Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |
НҮҮР ХУУДАС УЛС ТӨР ЭДИЙН ЗАСАГ ДЭЛХИЙ ДАХИНД УРЛАГ СПОРТ ЗӨВЛӨГӨӨ ТЕХНОЛОГИ ЯРИЛЦЛАГА ХҮМҮҮС ШАР МЭДЭЭ ШАШИН НИЙГЭМ
Фото мэдээ / Видео / Шинэ зар / Шинэ ном / Сэтгэл зүй / Оддын амьдрал / Судалгаа / Иргэдийн захидал / Өгүүллэг / Зурхай / Онигоо / Хууль
|

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (63353)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (41604)
» Гранд плаза (42552)
» Боса (18347)
» БӨМБӨГӨР ХТ (42101)
» Замбала (29046)
» Метромолл (33983)
» Миний дэлгүүр (43712)
» Эвридэй (26344)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (47373)
» Хар Хорин зах (31043)
» Хүчит Шонхор ХТ (40823)
» ТОСА ХТ (24781)
» Скай их дэлгүүр (22648)
» Сандэй плаза (36118)
» Нарантуул ОУХТ (43202)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (34021)
» НОМИН (37701)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (29206)
» Оргил худалдааны төв (29264)
» Next Center (25898)
» E-mart (4846)
» БСБ (13416)
» БАРС ХТ (24543)
» UB MART (31440)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» БАГАНУУР (34737)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (30197)
» ХАН УУЛ (33706)
» СҮХБААТАР (30203)
» НАЛАЙХ (29644)
» БАГАХАНГАЙ (24472)
» БАЯНГОЛ (32025)
» БАЯНЗҮРХ (32062)
» СОНГИНОХАЙРХАН (35260)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (23322)
» ГААЛЬ (39878)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (50517)
» ИНЕГ-МИАТ (43354)
» ММСУХ- Морин спорт (12929)
» Монголын Дарцын холбоо (22932)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (33376)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (27032)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (42423)
» МСНЭ (21155)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (29741)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (28897)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (41195)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (36658)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (31734)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (16523)
» МҮЭХ (29220)
» МҮХАҮТ (24604)
» МҮОНРТ (29194)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (22534)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (12209)
» ШШГЕГ (27877)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (40772)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (26723)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (19162)
» Чөлөөт Бүс (26903)
» ЦЕГ (40390)
» Цахилгаан тээвэр (24492)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (30466)
» Цөмийн энергийн газар (22521)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (25435)
» ХХЕГ (22946)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (27350)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (26588)
» УМБГ (22457)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (22196)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (25714)
» УРЛАГ- УДБЭТ (23983)
» ТАГНУУЛ (49558)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (35572)
» ТӨМӨР ЗАМ (44076)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (21078)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (26271)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (9031)
» НИТХ (2936)
» Нийгмийн даатгал (26390)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (22163)
» НАББҮХ (20761)
» НҮБ (20957)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (44877)
» Авто тээврийн газар (27466)
» ОБЕГ (31968)
» Үндэсний Дата Төв (18915)
» ҮТЕГ (20806)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (22083)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (20498)
» ГАЗАР ХАШАА (47936)
» ГАНДИРС (13406)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (26188)
» Барилгын материал (19101)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (12869)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (26972)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (68649)
» БАРИЛГА (50993)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (31416)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (11814)
» МУУ МЭДЭЭ (37762)
» ЭКО КОНСТРАКШН (29434)
» ШИНЭ БАЙР (48031)
» ЦАСТ ИМПЕКС (23528)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (10725)
» Тахилт өндөр уул (20458)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (29347)
» АВЗАГА ТРЕЙД (26323)
» Пума констракшн (21753)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (42199)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (44061)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (22365)
» ГОЛОМТ (32048)
» ББСБ (22135)
» БАНК САНХҮҮ (31397)
» БАНК (25898)
» МУУ МЭДЭЭ (29175)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (20711)
» МОНГОЛ БАНК (33849)
» МОНГОЛ ШУУДАН (21424)
» ЭРЭЛ (20800)
» ЧИНГИС ХААН (21093)
» ХЗХ (23941)
» ХХБ (22171)
» ХАДГАЛАМЖ (25049)
» ХАС (24697)
» ХААН (33082)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (25595)
» УЛААНБААТАР БАНК (24590)
» ТРАНС (20661)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (35766)
» Тээвэр хөгжлийн банк (22386)
» САЙН МЭДЭЭ (24503)
» НАЙМАН ШАРГА (42750)
» АНОД (26596)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (10538)
» КАПИТРОН (20364)
» КАПИТАЛ (23074)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (20499)
» ҮНЭ ХАНШ (32348)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (20132)
» БААР- ДОРГИО (29089)
» Бусад (22162)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (32360)
» Жура ресторан (20077)
» МЕТРОПОЛИС (12463)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (10780)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (12019)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (12420)
» СТЕЛЛА (18318)
» СТРИНГС КЛУБ (10714)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (22973)
» АМРИТА (11535)
» The Bull (18602)
» RIVER SOUND (19326)
» Loving hut (18362)
» HOLLYWOOD (18645)
» САУН МАССАЖ (28560)
» SS клуб (19933)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (446133)
» ЗУРХАЙ (862390)
» ЗАР (500439)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (955797)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (27523)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (30684)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (58030)
» ХУУЛЬ (458275)
» ХООЛНЫ ЖОР (201765)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (61803)
» СУРГАМЖ (23424)
» СОНЖОО (89538)
» Сэтгэл зүй (373807)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (12017)
» ПИ АР (41571)
» РЕКЛАМ (32819)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (25127)
» Дартс (19623)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (172158)
» ГАДААД МЭДЭЭ (914513)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (637698)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (520435)
» Их хуралдай (24838)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (335483)
» МЭДЭЭ АЙМААР (120021)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (67608)
» ЦУНАМИ (19270)
» Цөмийн хаягдал (20121)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (34218)
» ХҮНС (22160)
» ФАКС МЭДЭЭ (23828)
» ФОТО МЭДЭЭ (767703)
» УРЛАГ (787212)
» ТЕХНОЛОГИ (639104)
» ТВ МЭДЭЭ (36240)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (49487)
» ТОДРУУЛГА (24237)
» СЕКС (1043567)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (32755)
» СУДАЛГАА (362157)
» СОНИН ХАЧИН (251620)
» СПОРТ (792361)
» СКАНДАЛ (28653)
» НИЙТЛЭЛ (143621)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (303193)
» Өвөр Монголын мэдээ (21940)
» NEWS /Russia/ (23263)
» NEWS /English/ (22181)
» NEWS /China/ (28702)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (778761)
» УЛС ТӨР (779933)
» УРЛАГ (779775)
» СПОРТ (778616)
» НИЙГЭМ (779785)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (29916)
» БСШУЯ (33007)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (31587)
» БОАЖЯ (22615)
» ЗТБХБ (19327)
» ЯАМ (20525)
» ЭМЯ (26157)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (20465)
» ХХААХҮЯ (19396)
» САНГИЙН ЯАМ (22285)
» НХХЯ (21547)
» ҮХЯ (10256)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (18722)
» ХЗДХЯ (19267)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (24956)
» ГЯЛС ТӨВ (15739)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (22521)
» МОНОС (25460)
» Мөнх-Үйлстэн (17374)
» ЯТТ 103 (21427)
» ЭМИЙН САН (37017)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (21215)
» ЭМНЭЛЭГ (47886)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (26238)
» ЭХ НЯЛХАС (26885)
» ЭРYYЛ МЭНД (97564)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (118094)
» Шинжлэх ухаан (17859)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (22488)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (20351)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (16515)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (21677)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (19037)
» СОНГОДО эмнэлэг (27248)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (12810)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (574153)
» НОМ (23764)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (658970)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (40236)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (26691)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (48511)
» БОЛОД.М Утга зохиол (38783)
» БОЛОД.М Нийтлэл (34236)
» ИЛТГЭЛҮҮД (31418)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (548280)
» ЯРИЛЦЛАГА (740335)
» Ц.Мянганбаяр (27288)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (122018)
» ХҮМҮҮС (650171)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (95737)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (31259)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (72462)
» С.Жавхлан /дуучин/ (32369)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (767068)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (23954)
» Л.Гантөмөр /АН/ (22590)
» Л.Гансүх АН (22725)
» Л.Гүндалай АН (23783)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (22043)
» Д.Дондог (19172)
» Д.Дорлигжав /АН/ (23240)
» Д.Дамба-Очир (21936)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (23007)
» Д.Ганхуяг (23016)
» Д.Балдан-Очир (19870)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (29270)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (20297)
» Д.Зоригт /МАН/ (25431)
» Д.Зоригт /АН/ (19348)
» Д.Загджав МАН (22780)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (19945)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (25412)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (19990)
» Д.Хаянхярваа (22863)
» Д.Тэрбишдагва (24795)
» Д.Нямхүү (21443)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (17659)
» Д.Арвин (25125)
» Д.Одбаяр /МАН/ (22873)
» Д.Одхүү АН (21615)
» Д.Очирбат (23621)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (23579)
» Г.Батхүү АН (26605)
» Г.БАЯРСАЙХАН (24708)
» Г.Занданшатар /МАН/ (22765)
» Г.Мөнхбаяр (24106)
» Г.Шийлэгдамба МАН (21358)
» Г.Уянга (23842)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (25595)
» Баабар (22937)
» Батж.Батбаяр /АН/ (22678)
» Б.Баттулга (18786)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (29623)
» Б.Чойжилсүрэн (24467)
» Б.Наранхүү АН (19199)
» Б.Нямтайшир (21590)
» З.Энхболд (26893)
» З.Алтай (22285)
» Ж.Батзандан (21058)
» Ж.Батсуурь (24528)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (23193)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (22218)
» Ж.Энхбаяр (24550)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (23829)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (21270)
» М.Зоригт / ИЗН/ (24684)
» М.Энхболд МАН (26171)
» М.Энхсайхан (26265)
» М.Сономпил (17688)
» Я.Батсуурь (20773)
» Э.Батүүл (39230)
» Э.Мөнх-Очир (22359)
» Ш.Сайхансамбуу (28451)
» Ч.Хүрэлбаатар (23241)
» Ч.Улаан (23218)
» Ч.Сайханбилэг (26202)
» Ц.Даваасүрэн (24146)
» Ц.Дашдорж (20618)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (24787)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (21110)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (12245)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (25631)
» Ц.Элбэгдорж АН (31665)
» Ц.Шинэбаяр (25294)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (21223)
» Ц.Цэнгэл (22741)
» Ц.Сэдванчиг (20456)
» Ц.Нямдорж МАН (30353)
» Ц. Оюунгэрэл (23178)
» Х.Болорчулуун (18962)
» Х.Бадамсүрэн (19937)
» Х.Баттулга АН (31567)
» Х.БАДАМСҮРЭН (19922)
» Х.Жекей (19653)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (25678)
» Х.Наранхүү (20655)
» УЛС ТӨРЧ (40687)
» У.Барсболд /МАН/ (18974)
» У.Хүрэлсүх МАН (25586)
» Т.Ганди (22892)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (23029)
» Т.Энхтайван (18503)
» Сү.Батболд (25129)
» Су.Батболд МАН (21901)
» С.Ламбаа /АН/ (22300)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (21110)
» С.Ганбаатар (24248)
» С.Баяр МАН (31706)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (29406)
» С.Бямбацогт (25672)
» С.Эрдэнэ АН (27809)
» С.Оюун (26443)
» Р.Гончигдорж (25194)
» Р.Содхүү (23452)
» Р.Раш (24298)
» Р.Амаржаргал /АН/ (25483)
» Н.Ганбямба (23926)
» Н.Болормаа (23447)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (29557)
» Н.Баяртсайхан (20287)
» Н.Энхбаяр (51306)
» Н.ЭНХБОЛД (24540)
» Н.Удвал МАХН (22642)
» Н.Номтойбаяр МАН (28340)
» Н.Алтанхуяг АН (29794)
» А.Мөнхбат МЗХ (18146)
» А.Тлейхан (19504)
» Ё.ОТГОНБАЯР (23957)
» О.Магнай (21158)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (15594)
» О.Чулуунбат (23326)
» П.Алтангэрэл АН (19783)
» Ө.Энхтүвшин МАН (22569)
» Ч.Ганхуяг (23560)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (48322)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (30708)
» Гал үндэстэн (20634)
» БХЯ Цэрэг (19980)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (39401)
» ЗАСАГ ДАРГА (19864)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (24716)
» МАХН /new/ (22477)
» МҮАН нам (17837)
» ЭЛЧИН (20036)
» УЛС ТӨР (800205)
» УИХ-дарга (20631)
» УИХ (38843)
» Төлбөртэй (2928)
» Тєрийн ордон (20528)
» Нам- Монголын консерватив нам (7139)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (17974)
» НАМОХ /МАСОХ/ (17967)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (20890)
» НАМ-НН (18133)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (45406)
» НАМ - МАН (33988)
» НАМ (37221)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (18020)
» Өргөдлийн байнгын хороо (203)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (22413)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (19856)
» ГАШУУН СУХАЙТ (18557)
» ГАЦУУРТ ХХК (26945)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (23641)
» БАГАНУУР (19506)
» БОРОО ГОУЛД (26150)
» БОРОО ОРД (18867)
» БҮРЭН ХААН ОРД (9373)
» МАРДАЙ (21340)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (27181)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (21927)
» МОНГОЛ ГАЗАР (18572)
» МОНГОЛ 999 (18479)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (10459)
» Энержи ресурс (21680)
» ЭРДЭНЭТ (29464)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (19188)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (27643)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (26947)
» Чалко (16576)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (10207)
» ЦАГААН СУВАРГА (19698)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (18817)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (90571)
» УУЛ УУРХАЙ (69657)
» УРАН (22545)
» ТАВАНТОЛГОЙ (35845)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (20019)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (20891)
» РИО ТИНТО (21659)
» НИНЖА (21770)
» Нийтлэлч Болормаа (3030)
» НАРИЙН СУХАЙТ (19096)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (18416)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (25159)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (18764)
» АЖНАЙ (21998)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (21041)
» Арева “Кожеговь” (14516)
» ОЛОН ОВООТ (25703)
» ОЮУТОЛГОЙ (69626)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (32956)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (9695)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (51308)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (44347)
» ШИНЭ ДУУ (47904)
» ШҮЛЭГ (109583)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (26965)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (29634)
» УТГА ЗОХИОЛ (34968)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (35548)
» ТҮҮХ (51399)
» АФОРИЗМ (60808)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (29689)
» ОНИГОО (619697)
» ОНЬСОГО (35611)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (762049)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (58577)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (76513)
» БАЯР НААДАМ (70882)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (37761)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (721334)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (30988)
» ШАШИН (678762)
» ХУВЬЦАА (27115)
» УЛААНБААТАР ХОТ (82377)
» ТАТВАР (24559)
» НИЙГЭМ (612951)
» ОЮУТАН (30541)
» ОРОН НУТАГ (55650)
АЙМАГ
» Дорноговь (31993)
» ДУНДГОВЬ (36862)
» ДАРХАН УУЛ (34371)
» ДОРНОД (41373)
» Говьсүмбэр (27694)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (38267)
» Баян-Өлгий (36702)
» БУЛГАН (29027)
» БАЯНХОНГОР (39894)
» ЗАВХАН (31875)
» ЭРДЭНЭТ (29001)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (35165)
» ХОВД (35974)
» ХӨВСГӨЛ (40161)
» Увс (36664)
» ТӨВ (28324)
» СЭЛЭНГЭ (39445)
» АРХАНГАЙ (31318)
» ОРХОН (29348)
» ӨМНӨГОВЬ (37357)
» Өвөрхангай (33441)
» СҮХБААТАР (33678)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (24240)
» ДЭВШИЛ (10675)
» ДАШВААНЖИЛ (25887)
» ДОНШИН (23029)
» ГОВЬ (26538)
» ГОЁО (12206)
» Витафит (22514)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (27467)
» Вагнер Ази (29612)
» ВОЯАЖ (10873)
» БИШРЭЛТ (22869)
» БИТ ХЭВЛЭХ (9955)
» Боорчи (29799)
» БУЯН ХОЛДИНГ (13285)
» БАМБУУШ (10579)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (11349)
» Бөхбат (25930)
» БӨXӨГ (9837)
» Зиг Заг (10275)
» ЖЕМ (25684)
» ЖИ МОБАЙЛ (35253)
» Жигүүр гранд (37105)
» ЖУУЛЧИН (10197)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (30303)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (22150)
» Изинис Эйрвэйс (28264)
» Их-Өвөр (34997)
» МИГ даатгал (23386)
» Монгол газар (34953)
» Монгол Шилтгээн ХК (24895)
» Монгол тамхи СО ХХК (29332)
» Мон-ад (24923)
» Мон Эн Ко (43481)
» Макс групп (32991)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (25904)
» МАХ ИМПЕКС (31767)
» МАК (43221)
» МОБИКОМ (48101)
» МОНДАВС ХХК (12908)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (10774)
» МОНФРЭШ (28911)
» МОНСУДАР (10221)
» МОНРОУД (21949)
» МОННИС (26463)
» МОН УРАН (33486)
» Мөнхийн үсэг (22569)
» ЮНИТЕЛ (40115)
» ЭДМОН (12435)
» ЭРЭЛ ХХК (24154)
» ШУНХЛАЙ ШТС (27632)
» Хамо (20807)
» Хаан хүнс хк (25075)
» ХОС ГАРЬД ХХК (11558)
» Хүннү-Эйр (25779)
» УЛУСНЭТ (9842)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (10373)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (10908)
» ТАЛХ ЧИХЭР (31704)
» ТАВАН БОГД (23023)
» Тэнгэр даатгал (21439)
» Тэнүүн-Огоо (22919)
» СББ (22972)
» Синчи-Ойл (36515)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (14482)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (44986)
» СОДМОНГОЛ ШТС (33125)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (12268)
» СКАЙТЕЛ (28128)
» СҮҮ ХК (32736)
» НОМИН ХОЛДИНГ (29556)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (12894)
» АЛТАЙ КАШМЕР (14046)
» АЛТАН ТАРИА (30086)
» АДМОН (10713)
» Алко групп (22387)
» Алтай Констракшн (23717)
» Алтай хүдэр (23681)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (24524)
» АТАР ӨРГӨӨ (31728)
» АСА групп (22199)
» АПУ (33265)
» ОБ КАПИТАЛ (10443)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (40128)
» КОМПАНИУД (29909)
» UFC (33833)
» Prophecy resource (31364)
» ӨГӨӨЖ (24616)
» Ospring (9539)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (30229)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (17073)
» MCS (44986)
   

