Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (94929)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (78438)
» Гранд плаза (73127)
» Боса (41656)
» БӨМБӨГӨР ХТ (72609)
» Замбала (58143)
» Метромолл (62873)
» Миний дэлгүүр (78280)
» Эвридэй (54029)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (78692)
» Хар Хорин зах (61826)
» Хүчит Шонхор ХТ (71057)
» ТОСА ХТ (51608)
» Скай их дэлгүүр (47079)
» Сандэй плаза (64793)
» Нарантуул ОУХТ (73951)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (61970)
» НОМИН (69288)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (53390)
» Оргил худалдааны төв (58013)
» Next Center (99196)
» E-mart (27496)
» БСБ (35736)
» БАРС ХТ (51608)
» UB MART (58350)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» Баянгол дүүргийн хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар (16622)
» БАГАНУУР (71829)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (57999)
» ХАН УУЛ (67705)
» СҮХБААТАР (59291)
» НАЛАЙХ (60848)
» БАГАХАНГАЙ (50715)
» БАЯНГОЛ (65481)
» БАЯНЗҮРХ (75822)
» СОНГИНОХАЙРХАН (65557)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (50535)
» ГААЛЬ (73790)
» Барилгын хөгжлийн төв (4213)
» Засгийн газрын авто бааз ТӨҮГ (4582)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (84390)
» ИНЕГ-МИАТ (89827)
» ММСУХ- Морин спорт (34837)
» Монголын Дарцын холбоо (49572)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (83262)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (55283)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (80710)
» МСНЭ (48030)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (59221)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (58213)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (75821)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (70054)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (59726)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (38701)
» МҮЭХ (55834)
» МҮХАҮТ (50535)
» МҮСХНХ (16286)
» МҮОНРТ (60262)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (48774)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (34339)
» ШШГЕГ (53343)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (71349)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (74842)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (44538)
» Чөлөөт Бүс (52497)
» ЦЕГ (86007)
» Цахилгаан тээвэр (50228)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (58607)
» Цөмийн энергийн газар (53712)
» Хил хамгаалах ерөнхий газар (17254)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (52508)
» ХХЕГ (47750)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (52919)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (72271)
» УМБГ (47677)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (47255)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (51995)
» УРЛАГ- УДБЭТ (48902)
» Ус сувгийн удирдах газар (16568)
» ТАГНУУЛ (84545)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (68329)
» ТӨМӨР ЗАМ (93861)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (45620)
» Санхүүгийн зохицуулах хороо (16957)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (56306)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (30231)
» НИТХ (39882)
» Нийгмийн даатгал (51478)
» Нийслэлийн ЗДТГ (16657)
» Нийслэлийн газрын алба (20045)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (47591)
» Нийслэлийн статистикийн газар (17488)
» НАББҮХ (44832)
» НҮБ (45672)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (77243)
» Авто тээврийн газар (60532)
» ОБЕГ (63366)
» Оюуны өмчийн газар (13928)
» Үндэсний Дата Төв (43779)
» ҮТЕГ (44948)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (47775)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (45813)
» ГАЗАР ХАШАА (75007)
» ГАНДИРС (33379)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (51084)
» Барилгын материал (44083)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (34337)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (51832)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (98266)
» БАРИЛГА (86760)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (60912)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (33616)
» МУУ МЭДЭЭ (64676)
» ЭКО КОНСТРАКШН (56758)
» ШИНЭ БАЙР (73004)
» ЦАСТ ИМПЕКС (49314)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (31973)
» Тахилт өндөр уул (45028)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (58970)
» АВЗАГА ТРЕЙД (52644)
» Пума констракшн (47723)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (73946)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (70366)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (45731)
» ГОЛОМТ (63556)
» ББСБ (46856)
» БАНК САНХҮҮ (74990)
» БАНК (51143)
» МУУ МЭДЭЭ (54506)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (44850)
» МОНГОЛ БАНК (79301)
» МОНГОЛ ШУУДАН (45088)
» ЭРЭЛ (45505)
» ЧИНГИС ХААН (44708)
» ХЗХ (48845)
» ХХБ (48479)
» ХАДГАЛАМЖ (52973)
» ХАС (49676)
» ХААН (63899)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (67894)
» УЛААНБААТАР БАНК (48597)
» ТРАНС (44944)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (65915)
» Тээвэр хөгжлийн банк (45745)
» САЙН МЭДЭЭ (48261)
» НАЙМАН ШАРГА (63287)
» АНОД (55615)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (29884)
» КАПИТРОН (44637)
» КАПИТАЛ (47167)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (45607)
» ҮНЭ ХАНШ (61012)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (45009)
» БААР- ДОРГИО (55249)
» Бусад (46880)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (58887)
» Жура ресторан (44326)
» МЕТРОПОЛИС (33724)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (31295)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (32423)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (32867)
» СТЕЛЛА (39327)
» СТРИНГС КЛУБ (30731)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (44083)
» АМРИТА (32028)
» The Bull (38952)
» RIVER SOUND (40144)
» Loving hut (38120)
» HOLLYWOOD (40307)
» САУН МАССАЖ (52545)
» SS клуб (41682)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (605751)
» ЗУРХАЙ (1198246)
» ЗАР (809985)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1412422)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (53525)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (72263)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (81842)
» ХУУЛЬ (774299)
» ХООЛНЫ ЖОР (242847)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (96782)
» СУРГАМЖ (46613)
» СОНЖОО (119168)
» Сэтгэл зүй (676620)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (31777)
» ПИ АР (64776)
» РЕКЛАМ (56484)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (53922)
» Дартс (41610)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (224466)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1560130)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (969780)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (683051)
» Их хуралдай (63265)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (450785)
» МЭДЭЭ АЙМААР (162185)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (109577)
» ЦУНАМИ (41513)
» Цөмийн хаягдал (42214)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (63137)
» ХҮНС (43695)
» ФАКС МЭДЭЭ (45070)
» ФОТО МЭДЭЭ (1097527)
» УРЛАГ (1267936)
» ТЕХНОЛОГИ (1063333)
» ТВ МЭДЭЭ (56990)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (80100)
» ТОДРУУЛГА (70240)
» СЕКС (1173259)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (63721)
» СУДАЛГАА (665156)
» СОНИН ХАЧИН (305386)
» СПОРТ (1273677)
» СКАНДАЛ (60288)
» НИЙТЛЭЛ (220013)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (414209)
» Өвөр Монголын мэдээ (48907)
» NEWS /Russia/ (47633)
» NEWS /English/ (44644)
» NEWS /China/ (56124)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1048378)
» УЛС ТӨР (1050970)
» УРЛАГ (1045071)
» СПОРТ (1044928)
» НИЙГЭМ (1045798)
ЯАМ
» ГАДААД ХЭРГИЙН ЯАМ (55670)
» Барилга хот байгуулалтын яам (25451)
» БСШУЯ (79192)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (58103)
» БОАЖЯ (47463)
» Зам, тээврийн хөгжлийн яам (41164)
» ЯАМ (42212)
» ЭМЯ (63788)
» ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМ (41297)
» Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яам (4243)
» ХХААХҮЯ (42952)
» ХҮНС, ХӨДӨӨ АЖ АХУЙ, ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭРИЙН ЯАМ (38387)
» Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам (45960)
» Соёлын яам (3208)
» САНГИЙН ЯАМ (43375)
» ҮХЯ (29811)
» ХЗДХЯ (38937)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (48173)
» ГЯЛС ТӨВ (36376)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (43791)
» МОНОС (47366)
» Мөнх-Үйлстэн (37856)
» ЯТТ 103 (42636)
» ЭМДЕГ (6545)
» ЭМИЙН САН (62251)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (42808)
» ЭМНЭЛЭГ (74437)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (51174)
» ЭХ НЯЛХАС (50218)
» ЭРYYЛ МЭНД (126977)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (154017)
» Шинжлэх ухаан (38927)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (44136)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (41705)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (36519)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (44571)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (39803)
» СОНГОДО эмнэлэг (48477)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (33788)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (877882)
» НОМ (55385)
Шинэ 8 ангилал
» Ярилцах цаг (6459)
» Энтертаймент (21149)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (1096391)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (69668)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (52544)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (75981)
» БОЛОД.М Утга зохиол (63405)
» БОЛОД.М Нийтлэл (58151)
» ИЛТГЭЛҮҮД (51842)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (856521)
» ЯРИЛЦЛАГА (1182724)
» Ц.Мянганбаяр (53410)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (158453)
» ХҮМҮҮС (1102763)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (120514)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (74748)
» Тэр хэн бэ? нэвтрүүлэг (14861)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (112654)
» С.Жавхлан /дуучин/ (56992)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (1104247)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (46909)
» Л.Гантөмөр /АН/ (45473)
» Л.Гансүх АН (44503)
» Л.Гүндалай АН (47733)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (43411)
» Д.Дондог (39310)
» Д.Дорлигжав /АН/ (45804)
» Д.Дамба-Очир (43433)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (47847)
» Д.Ганхуяг (44766)
» Д.Балдан-Очир (43650)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (56204)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (43279)
» Д.Зоригт /МАН/ (52410)
» Д.Зоригт /АН/ (40637)
» Д.Загджав МАН (44273)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (41469)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (51057)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (42142)
» Д.Хаянхярваа (44222)
» Д.Тэрбишдагва (47416)
» Д.Нямхүү (42581)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (38592)
» Д.Арвин (46921)
» Д.Одбаяр /МАН/ (44000)
» Д.Одхүү АН (43346)
» Д.Очирбат (43856)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (45152)
» Г.Батхүү АН (50591)
» Г.БАЯРСАЙХАН (47575)
» Г.Занданшатар /МАН/ (46470)
» Г.Мөнхбаяр (45628)
» Г.Шийлэгдамба МАН (42695)
» Г.Уянга (48134)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (64046)
» Баабар (44944)
» Батж.Батбаяр /АН/ (47100)
» Б.Баттулга (38525)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (56715)
» Б.Чойжилсүрэн (51668)
» Б.Наранхүү АН (40601)
» Б.Нямтайшир (43262)
» З.Энхболд (49948)
» З.Алтай (45569)
» Ж.Батзандан (45305)
» Ж.Батсуурь (45157)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (44083)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (44663)
» Ж.Энхбаяр (46876)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (47087)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (42098)
» М.Зоригт / ИЗН/ (46713)
» М.Энхболд МАН (48605)
» М.Энхсайхан (49039)
» М.Сономпил (38383)
» Я.Батсуурь (40855)
» Э.Батүүл (70521)
» Э.Мөнх-Очир (42550)
» Ш.Сайхансамбуу (53346)
» Ч.Хүрэлбаатар (44584)
» Ч.Улаан (47721)
» Ч.Сайханбилэг (49761)
» Ц.Даваасүрэн (45876)
» Ц.Дашдорж (42270)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (48174)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (42045)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (32196)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (47373)
» Ц.Элбэгдорж АН (72209)
» Ц.Шинэбаяр (47880)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (43459)
» Ц.Цэнгэл (44084)
» Ц.Сэдванчиг (41458)
» Ц.Нямдорж МАН (56141)
» Ц. Оюунгэрэл (51789)
» Х.Болорчулуун (40193)
» Х.Бадамсүрэн (40486)
» Х.Баттулга АН (55278)
» Х.БАДАМСҮРЭН (40399)
» Х.Жекей (41568)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (73444)
» Х.Наранхүү (42207)
» УЛС ТӨРЧ (69153)
» У.Барсболд /МАН/ (39620)
» У.Хүрэлсүх МАН (50134)
» Т.Ганди (51569)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (47059)
» Т.Энхтайван (38223)
» Сү.Батболд (48263)
» Су.Батболд МАН (44921)
» С.Ламбаа /АН/ (44411)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (44770)
» С.Ганбаатар (45476)
» С.Баяр МАН (61154)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (57200)
» С.Бямбацогт (47330)
» С.Эрдэнэ АН (50235)
» С.Оюун (48613)
» Р.Гончигдорж (50891)
» Р.Содхүү (45027)
» Р.Раш (44719)
» Р.Амаржаргал /АН/ (49929)
» Н.Ганбямба (44377)
» Н.Болормаа (46287)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (56491)
» Н.Баяртсайхан (40393)
» Н.Энхбаяр (77893)
» Н.ЭНХБОЛД (46135)
» Н.Удвал МАХН (45292)
» Н.Номтойбаяр МАН (56298)
» Н.Алтанхуяг АН (55277)
» А.Мөнхбат МЗХ (39207)
» А.Тлейхан (39714)
» Ё.ОТГОНБАЯР (51972)
» О.Магнай (43844)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (36303)
» О.Чулуунбат (44534)
» П.Алтангэрэл АН (45336)
» Ө.Энхтүвшин МАН (43936)
» Ч.Ганхуяг (46147)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (75510)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (70125)
» Гал үндэстэн (43822)
» БХЯ Цэрэг (41079)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (79225)
» ЗАСАГ ДАРГА (40744)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (49051)
» МАХН /new/ (45370)
» МҮАН нам (37534)
» ЭЛЧИН (41825)
» УЛС ТӨР (1394152)
» УИХ-дарга (57518)
» УИХ (66765)
» Төлбөртэй (22739)
» Тєрийн ордон (43529)
» Нам- Монголын консерватив нам (27037)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (41014)
» НАМОХ /МАСОХ/ (37990)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (41824)
» НАМ-НН (37933)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (86868)
» НАМ - МАН (63131)
» НАМ (76662)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (40964)
» Өргөдлийн байнгын хороо (20403)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (43950)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (41004)
» ГАШУУН СУХАЙТ (39763)
» ГАЦУУРТ ХХК (48183)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (47660)
» БАГАНУУР (40958)
» БОРОО ГОУЛД (49102)
» БОРОО ОРД (39630)
» БҮРЭН ХААН ОРД (29686)
» МАРДАЙ (45700)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (50426)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (43133)
» МОНГОЛ ГАЗАР (39753)
» МОНГОЛ 999 (38712)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (31750)
» Энержи ресурс (44277)
» ЭРДЭНЭТ (71854)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (40033)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (66464)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (49375)
» Чалко (36476)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (30781)
» ЦАГААН СУВАРГА (42209)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (39050)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (120527)
» УУЛ УУРХАЙ (99841)
» УРАН (43148)
» Тавантолгой Түлш ХХК (21631)
» Тавантолгой төмөр зам (15946)
» ТАВАНТОЛГОЙ (77896)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (42676)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (44640)
» РИО ТИНТО (48123)
» НИНЖА (42645)
» Нийтлэлч Болормаа (23226)
» НАРИЙН СУХАЙТ (39627)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (39384)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (59028)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (39327)
» АЖНАЙ (45184)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (44515)
» Арева “Кожеговь” (36182)
» ОЛОН ОВООТ (46898)
» ОЮУТОЛГОЙ (114564)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (60780)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (29552)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (82851)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (72829)
» ШИНЭ ДУУ (70305)
» ШҮЛЭГ (158362)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (48990)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (52206)
» УТГА ЗОХИОЛ (59710)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (60846)
» ТҮҮХ (77788)
» АФОРИЗМ (104627)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (52280)
» ОНИГОО (947263)
» ОНЬСОГО (57957)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (1115736)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (89089)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (103299)
» БАЯР НААДАМ (100245)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (60626)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (1264129)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (54343)
» ШАШИН (1116732)
» ХУВЬЦАА (47363)
» УЛААНБААТАР ХОТ (129853)
» ТАТВАР (44895)
» НИЙГЭМ (1205105)
» ОЮУТАН (61717)
» ОРОН НУТАГ (82027)
АЙМАГ
» Дорноговь (55961)
» ДУНДГОВЬ (68800)
» ДАРХАН УУЛ (84898)
» ДОРНОД (72513)
» Говьсүмбэр (49513)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (76410)
» Баян-Өлгий (61661)
» БУЛГАН (62678)
» БАЯНХОНГОР (73589)
» ЗАВХАН (63302)
» ЭРДЭНЭТ (51274)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (77118)
» ХОВД (66754)
» ХӨВСГӨЛ (81698)
» Увс (76068)
» ТӨВ (49394)
» СЭЛЭНГЭ (65488)
» АРХАНГАЙ (54886)
» ОРХОН (54639)
» ӨМНӨГОВЬ (73408)
» Өвөрхангай (63598)
» СҮХБААТАР (61949)
АГЕНТЛАГ
» Мал эмнэлгийн ерөнхий газар (4152)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (44756)
» ДЭВШИЛ (29858)
» ДАШВААНЖИЛ (46537)
» ДОНШИН (42706)
» ГОВЬ (46387)
» ГОЁО (32172)
» Витафит (45045)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (50799)
» Вагнер Ази (49306)
» ВОЯАЖ (32020)
» БИШРЭЛТ (42668)
» БИТ ХЭВЛЭХ (28816)
» Боорчи (49702)
» БУЯН ХОЛДИНГ (34335)
» БАМБУУШ (30121)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (30947)
» Бөхбат (46365)
» БӨXӨГ (29120)
» Зиг Заг (30137)
» ЖЕМ (48982)
» ЖИ МОБАЙЛ (56989)
» Жигүүр гранд (62227)
» ЖУУЛЧИН (29885)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (52405)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (42236)
» Имарт (15026)
» Изинис Эйрвэйс (49279)
» Их-Өвөр (54688)
» МИГ даатгал (43966)
» Монгол газар (55353)
» Монгол Шилтгээн ХК (47274)
» Монгол тамхи СО ХХК (53427)
» Мон-ад (44184)
» Мон Эн Ко (64220)
» Макс групп (55751)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (45718)
» МАХ ИМПЕКС (52913)
» МАК (62724)
» МОБИКОМ (76064)
» МОНДАВС ХХК (35382)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (32494)
» МОНФРЭШ (50531)
» МОНСУДАР (29292)
» МОНРОУД (42139)
» МОННИС (48676)
» МОН УРАН (60566)
» Мөнхийн үсэг (43393)
» ЮНИТЕЛ (67466)
» ЭДМОН (31905)
» ЭРЭЛ ХХК (45157)
» ШУНХЛАЙ ШТС (49780)
» Хамо (40521)
» Хаан хүнс хк (47342)
» ХОС ГАРЬД ХХК (32984)
» Хүннү-Эйр (46207)
» УЛУСНЭТ (29427)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (31235)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (31197)
» ТЭСО (13971)
» ТАЛХ ЧИХЭР (54495)
» ТАВАН БОГД (43898)
» Тэнгэр даатгал (42088)
» Тэнүүн-Огоо (43661)
» СББ (44743)
» Синчи-Ойл (58084)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (35516)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (69044)
» СОДМОНГОЛ ШТС (60377)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (32315)
» СКАЙТЕЛ (48170)
» СҮҮ ХК (54913)
» НОМИН ХОЛДИНГ (52755)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (34767)
» АЛТАЙ КАШМЕР (35462)
» АЛТАН ТАРИА (53879)
» АДМОН (30564)
» Алко групп (43191)
» Алтай Констракшн (44206)
» Алтай хүдэр (44817)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (45524)
» АТАР ӨРГӨӨ (53933)
» АСА групп (42726)
» АПУ (58083)
» ОБ КАПИТАЛ (30039)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (68418)
» КОМПАНИУД (52239)
» UFC (61336)
» Prophecy resource (51212)
» ӨГӨӨЖ (44849)
» Ospring (29762)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (53084)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (38506)
» MCS (73537)
BOLOD STUDIO
» Иргэний үг (3844)
» МАНАЙД ИРЭЭРЭЙ НЭВТРҮҮЛЭГ (6555)
» Хүүхдийн ертөнц (8554)
» Фото сурвалжлага (4027)
» Таны мэдлэгт | Animation (4618)
» Нийгмийн төрх - Хуулийн зөвлөгөө (4577)
» Нийгмийн төрх (4365)
» Асуудлыг тодруулъя (6948)
» Онцлох хүмүүс (4269)
» Оточ - Эмчийн зөвлөгөө подкаст (3630)
» Контентууд (5346)
» Petrichor /Гэгээлэг нийгмийн үнэр/ (6448)
» LIVE (8854)
» Expert podcast (3519)
» Bolod Studio | Ярилцлага (7417)
» Bolod Studio | Реклам (7370)
» Bolod Studio | Онцлох нийтлэл (4367)
» Bolod News (12607)
» 7 хоногийн тойм (13705)
» "Тэр хэн бэ?" ярилцлагын нэвтрүүлэг (7288)
» "Нутаг нэг" подкаст (6413)
   

ТЭНЭГ АВЬЯАС /Хөрөг тэмдэглэл/

ТЭНЭГ АВЬЯАС /Хөрөг тэмдэглэл/
2019-04-25

Авьяасыг заримдаа “Тэнэг” байдаг гэх. Тэр ч үнэн. Яагаад гэвэл авьяас ихэнхдээ учир шалтгааны ухааныг онхи тас мартаж 

орхидог юм. Бүр эсрэг байна гээч. Ер нь ч авьяас угаасаа тийм учир шалтгаанлаг биш л дээ. Ялангуяа орчлонгийн элдэв явдлыг учирзүйн үүднээс ойлгож хүлээж авахаасаа илүүгээр яруу эгшгээр, гоо сайхнаар, гэрэл гэгээгээр, баялхам их хайраар, хөөрөл догдлолоор, эсвэл гутрал гуниг, харуусал халаглал, үзэн ядалт, гаслант хашгичаанаар хүлээж авдаг яруу найрагчийн авьяас, төрөлх зөн үү. Үүндээ яг могойд хатгуулсэн мэт болдог ад биш ааш ариншин нь уу... Ээ дээ, ихээхэн асуудал, бэрхшээлийг ямагт үүсгэж, араасаа дагуулж, эзнийхээ зүрхэнд ямагт эцэс төгсгөлгүй мэт баяр, гуниг, жаргал зовлонг ээлж чөлөөгүй уудалж байдаг. 
Учир шалтгаанч хүн тэнгэрийн хаяанаа солонго татаж буйг хараад, “Солонго татаад эхэллээ, бороо татарч, тэнгэр онгойх нь дээ, ашгүй” гэж бодно. За “Яасан сайхан харагдаж байна вэ” ч гэх байх. Бүр зарим шинжлэхүй ухаанчаар сэтгэдгүүд нь “Борооны бяцхан дуслууд дээр нарны гэрлийн цацраг хугардаг. Энэхүү хугарсан цацраг нь долоон өөр өнгийг ялгаруулахаар ингэж харагддаг байна” гэж бодох билээ.
Харин яруу найрагч бол огт өөрөөр төсөөлж, харж, сэрдэг. 
Жишээлбэл, 
Тэртээд солонго татуулна...
Тэнгэрийн хаяаны үүлс бороо тээсээр ирж яваа
Тэгэхэд чи минь бороон дундуур нүцгэн гарч нэг үзээрэй...
Тэвчээр алдсан тэр нулимсан дуслууд
Тэврээгүй биеийг чинь үл мэдэгхэн сэрүүцүүлээд
Тэсгэлгүй дотроо уйлмаар болбол
Нүглээс ангид миний сэтгэлийн ариухан хайр
Нүдний чинь өмнүүр тийнхүү бороо болсон гэж санаарай...
Сар жилүүд юутай хурдан өнгөрсний дараа гуниг минь
Сайхан хар үсэнд чинь аяндаа л зүүсгэл болон гялалзана аа...
Сарнайн илтэс шиг зөөлхөн алгандаа нуусан аз 
жаргалыг минь чи тэгэхэд
Салхин дундаа сэмээрхэн цацчихаарай...
Зүгээр л нэг солонго татаж байгааг хараад, хэн нэгэн бүсгүйг хайрласандаа унагасан нулимснууд нь бүр бороо болчихоод хаа хол тэнгэрийн хаяанаас дахиад асгарахаар нүүгэлтэн ирж яваа гэж төсөөлж байгаа хүнийг эрүүл гэх үү. Тэгээд ч зогсохгүй гэртээ сууж тэвчээгүй бүсгүйг нүцгэн гараад гүйхэд нь нулимсан бороонд хувилсан найрагчийн хүсэл мөрөөдөл тэврээд авах нь.. Бүр мань эрийн гуниг хүүхний үсийг цайлгах бололтой. Сайхан мөрөөдөл шүү. Тас мартчихсан байвал яах вэ? Гуниг шаналандаа цайсан үгс яахаараа гоёлын зүүлт шиг сайхан гялалзаж харагдана гэж... гэх мэтээр учир шалтгаангүй юмс зөндөө. Зөндөө ч гэж яруу найрагчийн сэрж мэдэрсэн бүхэн бол учир шалтгаанч хүнд бүхэлдээ ямар ч утга учиргүй зүйл болно. 
Өөрөөр хэлбэл, яруу найрагчийн мэдрэмж нь учир шалтгааны үүднээс алив үзэгдлийг хүлээн авч, дүгнэн боловсруулдаг чадвараасаа хэт хэтийдээд ирэхээрээ бараг эмгэнэл болж хувирна. Яруу найрагчийн мэдрэмж хичнээн хурц байна, бодит ахуйтай сөргөлдөх нь төдий хэрээр хурц болж, энэ нь бүр гарцгүй эмгэнэлд хүргэх нь олонтаа. 
Тиймдээ ч ихэнх яруу найрагчид байнгад цаг үедтэйгээ зөрчилдөж, арсалдаж, цаг үедээ адлагдаж, тэнэг шизогоороо дуудуулж, хөөгдөж туугдаж... 
Хөөрхий Ли Байг нуурын мандалд туссан сартай тэврэлдэх гээд живээд үхчихэд нь бусад үхтлээ шоолон хөхрөлдсөн. Хөөрхий Махтумкули нутгийнх нь булаг биесээ хядалцсан ахан дүүсийн цусаар үерлэхийг хараад зүрх нь хаагдахад бусад нь “Юун ч хөгийн эмзэг юм” гэж гайхацгаасан. Хөөрхий Пушкинийг ихэс дээдсүүд ад үзэж, аргыг нь барж, эрээгүй офицерүүд эхнэрээр нь оролдон, элбэж шахсаар байгаад дуэльд гарган буудчихсан. Хөөрхий Рубцовыг сургуулийнхаа коридорт байгаа зураачийн зурагт дурлачихаад, орныхоо ард өлгөчихсөнд “Хулгайч” гэж цоллоод, яллаж орхисон. Хөөрхий Лермонтов, хөөрхий Китс, хөөрхий Токүбокү... гээд л хөөрхийлөх хүмүүсийн тоо талийж өгнө дөө. 
“Миний нутаг” шүлгээ 50 төгрөгөөр зарсан Их Нацагдоржийг гудамжны мухарт согтуу хэвтэж байгаад тэнгэрт одоход ашгүй нэг согтуу далд орлоо гэж бодсон нь олон биз. Дашбалбар найрагчийг нацистийн дүрэмт хувцастай УИХ-ын чуулганы индэр дээр гарахад мөн ч олон хүн шизо, мэдрэлээр нь дуудсан даа. Заримдаа яруу найрагчийн ухамсаргүй мэт тэнэг үйлдэл нийгмийн сэтгэлгээний мөн чанарыг яг голоор нь олоод дэлсэж орхих нь байх. Нацистийн дүрэмт хувцас бол тэр цагийн бидний оюун санаа, итгэл үнэмшил хэр зэрэг туйлдан доройтсоныг сануулан билгэдсэн үйлдэл ч байж болох. 
Тийн дуудсан хүмүүсийг буруутгах гэсэнгүй, угаасаа ч учирзүйг тухайн зөвхөн юмс үзэгдлийнхээ хүрээн дотор хардаг хүмүүст ихэвчлэн яруу найрагчийн зөн совин, хилэнгийн шуурга, баясал хөөрөл нь хөгийн инээдэмтэй, учирзүйгүй, заримдаа бүр шал утгагүй тэнэг, шизо болж харагддаг зүй тогтолтойгоос хойш яая гэхэв.
Карл Чапекийн нэг өгүүллэг байдаг. “Яруу найрагч” нэртэй. Тэнд, гудамжинд нэг хөөрхөн бүсгүйг машин дайрчихаад зугтчихна. Хэрэг гарах үед ганцхан хүн тэр хавьд байж таардаг. Тэр нь шал согтуу найрагч. Цагдаагийн хэлтэс дээр авчраад мэдүүлэг авах гэсэн боловч “Хайран сайхан амьтан, хичнээн үзэсгэлэнтэй бүсгүй байв. Машин ирээд л дайрчихсан, няц дайрчихсан” гээд нулимсаа урсган ухилан орилохоос өөр ямар ч баримттай мэдээлэл өгч чадсангүй. Юу ч санадаггүй. Цагдаа зугтсан этгээдийг олох боломжгүй болж мухардана. Гэнэтхэн өнөөх найрагч, “Би харууслын шүлэг бичсэн” гэнэ. Жаахан найдвар төрсөн мөрдөгч тэр шүлгийг үзэхэд хүн ойлгох эцэсгүй юм байна. Хоёр мөөм, 7-ын тоо, бас өрөөсөн сэнж нь тасарсан хувин ч билүү, нэг тиймэрхүү эмх замбараагүй юм. Базаад тэр тэнэг шүлэгчийн нүүр өөд шидэж орхих. Орой нь орондоо элдвийг бодож хэвттэл өнөөх шүлэгт буй дүрслэлүүд яв явсаар болсон үйл явдлыг өвөрмөц мэдрэмжээр ямар уран болоод төгс илэрхийлснийг олж харна. Тэр ч бүү хэл дайрсан машины номер, өнгө ч яг гараад ирнэ. Сайхан бүсгүйн хэрцгий үхэл яруу найрагчид бол огт өөрөөр, яруу сайхнаар буужээ. Үхэл, эмгэнэлд хүртэл яруу сайхан гэж бас байх.

* * *
1994 оны хавар, яруу найрагч Цэндийн Доржсэмбэ ширүүн хүйтэн царайтай, нүүрэндээ сорвитой, ороодог улаан баагиулсан цонхигор залуу дагуулсаар манайд ирдэг юм. Цай аялгалж амжаагүй байтал надаас ч асуусан юмгүй, өөрийн юм шиг л номын санг маань онгичиж гарах нь тэр. Бүр хоймор маань нээг их шавхайтай том хар ботинктой хөлөө жийж ирээд тухалж байна. Ер би тийм бүдүүлэг, эрээгүй этгээдүүдэд дургүй. Сэмбээ рүү, ямар гээчийн хогийн гар дагуулаад ирэв дээ гэсэн янзтай харлаа. Харин ном яриад эхэлтэл тэр хүн хаа холын биш харин их ойрын хүн байж билээ. Тэр бүдүүлэг нөхөр бол яруу найрагч Цэвэгжавын Батбаатар болно. Ном, яруу найраг, хайр дурлал, баатарлаг явдал ярихаараа нүд нь гялалзаад, цонхигор царай нь гэрэлтээд ирнэ. Тэр цагаас хойш манайд байн байн ирсээр... Намар хүйтрэх үеэр орон байрнаасаа хөөгдсөн тэрбээр надтай хамт өвөлжихөөр боллоо. Тэр үед чинь одоотой адилгүй цагийн, өдрийн ажил олдоно гэж ёстой үгүй дээ. Мөнгөгүй, хоолгүй, түлшгүй бидэн хоёр тэр нэгэн их хүйтэн өвлийг яруу найргийн ертөнцийн халуун бүлээн, гэгээн сайхны хүчинд осгочихолгүй, тураалдаа орчихолгүй давж билээ.
Батбаатар орой бүр шүлэг бичнэ. Бичгийн цаасан дээр харандаагаар голдуу. Заримдаа дөрөв таван мөр, заримдаа бүр хэдэн арван хуудас байна. Тэр үед бид Төв музейн баруун хойт буланд байсан хуучин номын дэлгүүрээс усанд ороод захаасаа шарлачихсан II зэргийн бичгийн бор цаасыг бүтэн шуудайгаар нь бараг үнэгүй шахам авч билээ. Өвөлжин, хаваржин бичсэн Батбаатарын бичвэр нэлээд зузаан тэвхийсэн юм болсон байлаа. 500 гаруй хуудас. Ихэнх нь шүлэг. Бодрол, өгүүллэг ч байх. Шөнө бүр 3 болтол сууна. Гэрэл байсан ч түүнийг хэрэглэхгүй ямагт лааны гэрэлд өгцийн суух билээ. Бичсэнээ маш их засна, дахин дахин бичнэ, урж хаяна. Дахиад бичнэ. Заримдаа бүр ганцхан амьсгаагаар хэдэн хуудас ч биччихнэ. Бичсэн бүхнээ надад уншиж өгнө. Хоолой нь цээлшээд, нүд нь гялалзаад, гараа савчиж, галтай цогтой гэж хачин, юу юугүй нисээд, дүүлээд явчих гэж буй мэт. Энэ хооронд хэдэнтээ дурлаж, тэр хэрээрээ сэтгэл зүрх нь аймшигтай гүнзгий шархдаж, шаналж, гансарч, амиа хорлох гэж гүйж юм юм л болсон. Хайрлаж дурласан охиноо зуруулах юм болно. Одоотой адилгүй, зургийн аппарат ховор. Надад байсан ганц гайгүй үнэ хүрэх Зенит АМ аппаратаа зах гаргаад зарчихсан юм. Тэгээд цайны газар тэр охинтойгоо болзоод, би охины эсрэг талд нь өөрийнх нь ард сууж, охиныг нууцаар зурсансан. Тэр зургийг сахиус шиг хүзүүндээ нандигнан зүүнэ. 
Манай муу галгүй мөсөн хонгил болсон гэрт ямагт гал бадарсан яриа өрнөж байна. Яруу найраг, хайр дурлал, хорвоо ертөнцийн хамаг хэрэг явдал, улс төр, гүн ухаан гээд л, шүүж хэлэлцээгүй сэдэв тэр үед бид хоёрт ер үлдсэнгүй шиг билээ. Бүгдийг нь имэрч тэмтэрч үзсэнсэн. Ямар нэгэн ном уншвал хоёул үг өгүүлбэр бүрээр нь хайр найргүй задлан дэлгэж, шүүн хэлэлцэнэ, ихэнхдээ хөөрхий тэр зохиолчийг авах юмгүй болтол нь бут авна. Тэр хатуу ширүүн бөмбөгдөлтөнд үе тэнгийнхэн маань болоод манай ахмад үеийнхэн голдуу өртөнө дөө. Тэр бүү хэл, Ги де Мопассан, Лев Толстой гуайгаас ч өөлөх юмаа олчихдог байж билээ.
Нааштай үнэлж, бүр бахдан баярласан нь бас бий, тухайлбал Сольтогтохын Дамдиндоржийн “Жимсний бөөр” ном, Гүрж.Нямдоржийн шүлэг, өгүүллэгүүд, Содномнамжил, Баттогтохын шүлгүүд гэх мэт... 
Мөн ихэнхдээ бидний санал нийлнэ. Ялангуяа дотоод ертөнц, амьдралыг үзэх үзлийн хувьд, ихээхэн романтик, оргилуун... 
Шөнөжин цаас шажигнуулан нухаж нухаж, өглөө үүрээр “Өнөөдөр хөгшин нь ямар ч байсан талхны мөнгөтэй ирнэ ээ” гээд бичсэн шүлгээ, эсвэл нийтлэлээ нямбайхан боогоод урамтай гарч өгнө. Ихэнхдээ хов хоосон ирэх. Автобусны мөнгөгүйгээс Баруун 4 замаас, Их дэлгүүрээс, ер хаанаас ч тэр Шар хадны Эрдэнэтолгойн өвөр хүртэл манартал, улаа бутартлаа алхана. Жаахан юм олбол царай нь гэрэлтчихсэн, яг л хүсэн хүлээж байсан бэлгээ авсан жаахан банди шиг байдгаараа баярлачихсан дэгдээд ороод ирэх. Тийм бол тэр үнэхээр шүлгээ, бичвэрээ шударгаар хэдэн төгрөг болгожээ гэсэн үг. Заримдаа овоо ахиухан мөнгө олсон ч баярласан ямар ч шинжгүй, хэрхэн яаж олсноо огт хэлэхгүй, хар цагаан дуугүй, доогуур харж хулмалзана. Сүүлдээ би түүнийг нь мэддэг болсон, мань хүн буруу аргаар, өөрөөр хэлбэл “эрийн сайндаа” юм олж ирсэн нь тэр... Хангинаж, загнаж, уурлавал бүр шалчийгаад явчихна. Уйлчихаа алдана. Мах хулгуулчихаад загнуулж буй банхрын гөлөг шиг өөдөөс өрөвдөлтэй харна. Би ч тэсэхгүй өршөөнө, эвлэрнэ. 
“...Аавынхаа дэргэдээс холдох л юм бол
Айлын хойморт төөрчих гээд байдаг
Аймхай бүлтгэр үр байлаа
Бөөсгий засдаг том том хутгатай
Бөөн адуу шиг хүмүүсийн хөлд
Бөлтийсөн жаахан үр байлаа...”
Хэдий 20 хол гарсан, юм юм үзчихсэн тэр ширүүн хүйтэн царайтай эрийн цээжний гүнээс яг л тийм хоёрхон настай бүлтгэр аймхай үр харагдана. Магадгүй, түүнд насан туршид нь олонхи хүмүүс үнэхээр “Бөөсгий засдаг том том хутгатай бөөн адуу шиг” хатуу ширүүн, өршөөл энэрэлгүй, хайхрамжгүй хахь хөндий хүмүүс болж харагдсаар яваа ч байж магад. Яагаад гэвэл тэр хүмүүстэй зохицож, хэл амаа ололцож ер чаддаггүй. Тэгээд өөрийнхөөрөө л хариуг нь өгдөг, ихэнхдээ. Зодоон цохион хийнэ, хэмлэлдэнэ, янз бүрээр чадна, бас чадуулна.

* * *
1995 оны хавар, нялх ногооны үнэр хангиж эхлэх цагсан. Мань хүн нэг орой гэнэтхэн өнөөх олон нооргоо шатаах юм болоод овогноод явчихав. Яасан гэхээр, “Би одоо цоо шинээр бичнэ, бүр цоо шинээр төрнө. Чи хар даа, гадаа цоо шинэ ногоо ургачихаж. Би ч бас цоо шинээр ургана” гэж байна. Бүтэн өвөлжин бичсэн 500 гаруй хуудас шүлгүүд... Тэгээд зуухны таглаа авч байгаад хуудас бүрээр нь базаад галд шидээд байх. Тийн суухдаа нэг л их зовлонгоос салж ангижирч буй аятай хөгжүүнээр дуу аялна. Үе үе тамхиа угзарна. 
“Чи үнэхээр энэ бичсэнээсээ илүү бичиж чадна гэж итгэж байна уу?” 
“Чадахгүй бол хохь нь болог. Үүнээ шатааж чадсан зүрх зориг минь, харуусал минь надад илүү сайн бичих онгод хүч чадлыг өгөх болно.” 
Надад харамсалтай байлаа. Тэгээд гал дөл, үнс чандар болон шатаж буй шүлгүүд дотор үнэхээр тасарчихсан шүлгүүд олон байсансан. Гэхдээ өөрийгөө тийн хурцалж буй хүнтэй юу ярих вэ дээ. “Ууланд удаа үүрсэхэд уяан дээр илжиг тонгочно” гэдгийн үлгэрээр дагаад бас өдрийн тэмдэглэлээсээ бусад өөрийнхөө бичсэн хэдэн юмыг шатааж орхив. Бас болоогүй ээ, дундаа нэг шил юм тавьчихсан. Задгай гал дээр нэг нэгээр нь хийгээд л хэрхэн дүрэлзэн бадрахыг харж баясан, шилэн стакан тулгаад сууж байв.

* * *
Авьяас өөрөө мэдрэмж, эмзэглэл юм. Авьяас өөрөө учир шалтгаангүй хаос ертөнцийн чинад учир шалтгаан юм. Чинад учир шалтгаан дотор учир шалтгаангүй хаос ертөнц оршино, харин тэр учир шалтгаангүй дотор олон жижиг учир шалтгаанууд өөр өөрийнхөөрөө зөв хэмээн цоролзон оршдог. Өөр өөрийнхөөг зөв гэдэг учраас бүхэлд нь харвал ямар ч учир замбараагүй хаос болно. Бидний оюун сэтгэлгээ ихэнхдээ энэ олон жижгүүд дотор л эргэлдэх билээ.
Авьяасыг заримдаа хазаарлан барьж, учир шалтгаантай хослуулан тэнцвэрийг нь олж байхгүй бол эмгэнэл болж хувирна. Харин дандаа учир шалтгаанд дулдуйдан оршвол тэнэгрэл болж хувирна. Бидний оршихуйн хоёрдагч суурь яагаад үл ойлгогдох зөрчилдсөн хаос байдгийн учир тэр билээ. 
“Сарнай элбэгтэй газар
Янагын явдал хямдхан
Санаа сэтгэлийн гуниг
Түүнээс бүр ч хямдхан” байдгийн учир тэр...
***
Нэгэнтээ, “Хөөё, чи энийг хараа” гэх. 
Е.Виниградовын нэгэн шүлэг байна.
“...Яруу найрагч - эзэн хаан ч, ядуу гуйлгачин ч байсан
Яам тамганд шөнө дөл өнгөртөл өгцийн уйтгарлаж
Дэлдэн бичээч болон үзэг чихнуулж,
Дэргэдэх хатдын гарыг үнсэн уярааж...” гэж уншсанаа намайг “Энэ ч чи л байна даа” гэв. Нээрээ хожим яг тийм л болсон доо. Төрийн албанд бараг хорь хүрэх шахам жил өгцийтлөө уйтгарлан зүтгэжээ, би. Шөнө дүл өнгөртөл үзэг чихнуулаад л..., үг үсэг, хэл найруулга зассан шиг, цалин мөнгө, мэдээ занги, төлөвлөгөө төсөл гэсэн шиг...
“...Хуур чирэн, сахал унжуулан захаар тэнүүчилж
Хувьсгалт тэмцэлд дуугаа дуулсаар үрэгдэж
Тэртээх Кавказын хөдөн зөргөөр тэжигнүүлж,
Тэнгэсээр тэнүүчилж, тэндээ нөхцөж явсаан... 
Яруу найрагч гэдгээ л харин
Ямар ч үед мартаж байгаагүй юм шүү,” гэж би үргэлжлүүлж уншаад 
“Энэ хоёр дахь хэсэгт дүрслэгдэж буй нөхөр бол харин чи яг байна” гэвэл мань хүн үнэхээр баясан, бар бар инээж, сэтгэл нь хөдөлсөндөө нааш цааш холхин, “Нээрээ яг шүү, хуур чирээд байхдаа яахав дээ, олддог бол чирнэ л дээ. Харин сахал л байхгүй юм, за яахав ургуулчихаж болох... Тэнүүчилнэ шүү дээ, хувьсгал хийж байгаа газар хаана билээ?” гээд л. Үнэхээр л хаа нэгтээд гал бадарсан хувьсгал болж буй бол туг далбаа, буу шийдэм бариад гүйхэд бэлэн буй бололтой. 
Хоёр хоногоос мань хүн хэлж байна. 
“Одоо би явлаа. Монголыг явганаар нар зөв тойрно. Бясалгал хийж тойрно.” 
“Яах гэж?” 
“Хавар болж байна шүү дээ. Яаж гэрт тогтож суудаг юм. Хаашаа ч хамаагүй явмаар байна. Гэхдээ жаахан утга учиртай явьяа. Монголоо үзьеэ. Бас өөрийгөө сорьёо.”
Ингээд хоёул сууж Монголыг явган тойрох маршрут зохиолоо. Улаанбаатараас гарч алхаад Хархорин орж, С.Дамдиндоржтой уулзана. Тэндээсээ Арвайхээр орно, Цаашлаад Баянхонгорын Баянговь орж яруу найрагч Ванхүүгийн Батбаярынд очино, тэгээд хойшоо Алтай-Чардаг, Лхагвасүрэн, Увс-яруу найрагч Пүрэвсүрэн, Хөвсгөл яруу найрагч Гүрж.Нямдорж, Завхан яруу найрагч Батхүү гэх мэтчилэн...
Яруу найрагч Содномнамжилаас нэг хуучин хуврага хувцсыг нь гуйж авчрав. Бас нэг хуучин хуван эрх, ямрыг нь мэдэхгүй нэг шогол номтой. Хэнээс нь ч билээ, нэг муухан бержитэн үүргэвч олж ирэв. Миний орос шар хадаастай хуучивтар орос бакалыг духав. Үүргэвчиндээ Блокийн шүлгийн түүвэртэй, нэг давхцаг дээлтэй, нэг модон аягатай. Тэр халтар модон аягаа олон ч удаа айлын эзэгтэйн өмнөөс царайчлан тоссон байх даа. Тэгсгээд л Монголыг явганаар тойрох их аяллын бэлтгэл ханах нь тэр. Халаасандаа ямар ч мөнгөгүй ээ.
“Ээ аян зам, аян зам, аян зам
Энэ үгийг хэлэхээр л хөлдөө дөнгөтэй байтлаа
Эрх таваараа тэнүүчилж яваа мэт санагдана
Ээ аян зам, аян зам, аян зам
Энэ үгийг хэлэхээр л залуугийн омог бадарч
Эхийн минь энхрийлэл, эцгийн минь голомт ч мартагдана” гэсэн бүлэг шүлэг бичиж орхиод гарч өгсөндөө. Явсан газар бүрээсээ надад захидал бичиж байна гэв. Бичиж байсаан, Хархоринд байснаа, замдаа чононд ээрэгдэж, пүнзэнд орж амь аврагдсанаа, миний муу орос бакал юутай ч Баянхонгорын Баянговь хүртэл тэссэн тухай, Батбаяр найрагчийнд очсоноо, Алтайд цагдаад баригдаж, шоронд сууж, цагдаагийн машинаар Улиастай хүргүүлснээ, бас Увсын Зүүнхангайд Пүрэвсүрэн найрагчтай хамт аглагт дацан барилцсанаа бичиж байв.
Тийн тэнэж явахдаа олон ч шүлэг бичсэн. Төрсөн нутаг Архангайн Хотонтоор дайрахдаа бичсэн “Миний суурин” жаалхан шүлэгт нь ямар их гуниг багтаж ядан, халгиж цалгина гээ.
Яг тэр шүлэг өнөө бас үлдсэнгүй. Хожим харин нутаг нэг явахдаа нэгэн бүсгүйтэй зам зуурт учир ургуулж, тэгээд нэг ийм шүлэгтэй ирсэнсэн.
“Хавар болжээ
Газраас биений нь загас гэссэн охин улирал
Хамрын өмнүүр гэзэг задрах шиг анхиллаа
Баруун голын мөс… шөнө торхийн мултарч
Байгаль бүсгүй үүдээ түгжихгүй хонодог болжээ
Хөлийн чимээ шиг сэмхэн шиврэх бороонд
Хөрс шороо нь нялхарч бие сул тавилаа
Аль намраар хvлээсэн үү… нөгөө л хуучин бороондоо
Ахин бас гэнэдэж газрын өнгө туяарлаа
Амраг болжээ… Тэнгэрээс сэтгэл рvv хөрвөөсөн
Галийдаасын бийбаа нь Аянгын үүлэнд цахилгаан 
хєгжим шиг дуурслаа”
Хүмүүс ихэнхдээ түүнийг овоо чанга гар гэдэг, энэ ч үнэн шүү. Юутай ч тэр Монгол орноо бүтэн биш юм гэхэд тал тойрчихсон хүн. Явганаар, бүр халаасандаа гапий улаан ч зоосгүйгээр шүү дээ. Зарим үедээ хоол олж идэхийн тулд лам болж айлд балин гаргаж өгч байсан гэдэг. Түүнийг нь бодохоор л инээд хүрээд тэсдэггүй юм. Ердөө хоёр тарни, нэг мэгзэмтэй л хүн шүү дээ. Юун балин гаргах... 
Ингэж л мань хүн муугаар бол “Бадарчин”, сайнаар бол “Гэгээн хэсүүлчин” алдар хүртсэн дээ.

* * *
Манай үеийн их сэтгэгч, яруу найрагч Д.Урианхай абугай уран бүтээлчдийн тухай ийн өгүүлжээ.
“Би залуудаа бодохдоо, зохиолч, яруу найрагч хүн бусад хүмүүсээс хавьгүй илүү ухаантай, мэдлэг боловсролтой бэрх амьтан байх ёстой гэж боддог байлаа. Бас л алдаа!... Зохиолч, яруу найрагч хүн харин бусдаас илүү гэгээрсэн, сэрэхүй мэдрэхүй маш хүүхдэрхүү, нарийн торгон, зөн билиг их хөгжсөн, тэнгэрийн хэл сонсохдоо сонор, онгон зэрлэг амьтад шиг маш мэдрэмхий, байгаллаг, хөгжилтэй байвал зохих юм байна гэсэн бодолд автдаг болсон”
Урианхай ахын үгийг боджээ суухад эрхгүй мань Батбаатарын дүр төрх ургаад ирнэ. Юутай ч мань хүн бол “бусад хүмүүсээс илүү ухаантай, мэдлэг боловсролтой бэрх амьтан” яавч биш, бүр тэр зүгт хавьтуулах ч аргагүй этгээд. Харин тэр зөн билэг нь хөгжсөн, заримдаа тэнгэрийн хэл сонсохдоо сонор талдаа бол, бүр онгон зэрлэг амьтад шиг маш мэдрэмтгий гэвээс их ойр. 
Батбаатарыг “гэгээрсэн амьтан” гэвэл олон хүн шууд цус харвах биз. Гэхдээ түүний тэр бүдүүлэг, дүрэмгүй, барьцгүй, эрээгүй танхайрал, хулхи араншин бүхнээс нь, хэрвээ сонсож чадвал нэг тийм “дотоод гэгээрэл”-д тэмүүлсэн байгаллаг хүч мэдрэгддэг юм. 
Ер нь аливаа зүйлийн учир шалтгааны учрыг олохгүй төөрөх үедээ авьяас юу ч хийж, ямар ч тэнэг үйлдэл хийж мэдэх. Тиймээс мань хүнээс ямар ч солиотой гэмээр ааш араншин гарна. Барьцгүй ч мэт. Дотроо туйлын зөрчилтэй, ёстой бурхан, буг хоёр нэг биенд бүрэн цогцолсон ЭТГЭЭД гэж болно. Нэг бол бүхнээс уян, бүхнээс зөөлөн, бүхнээс ухаалаг, бүхнээс өгөөмөр, бүхнээс гэнэн, бүхнээс эмзэг, бүхнээс үнэнч анд нөхөр байна. Тэгснээ хормын дотор хамгийн харгис, хамгийн тэнэг, хамгийн эгиост, хамгийн хүйтэн, хамгийн давхар бодолтон, хамгийн урвагч, хамгийн хогийн этгээдийн дүрд хувилна. Яруу найрагчийн сүнсийг бурхан, буг хоёр ээлжлэн зайдагнаж байх мэт... Хөөрхий тэр зовлонт сүнс тэр хоёр туйлын дунд тарчилж гүйцэх билээ. 
Олон ч хүн надад түүний тухай тун таагүй байдгаа илэрхийлдэг. Хулхиддаг л гэнэ, хуурдаг л гэнэ, зоддог л гэнэ, дээрэмддэг л гэнэ. Харин ч надад тэр “гараг андуураад ирчихсэн” нөхөр шиг ямагт санагддаг...
Нэгэнтээ “Энэ утга учиргүй цаг үед утга учиргүй амьдрахгүй бол галзуурах нь байна” гэж гаслах. “Хэрвээ би XIII зуунд төрсөнсөн бол ямар бахтай сайхан амьдарч, ядахдаа аравтын дарга болчихоод Зэв ноёныг даган ертөнцийн бүхий л саад бэрхшээлүүдийг дуу аялан гэтэлж, ард түмнүүдийн бүхий л зоригтнуудтай ид хавтай илд зөрүүлж явах байсансан. Амьдрал минь утга учиртай, аз жаргал дүүрэн байхсан” гэнэ.

Батбаатарт зориулж манай хүний бичсэн нэг ийм шүлэг ч бий. 
Ц.Б-д
Жигүүрээ хугачсан тэнгэрийн ханхүү
Өмнө минь зогсоно
Жад, хүлэг, гилбэлгээн өнгөт дуулга
Гучин гурван баатар...
Түүнд юу ч алга
Гарвал угсаа болоод 
Үнэн төрхөө мартжээ тэр.
Ертөнцийн хэвэнд таараагүйдээ
Эрлэг тамын амьтан шиг үзэгдэж
Амьдралын ёроол руу шидэгдэн
Адлуулж, хараалгаж, хөөгдөн
Талын салхийг гандтал тэнэхдээ
Ганцаас бусдыг санахаа больсон
Гинарын хөгөөр дуулахаа л мартаагүй.
Газарт ирэхэд нь, магад цөлөгдөхөд нь
/Гэнэрхэн, эсвэл зугаацахаар мордоход нь/
Хурмастын гүнж даган гүйгээд өгсөн
Хуурын алтан аялгуу л...
Эндэхийн биш, эгэлийнх ч биш
Эрхэмсэг, эрхэмсэг, эрхэмсэг,
Ижилгүй л авай. 
Яруу найрагч Дашийн Оюунчимэг
1997

* * *
2004 онд Америкаас түр ирээд буцахдаа мань хүнтэй уулзлаа. Шинэхэн номоо гаргалаа гээд шүлгийн номоо барьж байна. Би бас нэг номоо барив. 
Харин тэр шүлгийн номд нь өнөөх урам зоригтой шатааж орхисон шиг нь тийм оргилуун , дутуу болсон тошлог шиг исгэлэн, юу юугүй үргээд дэгдэн одохоор завдан буй гөрөөсний нүд шиг, бас шүүдрийн дусал шиг өнгө аяс нь байхгүй болчихсон байв. Нэг л их гунигтай байлаа, надад... Би хэллээ. 
“Чи шүлгээ шатаагаад өөрийгөө өөрчилсөн нь мэдэгдэж байна. Гэхдээ сайжруулж биш шүү”. 
“Тийм байна уу, амьдрал минь л шүү дээ. Залуугийн гэгээн юм өдөр өдрөөр яг л элсэн цаг шиг урсаж байгааг би мэдэрч байна. Гэхдээ хөгшин нь илүү сайн бичнэ гэсэн итгэлээ одоо ч алдаагүй яваа. Мэдээж шүлэг биш л дээ. Хүүрнэл зохиол”
“Тэгээрэй. Сайн зохиол бичвэл хөгшин нь хэвлүүлж өгөе. Харин муу юм бичвэл надруу битгий зүглээрэй...”
Ийм нэгэн яриа өнгөрснөөс хойш он жилүүд өнгөрсөөр л байлаа. Нэгэн удаа ажлын газрын харуул утас цохиж байна. 
“Дарга аа, Таны найз гээд нэг хачин хүн ирчихээд уулзана гээд байна. Яах вэ?”
“Хачиндаа яаж байна?”
“Архи үнэртэж байна, хувцас нь уранхай, бас ... кмм, Батбаатар гэдэг гэнэ ээ”
“Оруул, оруул”
Мань хүн хэнхдэгтээ энд тэндээ цусны толботой хир заарцаг болсон нэг цамцны тасархай углачихаж, уруул нь хар хөх юм болчихож, нүд нь байдгаараа цэлхийчихэж. Үнэр танар гэж өрөөгөөр нилхийгээд л явчихаж байна. 
Дотрыг нь засаж, цайныхаа газарт оруулж хооллов. 
“Хайран сайхан авьяас, хэн ч биш, чи л өөрөө буруутай. Хог новш шиг явах нь юун сайхан байгаа юм” гэх мэтээр зад загнав. Хэсэг дуугүй сууснаа 
“Чиний ертөнц өөр, миний ертөнц өөр, чиний тойрог өөр, миний тойрог өөр. Хэрвээ чи минийх шиг тойрог хүрээлэл дотор амьдарвал тэсэхгүй шүү дээ. Харин ч би өдий зэрэгтэй амиа хорлочихгүй яваад минь баярла” гэж байна. 
“Ямар тойрог өөртөө бий болгох чинь чиний сонголт шүү дээ”
“Гэхдээ, хөгшөөн нэг ийм ахуй, орчин, ертөнц байдаг гэдгийг харахгүй, анзаарахгүй яаж өнгөрөх юм бэ. Мартаж яаж чадах юм бэ? Яахав өөртөө нэг сайхан орчин үүсгэчихээд тэндээ сэтгэл ханаад, өөрийгөө хуураад, таг харалган гүйгээд байж чадна л даа. Гэхдээ...” гэж байна. Ийм хүнтэй чинь юу ч ярихав дээ...
Ер түүний өөрийгөө зөвтгөдөг олон зөвтгөлүүд нь учир шалтгааны ултай үндэслэл үгүй, ихээхэн хийсвэр байх. Гэвч эцсийн эцэст тэр үндэслэл муутай олон жижиг зөвтгөлүүд нэгдэхээрээ нэг их хүчирхэг, юугаар ч няцааж болшгүй тийм үгүйсгэл болж харагддаг.
Дахиад л он жилүүд өнгөрсөөр...
Нэгэнтээ номын дэлгүүрт Цэвэгжавын Батбаатар гэсэн зохиогчтой “Монголчууд Шаолинь сүмийнхэнтэй тулалдсан нь” ном таарав. Нэг талаар баярлав, мань хүнийг бүтээлээ хаячихаагүй, хийж байгаад нь. Бас жаахан гомдлийн сүүдэр бүрсхийж байна, надад яагаад үзүүлсэнгүй, хэвлүүлж орхив гээд...
Худалдан аваад гэртээ тухлан уншлаа. Сэтгэлд ер хүрсэнгүй. Түүнээс арай ч ийм нэг шальдар бульдар, аар саархан юм би л лав хүлээж байгаагүй билээ. Тэгээд уулзаад хэллээ. 
“Чи чинь юу биччихээ вэ?”
“Өө, чи түүнийг ном гэж битгий тоо. Шар сонинд зориулж бичсэн юм. Хөгшин чинь гэр бүлээ тэжээх хэрэгтэй байна шүү дээ. Хэдэн төгрөгний төлөө л бичсэн юм. Бүтээл биш ээ. Жинхэнэ сайхан бүтээлээ бичиж байгаа. Дуусгачихаад би чам дээр ингээд (гартаа төө зузаан юм барьж буй мэт үзүүлэв) бариад очино, чи хүлээж байгаарай” гэж байна.
За тийм байлгүй дээ. 
Дахиад л өдөр хоногууд урссаар, бас нэгтээ “Монгол сэлмэнд халтирсан нинжагийн од” гэсэн хачин сүртэй нэртэй ном нь гарчээ. Надруу бариад ирэлгүй, тэрүүгээрээ хэвлүүлчихсэнийг нь бодвол тэр өнөөх бүтээл нь биш бололтой. Сөхөөд харах нээ тийм аж. 
Дахиад хүлээсээр...

* * *
Дээр цагт, 1997 оны үед санагдана, тэрээр “Улс төр, иргэний уянгын шүлэг бичлээ” гэж билээ. Тэр улс төрийн шүлэг нь маш “ноцтой”.
“...Эх орноо би хайрлаж чадахгүй ээ
Энхрий зөөлөн дуугаар хүүхэмсэж бүүр ч чадахгүй
Эмс охидыг таалах шиг тэгж худлаа нялуурах ч үгүй...” гээд эхэлнэ.
“...Ийм зүрх цээжинд минь цохилж яваа цагт
Илүү дутуу донгосч цэцэг навч үнэрлэхгvй ээ
Эх орноо хайрла гээд цохонд буу тулгасан ч
Эгц урдаас нь шулуухан чадахгvй ээ гэж сөргөнө өө ...
Элдэв таваар зүхүүлж эргүү тэнэгээ дуудуулсан ч
Инээд хүрмээр тийм дүрд би хувирч чадахгvй ээ...”

* * *
Тийм ээ, тэр үнэнээ л, сэтгэлд нь төрж буй үнэн мэдрэмжээ ямар ч хуурмаг хөшиг, илүү чимэггүйгээр илэрхийлж буй нь тэр... Тэр байдгаараа байдаг, хуурмаар бол хуурдаг, үзэн ядмаар бол түүнээ нуудаггүй, цохиод авмаар санагдвал өчүүхэн ч эргэлзэхгүй. Байдгаараа байдаг түүнийг үнэнээрээ байгаагийнх нь төлөө харин үнэнээ ямагт элдэв гоё сайхан засдаг хуурамч инээд, арга заль ухаанаараа нуудаг хүмүүс ад үзээд байдаг нь заримдаа дэндүү шударга бус мэт...
...
“...Сайхан монгол орондоо даанч дэндүү хайртай гэнэ ээ
Санаа нь зовдоггүй бэртэгчин хоолой зангируулж үхэх нь ээ
Сая доллар үзүүлсэн ч би лав ингэж чадахгүй ээ
Сагсуу ч гэлээ өөрийгөө улаан тэгэж гөрдөхгүй ээ
Эх нутгаа хармагц үнсэн таалмаар болдог гэнэ
Энэ ч бүр засрахгvй муухай өвчин тусчихжээ...”
...
Тэр 90-ээд он ер хүнийг аварч бус алж л чаддаг цаг үе байлаа. Мэдээж аливааг шууд утгаар нь ойлгодог хүмүүсийн боддогчлон шууд алаад, нядлаад байсан гэсэн үг биш юм шүү дээ. Хүний дотоод ертөнцийг алж байсан юм. Итгэл үнэмшилгүй, хуурамч, зальжин, ховдог шунахай, хамгийн аймшигтай нь өөрийн хамаг үнэт цэнэт зүйлээ, дотоод ертөнцөө ахуйн аар саархан, мөнгө төгрөг, алдар нэр, хуурамчхан амжилт мэтээр хайр найргүй арилжиж, сольж байсан үе. (Өнөө бол тэр дотор ертөнцөө хайр найргүй хядуулсан хүмүүсийн нийгэмд амьдарч байна. Эвдрээгүй цоо шинэ үеийнхэн одоо л соёолж байна.)
Тэгээд найрагч тэр бүхэнтэй эвлэрч үл чадна. Болдогсон бол ёстой Маяковский шиг тэднийг чононоос дутахгүй зулгаамаар болно. 
Зарим нэгийг нь гэнэн тэнэг байсных нь төлөө, тэр өчүүхэн учир шалтгаант тойрог дотроо учиргүй “утга учиртай” сайхан амьдарч байгаагийнх нь төлөө урж тасчаад хаячихмаар болно. 
Ер тэр цаг үеийн харанхуй бурангуй шуурганд олон ч сайхан онгон зэрлэг мэт их авьяастнууд сөхөрсөн дөө. Нэрийг нь энд дурдаад яахав. Даанчиг хайран авьяастнууд ...
...
“...Хөлдөж vхэх вий гэж өвөг дээдэс минь
Хөрзөн шавхай аргал хомоолхон хормойлсоор
Хөвч тайгаа тэр чигээр нь үлдээснийг
Хөрөөдєж суухдаа би ямар шүлэг унших юм бэ...”
Тэр ямар хүмүүстэй чухам ямар учир шалтгааны улмаас адарч, сөргөлдөж буй нь шуудхан энэ мөрүүд дээр ирэхэд харагдана. Нэг л их эх орондоо хайр зарласан, эцэг эхээ хайрлан нялуурсан, энхрий янагтаа хайлан ууссан мэт хүмүүс хаа сайгүй хөлхөлдөнө. Харин найрагч тэр бүхнийг нэвт харна, хэн нь эх орноо хэдэн халтар доллараар зарж байгааг, хэн нь өвөг дээдсээ үгүйсгэн гутааж байгааг, хэн нь энхрий янагаа араар нь тавьж байгааг тэр нэвт харна, мэднэ. Тэгээд тэр бүхэнтэй эвлэрч үл чадна, өөрийнхөөрөө дуулж, адарч, сөргөж, өөрийнхөөрөө агсамнан цамнаж гарах нь тэр. 
“...Худлаа инээж долигносон зусар бялдууч уянгалал
Хулхинд сарнай ургуулсан сохор зоосны шvлгvvд минь...”
...Хэтэрхий дассан ертөнцийн хавар нь ирэхээр хөөрхий 
Хэнээс ч асуусан олдохгүй бол намайгаа уучлаарай...”
Бичсэн ганц “улс төр, иргэний уянга” нь энэ.

* * *
Тэр хүмүүстэй, нийгэмтэй зөвхөн зөрчилдөөд зогсохгүй, тэднийг хатгаж, өдөж, шоглон даажигнана. Ахуй амьдралын аар саархан бэрхшээлийн өмнө өчүүхэн сул дорой гэдгээ батлан илэрхийлж, хүзүүгээ найр тавьж өгөөд, сайн дураараа дөнгө, худрага, буулгыг хайр гамгүйгээр зүүлгэж, илжиг мэт, шар мэт юуг ч бодож сэтгэхгүйгээр, мөрөөдөн тэмүүлэхгүйгээр зүтгэцгээж буйг нь хараад, бас ертөнцийн гоо сайхны өмнө тийм байдалтайгаар өчүүхэн ч анзааргагүй аж төрцгөөн буйг нь хараад уур хилэн нь бадарна. 
Зүдүүр зовлонгоо сөрж чадахгүй болохоор
Борви өвдөг нь сөгдөн нугарсан байна...
Зүрх сэтгэл нь шаналан тарчлаагүй болохоор
Боолын гинж бүгдэд нь зохисон байна...
Тэгээд өөрт нь ч бас тийм боолын гинж зүүлттэй байгааг гэнэтхэн анзаарахаараа бүр ч тэсгэлгүй аашилж цамнаж гарна. Агсамнан үсчинэ. Тэгснээ найраг шүлгээ, зөвхөн тэр найраг шүлгээ л аргадан тайтгарна.
Залуугийн минь шүлгэнд хөгшин хүний буурал байвал
Залуугаараа намайг үхчихсээн гэж хундага өгөлгүй алгасаарай.
Найраг шүлэг минь архины охь шиг часхийж байг
Нацистын парад, генералын команд шиг тас няс байг
Шүршихэд бэлэн автомат буу шиг цэнэгтэй байг
Шүдэнз хавирсан шатахууны гал шиг тэсрэлттэй байг
Зэв, Сүбээдэйн майга сэлэм шиг гялбалзсан хурц байг
Зэрлэг согоо эргэж харах мэт уянга гунигийн зурагтай байг
Ер нь та нарт онгирсон ч яадгийм, сагсуу байг
Есөн хайрхан догширч бөөлсөн онгод байг
Завилсан бурхад залбирч тахисан тэнгэр байг
Задарсан тархийг шалба гуядмаар ойворгон ч байг
Залуу явахдаа хөгшин хүн шиг сургаал бичээгүй л байвал
Захын нэг муу төрийн соёрхолт миний дэргэд юу юм бэ?

* * *
Гэвч яг үнэндээ эцсийн эцэст, орчлон ертөнцийн бүхий л юм үзэгдлийн эмх замбараагүй, хачин хаос оршихуйд байх ер бусын хачин, магадгүй жинхэнэ учир шалтгааныг нь яруу найрагч барьж авсан нь тэр байхаа магад. Яагаад гэвэл, тэр цагт,
“...Сарнайн илтэс шиг зөөлхөн алгандаа нуусан 
аз жаргалыг минь чи тэгэхэд
Салхин дундаа сэмээрхэн цацчихаарай...” гэж буй юм. Магадгүй энэ орчлонгийн жинхэнэ учир шалтгаан чухам үүнд л нуугдаж буй байх.
Мань хүнийг олонхи хүн их муу хүн гэж боддог байхаа магадгүй. Харин түүний хувьд олонхи хүмүүс “Бөөсгий засдаг том том хутгатай бөөн адуу шиг” дажигнасан, хайхрамжгүй хүйтэн хүмүүс байдаг шиг ээ.

2016 оны 1 сарын 30.

Naminchimed Baasan

 


ТЭНЭГ АВЬЯАС /Хөрөг тэмдэглэл/
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



Аюулт үзэгдэл, ослын үед ажиллахад шаардлагатай багаж, хэрэгслийг хүлээлгэн өглөө
17:35

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч, НОК-ын дарга Х.Нямбаатар гамшгаас хамгаалах албадад аюулт үзэгдэл, ослын үед ажиллахад шаардлагатай багаж, хэрэгслийг хүлээлгэн өглөө.

Аюулт үзэгдэл, ослын үед ажиллахад шаардлагатай багаж, хэрэгслийг хүлээлгэн өглөө

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч, НОК-ын дарга Х.Нямбаатар гамшгаас хамгаалах албадад аюулт үзэгдэл, ослын үед ажиллахад шаардлагатай багаж, хэрэгслийг хүлээлгэн өглөө.

»»
Дархан-Уул-Орхон чиглэлийн авто замын хөвөө нуржээ
16:07

Сэлэнгэ аймгийн Сайхан сумын нутаг дэвсгэр буюу Дархан-Уул аймгаас Орхон аймаг руу зорчих чиглэлийн улсын чанартай А1001 дугаартай авто замын 23-24 дахь километрт замын хөвөө нуржээ. Зургаадугаар сарын 19-20-нд шилжих шөнө орсон борооны улмаас 200 метр газарт зорчих хэсгийн хөвөө нуралт үүссэн байна.

Дархан-Уул-Орхон чиглэлийн авто замын хөвөө нуржээ

Сэлэнгэ аймгийн Сайхан сумын нутаг дэвсгэр буюу Дархан-Уул аймгаас Орхон аймаг руу зорчих чиглэлийн улсын чанартай А1001 дугаартай авто замын 23-24 дахь километрт замын хөвөө нуржээ. Зургаадугаар сарын 19-20-нд шилжих шөнө орсон борооны улмаас 200 метр газарт зорчих хэсгийн хөвөө нуралт үүссэн байна.

»»
Нийтийн тээврийн шөнийн үйлчилгээг эхлүүллээ
15:31

Иргэдээс ирсэн санал хүсэлтийн дагуу нийтийн тээврийн үйлчилгээний гурван чиглэлд 22:00-02:00 цаг хүртэл шөнийн үйлчилгээг өнөөдрөөс эхлүүллээ. Дараах гурван чиглэлд үйлчилэх юм.

Нийтийн тээврийн шөнийн үйлчилгээг эхлүүллээ

Иргэдээс ирсэн санал хүсэлтийн дагуу нийтийн тээврийн үйлчилгээний гурван чиглэлд 22:00-02:00 цаг хүртэл шөнийн үйлчилгээг өнөөдрөөс эхлүүллээ. Дараах гурван чиглэлд үйлчилэх юм.

»»
Сонгууль 2024: 226 хоригдогч сонгуульд санал өгөх хүсэлт гаргажээ
14:56

Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулийн санал хураалт 2024 оны 06 дугаар сарын 28-ны өдөр болохтой холбогдуулан сонгогч саналаа нууцаар, 

Сонгууль 2024: 226 хоригдогч сонгуульд санал өгөх хүсэлт гаргажээ

Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулийн санал хураалт 2024 оны 06 дугаар сарын 28-ны өдөр болохтой холбогдуулан сонгогч саналаа нууцаар, 

»»
Сэлбэ голын голдирлыг тэлж, түшиц хана барих ажлыг эхлүүллээ
12:52

Нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар үерийн хамгаалалтын шугам сүлжээ, барилга байгууламжийн ажлын тендерийг нээлттэй сонгон шалгаруулсан. 

Сэлбэ голын голдирлыг тэлж, түшиц хана барих ажлыг эхлүүллээ

Нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар үерийн хамгаалалтын шугам сүлжээ, барилга байгууламжийн ажлын тендерийг нээлттэй сонгон шалгаруулсан. 

»»
Сэрэмжлүүлэг: Өнгөрсөн шөнө байшин шатаж хоёр хүн галд өртөж нас баржээ
12:02

Урьд шөнө буюу 06.20-ны 03 цагийн орчимд Сүхбаатар дүүрэг 15 дугаар хороо байшин шатаж хоёр хүн өртөн амиа алджээ.

Сэрэмжлүүлэг: Өнгөрсөн шөнө байшин шатаж хоёр хүн галд өртөж нас баржээ

Урьд шөнө буюу 06.20-ны 03 цагийн орчимд Сүхбаатар дүүрэг 15 дугаар хороо байшин шатаж хоёр хүн өртөн амиа алджээ.

»»
ФОТО: 48 өрхийн 42 гэрийг нүүлгэн шилжүүлж, ариутгал, халдваргүйжүүлэлт хийжээ
11:26

УОК-ын Шуурхай бүлэг Завхан аймгийн Улиастай суманд ажиллаж, үерт өртсөн иргэд болон үерийн дараах хор уршгийг арилгах үйл ажиллагаанд оролцож байгаа ажилтан, 

ФОТО: 48 өрхийн 42 гэрийг нүүлгэн шилжүүлж, ариутгал, халдваргүйжүүлэлт хийжээ

УОК-ын Шуурхай бүлэг Завхан аймгийн Улиастай суманд ажиллаж, үерт өртсөн иргэд болон үерийн дараах хор уршгийг арилгах үйл ажиллагаанд оролцож байгаа ажилтан, 

»»
Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ
11:22

Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ: 20-ны өдөр Архангай, Булганы нутаг, Өвөрхангайн хойд хэсгээр их бороо орно.

Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ

Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ: 20-ны өдөр Архангай, Булганы нутаг, Өвөрхангайн хойд хэсгээр их бороо орно.

»»
Байшин шатаж, 62-63 настай хоёр эрэгтэй өртөж нас баржээ
11:17

Байшин шатаж, 62-63 настай хоёр эрэгтэй өртөж нас баржээ. Тодруулбал, Сүхбаатар дүүрэг 15 дугаар хороо байшин шатаж 

Байшин шатаж, 62-63 настай хоёр эрэгтэй өртөж нас баржээ

Байшин шатаж, 62-63 настай хоёр эрэгтэй өртөж нас баржээ. Тодруулбал, Сүхбаатар дүүрэг 15 дугаар хороо байшин шатаж 

»»
Японд тархаад буй халдварын талаар юу мэдэх вэ
11:14

Стрептококкийн хордлогын шок синдром буюу STSS гэж нэрлэгддэг үхлийн аюултай бактерийн халдвар Японд тархаж 

Японд тархаад буй халдварын талаар юу мэдэх вэ

Стрептококкийн хордлогын шок синдром буюу STSS гэж нэрлэгддэг үхлийн аюултай бактерийн халдвар Японд тархаж 

»»
ЯАРМАГИЙНХАН ИРЭХ НАМАР ГЭХЭД ЗЭВТЭЙ БИШ ЦЭВЭР УС ХЭРЭГЛЭДЭГ БОЛНО
11:12

 Чанаргүй шугам хоолойноос үүдэж Хан-Уул дүүргийн Яармаг орчмын оршин суугчид зэвтэй ус хэрэглээд дөрвөн жил болжээ.

ЯАРМАГИЙНХАН ИРЭХ НАМАР ГЭХЭД ЗЭВТЭЙ БИШ ЦЭВЭР УС ХЭРЭГЛЭДЭГ БОЛНО

 Чанаргүй шугам хоолойноос үүдэж Хан-Уул дүүргийн Яармаг орчмын оршин суугчид зэвтэй ус хэрэглээд дөрвөн жил болжээ.

»»
Цахилгаан цахилж буй үед радио, телевиз, гар утсаа унтраагаарай
11:11

Ойрын өдрүүдэд усархаг бороотой, аянга цахилгаан багагүй цахилж байгаа тул  өөрсдийгөө болон гэр бүлийнхнээ болзошгүй ослоос сэргийлээрэй.

Цахилгаан цахилж буй үед радио, телевиз, гар утсаа унтраагаарай

Ойрын өдрүүдэд усархаг бороотой, аянга цахилгаан багагүй цахилж байгаа тул  өөрсдийгөө болон гэр бүлийнхнээ болзошгүй ослоос сэргийлээрэй.

»»
Агаарын бохирдлын улмаас дэлхий даяар өдөр бүр 2,000 орчим хүүхэд нас бардаг гэсэн судалгаа гарчээ
09:42

Өчигдөр АНУ-ын Health Effects Institute хүрээлэн дэлхийн 200 гаруй улс, бүс нутгийг хамруулсан агаарын бохирдлын талаар судалгааныхаа үр дүнг нийтэлжээ.

Агаарын бохирдлын улмаас дэлхий даяар өдөр бүр 2,000 орчим хүүхэд нас бардаг гэсэн судалгаа гарчээ

Өчигдөр АНУ-ын Health Effects Institute хүрээлэн дэлхийн 200 гаруй улс, бүс нутгийг хамруулсан агаарын бохирдлын талаар судалгааныхаа үр дүнг нийтэлжээ.

»»
"Түмэн шувуут" үйлдвэр Баян өндөгний үйлдвэрт 50,000 ширхэг цаасан үүр хандивлажээ
09:34

"Түмэн" шувуут үйлдвэрээс саяхан галд өртөж их хэмжээний хохирол амссан Баян" өндөгний үйлдвэрийн тасралтгүй үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлж 50 мянган ширхэг өндөгний цаасан үүр хандивласан байна.

"Түмэн" шувуут үйлдвэрээс саяхан галд өртөж их хэмжээний хохирол амссан Баян" өндөгний үйлдвэрийн тасралтгүй үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлж 50 мянган ширхэг өндөгний цаасан үүр хандивласан байна.

»»
Борооны өмнөх хүчтэй салхи, мөндөр, үер, усны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна
09:23

Өнөөдөр буюу зургаадугаар сарын 20-нд төвийн аймгуудын нутгаар, 21-нд төв болон зүүн аймгуудын нутгаар, 22-нд зүүн 

Борооны өмнөх хүчтэй салхи, мөндөр, үер, усны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна

Өнөөдөр буюу зургаадугаар сарын 20-нд төвийн аймгуудын нутгаар, 21-нд төв болон зүүн аймгуудын нутгаар, 22-нд зүүн 

»»
Байшин шатаж, хоёр иргэн амиа алджээ
09:18

Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг 15 дугаар хороо байшин шатаж байна гэсэн дуудлагыг зургаадугаар сарын 20-ны өдрийн 03:03 цагт ОБЕГ-т хүлээн авчээ.

Байшин шатаж, хоёр иргэн амиа алджээ

Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг 15 дугаар хороо байшин шатаж байна гэсэн дуудлагыг зургаадугаар сарын 20-ны өдрийн 03:03 цагт ОБЕГ-т хүлээн авчээ.

»»
Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ
09:07

Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ: 20-ны өдөр Архангай, Булганы нутаг, Өвөрхангайн хойд хэсгээр их бороо орно.

Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ

Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ: 20-ны өдөр Архангай, Булганы нутаг, Өвөрхангайн хойд хэсгээр их бороо орно.

»»
С.Зориг агсны хөшөөг гинжилсэн иргэнийг олж тогтоон, мөрдөн шалгаж эхэлжээ
09:02

Энэ оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр Баянгол дүүргийн 1-р хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах “С.Зоригийн хөшөөний баруун 

С.Зориг агсны хөшөөг гинжилсэн иргэнийг олж тогтоон, мөрдөн шалгаж эхэлжээ

Энэ оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр Баянгол дүүргийн 1-р хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах “С.Зоригийн хөшөөний баруун 

»»
С.Батсайхан: Ус зайлуулах шугам угсарсан газруудад үзлэг хийхэд ус тунасан асуудал гараагүй
17:11

Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн гадна зам талбайн ус ихээр тогтдог байршилд 1200 метр ус зайлуулах шугам угсарсан бөгөөд ногоон байгууламжид ашиглах боломжтой 20 гаруй ус цуглуулах худгийг суурилуулсан юм. 

С.Батсайхан: Ус зайлуулах шугам угсарсан газруудад үзлэг хийхэд ус тунасан асуудал гараагүй

Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн гадна зам талбайн ус ихээр тогтдог байршилд 1200 метр ус зайлуулах шугам угсарсан бөгөөд ногоон байгууламжид ашиглах боломжтой 20 гаруй ус цуглуулах худгийг суурилуулсан юм. 

»»
Үерийн бүст оршин сууж буй 270 өрхөд мэдэгдэх хуудас хүргүүлжээ
16:39

Үерийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх ажлын хүрээнд БЗД-ийн 21, 27, 29-р хорооны эрсдэл бүхий 270 гаруй айл өрхүүдэд үерийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх зөвлөмж, нүүн шилжих мэдэгдэх хуудсыг хүргэх ажлыг дүүргийн Онцгой байдлын хэлтэс, Тохижилт нийтийн аж ахуйн хэлтэс, Газар зохион байгуулалтын алба хамтран зохион байгуулж байна.

Үерийн бүст оршин сууж буй 270 өрхөд мэдэгдэх хуудас хүргүүлжээ

Үерийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх ажлын хүрээнд БЗД-ийн 21, 27, 29-р хорооны эрсдэл бүхий 270 гаруй айл өрхүүдэд үерийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх зөвлөмж, нүүн шилжих мэдэгдэх хуудсыг хүргэх ажлыг дүүргийн Онцгой байдлын хэлтэс, Тохижилт нийтийн аж ахуйн хэлтэс, Газар зохион байгуулалтын алба хамтран зохион байгуулж байна.

»»
Борооны ус тогтсон байршилд аритгал халдваргүйжүүлэлт хийлээ
16:33

Өчигдөр буюу зургаадугаар 18-ны шөнө орсон аадрын улмаас СХД-ийн 32, 33 дугаар хорооны зарим байршилд борооны ус тогтсон. Борооны ус тогтсон байршилд халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор ариутгал халдваргүйжүүлэлт хийлээ. 

Борооны ус тогтсон байршилд аритгал халдваргүйжүүлэлт хийлээ

Өчигдөр буюу зургаадугаар 18-ны шөнө орсон аадрын улмаас СХД-ийн 32, 33 дугаар хорооны зарим байршилд борооны ус тогтсон. Борооны ус тогтсон байршилд халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор ариутгал халдваргүйжүүлэлт хийлээ. 

»»
Хүний бие технологиос болж ирээдүйд хэрхэн хувьсан өөрчлөгдөх вэ?
15:23

Хүний биеийн хувьсал өдрөөс өдөрт бидэнд анзаарагдахгүйгээр алгуур явагдсаар буй. Гэхдээ технологийн хурдацтай 

Хүний бие технологиос болж ирээдүйд хэрхэн хувьсан өөрчлөгдөх вэ?

Хүний биеийн хувьсал өдрөөс өдөрт бидэнд анзаарагдахгүйгээр алгуур явагдсаар буй. Гэхдээ технологийн хурдацтай 

»»
“Бостон Селтикс” баг NBA-ийн аварга боллоо
15:13

NBA буюу Америкийн үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны аваргын төлөөх цувралын тав дахь тоглолт өнөөдөр “Бостон Селтикс” 

“Бостон Селтикс” баг NBA-ийн аварга боллоо

NBA буюу Америкийн үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны аваргын төлөөх цувралын тав дахь тоглолт өнөөдөр “Бостон Селтикс” 

»»
Намын ухуулагчид 500-600 мянган төгрөгөөр цалинжиж байна
15:11

УИХ-ын сонгууль дөхөхөөр улс төрийн намын ухуулагчийн ажлын байр нэмэгддэг. Ухуулагчдын хувь сонгуулийн 

Намын ухуулагчид 500-600 мянган төгрөгөөр цалинжиж байна

УИХ-ын сонгууль дөхөхөөр улс төрийн намын ухуулагчийн ажлын байр нэмэгддэг. Ухуулагчдын хувь сонгуулийн 

»»
Хаж мөргөлийн үеэр хэт халсны улмаас 550 орчим мөргөлчин нас баржээ
15:02

ДУБАЙ, 2024 оны зургаадугаар сарын 19 /TASS/. Саудын Арабын Мекке хотод ариун хаж мөргөлд оролцохоор ирсэн 550 

Хаж мөргөлийн үеэр хэт халсны улмаас 550 орчим мөргөлчин нас баржээ

ДУБАЙ, 2024 оны зургаадугаар сарын 19 /TASS/. Саудын Арабын Мекке хотод ариун хаж мөргөлд оролцохоор ирсэн 550 

»»
Хүний хувийн мэдээллийг хууль бусаар цуглуулсан тохиолдолд хариуцлага хүлээлгэх зохицуулалт бий
14:50

Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулийн санал хураалт 2024 оны 06 дугаар сарын 28-ны өдөр болохтой холбогдуулан сонгогч саналаа нууцаар, чөлөөтэй өгөх эрх болон сонгууль өгөх эрхтэй боловч анхаарал хандуулах шаардлагатай зарим зорилтод бүлэг хүмүүсийн сонгох эрхийг эдлүүлэхэд анхаарал хандуулах талаар ХЭҮК-ын гишүүн Б.Энхболд, Захиргаа удирдлагын хэлтсийн дарга Д.Ёндонжамц нар мэдээлэл өглөө.

 Хүний хувийн мэдээллийг хууль бусаар цуглуулсан тохиолдолд хариуцлага хүлээлгэх зохицуулалт бий

Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулийн санал хураалт 2024 оны 06 дугаар сарын 28-ны өдөр болохтой холбогдуулан сонгогч саналаа нууцаар, чөлөөтэй өгөх эрх болон сонгууль өгөх эрхтэй боловч анхаарал хандуулах шаардлагатай зарим зорилтод бүлэг хүмүүсийн сонгох эрхийг эдлүүлэхэд анхаарал хандуулах талаар ХЭҮК-ын гишүүн Б.Энхболд, Захиргаа удирдлагын хэлтсийн дарга Д.Ёндонжамц нар мэдээлэл өглөө.

»»
Гадаадад амьдарч байгаа МУ-ын иргэд маргааш саналаа өгч эхэлнэ
14:41

УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулиар гадаадад байгаа иргэдийн саналыг зурагдугаар сарын 20,21,22,23-нд авахаар тогтоосон. 

Гадаадад амьдарч байгаа МУ-ын иргэд маргааш саналаа өгч эхэлнэ

УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулиар гадаадад байгаа иргэдийн саналыг зурагдугаар сарын 20,21,22,23-нд авахаар тогтоосон. 

»»
Өнөөдөр иргэдэд хууль, эрх зүйн зөвлөгөө үнэ төлбөргүй өгнө
12:57

НЗДТГ-аас Монголын Хуульчдын холбоотой хамтран иргэдэд хууль, эрх зүйн үнэ төлбөргүй зөвлөгөө өгөх өдөрлөгийг зохион байгуулдаг. Энэ сарын өдөрлөг өнөөдөр буюу зургаадугаар сарын 19-ний өдрийн 09:00-17:00 цагийн хооронд зохион байгуулагдана

Өнөөдөр иргэдэд хууль, эрх зүйн зөвлөгөө үнэ төлбөргүй өгнө

НЗДТГ-аас Монголын Хуульчдын холбоотой хамтран иргэдэд хууль, эрх зүйн үнэ төлбөргүй зөвлөгөө өгөх өдөрлөгийг зохион байгуулдаг. Энэ сарын өдөрлөг өнөөдөр буюу зургаадугаар сарын 19-ний өдрийн 09:00-17:00 цагийн хооронд зохион байгуулагдана

»»
Д.Оюунбат: Өчигдөр шөнө орсон аадраар үерийн нөхцөл байдал үүсээгүй
11:01

Нийслэлийн Онцгой комиссын V хурлаар нийслэлийн хэмжээнд гамшгийн шар түвшин тогтоосон. Хурлаар Улаанбаатар хотын зуны улирлын цаг уурын төлөв байдал, хотын инженерийн бэлтгэл арга хэмжээний мастер төлөвлөгөө, үерийн эрсдэлийг бууруулах талаар авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ, үерийн эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх, бэлэн байдлыг хангах чиглэлээр хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний талаар хэлэлцсэн юм. Үүнтэй холбогдуулан нийслэлийн Онцгой комиссын алба хаагч нар бэлэн байдлыг ханган ажиллаж байна. 

Д.Оюунбат: Өчигдөр шөнө орсон аадраар үерийн нөхцөл байдал үүсээгүй

Нийслэлийн Онцгой комиссын V хурлаар нийслэлийн хэмжээнд гамшгийн шар түвшин тогтоосон. Хурлаар Улаанбаатар хотын зуны улирлын цаг уурын төлөв байдал, хотын инженерийн бэлтгэл арга хэмжээний мастер төлөвлөгөө, үерийн эрсдэлийг бууруулах талаар авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ, үерийн эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх, бэлэн байдлыг хангах чиглэлээр хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний талаар хэлэлцсэн юм. Үүнтэй холбогдуулан нийслэлийн Онцгой комиссын алба хаагч нар бэлэн байдлыг ханган ажиллаж байна. 

»»
Хоёр хоногийн дотор үхэлд хүргэдэг ховор өвчин Японд дэлгэрч байна
10:48

Үхлийн аюултай ховор төрлийн өвчний тохиолдол Японд улсад нэмэгдэж байгааг албан ёсны тоо баримт харуулж байна. 

Хоёр хоногийн дотор үхэлд хүргэдэг ховор өвчин Японд дэлгэрч байна

Үхлийн аюултай ховор төрлийн өвчний тохиолдол Японд улсад нэмэгдэж байгааг албан ёсны тоо баримт харуулж байна. 

»»
Нэгдүгээр хороололд хүүхдүүд модны хөвөн шатаах гэж байгаад гал алджээ
10:47

Нэгдүгээр хороололд хүүхдүүд модны хөвөн шатаах гэж байгаад гал алдсан хэрэг гарчээ.

Нэгдүгээр хороололд хүүхдүүд модны хөвөн шатаах гэж байгаад гал алджээ

Нэгдүгээр хороололд хүүхдүүд модны хөвөн шатаах гэж байгаад гал алдсан хэрэг гарчээ.

»»
МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ эрүүл мэндийн салбарын төлөөлөлтэй уулзлаа
10:47

Монгол Ардын намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өнөөдөр /2024.06.18/  эмч нарын төлөөлөлтэй уулзаж, ярилцлаа. “Эрүүл мэнд-Шинэ сэргэлт” сэдэвт уг уулзалтад МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийн хамтаар УИХ-ын гишүүн, Монгол Улсын гавьяат эмч Ж.Чинбүрэн, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Эрүүл мэнд, спорт, нийгмийн бодлогын зөвлөх Т.Мөнхсайхан болон МАН-аас УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуульд жагсаалтаар нэр дэвшиж буй эрүүл мэндийн салбарын төлөөлөл болох АШУҮИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн сургуулийн багш О.Саранчулуун, Харвардын Анагаах ухааны их сургууль, Харвардын Нийгмийн эрүүл мэндийн их сургуулийн багш, профессор Д.Ганмаа, Улсын ll төв эмнэлгийн элэг шилжүүлэн суулгах багийн координатор, зөвлөх эмч Ч.Энхболд, МҮЭ-ийн холбооны ерөнхийлөгч С.Эрдэнэбат нар оролцож, эмч, мэргэжилтнүүдэд мэдээлэл өгч, сонирхсон асуултад хариулсан юм.

МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ эрүүл мэндийн салбарын төлөөлөлтэй уулзлаа

Монгол Ардын намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өнөөдөр /2024.06.18/  эмч нарын төлөөлөлтэй уулзаж, ярилцлаа. “Эрүүл мэнд-Шинэ сэргэлт” сэдэвт уг уулзалтад МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийн хамтаар УИХ-ын гишүүн, Монгол Улсын гавьяат эмч Ж.Чинбүрэн, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Эрүүл мэнд, спорт, нийгмийн бодлогын зөвлөх Т.Мөнхсайхан болон МАН-аас УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуульд жагсаалтаар нэр дэвшиж буй эрүүл мэндийн салбарын төлөөлөл болох АШУҮИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн сургуулийн багш О.Саранчулуун, Харвардын Анагаах ухааны их сургууль, Харвардын Нийгмийн эрүүл мэндийн их сургуулийн багш, профессор Д.Ганмаа, Улсын ll төв эмнэлгийн элэг шилжүүлэн суулгах багийн координатор, зөвлөх эмч Ч.Энхболд, МҮЭ-ийн холбооны ерөнхийлөгч С.Эрдэнэбат нар оролцож, эмч, мэргэжилтнүүдэд мэдээлэл өгч, сонирхсон асуултад хариулсан юм.

»»
УОК-оос үерт автсан 40 өрхөд гэр, хор уршгийг арилгахад зориулж 400 сая төгрөгийг шийдвэрлэлээ
10:43

Завхан аймгийн Улиастай суманд өчигдөр (2024.06.17) түр зуурын хүчтэй аадар бороо орсны улмаас олон айл үерт автсан тул 

УОК-оос үерт автсан 40 өрхөд гэр, хор уршгийг арилгахад зориулж 400 сая төгрөгийг шийдвэрлэлээ

Завхан аймгийн Улиастай суманд өчигдөр (2024.06.17) түр зуурын хүчтэй аадар бороо орсны улмаас олон айл үерт автсан тул 

»»
Улаанбаатарт түр зуурын бороо орно
09:52

Цаг уур орчны шинжилгээний газраас гаргасан өнөөдрийн /2024.06.19/ 20.00 цаг хүртэлх мэдээллийг хүргэж байна.

Улаанбаатарт түр зуурын бороо орно

Цаг уур орчны шинжилгээний газраас гаргасан өнөөдрийн /2024.06.19/ 20.00 цаг хүртэлх мэдээллийг хүргэж байна.

»»
Үерт өртсөн 18 айл, өрхийг шинэ суурьшлын бүсэд нүүлгэн шилжүүлж, 45 иргэнийг түр хоргодох байрт байрлуулжээ
09:27

Завхан аймгийн Улиастай суманд үүссэн нөхцөл байдалтай холбогдуулан үерийн хор уршгийг арилгах, холбогдох арга хэмжээг шуурхай авч хэрэгжүүлж байна.

Үерт өртсөн 18 айл, өрхийг шинэ суурьшлын бүсэд нүүлгэн шилжүүлж, 45 иргэнийг түр хоргодох байрт байрлуулжээ

Завхан аймгийн Улиастай суманд үүссэн нөхцөл байдалтай холбогдуулан үерийн хор уршгийг арилгах, холбогдох арга хэмжээг шуурхай авч хэрэгжүүлж байна.

»»
Өнөөдөр ихэнх нутгаар дуу цахилгаантай аадар бороо орно
09:21

Малчид, иргэд, тээвэрчдийн анхааралд: Өнөөдөр нутгийн төв хэсгээр, 19-нд ихэнх нутгаар, 20-нд баруун, төв, зүүн аймгуудын нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орох тул борооны өмнөх хүчтэй салхи, мөндөр, болзошгүй аянга цахилгаан, үерийн усны аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон анхааруулж байна.

Өнөөдөр ихэнх нутгаар дуу цахилгаантай аадар бороо орно

Малчид, иргэд, тээвэрчдийн анхааралд: Өнөөдөр нутгийн төв хэсгээр, 19-нд ихэнх нутгаар, 20-нд баруун, төв, зүүн аймгуудын нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орох тул борооны өмнөх хүчтэй салхи, мөндөр, болзошгүй аянга цахилгаан, үерийн усны аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон анхааруулж байна.

»»
Нийслэлийн 2024 оны төсөвт өөрчлөлт оруулах тогтоолын төслийг баталлаа
09:08

Нийслэлийн ИТХ-ын ээлжит бус XX хуралдааны II хэлэлцүүлэг боллоо. 

Нийслэлийн 2024 оны төсөвт өөрчлөлт оруулах тогтоолын төслийг баталлаа

Нийслэлийн ИТХ-ын ээлжит бус XX хуралдааны II хэлэлцүүлэг боллоо. 

»»
Өчигдөрийн борооноор гэр хашаа усанд автсан 12 дуудлага мэдээлэл бүртгэгджээ
09:03

Улаанбаатар хотод өчигдөр орой орсон борооны улмаас  21:30 цагийн байдлаар Сонгинохайрхан дүүргийн 32, 33-р хороодод гэр хашаа усанд автсан 12, машин урссан нэг дуудлага мэдээлэл бүртгэгджээ.

Өчигдөрийн борооноор гэр хашаа усанд автсан 12 дуудлага мэдээлэл бүртгэгджээ

Улаанбаатар хотод өчигдөр орой орсон борооны улмаас  21:30 цагийн байдлаар Сонгинохайрхан дүүргийн 32, 33-р хороодод гэр хашаа усанд автсан 12, машин урссан нэг дуудлага мэдээлэл бүртгэгджээ.

»»
Өчигдөр орой Улаанбаатарт гэр хашаа усанд автсан 12, машин урссан нэг дуудлага бүртгэгджээ
08:51

Нийслэлийн нутаг дэвсгэрт өнөө орой орсон борооны улмаас 21:30 цагийн байдлаар СХД-ийн 32, 33-р хороодод гэр хашаа 

Өчигдөр орой Улаанбаатарт гэр хашаа усанд автсан 12, машин урссан нэг дуудлага бүртгэгджээ

Нийслэлийн нутаг дэвсгэрт өнөө орой орсон борооны улмаас 21:30 цагийн байдлаар СХД-ийн 32, 33-р хороодод гэр хашаа 

»»
Л.Гантөмөрийг нэрээ татахыг шаардаж АН-ын гишүүд жагсаж байна
18:22

Ардчилсан намын зарим гишүүн өнөөдөр намынхаа байрны өмнө жагсаж Ардчилсан намын дарга Л.Гантөмөрийг жагсаалтаас нэрээ татахыг шаардаж суулт хийж эхэлжээ.

Л.Гантөмөрийг нэрээ татахыг шаардаж АН-ын гишүүд жагсаж байна

Ардчилсан намын зарим гишүүн өнөөдөр намынхаа байрны өмнө жагсаж Ардчилсан намын дарга Л.Гантөмөрийг жагсаалтаас нэрээ татахыг шаардаж суулт хийж эхэлжээ.

»»
Завхан аймагт үерт автсан айл өрхийг цэргийнхэн нүүлгэн шилжүүлж байна
17:53

Завхан аймгийн төв Улиастай сумын Жинст, Жаргалан, Чигэстэй багт 6 дугаар сарын 17-ны өдрийн 17:30-18:30 цагийн хооронд орсон түр зуурын аадар борооны улмаас олон тооны айл өрх үерт автаад байна.

Завхан аймагт үерт автсан айл өрхийг цэргийнхэн нүүлгэн шилжүүлж байна

Завхан аймгийн төв Улиастай сумын Жинст, Жаргалан, Чигэстэй багт 6 дугаар сарын 17-ны өдрийн 17:30-18:30 цагийн хооронд орсон түр зуурын аадар борооны улмаас олон тооны айл өрх үерт автаад байна.

»»
Өмнөговь аймагт 3.8 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ
17:21

Өмнөговь аймгийн Баян-Овоо сумын нутагт 13:04 цагт 3.8 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ.

Өмнөговь аймагт 3.8 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

Өмнөговь аймгийн Баян-Овоо сумын нутагт 13:04 цагт 3.8 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ.

»»
Төрийн албаны тусгай шалгалт маргааш зохион байгуулагдана
16:43

Дүүргийн Засаг даргын Тамгын газар, нийслэлийн Засаг даргын эрхлэх асуудлын хүрээний зарим агентлагийн захиалгаар зарласан төрийн жинхэнэ албаны удирдах албан тушаалын зургаа, 

Төрийн албаны тусгай шалгалт маргааш зохион байгуулагдана

Дүүргийн Засаг даргын Тамгын газар, нийслэлийн Засаг даргын эрхлэх асуудлын хүрээний зарим агентлагийн захиалгаар зарласан төрийн жинхэнэ албаны удирдах албан тушаалын зургаа, 

»»
Наадмын тасалбар худалдаанд гарах хугацааг ирэх долоо хоногт зарлана
16:43

Тулгар төрийн 2233 жил, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 818 жил, Үндэсний эрх чөлөө, Тугаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 113 жил, Ардын хувьсгалын 103 жилийн ой, 

Наадмын тасалбар худалдаанд гарах хугацааг ирэх долоо хоногт зарлана

Тулгар төрийн 2233 жил, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 818 жил, Үндэсний эрх чөлөө, Тугаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 113 жил, Ардын хувьсгалын 103 жилийн ой, 

»»
"Улаанбаатарт гурван сарын хугацаанд 6,337 тонн нөөцийн махны 64% зарагдсан"
16:36

Долоо хоног бүр нөөцийн махны өргөтгөсөн худалдааг зохион байгуулж буй Энэ долоо хоногт долоон дүүргийн 48 байршилд өргөтгөсөн нөөцийн мах худалдах хуваарь гарчээ.

Долоо хоног бүр нөөцийн махны өргөтгөсөн худалдааг зохион байгуулж буй Энэ долоо хоногт долоон дүүргийн 48 байршилд өргөтгөсөн нөөцийн мах худалдах хуваарь гарчээ.

»»
С.Зориг агсны хөшөөг гинжилсэн байжээ
16:14

Өчигдөр шөнө С.Зориг агсны хөшөөг бүслэн гинжилжээ. Энэ асуудлаар АН-аас өнөөдөр хэвлэлийн хурал зарлаж, мэдээлэл өглөө. 

С.Зориг агсны хөшөөг гинжилсэн байжээ

Өчигдөр шөнө С.Зориг агсны хөшөөг бүслэн гинжилжээ. Энэ асуудлаар АН-аас өнөөдөр хэвлэлийн хурал зарлаж, мэдээлэл өглөө. 

»»
Д.Амарбаясгалан: Г.Сайханбаярын сонгуулийн сурталчилгааг зогсоох албан бичгийг СЕХ-нд хүргүүллээ
15:50

Өвөрхангай аймгийн Сант суманд гарсан хүн амины хэрэгтэй холбоотойгоор Батлан хамгаалахын сайд Г.Сайханбаярыг намаас нь УИХ-ын сонгуулийн нэгдүгээр тойрог буюу Архангай, Баянхонгор, Өвөрхангай аймагт нэр дэвшүүлэхээс татгалзаж, эгүүлэн татсан. 

Д.Амарбаясгалан: Г.Сайханбаярын сонгуулийн сурталчилгааг зогсоох албан бичгийг  СЕХ-нд хүргүүллээ

Өвөрхангай аймгийн Сант суманд гарсан хүн амины хэрэгтэй холбоотойгоор Батлан хамгаалахын сайд Г.Сайханбаярыг намаас нь УИХ-ын сонгуулийн нэгдүгээр тойрог буюу Архангай, Баянхонгор, Өвөрхангай аймагт нэр дэвшүүлэхээс татгалзаж, эгүүлэн татсан. 

»»
Улаанбаатар хотод зургаадугаар сарын 21-22-ны шилжих шөнө бороотой бөгөөд сар дуустал олон жилийн дунджаас сэрүүн байна
15:18

Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлттэй холбоотойгоор зуны улиралд ердийн борооны давтамжаас илүү гэнэтийн ус ихтэй, аадар борооны давтамж нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор Улаанбаатар хотын зуны улирлын цаг уурын урьдчилсан төлөвийн талаар УЦУОСМХ-ийн Ерөнхий инженер Б.Жаргалангаас тодрууллаа.

Улаанбаатар хотод зургаадугаар сарын 21-22-ны шилжих шөнө бороотой бөгөөд сар дуустал олон жилийн дунджаас сэрүүн байна

Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлттэй холбоотойгоор зуны улиралд ердийн борооны давтамжаас илүү гэнэтийн ус ихтэй, аадар борооны давтамж нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор Улаанбаатар хотын зуны улирлын цаг уурын урьдчилсан төлөвийн талаар УЦУОСМХ-ийн Ерөнхий инженер Б.Жаргалангаас тодрууллаа.

»»
Нийслэлд үерийн эрсдэлтэй бүсэд суурьшсан 1917 айл өрх байна
15:13

Онцгой байдлын ерөнхий газрын шуурхай штабаас 2024 оны 6 дугаар сарын 12-ны өдөр 21 аймгийн Онцгой комисстой цахимаар, 13-ны өдөр Нийслэлийн онцгой байдлын газар, 9 дүүргийн онцгой байдлын хэлтсийн дарга нартай уулзалт, авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээтэй танилцаж, болзошгүй үерийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх, хариу арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулах талаар үүрэг чиглэл өгч ажилласан. 

Нийслэлд үерийн эрсдэлтэй бүсэд суурьшсан 1917 айл өрх байна

Онцгой байдлын ерөнхий газрын шуурхай штабаас 2024 оны 6 дугаар сарын 12-ны өдөр 21 аймгийн Онцгой комисстой цахимаар, 13-ны өдөр Нийслэлийн онцгой байдлын газар, 9 дүүргийн онцгой байдлын хэлтсийн дарга нартай уулзалт, авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээтэй танилцаж, болзошгүй үерийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх, хариу арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулах талаар үүрэг чиглэл өгч ажилласан. 

»»
Зарим голуудын усны түвшин өмнөх өдрийнхөөс 10-30 см нэмэгджээ
14:41

Энэ сарын 18-ны байдлаар Хэрлэн голын эхээр, Хангай нурууны Буянт, Заг, Цагаантуруут, Увс нуурын Баруунтуруун зэрэг 

Зарим голуудын усны түвшин өмнөх өдрийнхөөс 10-30 см нэмэгджээ

Энэ сарын 18-ны байдлаар Хэрлэн голын эхээр, Хангай нурууны Буянт, Заг, Цагаантуруут, Увс нуурын Баруунтуруун зэрэг 

»»
Ким, Путин нар хүйтэн дайнаас хойших хамгийн хүчтэй түншлэлийг байгуулав
11:15

ОХУ-ын ерөнхийлөгч Путин Хойд Солонгост айлчилж буй. Айлчлалын хүрээнд Путин, Ким Жон Ун нар Лхагва гаригт "Аль нэг 

Ким, Путин нар хүйтэн дайнаас хойших хамгийн хүчтэй түншлэлийг байгуулав

ОХУ-ын ерөнхийлөгч Путин Хойд Солонгост айлчилж буй. Айлчлалын хүрээнд Путин, Ким Жон Ун нар Лхагва гаригт "Аль нэг 

»»
Японд тархаад буй халдварын талаар юу мэдэх вэ
11:14

Стрептококкийн хордлогын шок синдром буюу STSS гэж нэрлэгддэг үхлийн аюултай бактерийн халдвар Японд тархаж 

Японд тархаад буй халдварын талаар юу мэдэх вэ

Стрептококкийн хордлогын шок синдром буюу STSS гэж нэрлэгддэг үхлийн аюултай бактерийн халдвар Японд тархаж 

»»
Агаарын бохирдлын улмаас дэлхий даяар өдөр бүр 2,000 орчим хүүхэд нас бардаг гэсэн судалгаа гарчээ
09:42

Өчигдөр АНУ-ын Health Effects Institute хүрээлэн дэлхийн 200 гаруй улс, бүс нутгийг хамруулсан агаарын бохирдлын талаар судалгааныхаа үр дүнг нийтэлжээ.

Агаарын бохирдлын улмаас дэлхий даяар өдөр бүр 2,000 орчим хүүхэд нас бардаг гэсэн судалгаа гарчээ

Өчигдөр АНУ-ын Health Effects Institute хүрээлэн дэлхийн 200 гаруй улс, бүс нутгийг хамруулсан агаарын бохирдлын талаар судалгааныхаа үр дүнг нийтэлжээ.

»»
Хаж мөргөлийн үеэр хэт халсны улмаас 550 орчим мөргөлчин нас баржээ
15:02

ДУБАЙ, 2024 оны зургаадугаар сарын 19 /TASS/. Саудын Арабын Мекке хотод ариун хаж мөргөлд оролцохоор ирсэн 550 

Хаж мөргөлийн үеэр хэт халсны улмаас 550 орчим мөргөлчин нас баржээ

ДУБАЙ, 2024 оны зургаадугаар сарын 19 /TASS/. Саудын Арабын Мекке хотод ариун хаж мөргөлд оролцохоор ирсэн 550 

»»
В.Путин Умард Солонгос, Вьетнамд айлчилна
10:47

МОСКВА, 2024 оны зургаадугаар сарын 18 /TASS/. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин зургаадугаар сарын 18, 19-ний 

В.Путин Умард Солонгос, Вьетнамд айлчилна

МОСКВА, 2024 оны зургаадугаар сарын 18 /TASS/. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин зургаадугаар сарын 18, 19-ний 

»»
НҮБ: 2023 онд 117 сая хүн дүрвэсэн
10:16

НҮБ-ын дүрвэгсдийн асуудал эрхэлсэн агентлаг зургадугаар сарын 13-ны өдөр албадан дүрвэгсдийн тоо 2023 оны эцсийн 

НҮБ: 2023 онд 117 сая хүн дүрвэсэн

НҮБ-ын дүрвэгсдийн асуудал эрхэлсэн агентлаг зургадугаар сарын 13-ны өдөр албадан дүрвэгсдийн тоо 2023 оны эцсийн 

»»
АНУ: Усан паркт зэвсэгт халдлага гарчээ
09:11

Мичиган мужийн Рочестер Хиллс хотын “Brooklands Plaza Splash Pad” усан паркт 17 цагийн үед нэг эрэгтэй машинаас бууж 

АНУ: Усан паркт зэвсэгт халдлага гарчээ

Мичиган мужийн Рочестер Хиллс хотын “Brooklands Plaza Splash Pad” усан паркт 17 цагийн үед нэг эрэгтэй машинаас бууж 

»»
Украины асуудлаарх дээд түвшний уулзалтын эцсийн мэдэгдлийг 80 улс дэмжжээ
13:13

Украинд энх тайван тогтоох асуудлаарх дээд хэмжээний уулзалт Швейцарт улсад боллоо. Бюргеншток гэдэг рашаан сувиллын газарт хоёр өдөр үргэлжилсэн бага хурал хамтарсан мэдэгдэл гаргаснаар өндөрлөжээ.

Украины асуудлаарх дээд түвшний уулзалтын эцсийн мэдэгдлийг 80 улс дэмжжээ

Украинд энх тайван тогтоох асуудлаарх дээд хэмжээний уулзалт Швейцарт улсад боллоо. Бюргеншток гэдэг рашаан сувиллын газарт хоёр өдөр үргэлжилсэн бага хурал хамтарсан мэдэгдэл гаргаснаар өндөрлөжээ.

»»
Өмнөд Солонгос ажлын дөрвөн өдөртэй болох тараар хэлэлцэнэ
11:46

БНСУ бол дэлхийн хамгийн урт ажиллах цагтай орнуудын нэг. Тодруулбал Өмнөд Солонгос Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагаа ба Хөгжлийн Байгууллагын (OECD) 36 орнуудын хамгийн урт цагаар ажилладаг улсуудын нэг нь билээ.

Өмнөд Солонгос ажлын дөрвөн өдөртэй болох тараар хэлэлцэнэ

БНСУ бол дэлхийн хамгийн урт ажиллах цагтай орнуудын нэг. Тодруулбал Өмнөд Солонгос Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагаа ба Хөгжлийн Байгууллагын (OECD) 36 орнуудын хамгийн урт цагаар ажилладаг улсуудын нэг нь билээ.

»»
Япон, Хойд солонгосын төлөөлөгчид саяхан Монголд нууцаар уулзсан гэж БНСУ-ын хэвлэлд мэдээлжээ
10:23

Япон, Хойд солонгосын төлөөлөгчид өнгөрөгч тавдугаар сар /2024.05/-ын дундуур Монголд нууцаар уулзсан тухай БНСУ 

Япон, Хойд солонгосын төлөөлөгчид саяхан Монголд нууцаар уулзсан гэж БНСУ-ын хэвлэлд мэдээлжээ

Япон, Хойд солонгосын төлөөлөгчид өнгөрөгч тавдугаар сар /2024.05/-ын дундуур Монголд нууцаар уулзсан тухай БНСУ 

»»
Хятад: "MeToo" хөдөлгөөний тэмцэгч 5 жилийн ял авлаа
10:03

Бэлгийн дарамтын эсрэг "MeToo" хөдөлгөөний тэмцэгч София Хуанг Шүэчин "төрийн эсрэг хорлон сүйтгэх ажиллагаа" 

Хятад:

Бэлгийн дарамтын эсрэг "MeToo" хөдөлгөөний тэмцэгч София Хуанг Шүэчин "төрийн эсрэг хорлон сүйтгэх ажиллагаа" 

»»
Их-7 дээд хэмжээний уулзалт эсэргүүцлийн жагсаалтай эхлэв
12:13

Их-7 бүлгийн дээд хэмжээний уулзалт өчигдөр /2024.06.13/ Италийн Пуглиа мужийн Фасано хотод эхэлж, тухайн үед уулзалтыг эсэргүүцсэн жагсаал цуглаан болжээ.

Их-7 дээд хэмжээний уулзалт эсэргүүцлийн жагсаалтай эхлэв

Их-7 бүлгийн дээд хэмжээний уулзалт өчигдөр /2024.06.13/ Италийн Пуглиа мужийн Фасано хотод эхэлж, тухайн үед уулзалтыг эсэргүүцсэн жагсаал цуглаан болжээ.

»»
Япон, Хойд солонгосын төлөөлөгчид саяхан Монголд нууцаар уулзсан гэж БНСУ-ын хэвлэлд мэдээлжээ
11:05

Япон, Хойд солонгосын төлөөлөгчид өнгөрөгч тавдугаар сар /2024.05/-ын дундуур Монголд нууцаар уулзсан тухай БНСУ /Өмнөд Солонгос/-ын хэвлэл өнөөдөр мэдээлжээ.

Япон, Хойд солонгосын төлөөлөгчид саяхан Монголд нууцаар уулзсан гэж БНСУ-ын хэвлэлд мэдээлжээ

Япон, Хойд солонгосын төлөөлөгчид өнгөрөгч тавдугаар сар /2024.05/-ын дундуур Монголд нууцаар уулзсан тухай БНСУ /Өмнөд Солонгос/-ын хэвлэл өнөөдөр мэдээлжээ.

»»
Дүрвэгсдийн тоо огцом өсөж байна
10:22

НҮБ-ын дүрвэгсдийн агентлагийн мэдээлснээр өнгөрсөн онд дэлхий даяар гэр орноо орхин гарсан хүмүүсийн тоо Лондон 

Дүрвэгсдийн тоо огцом өсөж байна

НҮБ-ын дүрвэгсдийн агентлагийн мэдээлснээр өнгөрсөн онд дэлхий даяар гэр орноо орхин гарсан хүмүүсийн тоо Лондон 

»»
Кувейтийн нэгэн орон сууцны барилгад гал гарч 49 хүн амиа алджээ
21:52

Кувейтийн Мангаф хотын нэгэн орон сууцны барилгад гал гарсны улмаас 49 хүн амиа алдсаны дотор 40 орчим Энэтхэгийн 

Кувейтийн нэгэн орон сууцны барилгад гал гарч 49 хүн амиа алджээ

Кувейтийн Мангаф хотын нэгэн орон сууцны барилгад гал гарсны улмаас 49 хүн амиа алдсаны дотор 40 орчим Энэтхэгийн 

»»
Дани улсын эрх баригчид хэт их халуун ногоотой гэсэн шалтгаанаар Өмнөд Солонгосын бэлэн хоолыг худалдаанаас татжээ
21:13

Дани улсын эрх баригчид Өмнөд Солонгосын Samyang компанийн хэдэн төрлийн бэлэн хоолыг хэт их халуун ногоотой тул 

Дани улсын эрх баригчид хэт их халуун ногоотой гэсэн шалтгаанаар Өмнөд Солонгосын бэлэн хоолыг худалдаанаас татжээ

Дани улсын эрх баригчид Өмнөд Солонгосын Samyang компанийн хэдэн төрлийн бэлэн хоолыг хэт их халуун ногоотой тул 

»»
Ши Жиньпиний “Бүс ба Зам” санаачилгын хүрээнд ядуу орнуудад тавьсан санал өөрчлөгдөж байна
11:31

Ши Жиньпин 2012 онд засгийн эрхэнд гарснаасаа хойш удалгүй Зүүн болон барууныг холбосон худалдааны замын сүлжээ 

Ши Жиньпиний “Бүс ба Зам” санаачилгын хүрээнд ядуу орнуудад тавьсан санал өөрчлөгдөж байна

Ши Жиньпин 2012 онд засгийн эрхэнд гарснаасаа хойш удалгүй Зүүн болон барууныг холбосон худалдааны замын сүлжээ 

»»
Израил 50 палестин хоригдлыг суллав
09:43

Израил тус улсад хоригдож байсан Палестины 50 хоригдлыг сулласан тухай “Al Mayadeen” суваг мэдээлжээ. 

Израил 50 палестин хоригдлыг суллав

Израил тус улсад хоригдож байсан Палестины 50 хоригдлыг сулласан тухай “Al Mayadeen” суваг мэдээлжээ. 

»»
Сөүлд нисдэг тэргээр таксины үйлчилгээ үзүүлнэ
11:36

СӨҮЛ, 2024 оны зургаадугаар сарын 11 /OANA/. Өмнөд Солонгосын агаарын тээврийн үйлчилгээний “Moviation” компани 

Сөүлд нисдэг тэргээр таксины үйлчилгээ үзүүлнэ

СӨҮЛ, 2024 оны зургаадугаар сарын 11 /OANA/. Өмнөд Солонгосын агаарын тээврийн үйлчилгээний “Moviation” компани 

»»
Солонгос өсвөр насныхны дунд “усны дэглэм” нэртэй аюултай тренд үүсэв
10:09

БНСУ-д өсвөр насны хүүхдүүдийн дунд “усны дэглэм” нэртэй зөвхөн ус ууж, хоол идэлгүй жингээ хасдаг аюултай тренд үүссэн байна.

Солонгос өсвөр насныхны дунд “усны дэглэм” нэртэй аюултай тренд үүсэв

БНСУ-д өсвөр насны хүүхдүүдийн дунд “усны дэглэм” нэртэй зөвхөн ус ууж, хоол идэлгүй жингээ хасдаг аюултай тренд үүссэн байна.

»»
Авлигачид ялах уу, ард түмэн ялах уу?
20:36
Ахмадуудад туслах робот хүүг зохион бүтээжээ
14:45

Германий “Navel Robotics” гэх гарааны компани өндөр настнуудын асрамжийн газарт ашиглах зориулалттай робот үйлдвэрлэж эхэлжээ.

Ахмадуудад туслах робот хүүг зохион бүтээжээ

Германий “Navel Robotics” гэх гарааны компани өндөр настнуудын асрамжийн газарт ашиглах зориулалттай робот үйлдвэрлэж эхэлжээ.

»»
Газар тариалан, гурилын үйлдвэрлэл жилд 3-4% ашигтай. Харин уул уурхайн үйлдвэрлэл 40-50% ашигтай
20:57
Дубай хотод “нисдэг хүмүүс”-ийн анхны уралдаан зохион байгуулагджээ
14:35

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод өчигдөр анх удаагаа “нисдэг хүмүүс”-ийн уралдаан зохион байгуулагджээ.

Дубай хотод “нисдэг хүмүүс”-ийн анхны уралдаан зохион байгуулагджээ

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод өчигдөр анх удаагаа “нисдэг хүмүүс”-ийн уралдаан зохион байгуулагджээ.

»»
ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна
11:28

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

»»
Хятад-Монголын олон улсын худалдааны хот
17:13
“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт
17:02

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

»»
Орос үндэстний цорын ганц шян
16:30

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Орос үндэстний цорын ганц шян

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон
18:24

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар
17:41

Гадаад хүмүүс Хятадад

Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар

Гадаад хүмүүс Хятадад

»»
Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав
11:38

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

»»
Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая
17:58

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

»»
“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв
10:08

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

»»
С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя
10:51

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

»»
Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ
09:05

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

»»
Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан
17:44

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

»»
Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан
10:55

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

»»
Ч.Хүрэлбаатар: Х.Баттулга арьс, ширний экспортыг зогсоосон нь маш буруу бодлого байсан
18:20
Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй
09:58

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

»»
Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа
18:40

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

»»












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Маркетингийн алба |
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2024 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК