Владимир Зеленский наймдугаар сарын 24-нд болох тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалсан гэдгээ мэдэгдлээ. 

Владимир Зеленский өртөг өндөртэй тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалжээ

Украины ерөнхийлөгч Владимир Зеленский наймдугаар сарын 24-нд болох тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалсан гэдгээ мэдэгдлээ. 

»»
Баяр наадмаар зөөврийн болон шугамын худгуудын ажиллах хуваарь
10:41

Улаанбаатар хотын ус сувгийн удирдах газар нь нийслэл Улаанбаатар хотын нийт хүн амыг унд ахуйн усаар хангаж, гарсан бохир усыг нь татан 

Баяр наадмаар зөөврийн болон шугамын худгуудын ажиллах хуваарь

Улаанбаатар хотын ус сувгийн удирдах газар нь нийслэл Улаанбаатар хотын нийт хүн амыг унд ахуйн усаар хангаж, гарсан бохир усыг нь татан 

»»
Цагдаагийн албан хаагчид өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжлээ
10:38

Цагдаагийн ерөнхий газрын даргын баталсан Улсын баяр наадмын үеийн хэв журмын хамгаалалтын төлөвлөгөө, алба хаагчийн ажил үүргийн 

Цагдаагийн албан хаагчид өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжлээ

Цагдаагийн ерөнхий газрын даргын баталсан Улсын баяр наадмын үеийн хэв журмын хамгаалалтын төлөвлөгөө, алба хаагчийн ажил үүргийн 

»»
Өнөөдөр Монгол Улсын төрийн далбааны өдөр
10:23

Өнөөдөр Монгол Улсын төрийн далбааны өдөр тохиож байна.

Өнөөдөр Монгол Улсын төрийн далбааны өдөр

Өнөөдөр Монгол Улсын төрийн далбааны өдөр тохиож байна.

»»
WeChat-аар дамжуулж Түвдийг эзлэх нь
14:16

Цахим хувьсгал нь аливаа мэдээ мэдээллийг бусдад дамжуулах, нэг нэгтэйгээ холбоо барих зэргээр хүн төрөлхтний хамгийн чухал хэрэгцээнд тулгуурласан хувьсгал юм. 

WeChat-аар дамжуулж Түвдийг эзлэх нь

Цахим хувьсгал нь аливаа мэдээ мэдээллийг бусдад дамжуулах, нэг нэгтэйгээ холбоо барих зэргээр хүн төрөлхтний хамгийн чухал хэрэгцээнд тулгуурласан хувьсгал юм. 

»»
Европын хамгийн том алмаз Архангельск мужаас олджээ
11:21

Европоос олдсон хамгийн томд тооцогдож, 222,09 каратын алмаз ОХУ-ын Архангельск мужийн В.Грибийн нэрэмжит уурхайгаас олдсон тухай ТАСС агентлаг мэдээллээ. 

Европын хамгийн том алмаз Архангельск мужаас олджээ

Европоос олдсон хамгийн томд тооцогдож, 222,09 каратын алмаз ОХУ-ын Архангельск мужийн В.Грибийн нэрэмжит уурхайгаас олдсон тухай ТАСС агентлаг мэдээллээ. 

»»
Д.Трампын жиргээнүүдийг зэмлэн буруушаажээ
09:36

ЛОНДОН. /BBC/. АНУ-ын Конгрессын танхимын өнгөт арьст ардчилсан намын гишүүдийн талаарх тус улсын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын жиргээнүүдийг Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалд нэр дэвшигчид зэмлэн буруушаасан байна.

Д.Трампын жиргээнүүдийг зэмлэн буруушаажээ

ЛОНДОН. /BBC/. АНУ-ын Конгрессын танхимын өнгөт арьст ардчилсан намын гишүүдийн талаарх тус улсын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын жиргээнүүдийг Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалд нэр дэвшигчид зэмлэн буруушаасан байна.

»»
Ромд 36 жилийн өмнө сураггүй болсон охины мөрөөр ажиллаж буй хүмүүс хоёр хүний араг яс олжээ
15:28

Ром хотын тайлагдаагүй байгаа нууцуудын нэг нь 1983 онд сураггүй болсон 15 настай Эмануэла Орланди охины хэрэг юм.

Ромд 36 жилийн өмнө сураггүй болсон охины мөрөөр ажиллаж буй хүмүүс хоёр хүний араг яс олжээ

Ром хотын тайлагдаагүй байгаа нууцуудын нэг нь 1983 онд сураггүй болсон 15 настай Эмануэла Орланди охины хэрэг юм.

»»
Венесуелийн инфляц 1100 хувьд хүрлээ
17:25

Венесуелийн инфляцын түвшин оны эхнээс 1100 хувьд хүрсэн гэж Үндэсний ассамблейн гишүүн Анхель Альварадо мэдэгдлээ. Сарын өмнө 24.5 

Венесуелийн инфляц 1100 хувьд хүрлээ

Венесуелийн инфляцын түвшин оны эхнээс 1100 хувьд хүрсэн гэж Үндэсний ассамблейн гишүүн Анхель Альварадо мэдэгдлээ. Сарын өмнө 24.5 

»»
The Diplomat: Монгол Улс шинэ үеийг дахин цогцлоож чадах уу?
17:07

Монгол Улс АНУ-тай түншилснээр орчин үеийн ертөнц рүү хөтлөх зам дээрх өмнө нь тулгарсан саад бэрхшээлийг давж, 

The Diplomat: Монгол Улс шинэ үеийг дахин цогцлоож чадах уу?

Монгол Улс АНУ-тай түншилснээр орчин үеийн ертөнц рүү хөтлөх зам дээрх өмнө нь тулгарсан саад бэрхшээлийг давж, 

»»
Владимир Зеленский өртөг өндөртэй тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалжээ
11:08

Украины ерөнхийлөгч Владимир Зеленский наймдугаар сарын 24-нд болох тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалсан гэдгээ мэдэгдлээ. 

Владимир Зеленский өртөг өндөртэй тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалжээ

Украины ерөнхийлөгч Владимир Зеленский наймдугаар сарын 24-нд болох тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалсан гэдгээ мэдэгдлээ. 

»»
Тутанхамоны толгойн баримал зургаан сая доллараар зарагдав
15:47

Гурван мянган жилийн настай барималыг баасанд гарагт Лондон хотноо Кристигийн дуудлага худалдаагаар оруулсан юм.

Тутанхамоны толгойн баримал зургаан сая доллараар зарагдав

Гурван мянган жилийн настай барималыг баасанд гарагт Лондон хотноо Кристигийн дуудлага худалдаагаар оруулсан юм.

»»
Зеленский Путинтэй уулзах санал тавьжээ
14:29

 

Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский ОХУ-ын төрийн тэргүүн Владимир Путинтэй Минск хотод уулзахыг санал болгож, уг уулзалтыг АНУ, Их Британи, Герман, Франц зуучлах ёстой гэж мэдэгджээ.

 

Зеленский Путинтэй уулзах санал тавьжээ

 

Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский ОХУ-ын төрийн тэргүүн Владимир Путинтэй Минск хотод уулзахыг санал болгож, уг уулзалтыг АНУ, Их Британи, Герман, Франц зуучлах ёстой гэж мэдэгджээ.

 

»»
Амьд хонин гүрвэл идсэн залуу 10 хоногийн дараа нас баржээ
17:51

Австрали улсад 34 настай залуу Дэвид Доуэлл мөрий тавьж, амьд хонин гүрвэл идсэнээс болж арав  хоногийн дараа нас барсан байна.

Амьд хонин гүрвэл идсэн залуу 10 хоногийн дараа нас баржээ

Австрали улсад 34 настай залуу Дэвид Доуэлл мөрий тавьж, амьд хонин гүрвэл идсэнээс болж арав  хоногийн дараа нас барсан байна.

»»
АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Майк Помпео бие хамгаалагчдаараа хоол зөөлгөсөн хэрэгт шалгагдаж байна
17:13

АНУ-ын гадаад бодлогын тэргүүн Майк Помпео татвар төлөгчдийн мөнгөөр санхүүждэг бие хамгаалагчдаа үндсэн зориулалтаас нь өөр зорилгод ашигласан хэргээр шалгагдаж байгааг CNN олж мэдээлжээ.

АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Майк Помпео бие хамгаалагчдаараа хоол зөөлгөсөн хэрэгт шалгагдаж байна

АНУ-ын гадаад бодлогын тэргүүн Майк Помпео татвар төлөгчдийн мөнгөөр санхүүждэг бие хамгаалагчдаа үндсэн зориулалтаас нь өөр зорилгод ашигласан хэргээр шалгагдаж байгааг CNN олж мэдээлжээ.

»»
АНУ Тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэлээ
16:03

Долоодугаар сарын дөрөвний өдөр АНУ Тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэлээ. Энэ өдөр Америк даяар ёслолын буудлага 

АНУ Тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэлээ

Долоодугаар сарын дөрөвний өдөр АНУ Тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэлээ. Энэ өдөр Америк даяар ёслолын буудлага 

»»
Хятадууд зарим орны ардчилсан тогтолцоонд нөлөөлөх болсныг харуулсан судалгаа гарчээ
15:08

БНХАУ-ын Коммунист нам дэлхий дахин дахь Хятадын нөлөөг өргөжүүлэхийн тулд тэдний эдийн засгаас хэт хамааралтай орнуудын ардчиллын уламжлалыг нураах оролдлогыг эрчимтэй хийж байна.

Хятадууд зарим орны ардчилсан тогтолцоонд нөлөөлөх болсныг харуулсан судалгаа гарчээ

БНХАУ-ын Коммунист нам дэлхий дахин дахь Хятадын нөлөөг өргөжүүлэхийн тулд тэдний эдийн засгаас хэт хамааралтай орнуудын ардчиллын уламжлалыг нураах оролдлогыг эрчимтэй хийж байна.

»»
В.Путин Ромын нисэх онгоцны буудалд Сильвио Берлусконитой уулзжээ
12:39

Италид хийсэн айлчлалынх нь албан ёсны хөтөлбөр дууссаны дараа ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин эртний анд найз болох тус улсын Ерөнхий сайд асан, “Урагшаа, Итали” намын дарга Сильвио Берлусконитой Ромын нисэх онгоцны буудалд уулзжээ.

В.Путин Ромын нисэх онгоцны буудалд Сильвио Берлусконитой уулзжээ

Италид хийсэн айлчлалынх нь албан ёсны хөтөлбөр дууссаны дараа ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин эртний анд найз болох тус улсын Ерөнхий сайд асан, “Урагшаа, Итали” намын дарга Сильвио Берлусконитой Ромын нисэх онгоцны буудалд уулзжээ.

»»
Оны сүүлээр АНУ, БНХАУ тохиролцоонд хүрч магадгүй
16:55

АНУ, Хятадын хоорондын худалдааны дайнд цэг тавих хэлэлцээр энэ оны эцсээр эсвэл ирэх жилийн эхээр хийгдэж магадгүй 

Оны сүүлээр АНУ, БНХАУ тохиролцоонд хүрч магадгүй

АНУ, Хятадын хоорондын худалдааны дайнд цэг тавих хэлэлцээр энэ оны эцсээр эсвэл ирэх жилийн эхээр хийгдэж магадгүй 

»»
ОХУ СЕРБИД ЗЭЭЛ ОЛГОНО
16:58

ОХУ Сербид 172 сая гаруй еврогийн зээл олгох гэрээг бэлдэж байна гэж Сербид суугаа Оросын Элчин сайд Александр Ботсан 

ОХУ СЕРБИД ЗЭЭЛ ОЛГОНО

ОХУ Сербид 172 сая гаруй еврогийн зээл олгох гэрээг бэлдэж байна гэж Сербид суугаа Оросын Элчин сайд Александр Ботсан 

»»
Далай Лам хэлсэн үгэндээ уучлал гуйв
14:44

Төвөдийн Буддын шашны тэргүүн арван дөрөвдүгээр Далай лам өнгөрсөн долоо хоногт "BBC" сувгийн сэтгүүлчтэй ярилцахдаа хэлсэн зарим үгнийхээ төлөө уучлал гуйжээ.

Далай Лам хэлсэн үгэндээ уучлал гуйв

Төвөдийн Буддын шашны тэргүүн арван дөрөвдүгээр Далай лам өнгөрсөн долоо хоногт "BBC" сувгийн сэтгүүлчтэй ярилцахдаа хэлсэн зарим үгнийхээ төлөө уучлал гуйжээ.

»»
ОРОСЫН 14 ШУМБАГЧ ГҮНИЙ УСНЫ АППАРАТАД ГАЛ ГАРСНААС БОЛЖ АМИА АЛДЖЭЭ
13:08

ОХУ-ын тэнгисийн цэргийн 14 шумбагч гүний усны судалгааны төв болох аппаратад гал гарсанаас болж амиа алдсан тухай 

ОРОСЫН 14 ШУМБАГЧ ГҮНИЙ УСНЫ АППАРАТАД ГАЛ ГАРСНААС БОЛЖ АМИА АЛДЖЭЭ

ОХУ-ын тэнгисийн цэргийн 14 шумбагч гүний усны судалгааны төв болох аппаратад гал гарсанаас болж амиа алдсан тухай 

»»
Сингапур шинэ үеийн арми бэлтгэхэд 296 сая ам.доллар зарцуулна
12:07

Сингапур зэвсэгт хүчнээ дасгалжуулж сургахад зориулсан шинэ үеийн ухаалаг байгууламж байгуулахад 400 сая сингапур доллар (296 сая ам.доллар) зарцуулахаар төлөвлөж байна.

Сингапур шинэ үеийн арми бэлтгэхэд 296 сая ам.доллар зарцуулна

Сингапур зэвсэгт хүчнээ дасгалжуулж сургахад зориулсан шинэ үеийн ухаалаг байгууламж байгуулахад 400 сая сингапур доллар (296 сая ам.доллар) зарцуулахаар төлөвлөж байна.

»»
Иран цөмийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчжээ
13:56

Иран улс 2015 онд дэлхийн томоохон гүрнүүдтэй байгуулсан цөмийн гэрээнд заасан "баяжуулсан ураны овоолгын хязгаар"-ыг давсан гэж тус улсын Гадаад хэргийн сайд Мохаммад Жавад Зариф даваа гарагт мэдэгдсэнийг “ISNA” агентлаг иш татан уламжилжээ.

Иран цөмийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчжээ

Иран улс 2015 онд дэлхийн томоохон гүрнүүдтэй байгуулсан цөмийн гэрээнд заасан "баяжуулсан ураны овоолгын хязгаар"-ыг давсан гэж тус улсын Гадаад хэргийн сайд Мохаммад Жавад Зариф даваа гарагт мэдэгдсэнийг “ISNA” агентлаг иш татан уламжилжээ.

»»
The HU - Yuve Yuve Yu
14:10
Төв цэвэрлэх байгууламж ба лагийн үнэр
15:45

Барилгын салбарын хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын талаар мэдээллийг тогтмол хүргэх зорилгоор "БАРИЛГЫН МЭДЭЭЛЭЛ" цуврал нэвтрүүлэг гарчээ. Энэ удаа ТӨВ ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖ БА ЛАГИЙН ҮНЭР сэдвээр бэлтгэсэн байна.

Төв цэвэрлэх байгууламж ба лагийн үнэр

Барилгын салбарын хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын талаар мэдээллийг тогтмол хүргэх зорилгоор "БАРИЛГЫН МЭДЭЭЛЭЛ" цуврал нэвтрүүлэг гарчээ. Энэ удаа ТӨВ ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖ БА ЛАГИЙН ҮНЭР сэдвээр бэлтгэсэн байна.

»»
Backstreet Boys хамтлаг I Want It That Way дуугаа шинэчлэн цацав
17:43

Ерээд оны залуусын шүтээн болж байсан Backstreet Boys хамтлаг Millenium  цомгийнхоо 20 жилийн ойд зориулан тус цомогийн хит дуу болох I Want It That Way дуугаа шинэчлэн фенүүддээ бэлэг барьжээ. 

Backstreet Boys хамтлаг I Want It That Way дуугаа шинэчлэн цацав

Ерээд оны залуусын шүтээн болж байсан Backstreet Boys хамтлаг Millenium  цомгийнхоо 20 жилийн ойд зориулан тус цомогийн хит дуу болох I Want It That Way дуугаа шинэчлэн фенүүддээ бэлэг барьжээ. 

»»
Б Содномдаржааг яргалж, эрүүдэн шүүж буй бичлэг
13:35

С.Зоригийг хөнөөсөн хэргээр ялтан болсон Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүж, яргалж буй бичлэгийн хэсгээс МҮОНТелевиз нэвтрүүлснийг хүргэж байна.

Б Содномдаржааг яргалж, эрүүдэн шүүж буй бичлэг

С.Зоригийг хөнөөсөн хэргээр ялтан болсон Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүж, яргалж буй бичлэгийн хэсгээс МҮОНТелевиз нэвтрүүлснийг хүргэж байна.

»»
"Миний ажлын өрөө" нэвтрүүлэгийн энэ удаагийн дугаарт "Shinsegae Mongolia Med” компанийн захирал Ц.Жадамбаа оролцлоо
10:11

Ц.Жадамбаа Солонгосын засгийн газрын тэтгэлгээр Сөүлийн Үндэсний Их сургуульд Мэдээлэл технологийн бодлого төлөвлөлтийн инженер мэргэжлээр магистрын зэрэг хамгаалаад удаагүй байгаа юм.

Ц.Жадамбаа Солонгосын засгийн газрын тэтгэлгээр Сөүлийн Үндэсний Их сургуульд Мэдээлэл технологийн бодлого төлөвлөлтийн инженер мэргэжлээр магистрын зэрэг хамгаалаад удаагүй байгаа юм.

»»
Батлан хамгаалахын сайдаа Цэргийн хөгжмийн сургуулиа анхаараачээ
13:32
"3 сая инээд" шоуны шилдэг оролцогч нар
19:00

Боловсрол телевизийн бэлтгэн үзэгчдийн хүртээл болгодог "3 сая инээд" шоу нэвтрүүлгийн шилдэг оролцогчдын үзүүлбэрийг хүргэе.

Боловсрол телевизийн бэлтгэн үзэгчдийн хүртээл болгодог "3 сая инээд" шоу нэвтрүүлгийн шилдэг оролцогчдын үзүүлбэрийг хүргэе.

»»
Богд асар ХХК-ийн газрыг зохион байгуулалттайгаар "дээрэмдэв" үү?
10:33
Ц.Сандуй зохион байгуулалттайгаар "Туурайн Төвөргөөн" ХХК-д газар давхцуулж олгосон уу?
15:38
УЛААН БАЛ- Ж.БААТАР
11:03
Жүжигчин Дашийн Гомбожав – Хөрөг нэвтрүүлэг
11:23
С.Зоригийн Монголчуудад үлдээсэн захиас...
10:10

Сэтгүүлч Бүдрагчаагийн Оюунчимэгийн "Уулзах цаг" нэвтрүүлэг \1990 он\-ээс ишлэл бэлтгэн, Монголын Ардчилсан хувьсгалын удирдагч С.Зоригийн Монголчуудад үлдээсэн захиасыг хүргэж байна.

С.Зоригийн Монголчуудад үлдээсэн захиас...

Сэтгүүлч Бүдрагчаагийн Оюунчимэгийн "Уулзах цаг" нэвтрүүлэг \1990 он\-ээс ишлэл бэлтгэн, Монголын Ардчилсан хувьсгалын удирдагч С.Зоригийн Монголчуудад үлдээсэн захиасыг хүргэж байна.

»»
ЦЕНЗУРГҮЙ СУРВАЛЖЛАГА: ТАВАНТОЛГОЙГ АВАХ ОЛИГАРХУУДЫН НУУЦ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ
17:01
"Говийн зэрэглээ" Болсон явдал
08:16
ЗОРИГИЙН ХЭРЭГ: ХЭРГИЙГ ЯАРАЛТАЙ ШИЙДЭХ БОЛСОН ШАЛТГААН ...
13:56
Ц.Нямдорж: Гаднын улс энэ хэрэгт санаа зовж байхад тусгай хороо байгуулж хурдан шийдэх ёстой
14:38
“The Grand Tour” гурав дахь улирлын дугаараа Монголд бэлтгэжээ
11:52

Авто, мото спорт, адал явдал сонирхогчдын шимтэн үзэх дуртай Их Британийн “The Grand Tour” бодит шоу нэвтрүүлэг гурав дахь улирлын дугаараа Монгол Улсад бэлтгэжээ. 

“The Grand Tour” гурав дахь улирлын дугаараа Монголд бэлтгэжээ

Авто, мото спорт, адал явдал сонирхогчдын шимтэн үзэх дуртай Их Британийн “The Grand Tour” бодит шоу нэвтрүүлэг гурав дахь улирлын дугаараа Монгол Улсад бэлтгэжээ. 

»»
Шилдэг 243 бичлэг 10 минутанд
08:41
ВИДЕО ҮЗЭГ 62 Б.Мөнхдөл: Авилга, төрийн дээр нам байгаа тогтолцоо улс орны хөгжлийг ухрааж байна
12:55
УЛААН БАЛ- Ж.БЯМБАДОРЖ
16:43











redtube

hd porn

bokep

indo bokep

daily hd porn

porno pornici xxx video
x brozers casual teen sex
amazing porn ever Shower Sex CrÃmeux de dÃpôt Playa trÃo con Chloe mother jerks off son
bisexual Sex Videos Russen Porno Aletta Ocean Butt Fucked Hard AltenSex Geiler Hausbesuch Porno kostenlose vaginavidios
Free Mobile Sex Xvideos Deutsche Pornos Große threeesome Porno Lustige Bayerische Porno Brunette Lesbian Teens Anal Fucked Daughter Gets Messy Facial Cumshot

bolod.mn logo
RSS Feeds | | |
. 2005-2017 Bolod ү . ү . Developed by: " ү"