Ч.ОЮУНЦЭЦЭГ: АШИГТАЙ УРГАМЛУУДЫН ХЭМЖЭЭ 2СМ БОЛОХОД Л ӨӨР ТИЙШЭЭ НҮҮЖ БАЙВАЛ БЭЛЧЭЭР ДОРОЙТОХГҮЙ

Ч.ОЮУНЦЭЦЭГ: АШИГТАЙ УРГАМЛУУДЫН ХЭМЖЭЭ 2СМ БОЛОХОД Л ӨӨР ТИЙШЭЭ НҮҮЖ БАЙВАЛ БЭЛЧЭЭР ДОРОЙТОХГҮЙ
2019-03-14

Өнөөдөр дэлхий даяар байгаль экологио хамгаалах асуудал хурцаар тавигдаж байгаа энэ үед малын тоо толгойг хязгаарлаж, зохистой 

хэмжээнд байлгах нь нэн чухал билээ. Монгол Улсын хувьд мал сүргийн тоо толгой нэмэгдсэнээс болж бэлчээрийг өнжөөж, сэлгээх боломж алдагдаж, ургамлын нөмрөг, бүтэц бүрэлдэхүүн доройтож байгаа талаар судлаачид өгүүлж буй. Тухайлбал, 1961-1990 оны малын дундаж тоотой харьцуулахад малын тоо 2.9 дахин буюу 43.1 сая толгойгоор нэмэгдсэний дотор ямаа 6.1 дахин, хонь 2.2 дахин, үхэр, адуу 1.8-1.9 дахин өсөж, тэмээний тоо 1.4 дахин буурчээ. Бог малын харьцаа өмнө нь хонь 72 хувь, ямаа 28 хувийг эзэлж байсан бол өнөөдөр бог малын 55 хувь ямаа, 49 хувь хонь болсон байна. Ийнхүү мал сүргийн бүтэц алдагдаж, ямаан сүрэг ихээр өссөн нь байгаль экологид сөргөөр нөлөөлж, бэлчээрийг доройтуулах нэг шалтгаан болж байгаа ажээ. Эдийн засгийн ашиг талаас харж болох ч хойч үедээ бэлчээр нутгаа урт удаан хугацааны туршид хэвийн ашиглах боломжийг үлдээх ёстой хэмээн ямааны бэлчээрт үзүүлэх нөлөөг судалсан эрдэмтэн судлаач Ч.Оюунцэцэг өгүүлж байна. Ингээд Мал аж ахуй эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн Эрдэм шинжилгээний ахлах ажилтан, Хѳдѳѳ аж ахуйн ухааны доктор Чүлтэмжамцын Оюунцэцэг тэй ярилцсанаа хүргэж байна.

-Таван хошуу мал маань байгальд зохистой харьцаатай байх ёстой гэж байна. Ямар бүтэцтэй байвал зохих вэ?

-Монгол малын бүтцийг хадгалахын тулд өмнө нь дан ямаа, дан хонь гэж суурилж өсгөдөг байлаа. Харин одоо малчид ямааг ноолуурын чиглэлээр ихээр өсгөснөөр бог малын харьцаа алдагдаж, ямаа нь хониноос илүү гарчихсан байна. Ямаан сүргийн 4.5 хувь манай орны баруун бүсэд, 4.3 хувь хангайн бүсэд, 3 хувь төвийн бүсэд, харин зүүн бүсэд 1.4 хувь нь байрладаг. 2005 онд нийт таван хошуу малын эзлэх хувьд харьцуулж, хонь толгойд шилжүүлснээр ямаа 23,3 сая хонь толгой болж, бүх малын 43,3 хувийг эзэлж байсан. Харин хонь 42,6 хувь байсан. Бэлчээрт үзүүлэх нөлөөллөөр нь авч үзвэл адуу, хонь, ямаа гурав бэлчээрт хамгийн ихээр нөлөө  үзүүлдэг гэдэг.

Гэвч бэлчээрт халгаатай гэдгийг батлах судалгаа байгаагүй тул бид 1998-2003 оны хооронд цувралаар ямаа үнэхээр бэлчээрт нөлөөлдөг юм уу гэдгийг  судалсан. Тэгээд 40 га бэлчээрийн талбайг хашсан. Энэ бэлчээрийг хашихдаа 5 хонь 5 ямаа бүхий холимог, дан 10 ямаа, дан 10 хонь гэсэн гурван хувилбараар нас зүс шүд ижилсүүлж сонгон судалгаанд хамруулсан. Өмнө нь уг бэлчээрийн талбайн ургацаа урьдчилан тооцчихсон байсан. Зүйлийнхээ ургамлын бичиглэлээ хийчихээд нэг өдрийн бүтэн 10 цаг бэлчээсэн.

Зун намар хоёрт судалгааг хийж, хялгана, хазаар, алаг өвст бэлчээрийн нийт ургацын  81,-89,3 ийг ямаа ашигласан нь бэлчээр ашиглалтын коеффицент нь хониныхоос 26,9 хувь илүү байсан. Намар нь 34 хувиар илүү байсан. Ургамлын нөмрөгт үзүүлэх сөрөг нөлөөллөөр нь тооцвол 6-р сарынх нь намрынхаас 2,3 дахин илүү байсан. Энэ нь зун бэлчээрийг илүү их талхалж байгааг харуулж байсан. Гэтэл 6 сард бэлчээр хамгийн сайнаар ургадаг үе. Тэр үед хамгийн ихээр нөлөөлж байгаа нь судалгаа эхлэхээс өмнөх байдал, ашиглалтын дараах  байдал зэргээс харагдсан.

Ямаа бүх ургамлыг идчихдэг. Тодруулбал, бэлчээрийн зүйл ургамалдаа ямар нөлөө  үзүүлдэгийг үзэхэд 1 м.кв талбайд 27 зүйл ургамал байлаа гэхэд ихэнхийг нь идчихдэг. Жишээ нь, судалгааны өмнө хялганы бутыг тоолж, дараа нь хичнээн бут үхсэн, хэд амьд байгааг нь үзсэн. Туршилт хийсэн талбайн ашиглалтын коэффицентээр нь үзвэл 5 хонь, 5 ямаа бүхий холимог сүрэг нийт  ургацын 72,9 хувийг ашигласан. Дан ямаа 84,9 хувийг, хонь 58 хувийг ашигласан байсан. Харин намартаа холимог сүрэг 78 хувийг, дан ямаа 55 хувийг ашигласан байсан.

Ингээд уг талбайд байх зүйл ургамлын хэд нь үхсэнийг судалсан. Малтсан  талбайг судлахад дан 10 ямаа 2,5 мкв талбайг цавчсан, дан 10 хонь 0,17 мкв буюу бараг малтаагүй, харин таван хонь таван ямаа 1,3 мкв талбайг малтсан байсан. Тэгтэл бүрэн гэмтсэн ургамлын найлзуурыг тоолоход 5 хонь 5 ямаа 177 найлзуурыг гэмтсээн, 10 ямаа 190 найлзуур  гэмтээсэн бол 10 хонь 64-ыг гэмтээсэн байсан. Ингээд ямаа нь хонийг бодвол бэлчээрт илүү нөлөө үзүүлдэг гэдгийг тогтоосон.

Ургамлын зүйлийн бүрэлдэхүүнээр нь зун үзэхэд дан 10 ямааны бэлчсэн газарт үхсэн найлзуурын тоо 22, 5 хонь 5 ямаа бүхий холимог 16, дан 10 хонь 12-ыг устгасан байсан. Хонь ч гэсэн хөрсийг малтаж л байгаа ч арай гайгүй. Намартаа  дан 10 ямааны бэлчсэн газарт үхсэн найлзуурын тоо 25,  5 хонь 5 ямаа бүхий холимог сүрэг бэлчсэн газарт үхсэн найлзуурын тоо 14, дан 10 хонины бэлчсэн газар дахь үхсэн найлзуурын тоо 10 байсан.  Эндээс дүгнэвэл бэлчээрийн ургамлын хамгийн чухал нь болох хазаар өвс буюу үет ургамлуудыг аваад хаячихаар бэлчээр доройтох нь гарцаагүй юм.

Дараагийн нэг асуудал нь ургамлуудын дараа жилийн нөхөн ургалт муудаж, ургац буурсан. Ургамлын зүйлүүд ашиглалтаас үүдэн дараа жил нөхөн сэргэх эсэх нь тодорхойлогддог. 1мкв талбайд 18-27 зүйл ургамал тохиолдож байсан бол судалгааны 7 жилийн хугацаанд ургацын бүрхэц улам бүр багасч, оронд нь зэрлэг ургамлууд нь түрж орж ирээд байсан.

-Энэ судалгааг үндэслэн малчдад ямар зөвлөмж өгсөн бэ. Хамгийн эхэнд нь сүргийнхээ бүтцийг зөв болгох  хэрэгтэй бололтой?

-Ямаа их даарамтгай, хотоо их хөлдөөдөг учраас хонины нөмөр нөөлөг ноосонд нь наалдаад дулаан байдаг. Тийм болохоор дан ямаан сүрэг байвал хот хөлдөнө, өөрөө даарч хөрнө. Тиймээс цаашид хэрхэн зөв зохистой бэлчээрийг  ашиглах тохируулах зөвлөмж  гаргасан. Энэ зөвлөмжид ямаа ургамлын үржлийн үе буюу  ургалтын үед сорчлон иддэг. Тодруулбал, сэргэн ургаж байгаа үе буюу хавар хөрсийг малтан ургамлын үндсийг нь сугалан идсэнээс ургамал бүрэн үхэж, хөрс гэмтэх аюул тулгардаг. Энэхүү сөрөг нөлөөлийг бууруулах зорилгоор өвөлжөөний бэлчээрийг жил бүрийн 4 сарын 10-наас 10 дугаар сарын дунд үе хүртэл хугацаанд малын хөлөөс чөлөөлж өгөх хэрэгтэй.

Мөн ургамал нөмрөгийн хувьд тачир сийрэг, ургац бага, сул хөгжилтэй  элсэнцэр ба хайргархаг хөрстэй газар бэлчээрлэлтийн нөлөөлөлд амархан өртөж байна. Иймд ургамал нөмрөгийн нөөц багтаамжинд тохируулан малаа бэлчээх, малын тоо толгойг зөв байршуулах хэрэгтэй. Ямааг дангаар нь бэлчээсэн тохиолдолд ургамалын нөмрөгт үзүүлэх нөлөөлөл их байдаг тул хонь ямааг  тэнцүү бүтэцтэй үржүүлэх нь зүйтэй. Ингэвэл  ургамлын нөмрөгт үзүүлэх нөлөө багасна гэж зөвлөсөн.

Тухайлбал, 50/50 буюу нэг хонь нэг ямаа гэсэн харьцаагаар үржүүлэх. Гэхдээ малчин өрхүүд 2 хонь, нэг ямаа гэсэн бүтэцээр сүргээ өсгөвөл хамгийн зохистой харьцаа болно. Өмнө нь айлууд ямаа багатай 25/75  харьцаатай байсан.  Учир нь ямаа салхинд бусад малаа дагуулаад гүйчихдэг учраас мал их турдаг гэж үздэг  байсан. 1990 оноос хойш ямаа өсөхөд эдийн засгийн хөшүүрэг нөлөөлсөн. Ноолуур үнэтэй болж, зах зээлийн эрэлт нэмэгдсэн тул ямааг эрчимтэйгээр өсгөсөн байдаг.

Дараагийн чухал нэг асуудал нь бэлчээрийн бүтэц бүрэлдэхүүн нөөц, улирлын өөрчлөлтийг харгалзан малын төрөл, тэдгээрийн бүтцийг зохистой байлгах менежмэнтийг боловсронгуй болгох юм. Бэлчээрийг зөв ашиглахад тэргүүн байр эзэлдэг энэхүү асуудлыг шийдэхээр босоо бүслүүрийг хавтгайд шилжүүлээд үзвэл манай бэлчээрийн даац буруу гардаг. 2005 онд “Монгол мал” төслийн судалгааны явцад босоо бүслүүрийг хавтгайд шилжүүлж үзсэн. Тодруулбал, уулыг хавтгай талбай болгож тооцсон. Тэгтэл мал бэлчээхэд ууланд маш их талбай байсан ба тэгж тооцоход манай улс 147 сая бэлчээрийн  талбайтай болчихсон.

Хамгийн гол нь ямаагаа цөөрүүлж, зөв бүтэцтэй өсгөх юм бол бэлчээрт үзүүлэх нөлөө нь бага болно. Ер нь ямар ч  мал бэлчээрийн ашиглалт буруу буюу тухайн газраа удаан л байх юм бол бэлчээр доройтно. Малчин хүн л малыг жолоодож байгаа. Малчин хүн бэлчээрээ зөв тооцож нүүдэл суудлаа цагт нь  хийгээд явах юм бол мал дагаад л явна. Үнэн хэрэгтээ малын нөлөө гэхээсээ илүү малчин хүн малаа яаж зөв удирдаж, нутаг бэлчээрээ яаж зөв ашиглаж чадаж байна вэ гэдгээс л бүх зүйл хамаарна гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.

-Ямааг цөөрүүлнэ гэхээр дургүйцэх малчид цөөнгүй гардаг шүү дээ?

-Тэгэлгүй яахав, ямааны чиглэлээр эдийн засгийн хөшүүрэг их байгаа учраас  хүнийг хүчилж болохгүй. Тэгэхдээ тухайн малчин хүний менежмент буюу малч ухаан их чухал. Тухайн малчин хүн малаа хэдэн толгойд өсгөж, хэдий хэмжээний ашиг орлого олох вэ, түүнтэйгээ холбоотойгоор тэжээлийн нөөц нь хир байна вэ. Нөөцдөө тохируулж малаа өсгөх хэрэгтэй. Тэжээлийн нөөцөө нэмэгдүүлж, талхлагдсан бэлчээрээ сайжруулах шаардлагатай. Малынхаа тэжээлийг бэлтгэж, зөвхөн байгалийн хараат болгох хэрэггүй.

Хур тунадас ихтэй жил бэлчээр сайхан сэргээд өвс тэжээл элбэг, ган болохоор юу ч үгүй болоод байгалийн хараат болдог байдлаасаа гарах шаардлагатай байна. Зуд боллоо гэхэд өвс тэжээлээ хэдэн тонноор нь бэлдчихсэн байж болно. Мэдээж ингэж бэлддэг малчид олон бий л дээ. Магадгүй “Өвс тэжээл бэлдэж чадахгүй” гэвэл тэр жилийн өвлийн нөөцдөө тохируулаад, илүү малаа зах зээлд борлуулаад мөнгө болгож болно. Дараа хавар нь мөнгө байгаа юм чинь дахин мал худалдаж авч өсгөөд, намар нь мөнгө болгоод  явах юм бол малчдын амьдрал ч сайжирна бэлчээр ч доройтохгүй.

Ингэж харвал малчин хүний үүрэг маш их байгаа. Малаа яаж жолоодох юм. “Малтай болно, малтай болно” гээд тоо хязгааргүй хамаагүй өсгөчихсөнөөс  бэлчээр л сүйдсэн. Сүүлдээ айлууд дуртай газраа буугаад, дураараа нүүснээс болж бэлчээр талхлагдсан. Одоо харин малчид энэ асуудалд анхаарлаа хандуулж, бүлэг байгуулаад намар нь энд бууя,  хавар нь тэнд бууя. Өвөлжөө, хаваржаа энд байна гэдгээ ярилцаж байна. Нэгдэж байна.

Дөрвөн айл өвөлжөөний бэлчээрээ хамгаалж, нэг дор бууж “бэлчээрийн сэлгээ” гэдгийг хийж эхэлж байна. Бэлчээрээ зөв зохистой сэлгэж, ашиглаж эхэлсэн нь маш зөв. “Сэлгэж ашигла” гэхээр “Манайх нүүх талбай байхгүй ээ” гэх хэрэггүй. Бүлгийн зохион байгуулалтад орчихвол бүгд нэг, нэг өвөлжөөнд буудаг байснаа больж, нэг газраа бууна. Үлдсэн өвөлжөө нь хадгалагдаад ирэхээр бэлчээр сайжирна.

-Бэлчээр сэргээд ирэхээр шимт ургамлууд нь ч гэсэн аяндаа ургаад эхлэх болов уу?

-Тэгэлгүй яахав. Доройтсон бэлчээрийн сэргэлтийн судалгааг олон жил хийсэн.   Бэлчээрийг 2-3 жил өнжөөхөд шимт ургамлууд нь аяндаа сэргээд ирдэг.

-Талхлагдсан бэлчээрийн өвс ургамал нь устчихсан бол дахин сэргэх үү?

-Ямаа бэлчээгээд үндсээр нь сугалаад хаячихвал сэргэтлээ удна. 100 найлзууртай хялгана  байлаа гэхэд талыг нь аваад идчихвэл сийрэгч гэсэн сэргэнэ. Гэхдээ хөрсөнд ургамлын “бутлалтын зангилаа” гэж байдаг. Тэр зангилаанаас шинэ мөчир бий болдог. Тухайн бэлчээрээ өнжөөж амраагаад байвал үхсэн мөчрөө нөхөж, дахин сэргэдэг.  

-Бэлчээрээ сэлгээх, өнжөөх нь л хамгийн  чухал асуудал юм байна тийм үү?

-Тийм. Бэлчээрийг олон жилээр сэлгээж, өнжөөх хэрэгтэй. Жил сараар биш гэхэд ядаж хоногоор сэргээх боломжтой. Тодруулбал, жил сар өдөр хоногоор өнжөөж болно. Нэг сар нэг бэлчээрийг өнжөөчихөд уг газарт өвсний хэнзлэлт  ургаад л ирдэг. Хавар эхний ургацыг ашиглачихсан бол 28-30 хоногт малаа бэлчээж идүүлэхгүй өнчжөөчихөд ахиад малын идэх хэмжээний ургамалтай болоод ирдэг. Ингэхдээ бэлчээрийн хэсгээ хашчихвал амархан сэргэдэг.  Гэхдээ заавал хашилгүй бэлчээрээ хэд хэдэн хэсэгт хувааж болно.

Тухайлбал, нэг аманд хавар эрт 3 хоног, зун өвс ургахаар 5 хоног гэх мэтээр малаа бэлчээнэ. Нийт бэлчээрийн талбайгаа 6-7 хэсэг болгоод, нэг хэсэг талбайд  5 хоног идүүлээд явахад 30 хоног болно. Тэгээд эхний газраа дахин бэлчээхэд бэлчээр нь сэргэсэн байна. Ингэж сэлгээ хийх аргыг 600 га бэлчээртэй талбайд туршиж үзсэн. Үхрийг тав тав хоногоор бэлчээх замаар 3 сар ашиглахад бэлчээрт ямар ч хор нөлөө байгаагүй. Харин ч бэлчээрийн ургац 3-4 дахин нэмэгдэж, сааль сүү нь ч нэмэгдсэн.

-Удаан хугацаагаар ашиглахгүй, цөөн хоногоор ашиглах нь ургамлын зүйл ангийг ч бууруулахгүй сайн талтай юм байна, тийм үү?

-Дунд зэргийн талхлагдсан бэлчээр дорхноо сэргэж, ургамлын зүйлийн бүрэлдэхүүн ч буурдаггүй. Бэлчээр давтагдаж, талхлагдаж байгааг яаж мэдэх вэ гэвэл тухайн бэлчээрийн талбайд малд идэмжгүй ургамал болох шарилж, хог ургамлууд хэр их байна гэдгээр тогтоодог. Судалгаа хийгээд үзэхэд жирийн бэлчээрийн талбайд зүйлийн бүрэлдэхүүнд шарилж, мал иддэггүй ургамал 1-3 хувийг эзэлж байдаг. Байх ёстой хэмжээ нь. Тэрнээс дээш 5-аас хувийг эзлээд эхэлвэл бэлчээрт өөрчлөлт орж байгаагийн шинж. 5-10 хувийг эзэлвэл дунд зэрэг, 10 аас дээш 30 хувь болоод ирвэл малд идэмжтэй ургамалын тоо цөөрч, бэлчээр доройтож байгаагийн илрэл юм. Олон жилийн судалгаагаар бэлчээр дэх шарилж, хог ургамлын зүйл ангиар доройтлын зэрэг тогтоож,  ирсэн.

-Хөдөө явж байхад шарилж, хог ургамал ихэссэн нь бэлчээрийн доройтлын тод илрэл гэж ойлгож болох уу?

-Тийм. Бэлчээрийн талбай маань хялгана, хазаар, агьт бэлчээр байлаа гэхэд хялганы хэмжээ буураад оронд нь агийн хэмжээ нэмэгдээд байна. Ингэсээр хялгана, хазаар, агьт бэлчээр маань хазаар, агьт бэлчээр болно. Яваандаа хазаар өвсийг нь мал идсээр агьт бэлчээр болоод ирнэ. Мал мэдээж хэрэгтэйгээ идээд хазаар, хялганы оронд шарилж ургаад, бэлчээр дэх зонхиолох ургамлынх нь нэр төрөл өөрчлөгдөөд явчихдаг.  

-Мэдэхгүй хүмүүс зун хээр тал ногоон л харагдаж байвал бол зуншлага сайхан болж байна гэж бодох хэрэггүй. Байгалийн тэнцвэрт байдал их чухал юм байна, тийм үү?

-Тэгэлгүй яахав. Нарийн харвал хялганат бэлчээр байж дээ гэж ялгагддаг. Хангайд согоовор, алаг өвстэй бэлчээр зонхилно. Ууланд арай өөр. Тэр бүхэн нь талхлагдвал хөрс хатаж, ургамлын зүйлийн бүрэлдэхүүн өөрчлөгддөг. Андашгүй дээ. Тэгээд малчнаас “Энэ газар яагаад ингэж давтагдчихав аа” гээд асуухад “Аан, энэ зуслан байсан газар, хадлангийн талбай” гэдэг. Бэлчээрийг хадсаар байгаад хуурайшаад хиаг голдуу болчихсон байдаг. Энэ бүхнийг дүгнэвэл бэлчээр доройтох бүх шалтгаан нь ашиглалтаас болдог.

-Зөвхөн мал сүрэг бэлчээрийг доройтуулж байна гэж буруутгах хэрэггүй гэж үү?

-Мэдээж. Хүний үйл ажиллагаа гол үүргийг гүйцэтгэдэг. Яаж ашиглаж байгаагаас л болдог. Үнэндээ малын буруу гэж байхгүй. Байгалийн хүчин зүйл болох бороо хур, усны үер, цасан шуургыг яах ч аргагүй. Харин хүний хүчин зүйлээс үүдэлтэй өөрчлөлтийг засаж залруулж болно.

-Олон залаа зам гаргах нь бэлчээрт мөн адил нөлөөлж байгаа, тийм үү?

-Нөлөөлнө. 2005 онд Бэлчээрийн төлөв байдлын үнэлгээгээр замын нөлөөг тогтоосон. Автозам бэлчээрийг маш ихээр гэмтээдэг. Учир нь автозамын хажуугийн 500 метр хэртэй газар дан тоос шороо, давхар зам үүсэх зэргээр нөлөөлөлд өртсөн байдаг. Бэлчээрийн нийт талбайн 30 хувь нь их бага хэмжээгээр автозамын нөлөөгөөр доройтсон гэж гарсан.

Өнгөрсөн 2018 оны “Монгол орны Бэлчээрийн үндэсний форум”-аар бэлчээр нутгийн 58,8 хувь нь их бага хэмжээгээр доройтсон гэж мэдээлсэн. Тэгэхээр нэг дахин нэмэгдсэн байна. Манай бэлчээрийн талбайн 70 хувь нь талхлагдсан цөлжсөн гэж яриад байгаа ч Монгол Улсын өөрийн байгаль экологийн шинж  нь их өөр. Нийт газар нутгийн 20 гаруй хувь нь цөлөрхөг, 40 гаруй хувь нь цөл цөлөрхөг бүс эзэлдэг. Байгалийн тогтоцоос хамаараад  цөлжилт болж байна гэж хардаг болов уу. Мэдээж бэлчээрийн доройтол, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэн элс хойшоо нүүж, шороон шуурганд ургамал дарагдаж байгаа.

-Гэхдээ гол ус булаг шанд нь хатаж, ширгээд байхаар яах аргагүй цөлжиж байна гэж харагдана шүү дээ?

-Ус нь багасна  гэдэг нь тухайн жилийн хур тунадаснаас үүдэлтэй. Мөн гол усыг буруу ашигласан хүний үйл ажиллагаатай холбоотой. Мөн мал их байвал хэрэглээ нэмэгдэнэ. Анзаарвал хур тунадас ихтэй, зуншлага сайхан байвал ус булаг сэргээд ирдэг. Харин хур багатай жил булаг, шанд татарна. Мэдээж манай улсын бэлчээр доройтсон ч гэлээ зөв менежментийг хэрэгжүүлж чадвал  сэргэнэ. Сэргэдэг. Судалгаанаас харахад 3-5 жилийн дараа ахин анхны байдалдаа шилждэг. Байгалийн ургамлууд дээд тал нь 10 жилийн дараа сэргэнэ. Бэлчээрийг сэргээнэ гээд таримал бэлчээрээр хагалаад байж болохгүй. Таримал бэлчээртэй болно гэдэг их хүнд ажил шүү дээ.

-Таримал бэлчээрийн талаар тодруулж өгөөч?

-Царгас согоовор зэрэг өвслөг ургамал тариалахыг хэлж байгаа юм. Таримал бэлчээр нь өөрөө усалгаатай цагт л үр шимээ өгнө. Усалгаагүй бол таримал бэлчээр тун хэцүү. Ойт хээрийн бороо хур ордог чийлэг нөхцөлтэй газар л ургана. Хээрийн болон говийн бүсэд усалгаагүй бол таримал бэлчээр бий болгоно гэж байхгүй. Тэрний оронд байгалийнхаа бэлчээрийг услаад хашиж, өнжөөгөөд байвал хөрсөнд байгалийн түмэн зүйлийн ургамал сэргэнэ. Хөрсний гүнд буюу 0-5 см ургамлын нөөц үр хадлгадагдаж байдаг. Тиймээс байгалийн бэлчээрээ  л зөв ашиглах хэрэгтэй.

-Байгальдаа жаахан сэтгэл гаргахад л болно гэж үү?

-Жаахан анхаарал хандуулчихад л байгаль өөрөө сэргэчихнэ. Зардал мөнгө ч бага гарна. Би Батсүмбэрт гурван хашаанд туршилт хийсэн. Хамгийн сайн ургац өгсөн нь байгалийн бэлчээрийг зохистой ашиглах байсан. Дараа нь бордох арга.  бордвол ургац их өгнө. Гэхдээ зардал өртөг ихтэй. Харин таримал бэлчээр бүүр илүү зардал мөнгө ордог. Нөгөө талаар байгалийн нөхцөл байдлыг даван туулах чадвар муу. Яагаад гэвэл өөрөө тухайн байгальтайгаа дасан зохицож чадаагүй байдаг. Тиймээс амархан өртөмтгий, дасан зохицох чадваргүй гэсэн ялгаа гарч байсан. Хамгийн гол нь олон мал өгсөхийн оронд чанартай, ашиг тустай мал өсгөх хэрэгтэй. Хэнтий, Булганд их цөөхөн малтай байдаг. Хэнтийн буриадууд цөөхөн үхэртэй. Тэр нь ч чанартай. Өвс хадлан хангалттай бэлдчихнэ. Зовох юм байхгүй мал нь өсөөд, илүүг нь зарж борлуулаад сайхан амьдарч болж байна.

-Хүний хэрэгцээ тийм ч их биш шүү дээ?

-Тэгэлгүй яахав. Их биш. Улсын хэмжээнд малаа өгсөх нь зөв ч тэр малаа зөв ашиглаж чаддаг байх хэрэгтэй. Хоол тэжээлгүй болгоод өлсгөхийн хэрэг юун. Малаа өсгөхөд хэлэн дээр нь тавих идэх юмтай байх хэрэгтэй. Зуны хэдэн сар жаахан юм идээд сайн тарга хүч авч чадахгүй явтал өвөлтэй залгадаг. Өвлийг давж чадалгүй мал нь хорогддог. Тэрний оронд тоо хэмжээг нь зөв сайхан тохируулаад эр, сувайгаа заазлаад мөнгө болгоод байх хэрэгтэй. Малчин хүний ухаан холч байвал бэлчээрч сайхан болчихно.

Төр засаг малчин хүнд зориулсан оновчтой хуулийг нь гаргаад өгөх хэрэгтэй. Бэлчээрийг өмчлүүлж болохгүй ч урт хугацаагаар эзэмшүүлээд, ашиглуулах хэрэгтэй. Ингэж байж газар нутаг минь эзэнтэй болно. Эзэнгүй болохоор л бэлчээр нутгийг хамаагүй ашиглаад байгаа юм. Тодруулбал, зах зээл эхэлснээс  бэлчээр эзэнгүйдэж талхлагдсан. Одоо харин гадаад, дотоодын төсөл хэрэгжиж малчид бүлэг болдог боллоо. Хамгийн анх Хустай орчимд малчдын гурван бүлэг байгуулагдаж байлаа. Газрыг нь зааж өгөхөөр баг, бүлгийн дарга нартай хамт явж байхад асуудал багагүй гарч байсан. Тухайлбал, зарим сум нь дан өвлийн нутагтай, зуслангийн газар байдаггүй. Архустай, Аргалант, Баянхангайд газар тариалан сангийн аж ахуй байсан болохоор зуслангийн газар байхгүй. Зуслангийн газар нь Улаанбаатар луу ойртож, Жирмийн хөндий рүү орж ирдэг юм.

Ер нь хэт олон Засаг захиргааны нэгжийн хуваарилалт манай улсад тийм ч  оновчтой байдаггүй. Зарим сум огт усгүй газар байрладаг бол, нөгөө нь дан устай газар байгуулагдсан байдаг. Засаг захиргааны хуваарилалт буруу байгааг бид аль эрт социализмын үеэс л ярьж ирсэн. Учир нь Монголчууд эрт дээр үеэс босоо уртрагийн дагуу нүүдэллэж ирсэн уламжлалтай. Тэгснээр говийнхон хойшоо нүүж, хангайнхан урагшаа нүүдэг байсан. Босоо бүслүүрээрээ нүүдэг,  хошууны зохион байгуулалттай байсныг сум аймаг болгож, нэг талаар суурин болгон хуваасан нь бэлчээр нутагт нөлөөлсөн.

Тиймээс одоо байгуулагдаж байгаа малчдын бүлгүүд ус булаг, бэлчээрийн тэгш байдлыг нь сайн тооцож зөв хуваарилах хэрэгтэй. Баг гэхэд зарим нь ууланд,  зарим нь зуслантай газар байна. Тэр уулын баг зусланд гарахын тулд өөр багийн нутаг зусах зайлшгүй шаардлага гарах тул тэр хоёр багийг нийлүүлээд өвөлжөө хаваржааг нь солбицуулж болно. Энэ талаар жаахан томоор харах хэрэгтэй байгаа юм даа.

-Өнөөдөр ч гэлээ ирээдүйн үр хойчдоо үлдээх газар нутаг гэж харж хандаж, хамгаалж, малчид хоорондоо дасан зохицох хэрэгтэй гэж үү?

-Тийм. Малчид өвөлжөөнийхөө бэлчээрийг хамгаалдаг учраас өвлийн бэлчээр тийм ч их доройтдоггүй. Яагаад гэвэл, тэнд ургасан ургамал ургаад, хагдраад шим тэжээл нь хөрсөндөө шингээд сайхан болчихдог. Тэр үед нь мал иддэг учраас бэлчээрт нөлөө байдаггүй. Тиймээс хавар дөнгөж цухуйж гарч ирэх, зун хоёрт их анхаарах хэрэгтэй. Дулааны  улирлын бэлчээр их давтагдаж, талхлагдаж байна. Яагаад гэвэл тэр газраа их урт удаан хугацаагаар байрлаж байгаа. Иймд бэлчээр нутгаа сэлгэх тал дээр малчид харилцан ойлголцох нь ирээдүйд ач тусаа өгнө.

-Бэлчээрийн тухай хууль батлаад, 10 гаруй жилийн туршлага хуримтлуулсан Киргиз улсын малчдын байгууллагын төлөөллүүд манай улсад ирэх үеэр бэлчээрийг цөөн хоногоор ашиглах зарчмыг баримталдаг талаар хэлж байсан?

-Тийм. Бэлчээрийн сэлгээ гэдэг дөрвөн улирлаар ээлжлэн нүүдэллэх гэхээсээ илүү малчин зуны хоёр бэлчээртэй байхыг хэлнэ. Зуны эхэн 5 сард зусландаа буугаад 7 сард наадмын дараа заавал нүүдэг байх хэрэгтэй. 7-9 сар хүртэл нөгөө газраа нүүж очих хэрэгтэй. 9 сард намаржаандаа очиход болно. Намар мал нэг их ус уух гээд байдаггүй, оторлоод яваад өгдөг. Ямар ч байсан зун нүүдэл сэлгэх нь чухал. Тэгэхгүй бэлчээрээ бүтэн 5 сар ашиглаж, доройтуулаад байна

Зуны бэлчээрт удаан байсан айлын гадаа хогийн ургамал  ургачихсан, элс шороо бужигнаад л угтдаг. Гадаа нь зогсоход л шарилж үнэртээд ирдэг. Тэгэхээр энэ асуудлыг малчид анхааралдаа авч заавал хол нүүх хэрэггүй, ойрхон сэлгээд байхад л болно. Газрын хөрсөн дээрх ашигтай ургамлуудын хэмжээ 2 см болоод ирэхэд л “За ашиглалт боллоо” гэж үзэн дараагийн хэсэгт нүүж болно. 1 км хэртэй нүүхэд л хангалттай. Мал өөрөө мэдээд өвс ихтэй газартаа бэлчинэ. Ингэж л чадвал бэлчээр аяндаа сэргээд ирнэ.

Малчид бэлчээрийн тал дээрээ нэгдэхэд өөр нэг давуу тал гарч ирнэ. Олон малтай ганц айл тэр их малаа маллаж чадахгүй, өдөр бүр  хониндоо явна. Хүн дандаа мал маллаад яваад байхгүй, амьдралын өөр асуудлуудад хүн хүч хэрэгтэй. Тэгвэл бэлчээрээ хамгаалж нэг дор байвал, хоёр гурван айл ээлжлээд малаа хариулаад явна гэдэг чинь өөр асуудал.

-Хүмүүс хамтаараа байж илүү үр дүнд хүрдэг шүү дээ?

-Дэлхий нийтийн жишгийг манайхан дагаж байна. Сайн байна. Хамгийн гол нь малынхаа бүтцийг сайжруулж, бэлчээрээ хамгаалах. Олон муу малаар яахав. хээлтэгч малынхаа тоог нэмэгдүүлээд “За би энэ онд тэдэн хонь хургалуулж, тэдийг нь өсгөнө, зарна” гэдгээ тооцох хэрэгтэй. Бэлчээрийг малчин хүн л хамгаална. Малчин хүн өөрийнхөө малын ашиг шимээс олсон мөнгөнөөс бэлчээртээ хөрөнгө оруулалт хийх хэрэгтэй. Магадгүй айл бүр нэг, нэг хонь нийлүүлээд мөнгө болгоод, түүгээрээ бэлчээрээ хамгаалж, бордоо аваад, бууц авч цацаад байх юм бол хөрөнгө оруулалт нь тэр болно. Ямар нэг юм хийхгүй  л бол тэр бэлчээр чинь дуусна. Хамаг юм дуусахаар малчин хүн хаачих юм.

Юуны өмнө ямааныхаа тоо толгойг бууруулна гэж бодохоос илүү одоо байгаагаа илүү чанаржуулах хэрэгтэй. Ямаа хаана илүү зохицсон байна гэдгийг сайн бодох хэрэгтэй. Ямаа нь Говь-Алтай зэрэг цөлөрхөг хээрийн бүсэд ихэнхдээ байдаг.  Цөлөрхөг хээрийн газартаа зохицсон амьтан. Тэнд байгаа тэжээлийн хэмжээнд тааруулж ямааг өсгөх хэрэгтэй. Хангай нутагт ямаа нэг их өсгөөд байдаггүй шүү дээ.

Тухайн малчин айл ямаа, хониныхоо харьцааг сайн тэнцүүлж, 75/25 байлгах, эсвэл дээд тал нь 50/50 байж болно. Дараа нь чанар ашиг шимийг нь нэмэгдүүлэхийн тулд үүлдэр угсааг нь сайжруулах хэрэгтэй. Үүлдэр угсааг сайжруулана гээд гадаадын тийм, ийм үүлдэр гээд байдаг. Түүний оронд  тухайн айл өөрийнхөө хотонд байгаа хамгийн ноолуур сайтай ямааныхаа үр төлийг авч үлдээд, ноолуур багатайг заазлаад сүргийнхээ бүтцийг сайжруулахад л болно. Ихэрлэдэг ямаагаа аваад үлдчих хэрэгтэй. Ингэж хотон дотроо сайжруулалт хийж, бэлчээрээ сэлгээж өнжөөгөөд явчихвал малчин зовохгүй. Мал ч зовохгүй.

Малаа цөөрүүл гэж хэлэх хэрэггүй. Хувийн өмч шүү. Хүний амьдрах арга, амьдралынх нь эх үүсвэр. Тиймээс малаа чанаржуулж сайжруулахад анхаарал хандуулахад аяндаа сүргийн бүтэж зөв болоод ирнэ. Малчин хүн бэлчээр, нутаг усандаа эзний ёсоор анхаараад ирвэл байгаль аяндаа өгөөжөө өгөөд л явна. Буруу ашиглаад л байвал байгаль эцсийн  эцэст хариугаа авч, бэлчээрийн талбай ч үгүй, мал өсгөх нь бүү хэл хүний амьдрах эх үүсвэр ч үгүй болно.

Монголчуудын хувьд газар тариалангаас гадна мал аж ахуйн салбар өөрөө амьдралын гол эх үүсвэр. Мах хэрэглэдэггүй монгол хүн гэж үгүй. Тиймээс монгол түмний амьдралыг тэтгэгч мал сүргээ зөв сайхан өсгөж, бэлчээр нутгаа хамгаалахад малчин хүн чухал үүрэгтэй.

П.Нарандэлгэр 

ЭХ СУРВАЛЖ: http://greenmongolia.mn


Ч.ОЮУНЦЭЦЭГ: АШИГТАЙ УРГАМЛУУДЫН ХЭМЖЭЭ 2СМ БОЛОХОД Л ӨӨР ТИЙШЭЭ НҮҮЖ БАЙВАЛ БЭЛЧЭЭР ДОРОЙТОХГҮЙ
Bolod.mn


Сэтгэгдэл ()


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



1928 онд 1 монгол төгрөг 51.8 америк центтэй тэнцэж байжээ
19:10

Үндэсний мөнгөн тэмдэгт ТӨГРӨГ-ийн үүх түүхээс хүргэхэд 1925 онд хуралдсан БНМАУ-ын II Их хурлаас “Мөнгөний явдлыг шинэтгэн сайжруулах тухай” тогтоол гаргаж байжээ. 

1928 онд 1 монгол төгрөг 51.8 америк центтэй тэнцэж байжээ

Үндэсний мөнгөн тэмдэгт ТӨГРӨГ-ийн үүх түүхээс хүргэхэд 1925 онд хуралдсан БНМАУ-ын II Их хурлаас “Мөнгөний явдлыг шинэтгэн сайжруулах тухай” тогтоол гаргаж байжээ. 

»»
Мөнхийн залуу Сон Хе Гё
18:54

Сон Хе Гё төрөхдөө өвчтэй төрсөн бөгөөд эмч нар түүнийг найдваргүй хэмээж байсан ч амьд үлдэж чадсан юм. Тийм учраас түүний эцэг, эх нь охиныхоо төрсөн өдрийг эдгэрсэн өдөр буюу 1982 оны 2 сарын 26 тэмдэглэдэг болжээ. 

Мөнхийн залуу Сон Хе Гё

Сон Хе Гё төрөхдөө өвчтэй төрсөн бөгөөд эмч нар түүнийг найдваргүй хэмээж байсан ч амьд үлдэж чадсан юм. Тийм учраас түүний эцэг, эх нь охиныхоо төрсөн өдрийг эдгэрсэн өдөр буюу 1982 оны 2 сарын 26 тэмдэглэдэг болжээ. 

»»
Шүүх, прокурор захиалгаар ажилладаг нь нотлогдлоо
18:06

ХЗДХ-ийн сайд Ц.Нямдорж өчигдөр С.Зоригийн амь насыг бүрэлгэсэн хэргээр ялласан хоёр хүнд эрүүдэн шүүлт, 1937 оны хэлмэгдүүлэлт явуулсныг тогтоож байна, энэ хэргийн талаар маш ноцтой асуудал илэрч байгаа, тодорхой хүмүүсийг баривчилсан, ар гэрээс нь уучлал гуйж байна хэмээн мэдэгдсэн билээ.

Шүүх, прокурор захиалгаар ажилладаг нь нотлогдлоо

ХЗДХ-ийн сайд Ц.Нямдорж өчигдөр С.Зоригийн амь насыг бүрэлгэсэн хэргээр ялласан хоёр хүнд эрүүдэн шүүлт, 1937 оны хэлмэгдүүлэлт явуулсныг тогтоож байна, энэ хэргийн талаар маш ноцтой асуудал илэрч байгаа, тодорхой хүмүүсийг баривчилсан, ар гэрээс нь уучлал гуйж байна хэмээн мэдэгдсэн билээ.

»»
Хийлч Дээгий "Би чинь сэргээш өгдөг мэргэжилтэй хүн"
17:36

Хамгийн анхны өөрийнхөө хэв маягаар хийсэн  “Хэнтийн өндөр ууланд” бүтээлээрээ олныг биширүүлсэн Хийлч Дээгийг мэдэхгүй хүн гэж үгүй ээ. 

Хийлч Дээгий

Хамгийн анхны өөрийнхөө хэв маягаар хийсэн  “Хэнтийн өндөр ууланд” бүтээлээрээ олныг биширүүлсэн Хийлч Дээгийг мэдэхгүй хүн гэж үгүй ээ. 

»»
100 цагаан адуутай малчин
17:30

Үзмийн цагаан уулнаас үүрсэж буусан ажнай

Өнгө зүсмээрээ содхон үзэмчин цагаан адуу минь 

Алдар нэр нь мөнгөн цагаан 

Ашиг орлогын мөр нь цагаан 

Айраг сүүний хишиг цагаан 

Анхны цас шиг дун цагаан гэж дуулдаг. 

100 цагаан адуутай малчин

Үзмийн цагаан уулнаас үүрсэж буусан ажнай

Өнгө зүсмээрээ содхон үзэмчин цагаан адуу минь 

Алдар нэр нь мөнгөн цагаан 

Ашиг орлогын мөр нь цагаан 

Айраг сүүний хишиг цагаан 

Анхны цас шиг дун цагаан гэж дуулдаг. 

»»
Хун шувуун гарваль /домог/
17:20

Хоридай мэргэн Байгаль нуурын эрэгт явж байгаад нэгэн сонин зүйл харав гэнэ.

Хун шувуун гарваль  /домог/

Хоридай мэргэн Байгаль нуурын эрэгт явж байгаад нэгэн сонин зүйл харав гэнэ.

»»
Казахстаны нийслэл "Астана" нэрээ өөрчилж "Нурсултан" боллоо
16:08

Хэдхэн хоногийн өмнө Казакстан улсыг 28 жилийн турш удирдсан ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев өөрийн хүсэлтээр албан тушаалаасаа татгалзаж, түүний оронд парламентын дарга Касым-Жомарт Токаевт 2020 оны Ерөнхийлөгчийн ээлжит сонгууль хүртэл тус албыг хашихаар болсон билээ. 

Казахстаны нийслэл

Хэдхэн хоногийн өмнө Казакстан улсыг 28 жилийн турш удирдсан ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев өөрийн хүсэлтээр албан тушаалаасаа татгалзаж, түүний оронд парламентын дарга Касым-Жомарт Токаевт 2020 оны Ерөнхийлөгчийн ээлжит сонгууль хүртэл тус албыг хашихаар болсон билээ. 

»»
Хар салхины улмаас “Rio Tinto” бокситын хамгийн том уурхайгаа түр хаалаа
16:06

“Rio Tinto” групп Австралийн зүүн зүгт Кьюнслэнд мужид байдаг “Weipa” нэртэй хамгийн том бокситийн уурхайнхаа үйл ажиллагааг түр зогсоогоод байна. 

Хар салхины улмаас “Rio Tinto” бокситын хамгийн том уурхайгаа түр хаалаа

“Rio Tinto” групп Австралийн зүүн зүгт Кьюнслэнд мужид байдаг “Weipa” нэртэй хамгийн том бокситийн уурхайнхаа үйл ажиллагааг түр зогсоогоод байна. 

»»
Венесуэль тамыг Уго Чавес, Мадуро нар биш, Венесуэлийн ард түмэн бүтээсэн
15:16

Өмнөд Америкийн Венесуэльд ямархан үйл явдал өрнөж, юу болж байгааг дэлхий нийтээрээ харж байна. Цагтаа энэ улс газрын 

Венесуэль тамыг Уго Чавес, Мадуро нар биш, Венесуэлийн ард түмэн бүтээсэн

Өмнөд Америкийн Венесуэльд ямархан үйл явдал өрнөж, юу болж байгааг дэлхий нийтээрээ харж байна. Цагтаа энэ улс газрын 

»»
"Томилсон хүндээ биш, төрийн сүлдэндээ үнэнч байгаарай, генерал аа"
15:07

Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын даргын томилгоог хэлэлцлээ.

Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын даргын томилгоог хэлэлцлээ.

»»
Маршал Ю.Цэдэнбалын тухай "Түүх мартахгүй" уран сайхны кино бүтээнэ
15:04

Монгол Улсын нэн шинэ үеийн түүхийн хоёрдугаар хагасыг бүтээлцсэн, Монгол Улсын түүхэн сэргэн мандалтыг гардан гүйцэтгэсэн их удирдагч, төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн маршал Ю.Цэдэнбалын туулж өнгөрүүлсэн амьдралаар түүхэн баримтат, уран сайхны кино бүтээхээр болжээ. 

Маршал Ю.Цэдэнбалын тухай

Монгол Улсын нэн шинэ үеийн түүхийн хоёрдугаар хагасыг бүтээлцсэн, Монгол Улсын түүхэн сэргэн мандалтыг гардан гүйцэтгэсэн их удирдагч, төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн маршал Ю.Цэдэнбалын туулж өнгөрүүлсэн амьдралаар түүхэн баримтат, уран сайхны кино бүтээхээр болжээ. 

»»
“Никел” Ганбаа мансууруулах бодис хэрэглэснийг шинжилгээгээр тогтоолоо
14:32

“Ubike” төсөл хэрэгжүүлэгч, унадаг дугуй үйлдвэрлэдэг “Никел Ганбаа” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Г.Дашням нарын гурван хүн энэ сарын 13-нд машиндаа мансууруулах бодис хэрэглэж байгаад саатуулагдсан юм. 

“Никел” Ганбаа мансууруулах бодис хэрэглэснийг шинжилгээгээр тогтоолоо

“Ubike” төсөл хэрэгжүүлэгч, унадаг дугуй үйлдвэрлэдэг “Никел Ганбаа” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Г.Дашням нарын гурван хүн энэ сарын 13-нд машиндаа мансууруулах бодис хэрэглэж байгаад саатуулагдсан юм. 

»»
Мэдээллийн аюулгүй байдал цахим шилжилтэд бэлэн биш
14:13

Засгийн газар 2016-2020 оны үйл ажиллагааны зорилтдоо “Нэг иргэн, нэг бүртгэл” хөтөлбөр хэрэгжүүлэх замаар төрийн үйлчилгээг хүртээмжтэй, шуурхай хүргэх нөхцөл бүрдүүлнэ хэмээн тусгасан. 

Мэдээллийн аюулгүй байдал цахим шилжилтэд бэлэн биш

Засгийн газар 2016-2020 оны үйл ажиллагааны зорилтдоо “Нэг иргэн, нэг бүртгэл” хөтөлбөр хэрэгжүүлэх замаар төрийн үйлчилгээг хүртээмжтэй, шуурхай хүргэх нөхцөл бүрдүүлнэ хэмээн тусгасан. 

»»
Хөххот ”бороо оруулдаг” нисэх онгоцтой боллоо
14:08

Энэ сарын 20-ны өдрийн 12:00 цагийн үед “Хятадын цаг агаар” гэсэн бичигтэй “Шиньжөү 60” нисэх онгоц Хөххотын Цагаан суварга олон улсын нисэх онгоцны буудалд газардав.

Хөххот ”бороо оруулдаг” нисэх онгоцтой боллоо

Энэ сарын 20-ны өдрийн 12:00 цагийн үед “Хятадын цаг агаар” гэсэн бичигтэй “Шиньжөү 60” нисэх онгоц Хөххотын Цагаан суварга олон улсын нисэх онгоцны буудалд газардав.

»»
Харвардын эрдэмтэд 75 жил судалсны эцэст Аз жаргалтай амьдралын нууцыг олжээ
13:50

Хүн ер нь явал хамгийн их аз жаргалтай байдгийг мэдэхээр 75 жилийн турш судалгааны баг нь ажиллажээ. 

Харвардын эрдэмтэд 75 жил судалсны эцэст Аз жаргалтай амьдралын нууцыг олжээ

Хүн ер нь явал хамгийн их аз жаргалтай байдгийг мэдэхээр 75 жилийн турш судалгааны баг нь ажиллажээ. 

»»
Ноолуурын зах зээл дэх хятадын “сүүдэр”
13:28

БЭЛТГЭН НИЙЛҮҮЛЭЛТИЙН СҮЛЖЭЭ БА ХЯТАДУУД

Ноолуурын зах зээл дэх хятадын “сүүдэр”

БЭЛТГЭН НИЙЛҮҮЛЭЛТИЙН СҮЛЖЭЭ БА ХЯТАДУУД

»»
АНУ-д долоон кг жинтэй хүүхэд төржээ
11:26

Америк эмэгтэй долоон кг орчим жинтэй хүүхэд төрүүллээ гэж New York Post сонин мэдээллээ. 

АНУ-д долоон кг жинтэй хүүхэд төржээ

Америк эмэгтэй долоон кг орчим жинтэй хүүхэд төрүүллээ гэж New York Post сонин мэдээллээ. 

»»
Алтны салбарын хөрөнгө оруулагчид чуулна
15:25

Алтны салбарын хөрөнгө оруулалт, технологийн гурав дахь удаагийн чуулган, үзэсгэлэн энэ долоо хоногийн баасан, бямба гариг буюу гуравдугаар сарын 22, 23-ны өдрүүдэд зохион байгуулагдах гэж байна. 

Алтны салбарын хөрөнгө оруулагчид чуулна

Алтны салбарын хөрөнгө оруулалт, технологийн гурав дахь удаагийн чуулган, үзэсгэлэн энэ долоо хоногийн баасан, бямба гариг буюу гуравдугаар сарын 22, 23-ны өдрүүдэд зохион байгуулагдах гэж байна. 

»»
Б.Жаргалсайхан: УИХ-ын гишүүд "завсарлага" нэрээр зальдан морь малаа эргэсээр байх уу...
14:47

Хүн амины шүүх хурлын дараагаар гурван хар нөмрөгтэй шүүгч тусгай өрөөнд орон кофе уунгаа алуурчинг цаазлах, өршөөх, ял оноохоо шийдээд гараад ирдэг.


Б.Жаргалсайхан: УИХ-ын гишүүд

Хүн амины шүүх хурлын дараагаар гурван хар нөмрөгтэй шүүгч тусгай өрөөнд орон кофе уунгаа алуурчинг цаазлах, өршөөх, ял оноохоо шийдээд гараад ирдэг.


»»
Хэнтий аймагт үйл ажиллагаа явуулдаг хятадын хөрөнгө оруулалттай компанид гэнэтийн шалгалт хийлээ
14:08

Хэнтий аймгийн Засаг дарга Н.Ганбямбаар ахлуулсан цагдаа, тагнуул, мэргэжлийн хяналт, байгаль орчны байцаагчид Хэнтий аймгийн Галшар сумын нутагт 2007 оноос үйл ажиллагаа явуулж ирсэн Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай Нордвинд ХХК-ийн Бичигтийн уурхайд энэ сарын 16-ны өдөр гэнэтийн шалгалт хийлээ.

Хэнтий аймагт үйл ажиллагаа явуулдаг хятадын хөрөнгө оруулалттай компанид гэнэтийн шалгалт хийлээ

Хэнтий аймгийн Засаг дарга Н.Ганбямбаар ахлуулсан цагдаа, тагнуул, мэргэжлийн хяналт, байгаль орчны байцаагчид Хэнтий аймгийн Галшар сумын нутагт 2007 оноос үйл ажиллагаа явуулж ирсэн Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай Нордвинд ХХК-ийн Бичигтийн уурхайд энэ сарын 16-ны өдөр гэнэтийн шалгалт хийлээ.

»»
Азийн Силикон Валлей гэж нэрлэгддэг Сингапур улсад Монголын компаниудыг Азийн зах зээлд гаргах хөтөлбөр
13:30

" Access Asia - Экспортын хурдасгуур хөтөлбөр” 

Азийн Силикон Валлей гэж нэрлэгддэг Сингапур улсад Монголын компаниудыг Азийн зах зээлд гаргах хөтөлбөр

" Access Asia - Экспортын хурдасгуур хөтөлбөр” 

»»
Ц.Нямдорж: Би Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарын ар гэрээс уучлал гуйж байна
11:56

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна. 

Ц.Нямдорж: Би Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарын ар гэрээс уучлал гуйж байна

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна. 

»»
Халбага зөгийн балаар уушгиа хамгаалах үр дүнтэй арга
11:31

Зөгийн бал нь загатнаж, хуурайшсан хоолойг анагаах хамгийн найдвартай, урт настай байгалийн бүтээгдэхүүн юм.


Халбага зөгийн балаар уушгиа хамгаалах үр дүнтэй арга

Зөгийн бал нь загатнаж, хуурайшсан хоолойг анагаах хамгийн найдвартай, урт настай байгалийн бүтээгдэхүүн юм.


»»
​‘Apple’-ын код хөгжүүлэгч 83 настай Масако Вакамияа
10:09

Жил бүрийн зургадугаар сард дэлхийн “apple” хөгжүүлэгчдийн чуулга уулзалт болдог билээ. 

​‘Apple’-ын код хөгжүүлэгч 83 настай Масако Вакамияа

Жил бүрийн зургадугаар сард дэлхийн “apple” хөгжүүлэгчдийн чуулга уулзалт болдог билээ. 

»»
Тэрбумтан төрүүлдэг зах зээлд монголчууд “өлгий”-тэй байна
10:01

ИНТЕРНЭТ ТОГЛООМЫН ЕРТӨНЦӨӨС ТӨРӨХ ТЭРБУМТНУУДЫН ТОО НЭМЭГДСЭЭР

Тэрбумтан төрүүлдэг зах зээлд монголчууд “өлгий”-тэй байна

ИНТЕРНЭТ ТОГЛООМЫН ЕРТӨНЦӨӨС ТӨРӨХ ТЭРБУМТНУУДЫН ТОО НЭМЭГДСЭЭР

»»
“Хүний цаана” УСК Юнивишн, Скаймедиа, Look Tv, Ddish Tv-ийн видео санд орлоо
17:22

“Этик” продакшны анхны уран бүтээл “Хүний цаана” уран сайхны кино Скаймедиа, Look Tv, Univision, Ddish Tv-ийн видео санд байршлаа. 

“Хүний цаана” УСК Юнивишн, Скаймедиа, Look Tv, Ddish Tv-ийн видео санд орлоо

“Этик” продакшны анхны уран бүтээл “Хүний цаана” уран сайхны кино Скаймедиа, Look Tv, Univision, Ddish Tv-ийн видео санд байршлаа. 

»»
Монголыг худалдаж авсан мафи
16:48

Монгол Улсыг “Эрдэнэт” үйлдвэр ганцаараа шахам тэжээдэг.

Монголыг худалдаж авсан мафи

Монгол Улсыг “Эрдэнэт” үйлдвэр ганцаараа шахам тэжээдэг.

»»
Ц.Элбэгдоржийн эхнэрийн дүү Х.Болдбаатарын оффисоос есөн зураг хураажээ
16:09

ЦЕГ-ын Эрүүгийн цагдаагийн албаныхан өчигдөр Ц.Элбэгдоржийн оффист нэгжлэг хийж, 1000 гаруй зураг хурааж авсан гэх мэдээлэл цацагдсан. Үүнийг Ц.Элбэгдорж няцаагаад байгаа.

Ц.Элбэгдоржийн эхнэрийн дүү Х.Болдбаатарын оффисоос есөн зураг хураажээ

ЦЕГ-ын Эрүүгийн цагдаагийн албаныхан өчигдөр Ц.Элбэгдоржийн оффист нэгжлэг хийж, 1000 гаруй зураг хурааж авсан гэх мэдээлэл цацагдсан. Үүнийг Ц.Элбэгдорж няцаагаад байгаа.

»»
Шойгу: Орос улс Сирийг үргэлжлүүлэн дэмжинэ
13:44

Өчигдөр Сирид айлчилж буй ОХУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Сергей Шойгутай Сирийн ерөнхийлөгч Башар Асад  уулзаж хоёр талт харилцаа, Сирийн өнөөгийн нөхцөл байдлын талаар ярилцжээ.

Шойгу: Орос улс Сирийг үргэлжлүүлэн дэмжинэ

Өчигдөр Сирид айлчилж буй ОХУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Сергей Шойгутай Сирийн ерөнхийлөгч Башар Асад  уулзаж хоёр талт харилцаа, Сирийн өнөөгийн нөхцөл байдлын талаар ярилцжээ.

»»
НҮБ-ын төсөл БЗД-ийн 9-р хороонд хэрэгжинэ
13:28

Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын Тамгын газраас Нэгдсэн үндэстний байгууллагын Хүн амын нутагшил суурьшлын хөтөлбөртэй хамтран ‘’Улаанбаатар хотын гэр хорооллын үерийг даван туулах чадавхыг бэхжүүлэх’’ төслийг хэрэгжүүлж байна. 

НҮБ-ын төсөл БЗД-ийн 9-р хороонд хэрэгжинэ

Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын Тамгын газраас Нэгдсэн үндэстний байгууллагын Хүн амын нутагшил суурьшлын хөтөлбөртэй хамтран ‘’Улаанбаатар хотын гэр хорооллын үерийг даван туулах чадавхыг бэхжүүлэх’’ төслийг хэрэгжүүлж байна. 

»»
Хоёр шүүгчийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүллээ
13:06

Одоогоос сарын өмнө АТГ-аас нэр бүхий зургаан шүүгчийг үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн хэргээр шалгаж, бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлэх саналыг Нийслэлийн прокурорт уламжилсан. Прокурор уг саналыг хэрэгсэхгүй болгосон юм.

Хоёр шүүгчийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүллээ

Одоогоос сарын өмнө АТГ-аас нэр бүхий зургаан шүүгчийг үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн хэргээр шалгаж, бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлэх саналыг Нийслэлийн прокурорт уламжилсан. Прокурор уг саналыг хэрэгсэхгүй болгосон юм.

»»
Өнөөдөр дэлхийн аз жаргалын өдөр
12:43

НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 2012 оны хуралдаанаар хүн гэдэг амьтан сайн сайханд тэмүүлж, аз жаргалтай байхыг чиг мөрөөдлөө болгодог бодгаль учраас “Аз жаргалын өдөр” гэсэн баярын өдөртэй байх нь зүйтэй гэсэн шийдвэрийг гаргаж байжээ.

Өнөөдөр дэлхийн аз жаргалын өдөр

НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 2012 оны хуралдаанаар хүн гэдэг амьтан сайн сайханд тэмүүлж, аз жаргалтай байхыг чиг мөрөөдлөө болгодог бодгаль учраас “Аз жаргалын өдөр” гэсэн баярын өдөртэй байх нь зүйтэй гэсэн шийдвэрийг гаргаж байжээ.

»»
Замын түгжрэлийг сааруулах, байгаль орчинд ээлтэй LINE TRACE ROBOT автобус угсрах бүтээлч арга хэмжээ боллоо
12:26

"Монголын бүтээлч ирээдүй-технологид суралцая" зорилтод хөтөлбөрийн хүрээнд уламжлал болгон зохион байгуулдаг 

Замын түгжрэлийг сааруулах, байгаль орчинд ээлтэй LINE TRACE ROBOT автобус угсрах бүтээлч арга хэмжээ боллоо

"Монголын бүтээлч ирээдүй-технологид суралцая" зорилтод хөтөлбөрийн хүрээнд уламжлал болгон зохион байгуулдаг 

»»
СХД-ийн 1000 өрхөд байшингаа дулаалах сургалт хийнэ
11:32

Сонгинохайрхан дүүргийн иргэдийн 70 орчим хувь нь гэр хороололд амьдардаг гэсэн тоон мэдээлэл бий.

СХД-ийн 1000 өрхөд байшингаа дулаалах сургалт хийнэ

Сонгинохайрхан дүүргийн иргэдийн 70 орчим хувь нь гэр хороололд амьдардаг гэсэн тоон мэдээлэл бий.

»»
Сургуулийн сурагч цөмийн реактор бүтээжээ
11:25

АНУ-ын Теннесси муж улсын Мемфис хотын дунд сургуулийн сурагч, 14 настай Жексон Освальт унтлагын өрөөндөө цөмийн реактор бүтээжээ.

Сургуулийн сурагч цөмийн реактор бүтээжээ

АНУ-ын Теннесси муж улсын Мемфис хотын дунд сургуулийн сурагч, 14 настай Жексон Освальт унтлагын өрөөндөө цөмийн реактор бүтээжээ.

»»
Хойд Солонгосын удирдагч Ким Чен Ун ОХУ-тай харилцаагаа зузаатгаж эхэллээ
11:15

Хойд Солонгосын Гадаад хэргийн дэд сайд Им Чон Иль болон ОХУ-ын Гадаад хэргийн дэд сайд Игорь Моргулов нар өнгөрсөн 

Хойд Солонгосын удирдагч Ким Чен Ун ОХУ-тай харилцаагаа зузаатгаж эхэллээ

Хойд Солонгосын Гадаад хэргийн дэд сайд Им Чон Иль болон ОХУ-ын Гадаад хэргийн дэд сайд Игорь Моргулов нар өнгөрсөн 

»»
Ц.Элбэгдорж: Би зураг цуглуулдаг, зураг хулгайлдаггүй
11:09

Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржийн ажлын өрөөнд нэгжлэг хийхэд дэлхийн болон түүхэн зураг байсан гэх мэдээлэл гарсан.

Ц.Элбэгдорж: Би зураг цуглуулдаг, зураг хулгайлдаггүй

Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржийн ажлын өрөөнд нэгжлэг хийхэд дэлхийн болон түүхэн зураг байсан гэх мэдээлэл гарсан.

»»
Назарбаев Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа БУУЛАА
11:09

Нурсултан Назарбаев Казахстаны Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа бууж, тус улсын аюулгүйн зөвлөлийг удирдах болсноо өнөөдөр зарлалаа.

Назарбаев Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа БУУЛАА

Нурсултан Назарбаев Казахстаны Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа бууж, тус улсын аюулгүйн зөвлөлийг удирдах болсноо өнөөдөр зарлалаа.

»»
Намуудын хариуцлагыг чангатгаж сонгуулийг ПРОПОРЦИОНАЛ болгох хэрэгтэй
10:15
Нурсултан Назарбаeв огцорлоо
09:54

Казахстан улсын Ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев албан тушаалаасаа огцорлоо.

Нурсултан Назарбаeв огцорлоо

Казахстан улсын Ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев албан тушаалаасаа огцорлоо.

»»
Африкийн орнуудад усны хомсдол нүүрлэж байна
09:35

Мозамбик, Зимбабве зэрэг Африкийн орнуудад усны хомсдол нүүрлэж байна. 

Африкийн орнуудад усны хомсдол нүүрлэж байна

Мозамбик, Зимбабве зэрэг Африкийн орнуудад усны хомсдол нүүрлэж байна. 

»»
Индонез улсад 74 удаа буудуулсан орангутан амьд гарчээ
17:08

Индонез улсад 74 сумны шарх авсан эмэгчин орангутан сармагчин амьд гарчээ. 


Индонез улсад 74 удаа буудуулсан орангутан амьд гарчээ

Индонез улсад 74 сумны шарх авсан эмэгчин орангутан сармагчин амьд гарчээ. 


»»
Н.Энхбаяр: Ц.Элбэгдоржид, М.Энхболдод ч гэсэн хандаж хэлмээр байгаа юм. Одоо болио...
15:52

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаяр “Цензургүй ярилцлага”-ын ээлжит зочноор оролцож Эрдэнэтийн 49 хувьтай холбоотой асуудлаар дэлгэрэнгүй тайлбар хийсэн явдал олны анхаарал татаж байна.

Н.Энхбаяр: Ц.Элбэгдоржид, М.Энхболдод ч гэсэн хандаж хэлмээр байгаа юм. Одоо болио...

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаяр “Цензургүй ярилцлага”-ын ээлжит зочноор оролцож Эрдэнэтийн 49 хувьтай холбоотой асуудлаар дэлгэрэнгүй тайлбар хийсэн явдал олны анхаарал татаж байна.

»»
20 мянгаар ааруул худалдан авдаг 60 сая малтай Монгол
15:31

Сүүлийн 20-иод жилд монголчуудын цагаан идээний хэрэглээ 40 хувиар буурчээ Хүү маань аарууланд их дуртай. Тэгэхдээ зөөлөн, чихэртэйг биш, хатуу, исгэлэнг нь л иднэ гэнэ. 

20 мянгаар ааруул худалдан авдаг 60 сая малтай Монгол

Сүүлийн 20-иод жилд монголчуудын цагаан идээний хэрэглээ 40 хувиар буурчээ Хүү маань аарууланд их дуртай. Тэгэхдээ зөөлөн, чихэртэйг биш, хатуу, исгэлэнг нь л иднэ гэнэ. 

»»
“Битгий шалчгана”, Монголчуудаа!
15:25

Удаан хугацаанд бодож бодож нэг сонин нийтлэл бичдэг юм билүү гэж бодлоо. Хаанас эхлэхээ сайн мэдэхгүй ч гэсэн бичиж л байя. 

“Битгий шалчгана”, Монголчуудаа!

Удаан хугацаанд бодож бодож нэг сонин нийтлэл бичдэг юм билүү гэж бодлоо. Хаанас эхлэхээ сайн мэдэхгүй ч гэсэн бичиж л байя. 

»»
Далай, тэнгис доторх хачирхалтай газрууд
15:21

Хэрвээ та тэнгисийн долгио, гүн цэнхэр өнгөнд дуртай, усан доогуур шумбахыг үргэлж мөрөөддөг бол бидний төсөөлдөг далай, тэнгис дотор огт өөр амьдрал байдгийг харуулах хэдэн газруудыг сонирхуулж байна.

Далай, тэнгис доторх хачирхалтай газрууд

Хэрвээ та тэнгисийн долгио, гүн цэнхэр өнгөнд дуртай, усан доогуур шумбахыг үргэлж мөрөөддөг бол бидний төсөөлдөг далай, тэнгис дотор огт өөр амьдрал байдгийг харуулах хэдэн газруудыг сонирхуулж байна.

»»
“Рио Тинто“ залилангийн хэргээр Манхэттэний шүүхэд үргэлжлүүлэн шалгагдана
13:57

Өчигдөр буюу даваа гарагт Нью-Йорк хотын Манхэттэн дүүргийн шүүгч "Рио Тинто" компаниас гаргасан АНУ-ын Үнэт цаас, биржийн хорооны мэдүүлсэн заргыг буцаах хүсэлтийг түдгэлзүүлсэн болохыг "Ройтерс" агентлаг мэдээллээ.

“Рио Тинто“ залилангийн хэргээр Манхэттэний шүүхэд үргэлжлүүлэн шалгагдана

Өчигдөр буюу даваа гарагт Нью-Йорк хотын Манхэттэн дүүргийн шүүгч "Рио Тинто" компаниас гаргасан АНУ-ын Үнэт цаас, биржийн хорооны мэдүүлсэн заргыг буцаах хүсэлтийг түдгэлзүүлсэн болохыг "Ройтерс" агентлаг мэдээллээ.

»»
Дөрвөн настай хүүг хойд эцэг нь хэвтэрт ортол зоджээ
13:51

Баянгол дүүрэгт гуравдугаар сарын 11-нд 4 настай хүүг хойд эцэг нь хэвтэрт ортол зодсон хэрэг гарчээ. Хүү одоогоор ГССҮТ-т хэвтэн эмчлүүлж байгаа бөгөөд биеийн байдал нь сайнгүй байгаа аж. 

Дөрвөн настай хүүг хойд эцэг нь хэвтэрт ортол зоджээ

Баянгол дүүрэгт гуравдугаар сарын 11-нд 4 настай хүүг хойд эцэг нь хэвтэрт ортол зодсон хэрэг гарчээ. Хүү одоогоор ГССҮТ-т хэвтэн эмчлүүлж байгаа бөгөөд биеийн байдал нь сайнгүй байгаа аж. 

»»
Мэрилин Монрогийн дүрд тоглох жүжигчин тодорлоо
13:42

Netflix компани Жойс Кэрол Оутсын "Blonde" нэртэй алдарт зохиолоос сэдэвлэсэн Мэрилин Монрогийн тухай намтарчилсан киног бүтээхээр болсон. Тэгвэл Мэрилин Монрогийн дүрд Куба улсын жүжигчин Ана де Армас тоглохоор болжээ. 

Мэрилин Монрогийн дүрд тоглох жүжигчин тодорлоо

Netflix компани Жойс Кэрол Оутсын "Blonde" нэртэй алдарт зохиолоос сэдэвлэсэн Мэрилин Монрогийн тухай намтарчилсан киног бүтээхээр болсон. Тэгвэл Мэрилин Монрогийн дүрд Куба улсын жүжигчин Ана де Армас тоглохоор болжээ. 

»»
Монгол Улсын үнэлгээ муу гарснаас гадаад гүйлгээнд хүндрэл учирчээ
13:39

.  "АНУ руу хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрийг хийж болохгүй байна", "Олон улсын мөнгөн гуйвуулга явахгүй байна"  гэсэн яриа өнгөрсөн долоо хоногт гарсан. 

Монгол Улсын үнэлгээ муу гарснаас гадаад гүйлгээнд хүндрэл учирчээ

.  "АНУ руу хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрийг хийж болохгүй байна", "Олон улсын мөнгөн гуйвуулга явахгүй байна"  гэсэн яриа өнгөрсөн долоо хоногт гарсан. 

»»
Казахстаны нийслэл "Астана" нэрээ өөрчилж "Нурсултан" боллоо
16:08

Хэдхэн хоногийн өмнө Казакстан улсыг 28 жилийн турш удирдсан ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев өөрийн хүсэлтээр албан тушаалаасаа татгалзаж, түүний оронд парламентын дарга Касым-Жомарт Токаевт 2020 оны Ерөнхийлөгчийн ээлжит сонгууль хүртэл тус албыг хашихаар болсон билээ. 

Казахстаны нийслэл

Хэдхэн хоногийн өмнө Казакстан улсыг 28 жилийн турш удирдсан ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев өөрийн хүсэлтээр албан тушаалаасаа татгалзаж, түүний оронд парламентын дарга Касым-Жомарт Токаевт 2020 оны Ерөнхийлөгчийн ээлжит сонгууль хүртэл тус албыг хашихаар болсон билээ. 

»»
АНУ-д долоон кг жинтэй хүүхэд төржээ
11:26

Америк эмэгтэй долоон кг орчим жинтэй хүүхэд төрүүллээ гэж New York Post сонин мэдээллээ. 

АНУ-д долоон кг жинтэй хүүхэд төржээ

Америк эмэгтэй долоон кг орчим жинтэй хүүхэд төрүүллээ гэж New York Post сонин мэдээллээ. 

»»
Шойгу: Орос улс Сирийг үргэлжлүүлэн дэмжинэ
13:44

Өчигдөр Сирид айлчилж буй ОХУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Сергей Шойгутай Сирийн ерөнхийлөгч Башар Асад  уулзаж хоёр талт харилцаа, Сирийн өнөөгийн нөхцөл байдлын талаар ярилцжээ.

Шойгу: Орос улс Сирийг үргэлжлүүлэн дэмжинэ

Өчигдөр Сирид айлчилж буй ОХУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Сергей Шойгутай Сирийн ерөнхийлөгч Башар Асад  уулзаж хоёр талт харилцаа, Сирийн өнөөгийн нөхцөл байдлын талаар ярилцжээ.

»»
Сургуулийн сурагч цөмийн реактор бүтээжээ
11:25

АНУ-ын Теннесси муж улсын Мемфис хотын дунд сургуулийн сурагч, 14 настай Жексон Освальт унтлагын өрөөндөө цөмийн реактор бүтээжээ.

Сургуулийн сурагч цөмийн реактор бүтээжээ

АНУ-ын Теннесси муж улсын Мемфис хотын дунд сургуулийн сурагч, 14 настай Жексон Освальт унтлагын өрөөндөө цөмийн реактор бүтээжээ.

»»
Хойд Солонгосын удирдагч Ким Чен Ун ОХУ-тай харилцаагаа зузаатгаж эхэллээ
11:15

Хойд Солонгосын Гадаад хэргийн дэд сайд Им Чон Иль болон ОХУ-ын Гадаад хэргийн дэд сайд Игорь Моргулов нар өнгөрсөн 

Хойд Солонгосын удирдагч Ким Чен Ун ОХУ-тай харилцаагаа зузаатгаж эхэллээ

Хойд Солонгосын Гадаад хэргийн дэд сайд Им Чон Иль болон ОХУ-ын Гадаад хэргийн дэд сайд Игорь Моргулов нар өнгөрсөн 

»»
Назарбаев Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа БУУЛАА
11:09

Нурсултан Назарбаев Казахстаны Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа бууж, тус улсын аюулгүйн зөвлөлийг удирдах болсноо өнөөдөр зарлалаа.

Назарбаев Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа БУУЛАА

Нурсултан Назарбаев Казахстаны Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа бууж, тус улсын аюулгүйн зөвлөлийг удирдах болсноо өнөөдөр зарлалаа.

»»
Нурсултан Назарбаeв огцорлоо
09:54

Казахстан улсын Ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев албан тушаалаасаа огцорлоо.

Нурсултан Назарбаeв огцорлоо

Казахстан улсын Ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев албан тушаалаасаа огцорлоо.

»»
Африкийн орнуудад усны хомсдол нүүрлэж байна
09:35

Мозамбик, Зимбабве зэрэг Африкийн орнуудад усны хомсдол нүүрлэж байна. 

Африкийн орнуудад усны хомсдол нүүрлэж байна

Мозамбик, Зимбабве зэрэг Африкийн орнуудад усны хомсдол нүүрлэж байна. 

»»
Явна, гэхдээ үлдэнэ. Назарбаевын мэдэгдэл юуг өгүүлнэ вэ
09:32

Казахстан улсын анхны бөгөөд эдүгээгийн ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев өчигдөр ард түмэндээ хандан, телевизээр мэдэгдэл хийж, албан тушаалаа хүлээлгэж өгөхөө мэдэгдлээ.

Явна, гэхдээ үлдэнэ. Назарбаевын мэдэгдэл юуг өгүүлнэ вэ

Казахстан улсын анхны бөгөөд эдүгээгийн ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев өчигдөр ард түмэндээ хандан, телевизээр мэдэгдэл хийж, албан тушаалаа хүлээлгэж өгөхөө мэдэгдлээ.

»»
Индонез улсад 74 удаа буудуулсан орангутан амьд гарчээ
17:08

Индонез улсад 74 сумны шарх авсан эмэгчин орангутан сармагчин амьд гарчээ. 


Индонез улсад 74 удаа буудуулсан орангутан амьд гарчээ

Индонез улсад 74 сумны шарх авсан эмэгчин орангутан сармагчин амьд гарчээ. 


»»
“Fake News”-ийг хориглох хуулийг Владимир Путин баталжээ
12:28

“Fake News” буюу худал хуурмаг мэдээллийг түгээж буй сайтуудыг хаах, төр, улсыг доромжилсон агуулгатай нийтлэлд нь шийтгэл оногдуулах хатуу хуулийг ОХУ-ын ерөнхийлөгч Владимир Путин өчигдөр баталжээ.

“Fake News”-ийг хориглох хуулийг Владимир Путин баталжээ

“Fake News” буюу худал хуурмаг мэдээллийг түгээж буй сайтуудыг хаах, төр, улсыг доромжилсон агуулгатай нийтлэлд нь шийтгэл оногдуулах хатуу хуулийг ОХУ-ын ерөнхийлөгч Владимир Путин өчигдөр баталжээ.

»»
Их Британи Европын холбоонд үлдэх үү
12:08

Их Британийн Ерөнхий сайд Тереза Мэй парламентын гишүүддээ хандан, өөрийнхөө Европын зөвлөлтэй байгуулсан гэрээг дэмжихийг уриалжээ. 

Их Британи Европын холбоонд үлдэх үү

Их Британийн Ерөнхий сайд Тереза Мэй парламентын гишүүддээ хандан, өөрийнхөө Европын зөвлөлтэй байгуулсан гэрээг дэмжихийг уриалжээ. 

»»
Хайнань Хайвэн гүүр албан ёсоор ашиглалтад орлоо
10:08

Албан ёсоор ашиглалтад орж, автомашин нэвтэрлээ.

Хайнань Хайвэн гүүр албан ёсоор ашиглалтад орлоо

Албан ёсоор ашиглалтад орж, автомашин нэвтэрлээ.

»»
Солонгосын хойгийн цөмийн хөтөлбөрийг эцэслэх асуудал нааштай байна
09:49

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп болон Хойд Солонгосын удирдагч Ким Жон Ун нар өнгөрөгч хоёрдугаар сарын 27, 28 нд хоёр дахь дээд хэмжээний албан ёсны уулзалтыг Вьетнамын нийслэл Ханой хотод хийсэн билээ.

Солонгосын хойгийн цөмийн хөтөлбөрийг эцэслэх асуудал нааштай байна

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп болон Хойд Солонгосын удирдагч Ким Жон Ун нар өнгөрөгч хоёрдугаар сарын 27, 28 нд хоёр дахь дээд хэмжээний албан ёсны уулзалтыг Вьетнамын нийслэл Ханой хотод хийсэн билээ.

»»
Олон асуудлын бай болоод байгаа “Huawei technologies”-ийн орлого 2019 оны эхний 2 сард 36 хувиар өслөө
09:28

“Технологийн нууц хулгайлсан”, “Ираны эсрэг тавьсан АНУ-ын хоригийг зөрчсөн” гэх зарга үүсээд байгаа энэ үед “Huawei Technologies”-ийн орлого 2019 оны эхний 2 сард жилийн өмнөхөөс 36 хувиар өслөө. 

Олон асуудлын бай болоод байгаа “Huawei technologies”-ийн орлого 2019 оны эхний 2 сард 36 хувиар өслөө

“Технологийн нууц хулгайлсан”, “Ираны эсрэг тавьсан АНУ-ын хоригийг зөрчсөн” гэх зарга үүсээд байгаа энэ үед “Huawei Technologies”-ийн орлого 2019 оны эхний 2 сард жилийн өмнөхөөс 36 хувиар өслөө. 

»»
Цаасан онгоц нисгэх ДАШТ болно
16:48

Энэ оны долоодугаар сард Францад цаасан онгоц нисгэх Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн болох аж. Энэ тэмцээн ийнхүү хоёр дахь удаагаа болох юм. 

Японы “Олимпын өвөө” таалал төгслөө
16:01

Анх “Токио 1964” зуны олимпын наадмаас хойш зохион байгуулагдсан олимпын наадмын Япон улсын хөгжөөн дэмжигч Наотоши Ямада 92 насандаа 

Японы “Олимпын өвөө” таалал төгслөө

Анх “Токио 1964” зуны олимпын наадмаас хойш зохион байгуулагдсан олимпын наадмын Япон улсын хөгжөөн дэмжигч Наотоши Ямада 92 насандаа 

»»
Венесуэлийн эдийн засгийг юу эвдэв
15:30

Латин Америкийн хамгийн баян орон байсан гэхэд Венесуэлийн эдийн засаг төсөөлшгүй мууджээ. 

Венесуэлийн эдийн засгийг юу эвдэв

Латин Америкийн хамгийн баян орон байсан гэхэд Венесуэлийн эдийн засаг төсөөлшгүй мууджээ. 

»»
Мадуро сайд нартаа хандан огцрохыг уриалав
13:55

 Венесуэлийн Засгийн газрын үйл ажиллагаанд бүтцийн томоохон өөрчлөлт хийх гэж байгаатай холбогдуулан тус улсын Ерөнхийлөгч Николас Мадуро 

Мадуро сайд нартаа хандан огцрохыг уриалав

 Венесуэлийн Засгийн газрын үйл ажиллагаанд бүтцийн томоохон өөрчлөлт хийх гэж байгаатай холбогдуулан тус улсын Ерөнхийлөгч Николас Мадуро 

»»
“Porsche” БНХАУ-аас олон мянган автомашинаа эргүүлэн татна
13:04

Германы автомашин үйлдвэрлэгч “Volkswagen” компанийн “Porsche” брэнд хэрэглэгчдийн аюулгүй байдалд эрсдэл учруулж болзошгүй хэмээн үзсэний улмаас БНХАУ-ын 

“Porsche” БНХАУ-аас олон мянган автомашинаа эргүүлэн татна

Германы автомашин үйлдвэрлэгч “Volkswagen” компанийн “Porsche” брэнд хэрэглэгчдийн аюулгүй байдалд эрсдэл учруулж болзошгүй хэмээн үзсэний улмаас БНХАУ-ын 

»»
Цензургүй яриа - Mонгол улсын Ерөнхийлөгч асан, МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр оролцлоо
13:13
Эмоци - Харах Өнцөг
21:04
С.Амарсайхан: Энэ ондоо багтааж Налайх-Чойрын замыг ашиглалтад оруулна
18:23
Шинэ Үе 2019 - Чөлөөт Эмэгтэйчүүд Хошин Шог
15:20
Дэлхийн томоохон кинонд тоглосон Монгол жүжигчид
15:44
Ц.Баасандорж: Талийгаач Л.Бямбааг 24 цагаас илүү хугацаагаар хууль бусаар хорьж эрүүдэн шүүсэн
11:42
Анхны хиймэл оюунт эмэгтэй нэвтрүүлэгч Синхуа агентлагийн мэдээг уншина
15:35

Хятадын Синхуа агентлаг 2018 оны арваннэгдүгээр сард оюунт робот-нэвтрүүлэгчээр мэдээ уншуулсан эхэлсэн. 

Анхны хиймэл оюунт эмэгтэй нэвтрүүлэгч Синхуа агентлагийн мэдээг уншина

Хятадын Синхуа агентлаг 2018 оны арваннэгдүгээр сард оюунт робот-нэвтрүүлэгчээр мэдээ уншуулсан эхэлсэн. 

»»
Ч.Хүрэлбаатар: Долоон санг татан буулгана
13:16
УЛААН БАЛ - С.МОЛОР-ЭРДЭНЭ: ЭНЭ НЭВТРҮҮЛЭГ ЦАЦАГДВАЛ ЭСЭРГҮҮЦНЭ ШҮҮ!
09:05
3 саяын ИНЭЭД "Наймдугаар ангийн -20 кг"
09:35
1976 онд Үйлдвэр комбинат, дөчин мянгатынханы хооронд аймаар зодоон болсон
10:19
"Улаанбаатар төмөр зам"-ын дарга Д.Жигжиднямаагийн булхайг илчиллээ
18:29
Эдийн засгийн машин хэрхэн ажилладаг вэ?
17:40
Цензургүй яриа- Түүхч, профессор Б.Балжинням оролцлоо
10:35
ХАМГИЙН ЭТГЭЭД, ЕР БУСЫН СУРГУУЛИУД
12:09
Өмнөговь аймаг төрийн ажлыг цахимаар авч шийдвэрлэж байна
19:17
1980-аад онд үйлдэгдсэн "Гэзэгт" Алтанбаганын танхай хэрэг
18:44
Монголын ТВ-үүдийн шууд эфирийн хөгжилтэй алдаанууд
10:56
Инээдтэй Үдэш 2019 цоо шинэ хошин шог
10:50
Эрэн хайх, аврах багийнханд тохиолдож байсан хачирхалтай явдалууд
10:40












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Рекламын алба | Сэдэв
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2017 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК