escort Paris
  Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |
НҮҮР ХУУДАС УЛС ТӨР ЭДИЙН ЗАСАГ ДЭЛХИЙ ДАХИНД УРЛАГ СПОРТ ЗӨВЛӨГӨӨ ТЕХНОЛОГИ ЯРИЛЦЛАГА ХҮМҮҮС ШАР МЭДЭЭ ШАШИН НИЙГЭМ
Фото мэдээ / Видео / Шинэ зар / Шинэ ном / Сэтгэл зүй / Оддын амьдрал / Судалгаа / Иргэдийн захидал / Өгүүллэг / Зурхай / Онигоо / Хууль
|

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (65758)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (43560)
» Гранд плаза (44770)
» Боса (19721)
» БӨМБӨГӨР ХТ (44251)
» Замбала (30858)
» Метромолл (35809)
» Миний дэлгүүр (45941)
» Эвридэй (27983)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (49294)
» Хар Хорин зах (32728)
» Хүчит Шонхор ХТ (42708)
» ТОСА ХТ (26512)
» Скай их дэлгүүр (24056)
» Сандэй плаза (37878)
» Нарантуул ОУХТ (45254)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (35611)
» НОМИН (39923)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (30719)
» Оргил худалдааны төв (30981)
» Next Center (27495)
» E-mart (6328)
» БСБ (14657)
» БАРС ХТ (26096)
» UB MART (33168)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» БАГАНУУР (36605)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (32025)
» ХАН УУЛ (35845)
» СҮХБААТАР (32028)
» НАЛАЙХ (31477)
» БАГАХАНГАЙ (26133)
» БАЯНГОЛ (33875)
» БАЯНЗҮРХ (33866)
» СОНГИНОХАЙРХАН (37344)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (24874)
» ГААЛЬ (41927)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (52484)
» ИНЕГ-МИАТ (45545)
» ММСУХ- Морин спорт (13984)
» Монголын Дарцын холбоо (24400)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (35495)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (28777)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (44219)
» МСНЭ (22623)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (31411)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (30852)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (43402)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (38864)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (33284)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (17714)
» МҮЭХ (31277)
» МҮХАҮТ (26451)
» МҮОНРТ (31033)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (24180)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (13524)
» ШШГЕГ (29592)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (42540)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (28846)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (20321)
» Чөлөөт Бүс (28568)
» ЦЕГ (42163)
» Цахилгаан тээвэр (25929)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (31922)
» Цөмийн энергийн газар (24004)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (26966)
» ХХЕГ (24734)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (28765)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (27965)
» УМБГ (24091)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (23909)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (27277)
» УРЛАГ- УДБЭТ (25345)
» ТАГНУУЛ (52994)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (37445)
» ТӨМӨР ЗАМ (46671)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (22480)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (27915)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (10392)
» НИТХ (4916)
» Нийгмийн даатгал (27814)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (23569)
» НАББҮХ (22350)
» НҮБ (22551)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (46860)
» Авто тээврийн газар (29133)
» ОБЕГ (33738)
» Үндэсний Дата Төв (20260)
» ҮТЕГ (22239)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (23384)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (21988)
» ГАЗАР ХАШАА (49429)
» ГАНДИРС (14519)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (27841)
» Барилгын материал (20720)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (13957)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (28286)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (70015)
» БАРИЛГА (52843)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (33275)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (12856)
» МУУ МЭДЭЭ (39357)
» ЭКО КОНСТРАКШН (31113)
» ШИНЭ БАЙР (49587)
» ЦАСТ ИМПЕКС (25284)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (11852)
» Тахилт өндөр уул (21857)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (30931)
» АВЗАГА ТРЕЙД (27902)
» Пума констракшн (23281)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (44127)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (45784)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (23780)
» ГОЛОМТ (33924)
» ББСБ (23582)
» БАНК САНХҮҮ (32986)
» БАНК (27531)
» МУУ МЭДЭЭ (31137)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (22274)
» МОНГОЛ БАНК (35940)
» МОНГОЛ ШУУДАН (22860)
» ЭРЭЛ (22379)
» ЧИНГИС ХААН (22576)
» ХЗХ (25717)
» ХХБ (23662)
» ХАДГАЛАМЖ (26842)
» ХАС (26237)
» ХААН (35035)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (27328)
» УЛААНБААТАР БАНК (26072)
» ТРАНС (22312)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (37761)
» Тээвэр хөгжлийн банк (23802)
» САЙН МЭДЭЭ (25938)
» НАЙМАН ШАРГА (44084)
» АНОД (28640)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (11602)
» КАПИТРОН (22005)
» КАПИТАЛ (24558)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (21780)
» ҮНЭ ХАНШ (34211)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (21717)
» БААР- ДОРГИО (30821)
» Бусад (23687)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (34500)
» Жура ресторан (21623)
» МЕТРОПОЛИС (14126)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (11921)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (13070)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (13434)
» СТЕЛЛА (19713)
» СТРИНГС КЛУБ (11858)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (24064)
» АМРИТА (12738)
» The Bull (19924)
» RIVER SOUND (20652)
» Loving hut (19560)
» HOLLYWOOD (19866)
» САУН МАССАЖ (30561)
» SS клуб (21250)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (472408)
» ЗУРХАЙ (909384)
» ЗАР (545764)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1008779)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (29148)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (32177)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (59303)
» ХУУЛЬ (503230)
» ХООЛНЫ ЖОР (206260)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (64087)
» СУРГАМЖ (24567)
» СОНЖОО (91755)
» Сэтгэл зүй (419217)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (13042)
» ПИ АР (42984)
» РЕКЛАМ (34446)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (26289)
» Дартс (20995)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (175089)
» ГАДААД МЭДЭЭ (969957)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (685465)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (546780)
» Их хуралдай (26448)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (339194)
» МЭДЭЭ АЙМААР (121605)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (69269)
» ЦУНАМИ (20682)
» Цөмийн хаягдал (21424)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (35796)
» ХҮНС (23473)
» ФАКС МЭДЭЭ (25490)
» ФОТО МЭДЭЭ (816435)
» УРЛАГ (835332)
» ТЕХНОЛОГИ (685601)
» ТВ МЭДЭЭ (37674)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (51766)
» ТОДРУУЛГА (25558)
» СЕКС (1060017)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (34558)
» СУДАЛГАА (407327)
» СОНИН ХАЧИН (255530)
» СПОРТ (841709)
» СКАНДАЛ (30641)
» НИЙТЛЭЛ (147987)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (320829)
» Өвөр Монголын мэдээ (23493)
» NEWS /Russia/ (24708)
» NEWS /English/ (23621)
» NEWS /China/ (30459)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (948926)
» УЛС ТӨР (950655)
» УРЛАГ (950083)
» СПОРТ (948762)
» НИЙГЭМ (950056)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (31377)
» Барилга хот байгуулалтын яам (4917)
» БСШУЯ (34542)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (33296)
» БОАЖЯ (23951)
» ЗТБХБ (20612)
» ЯАМ (21940)
» ЭМЯ (27432)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (21848)
» ХХААХҮЯ (20731)
» САНГИЙН ЯАМ (23688)
» НХХЯ (22863)
» ҮХЯ (11340)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (19986)
» ХЗДХЯ (20328)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (26410)
» ГЯЛС ТӨВ (16930)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (23684)
» МОНОС (27048)
» Мөнх-Үйлстэн (18425)
» ЯТТ 103 (22730)
» ЭМИЙН САН (38906)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (22335)
» ЭМНЭЛЭГ (49735)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (27753)
» ЭХ НЯЛХАС (28233)
» ЭРYYЛ МЭНД (99415)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (122275)
» Шинжлэх ухаан (19234)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (23867)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (21518)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (17483)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (22904)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (20303)
» СОНГОДО эмнэлэг (28390)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (13826)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (620142)
» НОМ (25212)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (710357)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (41864)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (27959)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (50039)
» БОЛОД.М Утга зохиол (40341)
» БОЛОД.М Нийтлэл (35641)
» ИЛТГЭЛҮҮД (32671)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (593483)
» ЯРИЛЦЛАГА (788785)
» Ц.Мянганбаяр (28907)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (124413)
» ХҮМҮҮС (699986)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (97145)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (32809)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (74153)
» С.Жавхлан /дуучин/ (33690)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (816884)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (25415)
» Л.Гантөмөр /АН/ (23886)
» Л.Гансүх АН (23953)
» Л.Гүндалай АН (25126)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (23222)
» Д.Дондог (20333)
» Д.Дорлигжав /АН/ (24777)
» Д.Дамба-Очир (23218)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (24378)
» Д.Ганхуяг (24533)
» Д.Балдан-Очир (21027)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (30840)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (21730)
» Д.Зоригт /МАН/ (27035)
» Д.Зоригт /АН/ (20517)
» Д.Загджав МАН (23884)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (21117)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (26909)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (20973)
» Д.Хаянхярваа (23939)
» Д.Тэрбишдагва (25999)
» Д.Нямхүү (23040)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (18821)
» Д.Арвин (26587)
» Д.Одбаяр /МАН/ (24272)
» Д.Одхүү АН (22837)
» Д.Очирбат (24863)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (24982)
» Г.Батхүү АН (28057)
» Г.БАЯРСАЙХАН (26187)
» Г.Занданшатар /МАН/ (23829)
» Г.Мөнхбаяр (25490)
» Г.Шийлэгдамба МАН (22496)
» Г.Уянга (25244)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (26757)
» Баабар (24071)
» Батж.Батбаяр /АН/ (23906)
» Б.Баттулга (20043)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (31382)
» Б.Чойжилсүрэн (25836)
» Б.Наранхүү АН (20301)
» Б.Нямтайшир (23078)
» З.Энхболд (28546)
» З.Алтай (23617)
» Ж.Батзандан (22456)
» Ж.Батсуурь (25743)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (24288)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (23514)
» Ж.Энхбаяр (26102)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (25178)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (22290)
» М.Зоригт / ИЗН/ (25933)
» М.Энхболд МАН (27522)
» М.Энхсайхан (27746)
» М.Сономпил (18897)
» Я.Батсуурь (21869)
» Э.Батүүл (40907)
» Э.Мөнх-Очир (23721)
» Ш.Сайхансамбуу (29974)
» Ч.Хүрэлбаатар (24491)
» Ч.Улаан (24594)
» Ч.Сайханбилэг (27413)
» Ц.Даваасүрэн (25306)
» Ц.Дашдорж (21889)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (26187)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (22277)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (13178)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (26813)
» Ц.Элбэгдорж АН (33054)
» Ц.Шинэбаяр (26813)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (22522)
» Ц.Цэнгэл (23891)
» Ц.Сэдванчиг (21653)
» Ц.Нямдорж МАН (32071)
» Ц. Оюунгэрэл (24571)
» Х.Болорчулуун (20153)
» Х.Бадамсүрэн (20930)
» Х.Баттулга АН (33048)
» Х.БАДАМСҮРЭН (21017)
» Х.Жекей (20937)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (27052)
» Х.Наранхүү (22051)
» УЛС ТӨРЧ (42208)
» У.Барсболд /МАН/ (20028)
» У.Хүрэлсүх МАН (27123)
» Т.Ганди (24314)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (24412)
» Т.Энхтайван (19781)
» Сү.Батболд (26736)
» Су.Батболд МАН (22991)
» С.Ламбаа /АН/ (23655)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (22340)
» С.Ганбаатар (25466)
» С.Баяр МАН (33294)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (31135)
» С.Бямбацогт (27066)
» С.Эрдэнэ АН (29155)
» С.Оюун (27770)
» Р.Гончигдорж (26368)
» Р.Содхүү (25022)
» Р.Раш (25420)
» Р.Амаржаргал /АН/ (26554)
» Н.Ганбямба (25448)
» Н.Болормаа (24899)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (30868)
» Н.Баяртсайхан (21398)
» Н.Энхбаяр (53125)
» Н.ЭНХБОЛД (25844)
» Н.Удвал МАХН (23748)
» Н.Номтойбаяр МАН (29815)
» Н.Алтанхуяг АН (31311)
» А.Мөнхбат МЗХ (19358)
» А.Тлейхан (20820)
» Ё.ОТГОНБАЯР (25469)
» О.Магнай (22537)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (16600)
» О.Чулуунбат (24826)
» П.Алтангэрэл АН (20830)
» Ө.Энхтүвшин МАН (23651)
» Ч.Ганхуяг (25016)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (50088)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (32078)
» Гал үндэстэн (21812)
» БХЯ Цэрэг (21220)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (40805)
» ЗАСАГ ДАРГА (21229)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (26008)
» МАХН /new/ (23638)
» МҮАН нам (19108)
» ЭЛЧИН (21331)
» УЛС ТӨР (851607)
» УИХ-дарга (21868)
» УИХ (40736)
» Төлбөртэй (4051)
» Тєрийн ордон (21638)
» Нам- Монголын консерватив нам (8139)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (19247)
» НАМОХ /МАСОХ/ (19043)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (22081)
» НАМ-НН (19273)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (47415)
» НАМ - МАН (36101)
» НАМ (38865)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (19099)
» Өргөдлийн байнгын хороо (1145)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (23725)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (20861)
» ГАШУУН СУХАЙТ (19648)
» ГАЦУУРТ ХХК (28303)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (24921)
» БАГАНУУР (20586)
» БОРОО ГОУЛД (27663)
» БОРОО ОРД (20189)
» БҮРЭН ХААН ОРД (10381)
» МАРДАЙ (22693)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (28454)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (23311)
» МОНГОЛ ГАЗАР (19728)
» МОНГОЛ 999 (19625)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (11710)
» Энержи ресурс (22978)
» ЭРДЭНЭТ (31364)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (20331)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (29106)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (28344)
» Чалко (17832)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (11222)
» ЦАГААН СУВАРГА (21184)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (19800)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (92850)
» УУЛ УУРХАЙ (71522)
» УРАН (23774)
» ТАВАНТОЛГОЙ (37373)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (21230)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (22240)
» РИО ТИНТО (23181)
» НИНЖА (23068)
» Нийтлэлч Болормаа (4032)
» НАРИЙН СУХАЙТ (20238)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (19629)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (26606)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (19843)
» АЖНАЙ (23470)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (22248)
» Арева “Кожеговь” (15555)
» ОЛОН ОВООТ (27292)
» ОЮУТОЛГОЙ (71333)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (35443)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (10680)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (54563)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (46707)
» ШИНЭ ДУУ (49959)
» ШҮЛЭГ (112736)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (28399)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (30859)
» УТГА ЗОХИОЛ (36449)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (37685)
» ТҮҮХ (54142)
» АФОРИЗМ (64375)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (30906)
» ОНИГОО (666288)
» ОНЬСОГО (37296)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (818443)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (60249)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (78705)
» БАЯР НААДАМ (74077)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (39142)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (770476)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (33112)
» ШАШИН (725776)
» ХУВЬЦАА (28321)
» УЛААНБААТАР ХОТ (84129)
» ТАТВАР (25762)
» НИЙГЭМ (661995)
» ОЮУТАН (32520)
» ОРОН НУТАГ (57354)
АЙМАГ
» Дорноговь (34207)
» ДУНДГОВЬ (38718)
» ДАРХАН УУЛ (36768)
» ДОРНОД (43685)
» Говьсүмбэр (29112)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (40426)
» Баян-Өлгий (38523)
» БУЛГАН (31331)
» БАЯНХОНГОР (41759)
» ЗАВХАН (33975)
» ЭРДЭНЭТ (30732)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (37736)
» ХОВД (37400)
» ХӨВСГӨЛ (41937)
» Увс (38387)
» ТӨВ (29933)
» СЭЛЭНГЭ (41355)
» АРХАНГАЙ (33031)
» ОРХОН (31255)
» ӨМНӨГОВЬ (38975)
» Өвөрхангай (35639)
» СҮХБААТАР (35289)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (25790)
» ДЭВШИЛ (11811)
» ДАШВААНЖИЛ (27511)
» ДОНШИН (24334)
» ГОВЬ (27914)
» ГОЁО (13303)
» Витафит (24960)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (29989)
» Вагнер Ази (30882)
» ВОЯАЖ (11954)
» БИШРЭЛТ (24118)
» БИТ ХЭВЛЭХ (11103)
» Боорчи (31142)
» БУЯН ХОЛДИНГ (14402)
» БАМБУУШ (11649)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (12320)
» Бөхбат (27598)
» БӨXӨГ (10953)
» Зиг Заг (11405)
» ЖЕМ (27882)
» ЖИ МОБАЙЛ (36724)
» Жигүүр гранд (39211)
» ЖУУЛЧИН (11276)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (31831)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (23169)
» Изинис Эйрвэйс (29605)
» Их-Өвөр (36393)
» МИГ даатгал (25316)
» Монгол газар (36343)
» Монгол Шилтгээн ХК (26040)
» Монгол тамхи СО ХХК (30913)
» Мон-ад (26049)
» Мон Эн Ко (45357)
» Макс групп (35534)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (27049)
» МАХ ИМПЕКС (33203)
» МАК (44370)
» МОБИКОМ (50902)
» МОНДАВС ХХК (14368)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (11781)
» МОНФРЭШ (30709)
» МОНСУДАР (11278)
» МОНРОУД (23134)
» МОННИС (28507)
» МОН УРАН (36430)
» Мөнхийн үсэг (23692)
» ЮНИТЕЛ (41981)
» ЭДМОН (13601)
» ЭРЭЛ ХХК (25643)
» ШУНХЛАЙ ШТС (29724)
» Хамо (22098)
» Хаан хүнс хк (26774)
» ХОС ГАРЬД ХХК (12624)
» Хүннү-Эйр (27039)
» УЛУСНЭТ (11157)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (11373)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (11902)
» ТАЛХ ЧИХЭР (33263)
» ТАВАН БОГД (24436)
» Тэнгэр даатгал (22505)
» Тэнүүн-Огоо (25262)
» СББ (25343)
» Синчи-Ойл (38589)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (15664)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (46385)
» СОДМОНГОЛ ШТС (35333)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (13232)
» СКАЙТЕЛ (29411)
» СҮҮ ХК (34302)
» НОМИН ХОЛДИНГ (31286)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (14038)
» АЛТАЙ КАШМЕР (15117)
» АЛТАН ТАРИА (31774)
» АДМОН (11812)
» Алко групп (23853)
» Алтай Констракшн (24947)
» Алтай хүдэр (25409)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (25850)
» АТАР ӨРГӨӨ (33250)
» АСА групп (24242)
» АПУ (35156)
» ОБ КАПИТАЛ (11663)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (42354)
» КОМПАНИУД (31106)
» UFC (36528)
» Prophecy resource (32420)
» ӨГӨӨЖ (25922)
» Ospring (10922)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (31496)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (18200)
» MCS (47702)
   

Өндөр гэгээн Занабазарын Цагаан хот буюу Сарьдагийн хийд

Өндөр гэгээн Занабазарын Цагаан хот буюу Сарьдагийн хийд
2019-05-16

Хэнтийн нуруу, Сарьдаг уулын өвөрт хүний хөл хүрэмгүй хөвч тайгын гүнд Монгол Улс анхны нийслэл хотоо байгуулж байжээ. Үүнийг батлах 

хотын туурийг Шинжлэх ухааны академийн Түүх, археологийн хүрээлэнгийнхэн илрүүлээд байна. Майжиг хүрэн баавгай, бор гөрөөс, буга, хандгай, модны мөчир дамжин гүйх хэрэм гээд зэрлэг амьтны эх өлгий, нисдэг тэрэг, мориноос өөр унаа үл хүрэх хөвч тайгаас түүхийн хосгүй үнэт олдвор ихээр олдлоо. Монгол Улсын ууган хотуудын нэг нь Бух ян, Сонгино ян, Сарьдаг гэсэн чандманилан орших гурван том уулын зүрхэн тушаа газар, наран ургах зүг рүү харсан байдалтайгаар оршин байжээ. Есөн байгууламж бүхий хийд байна. Зөвхөн нэг байгууламжийн нэг хэсэг болох гол цогчины нэгээхэн хэсгийг нь түүхч, археологичид малтан шинжилж байна.

Хоорондоо хэлбэр, өнгө зүс, ур хийц адилгүй, хэлбэр хийц нь давтагдаагүй 500 гаруй шавар бурхан илрэн олдсон тухай мэдээллийг сонсоод, тэнд очиж үзэх юмсан гэж бодогдож байв. Өнгөрсөн жилээс хойш Өндөр гэгээний байгуулсан нэгэн томоохон суурин хийд байсан газарт судлаачид ажиллаж байгаа гэх мэдээлэл их л содон сонин байсан нь энэ.

Чингээд Сарьдагийн хийдийн малтлагыг санаач­лагч, Төслийн удирдагч, ШУА-ийн Түүх археологийн хүрээлэнгийн захирал С.Чулуунтай саяхны нэг өдөр уулзлаа. С.Чулуун докторт “Манай сонинынхон та бүхний илрүүлсэн Сарьдагийн хийдэд очиж өнжих гэсэн юм. Яаж хүрэх вэ? Түүхийн хосгүй үнэт олдворууд малтлагаар илэрч олдсон гэж дууллаа” гээд тулгасан байдалтайгаар хэлчихлээ. Өөдөөс “Хэн тэгж байна. Хаанаас ийм мэдээлэл авсан юм бэ” гэснээ “Энэ жил харин Хотын захиргааныхны дэмжлэг тусламжаар Хэнтийн нуруунд хоёр жилийн өмнө эхлүүлсэн малтлагаа нэлээд өргөн хүрээтэй эхлүүлээд гурван сар орчим ажиллаж байна. Мэдээж чухал олдворуу­даас гадна хотын бүтэц зохион байгуулалтыг бүрэн таньж мэдэх хэмжээний судалгааг хийгээд байна. Бидний хийсэн малтлагаар XVII зууны үеийн Өндөр гэгээн Занабазарын үүсгэн байгуулж байсан Төгсбаясгалант Номын Их хүрээ буюу Цагаан хот байрлаж байсан газар гэдэг нь тодорхой болж байна. Энэ нь түүхийн олон эх сурвалжаар батлагдаж байгаа юм. Бид­ний зүгээс танай сонины сэтгүүлчид очиход татгалзах зүйл байхгүй. Харин малтлага хийж байгаа газарт хүрнэ гэдэг их хэцүү. Машинаар гарах юм бол Зил-131 машинаар хоёр өдөр болж байж арай гэж очно. Гэхдээ саяхан бороо их орсон гэсэн. Намагт суучих юм бол цааш явна гэж саналтгүй. Шатахуун, тос ч их орно. Өөр нэг арга гэвэл Мөнгөнморьт сумын ойролцоо очоод мориор намаг торлог, ой модон дундуур өдөржин яваад үдшийн бүрийгээр Сарьдагт хүрнэ. Замдаа саатах юм бол хөвчид хонох болно. Би саяхан мориор яваад ирлээ. Гэхдээ долоо хоног хүлээж чадна гэх юм бол нисдэг тэргээр явах санаа байна. Гол эвдрэх магадлалтай олдворуудаа татаж ирэх юм” гэлээ. Бид тохиролцож, долоо хоногийн дараа Налайх дүүрэгт байр­лах Зэвсэгт хүчний нисэх ангийн “Ми-8” нисдэг тэргээр Сарьдагийн хийдийг зорин гарлаа. Туул голын ай савыг даган цаг гаруйхан нисээд Бух ян уулын хормойд буулаа. Эндээс хэдэн километр орчим өгсөж алхаад малтлага хийж буй газарт хүрэв.

Хөвчид намар цаг хэдий­нэ иржээ. Модны навчис шаргал, улаан, ногоон өнгөөр солонгорч харагдах аж. Цэв цэнгэг агаар цээж дүүрэн амьсгалах зуур хаа нэгтээгээс шувуудын эцэж цуцахаа мэдэхгүй шулганан жиргэх, голын ус хоржигнон урсах нь байгалийн хөгжим гэлтэй. Сагсгар сүүлтэй хэрэм модноос модонд дүүлж, хөвч тайгад хэн ирэв гэх шиг сониучирхана. Час улаан, хар хүрэн өнгийн будаг нэлэнхүйд нь цацчихсан юм шиг аньс, улаалзгана тэргүүт жимс ургажээ. Хэзээ мөдгүй бөөрөөрөө язрах гэж байна уу гэлтэй бүрэн боловсорсон байгаа харагдав. Багахан салхи гарахад л ишнээсээ мултарч унахад хэдийнэ бэлэн болсон байв. Хуш модыг багахан доргиоход боргоцойн бороо нирхийтэл буугаад ирэх юм. Ай, өвлийн өмнөх намар цагийн хөвч тайга ийм л тансагхан байдаг ажээ. Ой дундуур уул өөд алхаж явтал Сарьдагийн хийдийн малтлагыг ахалж байгаа залуу судлаач Э.Уртнасан биднийг тосон ирлээ. Мэнд мэдэлцээд л шууд ажил хэрэгтээ орж байгаа юм. С.Чулуун доктор “За юу болж байна. Хоол унд давгүй юу, малтлага хэр явж байна, олдворуудаа бүртгэлжүүлж байна уу. Хойд хэсгийн тасалгааг малтчихсан биз дээ” гэж асууж байна. Хариуд нь Э.Уртнасан “Дахиад хэдэн жижиг бурхан олдсон. Голын жижиг тасал­гааг бүрэн гаргасан. Үүдний довжоо хаалга бүрэн нээгдсэн. Одоо зүүн хойд хэсэг рүү орж байна” гэлээ. “Болгоомжтой үзэж байгаа биз дээ, цаадуул чинь. Тэр хэсгийг л маш болгоомжтой байхгүй бол хана хэрэм нурах аюултай шүү гэж сануулж байх юм. Удалгүй хүрэх газраа очлоо. Биднийг очих үед малтлага ид явагдаж байсан юм. Зүүн хойд хэсгээс жижиг бурхадын толгой ярайтал цухуйж байлаа. Мөн том хэмжээний шавар бурхан давхар хэрмийг нурахад цөм цохигдсон байдалтай гарч ирж байлаа.

Цагаан хотын дүр зураг

Хотын туурь байсан газрыг бүхэлд нь модоор хашаалжээ. Хашаан дотор овгор шороон далан байв. Энэхүү шороон далан Сарьдагийн хийдийг тойрсон шороон хана хэрэм байсныг илтгэж байгаа аж. Шороон хана хэрмийн дотор талд 1.5 метрийн өргөнтэй, хоёр метр гаруй өндөр чулуун хэрэм байгаа нь тогтоогджээ. Мөн шороо, чулуун хэрмийн ойр орчимд хавтгай чулууг газарт шигтгэж явган хүний зам тавьсан хэсгийг ил гаргажээ. Хэрмийн ханын чулууг байгалийн энгийн хадыг заадсаар нь хагалан хавтгай талыг гадагш харуулан нямбай өрсөн байв. Гадна хэсгийг шороогоор дэлдэж өнгөлөөд цагаан өнгийн шохой­гоор будсан байна. Гол хэрмийг шороо дэлдэж бариад түүнийгээ гадуур нь маш нарийн зассан чулуугаар хэрэмлээд чулуун дээрээ нэлээд зузаан цагаан шохой түрхэж барьсан нь тодорхой мэдэгдэх юм. Монголчууд Цогт хунтайжийн цагаан хот, Эрдэнэбаатар хун тайжийн цагаан сайр хот байсан туурийг мэддэг байсан. Тэгвэл XVII зуунд Хан Хэнтийн нуруунд байгуулсан Өндөр гэгээний цагаан хот Сарьдаг уулын өвөрт оршин байсныг илрүүлээд байгаа нь энэ аж. Хотын цагаан хэрмэн дээр суварга босгосон байдалтай ул мөр олдсон байна. Суваргыг шинжилж үзэхэд Өвөрхангай аймгийн Эрдэнэзуу хийдийн цагаан суваргуудтай ижил төстэй байгаа гэнэ. Суварга дотроос аравнайлсан зүйлс нь яг хэвээрээ олдсон байна. Чулуун хэрмийн өндөр довжоо бүхий хаалгаар дотогш нэвтэрдэг байхаар зохион байгуулжээ. Модон хаалга болон, хаалганы нугас гэх мэт зүйлс малтлагаар олдсон байна. 100 гаруй метр квадрат талбайг бүхэлд нь хагалж хавтгай болгосон чулуугаар шал хийжээ. Ингэхдээ чулуугаа хөрсөнд шигтгэж дэвссэн байна. Одоогоор цогцолборт есөн барилга, гурван суварга, чулуун хэрэм байгаа нь тогтоогдсон гэнэ. Есөн барилгын заримыг нь тусгайлан зассан өндөр чулуун довжоон дээр барьж байсан нь илэрчээ. Чулуугаар суурь хийж, дээр нь сүм, дуганаа барьсан байна. Сүм бүр өндөр довжооноос үүд рүүгээ хоёр талаараа буусан шаттай. Дундаа том цогчин дугантай. Тэрийгээ тойрсон барилга байгууламж бүхий хот байсан гэдгийг олж тогтоосон нь энэ. Ингээд есөн объект байгаагийн хамгийн том байж болох цогчин дуган байж магадгүй овгор шорооноос малтлагын ажлаа Түүх, археологийн хүрээлэн­гийнхэн хоёр жилийн өмнө эхлүүлжээ. Тэд өнгөрсөн 70 гаруй жилийн түүхэнд ийм хүнд хэцүү нөхцөлтэй газарт малтлага ер нь хийж байгаагүй гэнэ. Мөн Монголын эрдэмтэн судлаач нар өөрсдөө бие дааж, гадаадын судлаач, хөрөнгө оруулалтгүйгээр анх удаагаа үндэсний том экспедицийг эхлүүлэн, амжилт­тай малтлага явуулж байна. 300 гаруй жилийн турш аглаг тайгад шатаж устсанаас хойш хүний гар хүрээгүй шахуу хийдийн туурийг малтан судлах ажил хэрхэн хийгдэж байгааг сонирхлоо. Түүх, археологийн хүрээлэн тэргүүлэн, Богд хааны музей, Улаанбаатар сургуулийн оюутан зэрэг 30 гаруй шижигнэсэн залуус малтлагын ажлыг хийж байв. Биднийг очих үед залуус чөлөө завгүй шороо, чулуу зөөж байв. Ёстой л залуу насны эрч хүчээр ажиллаж байгаа нь харагдаж байлаа. Гол цогчин дуган байсан газрыг хэд хэдэн үе шаттайгаар ухаж эхэлсэн байна. 300 гаруй жилийн настай мод зайлуулахаас эхлээд хэдэн мянган метр куб чулууг эгнүүлэн кублэж, шороог уул овоо мэт хэрмийн гадна талд маш нягт нямбай овоолсноос залуус яаж ажилласан нь бэлхэн харагдана. Археологийн судал­гаа бол зүгээр газар малтахаас тэс өөр, өөрийн дэг ёстой, ном журамтай. Үнэхээр хүнд нөхцөл, их хүч, зориг орж л энэ соёлын гайхам­шигт өв бидэнд дахин эргэн ирж байгаа юм байна лээ.

Нурсан хотын туурийг 300 жилийн хөрс түрж ногоо ургасаар бүхэлд нь битүү дарчихсан байжээ. Малтлага эхлүүлсэн Дуганы баруун хойд хэсэг тусгайлан зассан довжоон дээр байрлах бөгөөд долоон тасалгаатай байсан нь тогтоогдсон байна. Барилгын чулуун ханын нурангийн дээд хэсэгт салхивч цонх байсан ул мөр олдсон бай­на. Салхивч цонхноос дээш ханын үлдэгдэл хоёр метр гаруй өндөр байгаа нь барилгыг хоёр давхар байсныг харуулж байгаа аж. Түүнчлэн ваарны хагархай чимэглэл, тоосго, монгол аргаар хийсэн хадаас, төмөр утас олноор гарч иржээ. Монголчууд 1654-1687 оны үед тоосго, ваар, хадаас, төмөр утсаа өөрсдөө хийдэг байсан нь эдгээр эд, олдвороор нотлогдож байгаа аж. Өөр нэг нотлох зүйл нь уг барилгын дээврийг чимэглэл бүхий ваараар битүү чимэглэсэн байжээ. Дуганы шалыг арав гаруй см хэртээ шороо дэлдэж, нягтаршуулж хийсэн, мод дөрвөлжилж палк шиг болгоод тусгайлан янзалж зассан нь тэр хэвээрээ хадгалагдан үлдсэн байв. Том хийд байж магадгүй гэх энэхүү хэсгийг гурван жилийн турш малтан энэ зун л гол олдворуудаа гаргаж эхэлсэн байна. Малтлагын гүн гурван метр гаруй болоод ирэх үед бадам цэцгийн суурин дээр завилан суулгаж урласан 15 см өндөртэй шавар бурхад олноор илэрч эхэлсэн байна. Олдсон бурхад Язгуурын таван бурхан гэдэг нь тодорхой болсон байна. Байгууламж нурах үед эвдэрч хэмхэрсэн байдалтай маш олон бурхан олдоод байгаа гэнэ. Одоогоор Язгуурын таван бурхадыг сэргээн засварлаж, янзлаад байгаа нь мянга орчим болжээ. Цаана нь сэргээх олон зуун бурхан байгаа гэсэн. Удахгүй гарч ирсэн бурхадыг бүгдийг нь сэргээх аж. Маш нарийн бүртгэлжүүлэн баримтжуулж, тусгай дугааруудыг сэргээн засварлагч залуус газар дээр нь хийж байсан юм.

Нарийн хийцтэй маш том бурхан олдлоо

Биднийг очихоос хэдхэн хоногийн өмнө эндээс түүхийн хосгүй үнэт бүтээлүүдийг гарган авсан байлаа. Дөрвөн хөл бүхий тулган дээр хүрэл тогоо тавьж, тогоон дотор бортгон суурьтай гангар шаазан, түүний дэргэд цул мөнгөн аяга тавьсан байсан гэнэ. Мөн тогоон дотор будааны төрлийн ургамал болон хушга, том ясан үртэй жимс зэргийг хийсэн байжээ. Эдгээрийн дээр олон хэсэг хугарсан боловч ямар нэгэн бурхан зурсан нь илт мэдэгдэх хоорондоо наалдсан, тэнийл­гэж үзэх боломжгүй болсон нимгэн мөнгөн ялтас олдсон байна. Мөн тогоон дотор болон гадна талаас олон өнгийн чулуугаар хийсэн эрхиний ширхэгүүд, жижиг мөнгөн эдлэлийн хугархай, мөнгөн зоос, нимгэн алтан ялтасны хэсгүүд илэрсэн байна. Тулган дотроос тогооны ёроолын хагархайнуудын хамт ган дөш гарчээ. Тулга, тогооны хойд талд төмөр ялтсан хуяг бүхий баатрын цээж хэсгийн өмсгөл, түүний дээр ялтсан шилэвчтэй төмөр дуулга байжээ. Үүний хоёр талаас илд олдсон бөгөөд зүүн талын илдний гадна талд цахиур гар буу тавьсан байсны мод нь өмхөрч үгүй байсан гэнэ. Хамгийн чухал нь метрийн голчтой бурханы суурь байх бөгөөд үүний урд талд байрлуулсан модон хашлага дээр шавраар хийсэн өлзийт найман тахилын дөрөв нь хос загас, бумба, бадам цэцэг, найман хэгээст алтан хүрд байсан гэнэ. 1600 оны үед баатруудын өмсч байсан хувцас хэрэглэл, сэлэм, мөнгөн аяга, алх дөш гээд үнэт соёлын өвийн зүйлс олноор гарчээ. Харин биднийг очих үед нэгэн сонин зүйл дуганы нэг хэсгээс олдсоныг малтах ажил хийгдэж байлаа. Залуус нялх хүүхдэд хүрэх гэж байгаа юм шиг л маш болгоомжтой малтлага хийх аж. Хөрсний өнгөн хэсгийг хүрз, жоотуугаар ухахаас биш бусад үед багс, бийр шиг зүйлээр шороог цэвэрлэж байгаа нь маш их ажиллагаа, тэвчээр шаарддагийг харуул­на. Э.Уртнасан, Ч.Энхтуул нар илэрсэн бурханы нэг хэсгийн шороог гаргаж байв. Шавраар хийгдсэн, олон зуун жил газарт дараас­тай байсан болохоор хамаагүй хүрвэл эвдэх аюултай. Ихэд нандигнан, маш болгоомжтой хандаж байв. Ягаан туяатай шавар зүйлийн хажуугаар мөн л атгасан гараас арай томхон бурханы толгойнууд ярайтал цухайж харагдах ажээ. Тэнд байсан 30 гаруй хүн нам гүм. Амьсгалах чимээ л сонсогдох юм. Бүгд л юу гарч ирэхийг амьсгаа даран хүлээсээр байлаа. Дотроо бүгд “Хурдхан гаргаад ирээсэй” гэж яарч байгаа нь илт. Гэхдээ ийм зүйлд яарч болохгүй гэдгийг археологичид юу эс андах билээ. Яарвал түүхийн хосгүй үнэт өвийг эвдэж сүйтгэж ч мэднэ. Малталт хийж байгаа хүмүүсийн ард сэргээн засварлагч Н.Нандинцэцэг бэхжүүлэгч бодисоо барьчихсан бэлэн зогсож байгаа. Малтаж буй зүйлс бүхэлдээ гараад ирвэл бэхжүүлэх ёстой.Үүний дараа байрнаас нь хөдөлгөж гаргаж ирэх юм. Хэсэг малталт хийлээ. Тэгсэн ямар нэгэн том зүйлийн гар байж магадгүй зүйл тодроод байх. Хумс, хуруу, сарвууны ар, шууны хэсэг яах аргагүй мөн байлаа. Их том гар эхлээд олдлоо. Түүний дараа тэр хэрийн хэмжээтэй хөлийн хуруу цухуйж байна. Археологичид “Том бурхан энд байрлаж байжээ. Ямар бурханыг ингэж том хийсэн юм бол. Хийдийн хамгийн гол шүтээн байж дээ. Хөл, гарны цаахна их бие, толгой нь байж таараа” гэж хоорондоо ярьж байлаа. Ингээд том хэмжээний шавар бурханых байж болох 130 см урт гар, 120 см урт хөлийн хугархайг бидний дэргэд илрүүллээ. Уг бурханыг бадам цэцгийн дэлбээгээр тойруулан чимэглэсэн суурин дээр босоо байдалтай байжээ гэсэн дүгнэлтэд хүрэв. Гар, хөлний хэлбэр хийц, хумс хуруу нь маш нарийн хийцтэй байгааг археологичид ярив. Мөн дундуураа хуваагдсан Язгуурын таван бурхан байж магад­гүй арав гаруй жижиг бурхан хажуухнаас нь гарлаа.

Ирээдүйн шилдэг судлаачид энд бэлтгэгдэж байна.

Хээрийн судалгаанд Түүх, археологийн хүрээлэн, их дээд сургуулийн мэргэжлийн ангийнхан хэдэн жил ажил­лаж байна. Тэднээс Сарь­дагийн хийдийн малтлага судалгаагаар Э.Уртнасан, Ч.Энхтуул, сэргээн засварлагч бөгөөд шавар урлалын чиглэлээр Н.Нандинцэцэг, бурхан урлал талаас нь Богдын музейн судлаач Гүнчин-Иш, сүм хийдийн аман түүх талаас нь угсаатны зүйч Г.Бямбарагчаа, сэргээн засварлах, уран барилга талаас нь залуу судлаач Батцоож нар гээд бүгд л чиглэл чиглэлээр мэргэшиж байгаа мэргэжилтнүүд ажээ. Сэргээн засварлагч Н.Нандинцэцэг “Монголчууд ямар мундаг уртай байсан бэ гэдэг нь энэ хотын тууринаас олдсон зүйлсээс илт байна. Олдож байгаа бурхадын хувьд маш нарийн хийцтэй. Хэдэн зуугаараа олдож байгаа мөртлөө хоорондоо харилцан адилгүй, давтагдахгүй хийцтэй байна. Язгуурын таван бурхан гэхэд олноор олдож байгаа. Тэгсэн мөртлөө нүд, суурины бад зэрэг нь өөр байгаа юм. Цэцгийн дэлбээ нь есөн ширхэгтэй байхад нөгөөх нь 11 ширхэгтэй байдаг ч юм уу. Бас газар доор гурав, дөрвөн зуун жил болчихсон болохоор олдворууд мөөгөнцөр нян бактери ихтэй байдаг. Үүнийг нь спиртээр саармагжуулаад дараа нь бэхжүүлээд авч байна” гэв. Бага үдийн алдад том бурханы хөл, гарыг малтаж эхэлсэн багийнхан нар шингэхийн алдад бүрэн бүтнээр нь гаргаж чадлаа. Маш том толгойтой, цээжний хэсэг гээд бүхий л зүйлс нь нарийн хийцтэй бурхан ажээ. Цогчин дуганы их шүтээн байсан бололтой. Удахгүй хэдэн метр бурхан болохыг шинжилгээгээр тогтоох юм гэсэн. Том бурхан гаргасан багийнхан бүгд баяр хөөртэй байгаа нь царайнаас нь тодхон харагдах ажээ. Том ажлын ард гарч байгаа нь энэ.

Хөвчид эрт харанхуй болдог ажээ. Нар хэдийнэ баруун уулын цаагуур гудайчихсан байлаа. Сарьдагийн хийдийн малтлага хийж буй багийн залуус “Эхлээд хөвчид ирээд чулуу, шороо зөөгөөд шантарч байлаа. Өглөөнөөс орой болтол шороо, чулуу зөөнө. Шувуу тэнгэрт эргэхээс өөр ямар ч хөдөлгөөн байхгүй. Хамгийн ойрхон айл 70 километрийн цаана байдаг. Одоо харин ажил жигдрээд сайхан байна. Бид Монголын археологийн түүхэнд хамгийн хүнд хэцүү газар малтлага хийж байна. Бас хамгийн том малтлагыг хийж байна. Маш их зүйл сурч мэдэж авч байна. Дээрээс нь цалин хангамж сайн байгаа болохоор сэтгэл хангалуун байна. 32 жилийн турш олон мянган хүн хүч хөдөлмөрөө шингээж барьсан хот юм чинь эргээд малтахад хэцүү байх нь аргагүй шүү дээ” хэмээн ярьж, инээлдэж байлаа. Тэд малтлагаа дуусгаад хоол, цайндаа орчихоод сагс, волейбол тоглон шуугилдах ажээ.

Сарьдаг уулын өвөрт Монголын нийслэл хүрээ буюу одоогийн Улаанбаатар хотыг анх байгуулж байсан түүхэн баримт

Хэнтийн нурууны энэ тайгад 300 гаруй жилийн өмнө Өндөр гэгээн Занабазар хот барьж байсан гэдгийг яаж мэдсэн юм бэ гэдгээс би асуултаа эхлүүллээ. Түүх, археологийн хүрээлэнгийн захирал, доктор С.Чулуун “Өндөр гэгээн Занабазар энд Сарьдагийн хийдийг байгуулж байсан талаархи аман болон бичгийн түүхийн баримт олон байдаг. Энэ талаар судалгаа хийгээд л байсан. Судалгаанаас маань жил ирэх тусам энд том хэмжээний хийд бүхий хотын туурь байгаа нь мэдэгдэж байсан. Бид чинь хэдэн жилийн өмнө ямар ч мөнгөгүй шахуу хүрээлэнгийн хэдэн залуус анхны судалгааг явуулж байснаа бодвол хамаагүй дээр нөхцөлд үр дүнтэй ажиллаж байна” гэв.

Халхын шашны нэрт зүтгэлтэн Зая бандид Лувсанпэрэнлэй өөрийн багш Өндөр гэгээн Занабазарын намтарыг 1698-1702 онд түвэд хэлээр бичиж дуусга­сан “Гэгээн толь” хэмээх бүтээлдээ багтаан оруулсан байдаг аж. Дээрх бүтээлд “Богд Жибзундамбын ердийн товч намтар” хэмээх намтар зохиолд Сарьдагийн хийдийн түүхэнд холбогдох анхдагч сурвалж байдаг аж. Уг сур­валж бүтээлд “Үй Зан орнуудад очихдоо сургуульд шавилах тухайгаа Банчин Богдын гэгээнд айлтгахад “Чи энд шавилан сууснаас Монгол орондоо хуврагийн аймгийг байгуулбаас шажин амьтанд илүү тустай болно хэмээн айлдсан болой. Энэ ёсоор Жалба хэмээх модон морин (1654) жил Хэнтэй хан хэмээх газар Рибогэжэлин хэмээх хийдийг байгуулж эхлэв” хэмээн өгүүлжээ. Эндээс үзэхэд, Өндөр гэгээн Занабазар Түвдээс буцаж ирсний дараа буюу 1654 онд Хэнтий ханы өвөрт Рибогэжалин буюу бүтэн нэрээр Рибогэжаган­даншадувлин хэмээх Сарь­дагийн хийдийн эх суурийг тавьсан нь тодорхой харагддаг байна.

Мөн үүнийг хожуу үед зохиогдсон “Богд Жибзун­дамбын анхны төрлийн нэр оршивой” хэмээх мон­гол сурвалжид “Эеэр засаг­чийн арван нэгдүгээр он хөх морин жил (1654) Богд Жибзундамбын гэгээнтэн Халхын газарт Хэнтий уулын өвөрт шарын шажныг бадруулах Рибогэжай-гандан­шаддублин хэмээх Номын Их Хүрээ байгуулав” гэжээ. Дээрх түүхэн эх сурвал­жаар их сонин зүйлийн зангилаа тайлагдаж байгаа гэдгийг Монголын нэртэй түүх судлаачид онцолж байгаа гэнэ. Дээрх түүхэн эх сурвалжаас үзэхэд Өндөр гэгээний байгуулсэн Цагаан хот буюу Сарьдагийн хийд Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотын түүхтэй холбогдох ихээхэн чухал мэдээ болж байгаа гэнэ. Хэнтийн ууланд Өндөр гэгээний байгуулж эхэлсэн тэрхүү хийд нь хожим нутаг сэлгэн нүүсээр Туул голын хөндийд Хүрээ болон суурьшиж эцэстээ Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот болсон байна. Өөрөөр хэлбэл Өндөр гэгээнийг одоо­гийн Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар (хуучны Хүрээ, Их Хүрээ)-ыг үүсгэн байгуулагч мөн хэмээн үзэж болох гэнэ. Учир нь Монголын түүхийн он дарааллын сурвалж бичгүүд ба Их Хүрээний он дарааллын бичгүүдийн аль алинд Өндөр гэгээн Халхын шашны тэргүү­нээр өргөмжлөгдсөн 1639 ба Хүрээний анхны долоон аймаг бай­гуулагдсан 1651 оны алийг нь ч Их Хүрээ байгуулагдсан он гэж тооцдоггүй гэнэ.

Харин Их Хүрээний уламжлалт заншил ёсоор Хэнтий ханд суурин сүм хийд байгуулагдсан хөх морин жил буюу Сарьдагийн хийдийг байгуулсан 1654 оныг Их Хүрээ байгуулагдсан он гэж албан ёсоор тооцдог байна. Улаанбаатар хот байгуулагд­сан ойгоо дээрх оноор одоо тооцож байгаа билээ. Мөн 1873 онд Их Хүрээний Хамба номун хан, Эрдэнэ шанзодба нарын зэрэг эрх баригчдаас тус хийдийн Вангай аймгийн лам нарт явуулсан нэг бичигт Их Хүрээ байгуулагдсан оныг заахдаа “Анх шашин дэлгэрүүлж модон морин жил /1654/ цогчин хурал байгуулсан эдүгээ 219 жил болжээ” гэсэн байна. 1925 онд Их Хүрээний албан ёсоор батлагдсан жаяг дотоод дүр­мийн оршилд ч 1654 оныг Их Хүрээ анх байгуу­лагдсан он гэж тэмдэглэгдсэн ажээ. Ингэхээр Өндөр гэгээн Зана­базар анх Монгол Улсын нийс­лэл хүрээг хөвч тайга дунд буюу Сарьдаг уулын өвөрт байгуулж, улмаар хэд хэдэн удаа нүүж, одоогийн Улаанбаатар хотын газарт ирсэн түүх­тэй гэдгийг С.Чулуун док­тор онцолж байлаа.

Өндөр гэгээн Цагаан хотыг 32 жилийн турш барьж байгуулсан болох нь нотлогдох түүхэн баримт ч байдаг гэнэ. Цагаан хотыг барьж дуусгасан тухай Зая бандидын зохиосон “Өндөр гэгээний намтар”-т, “Дондув хэмээх шороон хонин (1679) жилийн өвлийн адаг сар би Монгол орондоо хүрч ирэв. Дагбо хэмээх төмөр мичин жилийн (1680) зун энэхүү Богд гэгээнд мөргөхөөр ирэв. Хийдийн гадна талын ихэнхийг барьж дуусгаад бурхан шүтээнийг нь бүтээж байсан үе байв. Тэнд арваад хоног саатаж зарлиг авшиг айлтгав. Садба хэмээх гал барс жилийн (1686) зун Рибогэжалин хийдийн бурхан шүтээн бүтээсэнтэй зохилдуулж зарим лам нараар равнай хийлгэж соёрхов” хэмээн тодорхой өгүүлсэн байдаг аж. Үүнээс Зая бандид Лувсанпэрэнлэй Хүрээний түүхтэй холбогдох хоёр чухал он цагийг тодруулж өгчээ. Сарьдагийн хийдийг барих ажил өмнө дурдсан модон морин жил буюу 1654 оноос гал барс жил буюу 1686 оны зун болтол даруй 32 жилийн турш үргэлжилсэн болохыг гэрчилдэг байна.

Зөвхөн нэг хийдийн туурийг малтахад ховор эд зүйл олон гарч байхад дараагийнхаас нь юу гарч ирэх бол...

Сарьдагийн хийдийн алтан орой нь нарны гэрэлд гялалзан харагддаг гэсэн домог байдаг. Энэхүү хот Халх Ойрадын дайны үед устаж үгүй болсон түүхтэй. Ойрадын цэргүүд Цагаан хотыг олж чадахгүй хэд хоног хөвчөөр бэдрэн явсны дараа нарны гэрэлд цогчин дуганы орой шаргалтан харагдаж байсан гэсэн түүх байдаг. Тэгвэл түүнийг батлах зүйл олдсон байна. Сүмийн дээврийг хооронд нь углуургаддаг ваараар хийж, эмжээрийг нь хээ угалзаар чимж алтаджээ. Мөн бусад хэсгийг боронзоор өнгөлж, алтан шаргал орой хийсэн нь олджээ.

Захирал С.Чулуун “Анх хөвчид хот балгасын туурь байна. Түүхийн сурвалжаар Өндөр гэгээний барьсан хот бололтой. Малтаж үзэх гэсэн юм” гээд хөрөнгө санхүү гаргуулахаар хүмүүстэй уулзсан. Гэвч “Яаж ч бодсон хөвчид хот байна гэж байхгүй” гээд санхүүжүүлэх хүн, газар олдохгүй байсан. Тэгэхээр нь зориг гарган хүрээлэнгээс боломж бололцоогоороо хөрөнгө гаргаад Сарьдаг руу намар морь хөлслөн гарсан. Бид намар оройтож ирсэн юм. Очоод хоносны маргааш нь нэвсийтэл цас уначихсан. Шөнө оройдоо бузгай хүйтэн болчихсон байлаа. Гэвч бид дараа жил малтах газраа сон­гох, хотын зураглал үйл­дэх, орчны байдал, аман түүхийн мэдээлэл гээд нэлээд үр дүнтэй буцсан. Тэр үед үнэхээр “Энэ том хотын туурийг малтах бол шал худлаа юм байна. Энэ төслийг зогсооё гэж хүртэл бодогдож байсан. Анх ийм олдвор гарна гэж үнэндээ төсөөлөө ч үгүй. Булганы Хар бухын балгаснаас гарч байсан шиг үйсэн дээрх бичиг, чулуун хөшөө зэрэг гарч магад­гүй гэж төсөөлөн бодож байлаа. Гэхдээ бид одоо түүх, археологийн түүхэнд том гавьяатай хүмүүс болчихсон шүү. Үнэндээ олдвороос илүү энэ хотын бүтэц зохион байгуулалт чухал байсан” гэв.

Сарьдагийн хийдийг хам­гийн анх 1915-1916 онд П.А.Виттегээр удирдуулсан Оросын шинжилгээний анги шинжин үзсэнээс хойш 1923 онд Судар бичгийн хүрээ­лэнгээс судлаачид томилон танилцуулж байсан гэнэ.1995 онд ШУА-ийн Түүхийн хүрээ­лэн, Төв аймгийн музейтэй хамтарч энд ирж үзчихээд буцсан байдаг аж. Гэхдээ нэг өдөр өнжиж, ганц хоёр газраас дээж авснаас цааш­гүй байсан гэсэн. Гар бие, сэтгэл нийлж чадвал үр дүн заавал гардаг гэдгийг эндээс харж болохоор байлаа. Өнгөр­­сөн жилийн малтлагын дараа Улаанбаатар хотын захиргаатай хамтран Олон улсын хурал хийх үед Нийс­лэлийн Засаг дарга Э.Бат-Үүлд хандахад “Үнэхээр сонин юм байна. Манай нийслэлийн түүх улам өргөжнө, бид бүрэн дэмжиж ажиллая” гэснээр уг судалгаа эзэнтэй болж, энэ дайтай хийгдэх үүд нээгдсэн аж. Малтлагийн багийнхан Э.Бат-Үүл дарга, Нийслэлийн Тамгын газрын дарга Ё.Гэрэл­чулуун, Нийгмийн хөгжлийн хэлтсийн дарга М.Отгонбаяр, Хан хэнтийн Дархан газрын захиргаа, түүний захирал Б.Хаш-Маргад болон бусад тусалж дэмжсэн бүх хүмүүст танай сониноор уламжлан талархлаа илэр­хийлж байна” гэсэн. Малт­лагаас гарч ирсэн зүйлсийг газар дээр нь сэргээн засвар­лаж, бүртгэлжүүлж, судалгаа шинжилгээ хийж, тусгайлан бэлдсэн хайрцаг саванд хийн Улаанбаатарт авчирч байгаа юм байна.

Сарьдаг, Сонгино ян, Бух ян гэсэн гурван уулын зүрхэн тушаа газарт орших Сарьдагийн хийд далайн түвш­нээс хоёр мянган мет­рийн өндөрт оршиж байгаа гэсэн. Онгоцоор нисч, ойр хавийн уулсыг судалж үзэхэд яг ийм байрлалтай газар олдоогүй байна. Мөн Сарьдаг уулсынхаа хоёр сугаар гол урсаж, Туул голын эх рүү нийлсэн байгалийн тансаг үзэмжит газар монголчууд нийслэл хүрээгээ анх барьж байсан түүх ийм ажээ. Бүрэн­хий болсон хойно Улаан­баатар руу бид ниссэн юм. Ийнхүү монголчуудын соёл, түүх, ур, оюуны гайхамшгийг гэрчлэх судалгааны асар их түүхэн баримт бүхий бүхэл бүтэн хотын туурь Хэнтийн нуруунд цаг, минутаар “босож” байна.

Эх сурвалж: өдрийн сонин


Өндөр гэгээн Занабазарын Цагаан хот буюу Сарьдагийн хийд
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



ТӨРСӨН ӨДРӨӨРӨӨ ДАХИН ТӨРСӨН МИНЬ
17:49

Хэн нэгэн эрүү рүү хүчтэй гээч цохив.

ТӨРСӨН ӨДРӨӨРӨӨ ДАХИН ТӨРСӨН МИНЬ

Хэн нэгэн эрүү рүү хүчтэй гээч цохив.

»»
Нефтийн олборлолтыг үргэлжлүүлэн бууруулна
17:47

 Нефть экспортлогч орнуудын байгууллагын /ОПЕК/ гишүүд нефтийн олборлолтоо энэ оны эцэс хүртэл бууруулахаар тохиролцжээ.

Нефтийн олборлолтыг үргэлжлүүлэн бууруулна

 Нефть экспортлогч орнуудын байгууллагын /ОПЕК/ гишүүд нефтийн олборлолтоо энэ оны эцэс хүртэл бууруулахаар тохиролцжээ.

»»
Дэлхийн хамгийн агуу хөшөө
16:47

Их Британийн уран барималч Робин Вайт төмөр утсаар салхинд хийсэх шахаж буй үлгэрийн дагинуудын хөшөөг бүтээжээ. 

Дэлхийн хамгийн агуу хөшөө

Их Британийн уран барималч Робин Вайт төмөр утсаар салхинд хийсэх шахаж буй үлгэрийн дагинуудын хөшөөг бүтээжээ. 

»»
Франц улс “Google”-ийг 500 сая еврогоор торголоо
16:46

Францын татварын алба “Google” корпорацийг татвараас бултсан хэмээн үзэж, хуулийн байгууллага хэрэг үүсгэн шалгаж байсан 

Франц улс “Google”-ийг 500 сая еврогоор торголоо

Францын татварын алба “Google” корпорацийг татвараас бултсан хэмээн үзэж, хуулийн байгууллага хэрэг үүсгэн шалгаж байсан 

»»
"Зүүдэнд ч оромгүй явдал" кино хэрхэн бүтсэн бэ?
16:41

Зохиолч Галина Щербакова 1980 онд 49 насандаа “Зүүдэнд ч оромгүй явдал” хэмээх туужаа хэвлүүлжээ. 

Зохиолч Галина Щербакова 1980 онд 49 насандаа “Зүүдэнд ч оромгүй явдал” хэмээх туужаа хэвлүүлжээ. 

»»
Сэтгэлийн тэнхээтэй хүмүүс дараах 13 зүйлс хийдэггүй
16:41
БНХАУ-ын зэвсэглэл: Өмнө ба одоо
16:38

Австралийн Сиднейн их сургуулийн АНУ-ыг судлах хүрээлэн саяхан нэгэн судалгааныхаа үр дүнг олон нийтэд дэлгэсэн нь 

БНХАУ-ын зэвсэглэл: Өмнө ба одоо

Австралийн Сиднейн их сургуулийн АНУ-ыг судлах хүрээлэн саяхан нэгэн судалгааныхаа үр дүнг олон нийтэд дэлгэсэн нь 

»»
30 жилийн турш хоолныхоо үнийг нэг ч удаа нэмээгүй 'эмээгийн' цайны газар
16:30

Энэтхэгийн өмнөд хэсэгт байрлах Коимбаторе хотод амьдардаг Камалаатхааль эдүгээ 80 настай аж. Тэрбээр сүүлийн 30 гаруй жил хоолны мухлаг 

30 жилийн турш хоолныхоо үнийг нэг ч удаа нэмээгүй 'эмээгийн' цайны газар

Энэтхэгийн өмнөд хэсэгт байрлах Коимбаторе хотод амьдардаг Камалаатхааль эдүгээ 80 настай аж. Тэрбээр сүүлийн 30 гаруй жил хоолны мухлаг 

»»
Адель салах өргөдлөө өгчээ
16:26

31 настай дуучин бүсгүй Адель (Adele) 45 настай нөхөр Саймон Конеккигаас салах өргөдлөө шүүхэд гаргажээ.

Адель салах өргөдлөө өгчээ

31 настай дуучин бүсгүй Адель (Adele) 45 настай нөхөр Саймон Конеккигаас салах өргөдлөө шүүхэд гаргажээ.

»»
Туркийн хэвлэл Жамаль Хашоггийн аллагын тухай шинэ мэдээлэл нийтлэв
16:24

Сэтгүүлч Жамаль Хашоггийн аллагын талаар Туркийн хэвлэлд шинэ мэдээлэл нийтлэгджээ. 

Туркийн хэвлэл Жамаль Хашоггийн аллагын тухай шинэ мэдээлэл нийтлэв

Сэтгүүлч Жамаль Хашоггийн аллагын талаар Туркийн хэвлэлд шинэ мэдээлэл нийтлэгджээ. 

»»
ТҮҮХИЙН СУДАЛГАА: 300 жил далд оршсон Сарьдагийн хийдийн нууцыг дэлгэнэ
16:22

Анхдугаар богд Халхын Өндөр гэгээн Жавзундамба хутагтын 1654-1686 онд бүтээн байгуулсан Номын их хүрээ буюу Сарьдагийн хийдийг нэхэн 

ТҮҮХИЙН СУДАЛГАА: 300 жил далд оршсон Сарьдагийн хийдийн нууцыг дэлгэнэ

Анхдугаар богд Халхын Өндөр гэгээн Жавзундамба хутагтын 1654-1686 онд бүтээн байгуулсан Номын их хүрээ буюу Сарьдагийн хийдийг нэхэн 

»»
Малайзын экс хаан Оросын мисстэй хуримласандаа харамсдаг
16:15

Малайзын экс хаан Оросын мисстэй гэрлэж, хаан ширээнээсээ татгалзсандаа харамсдаг гэжээ. V Мухаммад хаан Малайзын хаан 

Малайзын экс хаан Оросын мисстэй хуримласандаа харамсдаг

Малайзын экс хаан Оросын мисстэй гэрлэж, хаан ширээнээсээ татгалзсандаа харамсдаг гэжээ. V Мухаммад хаан Малайзын хаан 

»»
Куба улсын эсрэг авсан хоригийг нэг жилээр сунгажээ
15:57

Куба улсын эсрэг үйлчилж буй худалдааны хязгаарлалтыг 2020 оны 9 дүгээр сарын 14 хүртэл сунгах шийдвэрийг АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп гаргажээ.

Куба улсын эсрэг авсан хоригийг нэг жилээр сунгажээ

Куба улсын эсрэг үйлчилж буй худалдааны хязгаарлалтыг 2020 оны 9 дүгээр сарын 14 хүртэл сунгах шийдвэрийг АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп гаргажээ.

»»
Сүхбаатарын талбайд "Үндэсний номын баяр" болж байна
15:47

Д.Сүхбаатарын талбайд өнөөдөр /2019.09.14/ “Цэвэр агаар” өдөрлөг болон 5000 дугуйчны парад, “Үндэсний номын баяр”, шохойн зургийн уралдаан, спорт, урлагийн олон үйл ажиллагаа болж байна.

Сүхбаатарын талбайд

Д.Сүхбаатарын талбайд өнөөдөр /2019.09.14/ “Цэвэр агаар” өдөрлөг болон 5000 дугуйчны парад, “Үндэсний номын баяр”, шохойн зургийн уралдаан, спорт, урлагийн олон үйл ажиллагаа болж байна.

»»
Энэ 7 хоногт зам тээврийн ослоор 9 хүн амиа алджээ!
15:29

2019 оны есдүгээр сарын 9-13-ны хооронд зам тээврийн ослын улмаас 32 хүн гэмтэж, есөн хүн амиа алджээ. Үүнээс 8  хүүхэд хүнд, хүндэвтэр гэмтэж, хоёр хүүхэд амиа алдсан харамсалтай явдал болжээ.

Энэ 7 хоногт зам тээврийн ослоор 9 хүн амиа алджээ!

2019 оны есдүгээр сарын 9-13-ны хооронд зам тээврийн ослын улмаас 32 хүн гэмтэж, есөн хүн амиа алджээ. Үүнээс 8  хүүхэд хүнд, хүндэвтэр гэмтэж, хоёр хүүхэд амиа алдсан харамсалтай явдал болжээ.

»»
Замын цагдаагийн гүүрэн гарцын үндсэн хөдөлгөөнийг хоёр хоногийн дараа нээнэ
14:54

Хотын захирагч С.Амарсайхан тэргүүтэй нийслэлийн удирдлагууд “Замын цагдаагийн газрын ойролцоо баригдах гүүрэн гарц”-ын барилга дээр өчигдөр ажилласан байна. 

Замын цагдаагийн гүүрэн гарцын үндсэн хөдөлгөөнийг хоёр хоногийн дараа нээнэ

Хотын захирагч С.Амарсайхан тэргүүтэй нийслэлийн удирдлагууд “Замын цагдаагийн газрын ойролцоо баригдах гүүрэн гарц”-ын барилга дээр өчигдөр ажилласан байна. 

»»
Мадуро өөрийг нь хөнөөх 10 төлөвлөгөөг Колумб улсад боловсруулж байгаа гэж мэдэгдэв
14:52

Венесуэлийн Ерөнхийлөгч Николас Мадуро өөрийнх нь амь насанд халдах нарийн төлөвлөгөө боловсруулж байгаа гэж хөрш Колумб улсын эрх баригчдыг буруутгав. 

Мадуро өөрийг нь хөнөөх 10 төлөвлөгөөг Колумб улсад боловсруулж байгаа гэж мэдэгдэв

Венесуэлийн Ерөнхийлөгч Николас Мадуро өөрийнх нь амь насанд халдах нарийн төлөвлөгөө боловсруулж байгаа гэж хөрш Колумб улсын эрх баригчдыг буруутгав. 

»»
Филиппинд нэн ядуу өрхийг тэтгэх өвөрмөц хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхлэв
14:10

Филиппиний экологи судлаач идэвхтнүүд тус улсын нэн ядуу өрхийг тэтгэх бас байгаль орчныг хамгаалах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхэлэн тухай “Reuters” агентлаг мэдээлжээ.  

Филиппинд нэн ядуу өрхийг тэтгэх өвөрмөц хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхлэв

Филиппиний экологи судлаач идэвхтнүүд тус улсын нэн ядуу өрхийг тэтгэх бас байгаль орчныг хамгаалах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхэлэн тухай “Reuters” агентлаг мэдээлжээ.  

»»
Польш “F-35” сөнөөгч онгоц худалдан авна
13:48

АНУ 32 ширхэг “F-35” сөнөөгч онгоцыг Польш улсад худалдахаар болжээ. 

Польш “F-35” сөнөөгч онгоц худалдан авна

АНУ 32 ширхэг “F-35” сөнөөгч онгоцыг Польш улсад худалдахаар болжээ. 

»»
БНАСАУ-ын гурван кибер бүлгийн эсрэг хориг арга хэмжээ авжээ
13:42

Кибер халдлага үйлдсэний төлөө хариуцлага үүрэх ёстой гэж үзэж буй БНАСАУ-ын гурван хакерын бүлгийн эсрэг АНУ хориг арга хэмжээ авжээ.

БНАСАУ-ын гурван кибер бүлгийн эсрэг хориг арга хэмжээ авжээ

Кибер халдлага үйлдсэний төлөө хариуцлага үүрэх ёстой гэж үзэж буй БНАСАУ-ын гурван хакерын бүлгийн эсрэг АНУ хориг арга хэмжээ авжээ.

»»
Буянт-Ухаа дахь хилийн шалган нэвтрүүлэх боомтын дарга Д.Мөнхчулууныг цагдан хорьжээ
13:38

АТГ-аас Хилийн 0218 дугаар ангийн захирагч, Буянт-Ухаа дахь хилийн шалган нэвтрүүлэх боомтын дарга, хурандаа Д.Мөнхчулууныг саатуулж, Цагдан хорих 461-р ангид хорьжээ. 

Буянт-Ухаа дахь хилийн шалган нэвтрүүлэх боомтын дарга Д.Мөнхчулууныг цагдан хорьжээ

АТГ-аас Хилийн 0218 дугаар ангийн захирагч, Буянт-Ухаа дахь хилийн шалган нэвтрүүлэх боомтын дарга, хурандаа Д.Мөнхчулууныг саатуулж, Цагдан хорих 461-р ангид хорьжээ. 

»»
АНУ-д есдүгээр сарын 11-ний өдрийн 9:11 цагт 9.11 жинтэй хүүхэд төржээ
11:53

2001 оны есдүгээр сарын 11-нд Нью Йорк хотод гарсан террорист халдлагын 18 жилийн ой хэдхэн хоногийн өмнө тохиосон билээ.

АНУ-д есдүгээр сарын 11-ний өдрийн 9:11 цагт 9.11 жинтэй хүүхэд төржээ

2001 оны есдүгээр сарын 11-нд Нью Йорк хотод гарсан террорист халдлагын 18 жилийн ой хэдхэн хоногийн өмнө тохиосон билээ.

»»
Үйлчилгээний хөлснийхөө оронд хар тамхи авдаг байсан өмгөөлөгчийг баривчилжээ
17:50

ЦЕГ-ын Хар тамхитай тэмцэх газраас хар тамхи, мансууруулах бодистой холбоотой гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлээр гүйцэтгэх ажиллагаа, хяналт 

Үйлчилгээний хөлснийхөө оронд хар тамхи авдаг байсан өмгөөлөгчийг баривчилжээ

ЦЕГ-ын Хар тамхитай тэмцэх газраас хар тамхи, мансууруулах бодистой холбоотой гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлээр гүйцэтгэх ажиллагаа, хяналт 

»»
Нүүрсний экспорт дээд амжилт тогтоов
17:43

Оны эхний найман сарын байдлаар Монгол Улсын нүүрсний экспорт 25 сая тоннд хүрсэн тухай Үндэсний статистикийн хороо мэдээллээ.

Нүүрсний экспорт дээд амжилт тогтоов

Оны эхний найман сарын байдлаар Монгол Улсын нүүрсний экспорт 25 сая тоннд хүрсэн тухай Үндэсний статистикийн хороо мэдээллээ.

»»
Тоо ярихаасаа өмнө чанар ярья
17:25

Дэлхийн өнцөг булан бүрээс хүрэлцэн ирсэн эрхмүүд цагийн зөрүүнд хэмнэлээ алдаж, гархилсан нүдтэй, гартаа баримт бичгийн 

Тоо ярихаасаа өмнө чанар ярья

Дэлхийн өнцөг булан бүрээс хүрэлцэн ирсэн эрхмүүд цагийн зөрүүнд хэмнэлээ алдаж, гархилсан нүдтэй, гартаа баримт бичгийн 

»»
Г.Занданшатарт тавьсан шаг мад
17:16

Б.ДАМДИН-ОЧИР

ЗГХЭГ-ын даргын ажлыг хэлтэй, амтайхан хийж явсан Г.Занданшатар энэ оны эхээр гэнэтхэн УИХ-ын дарга болов. 

Г.Занданшатарт тавьсан шаг мад

Б.ДАМДИН-ОЧИР

ЗГХЭГ-ын даргын ажлыг хэлтэй, амтайхан хийж явсан Г.Занданшатар энэ оны эхээр гэнэтхэн УИХ-ын дарга болов. 

»»
Дэлхийн улсуудын ТҮГЖРЭЛИЙГ бууруулсан ТУРШЛАГА
17:16

Дэлхийн том хотууд жил ирэх бүр л  нийтийн тээврийн системээ хөгжүүлэн, автомашиныг орлуулах арга хайн, экологид хортой техникээс татгалзан, үнэт цагаа замын түгжрэлд өнгөрүүлэхгүй байхыг оршин суугчиддаа ойлгуулахын тулд төрөл бүрийн арга хэрэглэсээр байна. 

Дэлхийн улсуудын ТҮГЖРЭЛИЙГ бууруулсан ТУРШЛАГА

Дэлхийн том хотууд жил ирэх бүр л  нийтийн тээврийн системээ хөгжүүлэн, автомашиныг орлуулах арга хайн, экологид хортой техникээс татгалзан, үнэт цагаа замын түгжрэлд өнгөрүүлэхгүй байхыг оршин суугчиддаа ойлгуулахын тулд төрөл бүрийн арга хэрэглэсээр байна. 

»»
Аймаг бүрээс шилмэл малыг шалгаруулна
17:12

Гойд ашиг шимт үржлийн мал шалгаруулах, өндөр ашиг шимтэй мал, амьтныг олон нийтэд сурталчилан таниулах, малчид, үйлдвэрлэгчдийн 

Аймаг бүрээс шилмэл малыг шалгаруулна

Гойд ашиг шимт үржлийн мал шалгаруулах, өндөр ашиг шимтэй мал, амьтныг олон нийтэд сурталчилан таниулах, малчид, үйлдвэрлэгчдийн 

»»
Түүхийн судалгаа: 300 жил далд оршсон сарьдагийн хийдийн нууцыг дэлгэнэ
15:52

Анхдугаар богд Халхын Өндөр гэгээн Жавзундамба хутагтын 1654-1686 онд бүтээн байгуулсан Номын их хүрээ буюу Сарьдагийн хийдийг нэхэн судлах үндэсний экспедиц 2013-2017 онд ажиллажээ. 

Түүхийн судалгаа: 300 жил далд оршсон сарьдагийн хийдийн нууцыг дэлгэнэ

Анхдугаар богд Халхын Өндөр гэгээн Жавзундамба хутагтын 1654-1686 онд бүтээн байгуулсан Номын их хүрээ буюу Сарьдагийн хийдийг нэхэн судлах үндэсний экспедиц 2013-2017 онд ажиллажээ. 

»»
Хүүдээ зодуулсан ахмад настан гэмтлээ даалгүй нас баржээ
15:45

Төрсөн эцгээ зодож, гэмтээснээр аав нь гэмтлээ даалгүй нас барсан харамсалтай хэрэг гарчээ.

Хүүдээ зодуулсан ахмад настан гэмтлээ даалгүй нас баржээ

Төрсөн эцгээ зодож, гэмтээснээр аав нь гэмтлээ даалгүй нас барсан харамсалтай хэрэг гарчээ.

»»
Тони Фергюсон: Х.Нурмагомедов хамгаалалтын олон сул талтай
15:36

"UFC" холбооны хөнгөн жингийн үнэмлэхүй аварга ОХУ-ын холимог тулааны тамирчин Хабиб Нурмагомедовын хамгаалалтад олон сул талуйлжээ.

Тони Фергюсон: Х.Нурмагомедов хамгаалалтын олон сул талтай

"UFC" холбооны хөнгөн жингийн үнэмлэхүй аварга ОХУ-ын холимог тулааны тамирчин Хабиб Нурмагомедовын хамгаалалтад олон сул талуйлжээ.

»»
Хар салхи уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй
15:29

“Дориан” хар салхи асар их хэмжээний хохирол учруулсантай холбогдуулан уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх чиглэлд дорвитой арга хэмжээг авж хэрэгжүүлэхийг НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерреш олон улсад уриалжээ.

Хар салхи уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй

“Дориан” хар салхи асар их хэмжээний хохирол учруулсантай холбогдуулан уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх чиглэлд дорвитой арга хэмжээг авж хэрэгжүүлэхийг НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерреш олон улсад уриалжээ.

»»
ОХУ сансрын хөлгийн гадна ажиллах робот бүтээнэ
15:26

Олон улсын сансрын станцад сансрын хөлгийн гадна үйл ажиллагаа явуулах “Teledroid” туршилтын роботуудыг 2020 оноос угсарч эхэлнэ гэж ОХУ-ын технологийн “Android” компанийн гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгч Евгений Дудоров мэдэгджээ. 

ОХУ сансрын хөлгийн гадна ажиллах робот бүтээнэ

Олон улсын сансрын станцад сансрын хөлгийн гадна үйл ажиллагаа явуулах “Teledroid” туршилтын роботуудыг 2020 оноос угсарч эхэлнэ гэж ОХУ-ын технологийн “Android” компанийн гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгч Евгений Дудоров мэдэгджээ. 

»»
З.Мэндсайхан: Улаанбаатар хотын иргэд бодит өртгөөс 27-58 хувиар доогуур үнээр цахилгаан эрчим хүчийг хэрэглэж байна
15:26

Эрчим хүчний яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга З.Мэндсайхантай эрчим хүчний салбарын өвөлжилтийн бэлтгэл ажил,  эрчим 

З.Мэндсайхан: Улаанбаатар хотын иргэд бодит өртгөөс 27-58 хувиар доогуур үнээр цахилгаан эрчим хүчийг хэрэглэж байна

Эрчим хүчний яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга З.Мэндсайхантай эрчим хүчний салбарын өвөлжилтийн бэлтгэл ажил,  эрчим 

»»
Түүхэнд тэмдэглэгдэн үлдсэн есдүгээр сарын 13
15:14

Өнөөдөр есдүгээр сарын 13-ны Баасан гараг. Энэ өдөр үнэхээр тийм муу өдөр гэж үү?

Түүхэнд тэмдэглэгдэн үлдсэн есдүгээр сарын 13

Өнөөдөр есдүгээр сарын 13-ны Баасан гараг. Энэ өдөр үнэхээр тийм муу өдөр гэж үү?

»»
Сергей Лавров: Сирийн дайн дууссан
14:56

ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров “Труд” сонинд өгсөн ярилцлагадаа “Сирийн дайн дууссан, энэ улс аажмаар энхийн амьдралдаа орж байгаа” хэмээн мэдэгджээ. 

Сергей Лавров: Сирийн дайн дууссан

ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров “Труд” сонинд өгсөн ярилцлагадаа “Сирийн дайн дууссан, энэ улс аажмаар энхийн амьдралдаа орж байгаа” хэмээн мэдэгджээ. 

»»
Ард нийтийн санал асуулгад оруулах ҮХНӨ-ийн төслийг АН дэмжихгүй
14:31

Ардчилсан хувьсгалын 30 жилийн ойг тохиолдуулан Ардчилсан намын санаачлагаар “Олон улсын ардчиллын өдөр”-ийг Монголд анх удаа тэмдэглэн 

Ард нийтийн санал асуулгад оруулах ҮХНӨ-ийн төслийг АН дэмжихгүй

Ардчилсан хувьсгалын 30 жилийн ойг тохиолдуулан Ардчилсан намын санаачлагаар “Олон улсын ардчиллын өдөр”-ийг Монголд анх удаа тэмдэглэн 

»»
М.Нямсүрэн: Хувийн хэвшлийн цэцэрлэгийн 70 орчим хувь нь зориулалтын бус барилга байгууламжид үйл ажиллагаа явуулж байна
14:28

МХЕГ-ын Боловсрол соёлын хяналтын хэлтсийн дарга М.Нямсүрэн:

М.Нямсүрэн: Хувийн хэвшлийн цэцэрлэгийн 70 орчим хувь нь зориулалтын бус барилга байгууламжид үйл ажиллагаа явуулж байна

МХЕГ-ын Боловсрол соёлын хяналтын хэлтсийн дарга М.Нямсүрэн:

»»
Энэ долоо хоногт зам тээврийн ослын улмаас есөн хүн амиа алдлаа
14:21

2019.09.09-13-ны өдөр Тээврийн цагдаагийн албаны Жижүүрийн шуурхай удирдлагын хэлтэс нийт 1315 дуудлага мэдээлэл 

Энэ долоо хоногт зам тээврийн ослын улмаас есөн хүн амиа алдлаа

2019.09.09-13-ны өдөр Тээврийн цагдаагийн албаны Жижүүрийн шуурхай удирдлагын хэлтэс нийт 1315 дуудлага мэдээлэл 

»»
Е.Е.Трифонов: Халх голын дайнд оролцсон орос цэргүүд Жуковыг үзэн ядаж байсан нь миний гайхлыг төрүүлсэн
14:10

-Оросууд Халх голын дайны 80 жилд анхаарал хандуулсан нь сайн хэрэг, гэхдээ бид ирж л та нарыг  аварсан гэсэн хандлага, байр суурь надад огт таалагддаггүй-

Оросын түүхч, сэтгүүлч Евгений Ефимович Трифоновтой хийсэн ярилцлагын үргэлжлэлийг хүргэж байна.



Е.Е.Трифонов: Халх голын дайнд оролцсон орос цэргүүд Жуковыг үзэн ядаж байсан нь миний гайхлыг төрүүлсэн

-Оросууд Халх голын дайны 80 жилд анхаарал хандуулсан нь сайн хэрэг, гэхдээ бид ирж л та нарыг  аварсан гэсэн хандлага, байр суурь надад огт таалагддаггүй-

Оросын түүхч, сэтгүүлч Евгений Ефимович Трифоновтой хийсэн ярилцлагын үргэлжлэлийг хүргэж байна.



»»
Шведийн эрдэмтэн хүнсний асуудлыг шийдэхийн тулд хүний мах идэхийг санал болгов
13:42

Шведийн нийслэлд болсон “Gastro” эрдэм шинжилгээний хурлын үеэр профессор Содерлунд нь хүн төрөлхтөн хүнсний асуудлаа шийдэхийн тулд хүний махыг хүнсэнд хэрэглэдэг болох нь зүйтэй гэсэн санал дэвшүүлсэн тухай “New York Post” сонин мэдээлсэн байна.

Шведийн эрдэмтэн хүнсний асуудлыг шийдэхийн тулд хүний мах идэхийг санал болгов

Шведийн нийслэлд болсон “Gastro” эрдэм шинжилгээний хурлын үеэр профессор Содерлунд нь хүн төрөлхтөн хүнсний асуудлаа шийдэхийн тулд хүний махыг хүнсэнд хэрэглэдэг болох нь зүйтэй гэсэн санал дэвшүүлсэн тухай “New York Post” сонин мэдээлсэн байна.

»»
НҮБ-ын шинжээчийн сэтгэлийг зовоосон Оюутолгойн сөрөг үр дагавар
13:18

Монгол Улсад 10 хоног ажилласан НҮБ-ын гадаад өр болон хүний эрхийн асуудлаарх хараат бус шинжээч Хуан Пабло Богославский “Монгол Улс дахь 

НҮБ-ын шинжээчийн сэтгэлийг зовоосон Оюутолгойн сөрөг үр дагавар

Монгол Улсад 10 хоног ажилласан НҮБ-ын гадаад өр болон хүний эрхийн асуудлаарх хараат бус шинжээч Хуан Пабло Богославский “Монгол Улс дахь 

»»
МТЗ-ийн захирал Б.Цэнгэл албан тушаалаасаа чөлөөгдөх хүсэлтээ өгчээ
13:09

-Б.Цэнгэлээс гадна галт тэрэгний зохицуулах газрын нэр бүхий дарга болон Авто замын газрын мэргэжилтнүүд ч ээлж дараалан чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өгөөд байгаа аж-

МТЗ-ийн захирал Б.Цэнгэл албан тушаалаасаа чөлөөгдөх хүсэлтээ өгчээ

-Б.Цэнгэлээс гадна галт тэрэгний зохицуулах газрын нэр бүхий дарга болон Авто замын газрын мэргэжилтнүүд ч ээлж дараалан чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өгөөд байгаа аж-

»»
Арчаагүй бизнесмэнүүд...
13:04

Хувь хүн бизнес эрхлэх эрх,эрх чөлөөтэй. Хууран мэхлэх, хулгай хийх, дээрэмдэн тонох зэргээр бусдын эрх, эрх чөлөөнд 

Арчаагүй бизнесмэнүүд...

Хувь хүн бизнес эрхлэх эрх,эрх чөлөөтэй. Хууран мэхлэх, хулгай хийх, дээрэмдэн тонох зэргээр бусдын эрх, эрх чөлөөнд 

»»
“Холливүүд” –ийн Монгол эмэгтэй дэлхий нийтийн анхаарлыг татаж эхэллээ
13:01

"Wonder Woman" кинонд туслах дүр бүтээж олонд танигдаж байсан жүжигчин Гана буюу Б.Ганчимэг сүүлийн үед дэлхийн 

“Холливүүд” –ийн Монгол эмэгтэй дэлхий нийтийн анхаарлыг татаж эхэллээ

"Wonder Woman" кинонд туслах дүр бүтээж олонд танигдаж байсан жүжигчин Гана буюу Б.Ганчимэг сүүлийн үед дэлхийн 

»»
Мал аж ахуй эрхлэхийг хориглосон бүсээс 10 өрхийн нийт 101 толгой малыг гаргав
12:42

Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын Тамгын газраас иргэдийн ая тухтай, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлж, эрүүл аюулгүй 

Мал аж ахуй эрхлэхийг хориглосон бүсээс 10 өрхийн нийт 101 толгой малыг гаргав

Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын Тамгын газраас иргэдийн ая тухтай, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлж, эрүүл аюулгүй 

»»
Израйлийн тагнуулын алба Цагаан ордонд нууц төхөөрөмж байрлуулсныг илрүүлсэн гэнэ
12:36

Израйлийн тагнуулын алба гар утас чагнах төхөөрөмжийг Цагаан ордон болон АНУ-ын нийслэлийн бусад онцгой байгууламжуудад суурилуулан хоёр жилийн турш ажиллуулж байсныг холбогдох албаны хүмүүс баталсан байна.

Израйлийн тагнуулын алба Цагаан ордонд нууц төхөөрөмж байрлуулсныг илрүүлсэн гэнэ

Израйлийн тагнуулын алба гар утас чагнах төхөөрөмжийг Цагаан ордон болон АНУ-ын нийслэлийн бусад онцгой байгууламжуудад суурилуулан хоёр жилийн турш ажиллуулж байсныг холбогдох албаны хүмүүс баталсан байна.

»»
ХДХВ/ДОХ-ын дахин ГУРВАН тохиолдол бүртгэгджээ
12:24

Үндэсний статистикийн хороо нийгэм эдийн засгийн үзүүлэлтийг өнгөрсөн сард танилцуулах үеэр ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол долдугаар сард гурав илэрсэн талаар мэдээлж байв. 

ХДХВ/ДОХ-ын дахин ГУРВАН тохиолдол бүртгэгджээ

Үндэсний статистикийн хороо нийгэм эдийн засгийн үзүүлэлтийг өнгөрсөн сард танилцуулах үеэр ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол долдугаар сард гурав илэрсэн талаар мэдээлж байв. 

»»
Хабиб Нурмагомедов 30:0 харьцаатайгаар зодог тайлна
16:28

Холимог тулааны UFC холбооны хөнгөн жингийн аварга Хабиб Нурмагомедов ялалт, ялагдлынхаа харьцааг 30:0 хүргэсний дараа зодог тайлахаар төлөвлөж байгааг түүний аав ярьжээ. 

Хабиб Нурмагомедов 30:0 харьцаатайгаар зодог тайлна

Холимог тулааны UFC холбооны хөнгөн жингийн аварга Хабиб Нурмагомедов ялалт, ялагдлынхаа харьцааг 30:0 хүргэсний дараа зодог тайлахаар төлөвлөж байгааг түүний аав ярьжээ. 

»»
Буриад: Жагсагчдыг тараахаар утаат гранат шиджээ
16:27

“Путиныг хөөхөөр алхаж яваа” Якутын бөөг дэмжигчдийг суллахыг шаардсан эсэргүүцлийн жагсаал Буриадын нийслэл Улаан-Үд 

Буриад: Жагсагчдыг тараахаар утаат гранат шиджээ

“Путиныг хөөхөөр алхаж яваа” Якутын бөөг дэмжигчдийг суллахыг шаардсан эсэргүүцлийн жагсаал Буриадын нийслэл Улаан-Үд 

»»
Франц улс “Google”-ийг 500 сая еврогоор торголоо
16:46

Францын татварын алба “Google” корпорацийг татвараас бултсан хэмээн үзэж, хуулийн байгууллага хэрэг үүсгэн шалгаж байсан 

Франц улс “Google”-ийг 500 сая еврогоор торголоо

Францын татварын алба “Google” корпорацийг татвараас бултсан хэмээн үзэж, хуулийн байгууллага хэрэг үүсгэн шалгаж байсан 

»»
БНХАУ-ын зэвсэглэл: Өмнө ба одоо
16:38

Австралийн Сиднейн их сургуулийн АНУ-ыг судлах хүрээлэн саяхан нэгэн судалгааныхаа үр дүнг олон нийтэд дэлгэсэн нь 

БНХАУ-ын зэвсэглэл: Өмнө ба одоо

Австралийн Сиднейн их сургуулийн АНУ-ыг судлах хүрээлэн саяхан нэгэн судалгааныхаа үр дүнг олон нийтэд дэлгэсэн нь 

»»
30 жилийн турш хоолныхоо үнийг нэг ч удаа нэмээгүй 'эмээгийн' цайны газар
16:30

Энэтхэгийн өмнөд хэсэгт байрлах Коимбаторе хотод амьдардаг Камалаатхааль эдүгээ 80 настай аж. Тэрбээр сүүлийн 30 гаруй жил хоолны мухлаг 

30 жилийн турш хоолныхоо үнийг нэг ч удаа нэмээгүй 'эмээгийн' цайны газар

Энэтхэгийн өмнөд хэсэгт байрлах Коимбаторе хотод амьдардаг Камалаатхааль эдүгээ 80 настай аж. Тэрбээр сүүлийн 30 гаруй жил хоолны мухлаг 

»»
Куба улсын эсрэг авсан хоригийг нэг жилээр сунгажээ
15:57

Куба улсын эсрэг үйлчилж буй худалдааны хязгаарлалтыг 2020 оны 9 дүгээр сарын 14 хүртэл сунгах шийдвэрийг АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп гаргажээ.

Куба улсын эсрэг авсан хоригийг нэг жилээр сунгажээ

Куба улсын эсрэг үйлчилж буй худалдааны хязгаарлалтыг 2020 оны 9 дүгээр сарын 14 хүртэл сунгах шийдвэрийг АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп гаргажээ.

»»
Мадуро өөрийг нь хөнөөх 10 төлөвлөгөөг Колумб улсад боловсруулж байгаа гэж мэдэгдэв
14:52

Венесуэлийн Ерөнхийлөгч Николас Мадуро өөрийнх нь амь насанд халдах нарийн төлөвлөгөө боловсруулж байгаа гэж хөрш Колумб улсын эрх баригчдыг буруутгав. 

Мадуро өөрийг нь хөнөөх 10 төлөвлөгөөг Колумб улсад боловсруулж байгаа гэж мэдэгдэв

Венесуэлийн Ерөнхийлөгч Николас Мадуро өөрийнх нь амь насанд халдах нарийн төлөвлөгөө боловсруулж байгаа гэж хөрш Колумб улсын эрх баригчдыг буруутгав. 

»»
Филиппинд нэн ядуу өрхийг тэтгэх өвөрмөц хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхлэв
14:10

Филиппиний экологи судлаач идэвхтнүүд тус улсын нэн ядуу өрхийг тэтгэх бас байгаль орчныг хамгаалах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхэлэн тухай “Reuters” агентлаг мэдээлжээ.  

Филиппинд нэн ядуу өрхийг тэтгэх өвөрмөц хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхлэв

Филиппиний экологи судлаач идэвхтнүүд тус улсын нэн ядуу өрхийг тэтгэх бас байгаль орчныг хамгаалах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхэлэн тухай “Reuters” агентлаг мэдээлжээ.  

»»
Польш “F-35” сөнөөгч онгоц худалдан авна
13:48

АНУ 32 ширхэг “F-35” сөнөөгч онгоцыг Польш улсад худалдахаар болжээ. 

Польш “F-35” сөнөөгч онгоц худалдан авна

АНУ 32 ширхэг “F-35” сөнөөгч онгоцыг Польш улсад худалдахаар болжээ. 

»»
БНАСАУ-ын гурван кибер бүлгийн эсрэг хориг арга хэмжээ авжээ
13:42

Кибер халдлага үйлдсэний төлөө хариуцлага үүрэх ёстой гэж үзэж буй БНАСАУ-ын гурван хакерын бүлгийн эсрэг АНУ хориг арга хэмжээ авжээ.

БНАСАУ-ын гурван кибер бүлгийн эсрэг хориг арга хэмжээ авжээ

Кибер халдлага үйлдсэний төлөө хариуцлага үүрэх ёстой гэж үзэж буй БНАСАУ-ын гурван хакерын бүлгийн эсрэг АНУ хориг арга хэмжээ авжээ.

»»
АНУ-д есдүгээр сарын 11-ний өдрийн 9:11 цагт 9.11 жинтэй хүүхэд төржээ
11:53

2001 оны есдүгээр сарын 11-нд Нью Йорк хотод гарсан террорист халдлагын 18 жилийн ой хэдхэн хоногийн өмнө тохиосон билээ.

АНУ-д есдүгээр сарын 11-ний өдрийн 9:11 цагт 9.11 жинтэй хүүхэд төржээ

2001 оны есдүгээр сарын 11-нд Нью Йорк хотод гарсан террорист халдлагын 18 жилийн ой хэдхэн хоногийн өмнө тохиосон билээ.

»»
Хар салхи уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй
15:29

“Дориан” хар салхи асар их хэмжээний хохирол учруулсантай холбогдуулан уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх чиглэлд дорвитой арга хэмжээг авж хэрэгжүүлэхийг НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерреш олон улсад уриалжээ.

Хар салхи уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй

“Дориан” хар салхи асар их хэмжээний хохирол учруулсантай холбогдуулан уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх чиглэлд дорвитой арга хэмжээг авж хэрэгжүүлэхийг НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерреш олон улсад уриалжээ.

»»
ОХУ сансрын хөлгийн гадна ажиллах робот бүтээнэ
15:26

Олон улсын сансрын станцад сансрын хөлгийн гадна үйл ажиллагаа явуулах “Teledroid” туршилтын роботуудыг 2020 оноос угсарч эхэлнэ гэж ОХУ-ын технологийн “Android” компанийн гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгч Евгений Дудоров мэдэгджээ. 

ОХУ сансрын хөлгийн гадна ажиллах робот бүтээнэ

Олон улсын сансрын станцад сансрын хөлгийн гадна үйл ажиллагаа явуулах “Teledroid” туршилтын роботуудыг 2020 оноос угсарч эхэлнэ гэж ОХУ-ын технологийн “Android” компанийн гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгч Евгений Дудоров мэдэгджээ. 

»»
Сергей Лавров: Сирийн дайн дууссан
14:56

ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров “Труд” сонинд өгсөн ярилцлагадаа “Сирийн дайн дууссан, энэ улс аажмаар энхийн амьдралдаа орж байгаа” хэмээн мэдэгджээ. 

Сергей Лавров: Сирийн дайн дууссан

ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров “Труд” сонинд өгсөн ярилцлагадаа “Сирийн дайн дууссан, энэ улс аажмаар энхийн амьдралдаа орж байгаа” хэмээн мэдэгджээ. 

»»
Шведийн эрдэмтэн хүнсний асуудлыг шийдэхийн тулд хүний мах идэхийг санал болгов
13:42

Шведийн нийслэлд болсон “Gastro” эрдэм шинжилгээний хурлын үеэр профессор Содерлунд нь хүн төрөлхтөн хүнсний асуудлаа шийдэхийн тулд хүний махыг хүнсэнд хэрэглэдэг болох нь зүйтэй гэсэн санал дэвшүүлсэн тухай “New York Post” сонин мэдээлсэн байна.

Шведийн эрдэмтэн хүнсний асуудлыг шийдэхийн тулд хүний мах идэхийг санал болгов

Шведийн нийслэлд болсон “Gastro” эрдэм шинжилгээний хурлын үеэр профессор Содерлунд нь хүн төрөлхтөн хүнсний асуудлаа шийдэхийн тулд хүний махыг хүнсэнд хэрэглэдэг болох нь зүйтэй гэсэн санал дэвшүүлсэн тухай “New York Post” сонин мэдээлсэн байна.

»»
Израйлийн тагнуулын алба Цагаан ордонд нууц төхөөрөмж байрлуулсныг илрүүлсэн гэнэ
12:36

Израйлийн тагнуулын алба гар утас чагнах төхөөрөмжийг Цагаан ордон болон АНУ-ын нийслэлийн бусад онцгой байгууламжуудад суурилуулан хоёр жилийн турш ажиллуулж байсныг холбогдох албаны хүмүүс баталсан байна.

Израйлийн тагнуулын алба Цагаан ордонд нууц төхөөрөмж байрлуулсныг илрүүлсэн гэнэ

Израйлийн тагнуулын алба гар утас чагнах төхөөрөмжийг Цагаан ордон болон АНУ-ын нийслэлийн бусад онцгой байгууламжуудад суурилуулан хоёр жилийн турш ажиллуулж байсныг холбогдох албаны хүмүүс баталсан байна.

»»
Хабиб Нурмагомедов 30:0 харьцаатайгаар зодог тайлна
16:28

Холимог тулааны UFC холбооны хөнгөн жингийн аварга Хабиб Нурмагомедов ялалт, ялагдлынхаа харьцааг 30:0 хүргэсний дараа зодог тайлахаар төлөвлөж байгааг түүний аав ярьжээ. 

Хабиб Нурмагомедов 30:0 харьцаатайгаар зодог тайлна

Холимог тулааны UFC холбооны хөнгөн жингийн аварга Хабиб Нурмагомедов ялалт, ялагдлынхаа харьцааг 30:0 хүргэсний дараа зодог тайлахаар төлөвлөж байгааг түүний аав ярьжээ. 

»»
Буриад: Жагсагчдыг тараахаар утаат гранат шиджээ
16:27

“Путиныг хөөхөөр алхаж яваа” Якутын бөөг дэмжигчдийг суллахыг шаардсан эсэргүүцлийн жагсаал Буриадын нийслэл Улаан-Үд 

Буриад: Жагсагчдыг тараахаар утаат гранат шиджээ

“Путиныг хөөхөөр алхаж яваа” Якутын бөөг дэмжигчдийг суллахыг шаардсан эсэргүүцлийн жагсаал Буриадын нийслэл Улаан-Үд 

»»
Гибрис синдромд автсан улстөрчдийн гэм нүгэл
14:03

-Хүний хувьд хамгийн аюулгүй зүйл бол амжилтын араас хөөцөлдөж, засаглалд гармагцаа өөрийгөө бурхантай зүйрлэн бардамнах явдал юм-

Гибрис синдромд автсан улстөрчдийн гэм нүгэл

-Хүний хувьд хамгийн аюулгүй зүйл бол амжилтын араас хөөцөлдөж, засаглалд гармагцаа өөрийгөө бурхантай зүйрлэн бардамнах явдал юм-

»»
Кэрри Лам: АНУ Хонгконгийн дотоод хэрэгт оролцох нь илүүц
12:30

АНУ Хонгконгийн дотоод хэрэгт оролцох, хүний эрх, ардчилсан эрх чөлөөний хууль батлуулах гэж оролдох ёсгүй гэж тус хотын захиргааны тэргүүн Кэрри Лам мэдэгдлээ. 

Кэрри Лам: АНУ Хонгконгийн дотоод хэрэгт оролцох нь илүүц

АНУ Хонгконгийн дотоод хэрэгт оролцох, хүний эрх, ардчилсан эрх чөлөөний хууль батлуулах гэж оролдох ёсгүй гэж тус хотын захиргааны тэргүүн Кэрри Лам мэдэгдлээ. 

»»
Монгол циркчин Израилд баригджээ
10:36

Израилын Цагаачлалын албанаас Холон хотод хууль бус цагаачдыг баривчлах үйл ажиллагаа явууллаа. 

Монгол циркчин Израилд баригджээ

Израилын Цагаачлалын албанаас Холон хотод хууль бус цагаачдыг баривчлах үйл ажиллагаа явууллаа. 

»»
БНАСАУ хамгийн хаалттай орнуудын хоёрдугаарт жагсжээ
17:19

БНАСАУ дэлхийн хамгийн хаалттай орнуудын жагсаалтын хоёрдугаарт бичигдэж байгаа талаар олон улсын хэвлэлийн эрх чөлөөний байгууллагын сүүлийн тайланд мэдээлжээ.

БНАСАУ хамгийн хаалттай орнуудын хоёрдугаарт жагсжээ

БНАСАУ дэлхийн хамгийн хаалттай орнуудын жагсаалтын хоёрдугаарт бичигдэж байгаа талаар олон улсын хэвлэлийн эрх чөлөөний байгууллагын сүүлийн тайланд мэдээлжээ.

»»
ЭМГЭНЭЛ
11:59

Урлагийн гэр бүлд донж төгөлдөр өнгө нэмэн олон сайхан уран бүтээлийг амилуулсан "Гурван бүдүүн" хамтлагийн дуучин 

ЭМГЭНЭЛ

Урлагийн гэр бүлд донж төгөлдөр өнгө нэмэн олон сайхан уран бүтээлийг амилуулсан "Гурван бүдүүн" хамтлагийн дуучин 

»»
Хүн ам, өрхийн мэдээллийн сангийн шинэчилсэн бүртгэл эхэллээ
19:39
Замын Үүдийн гаалийн байцаагчдын авилгаа нуусан бичлэг
13:39

Замын-Үүд дэх Гаалийн газрын гаалийн улсын ахлах байцаагч нар давтан үйлдлээр, бүлэглэж болон дангаар хахууль авсан, нэр 

Замын Үүдийн гаалийн байцаагчдын авилгаа нуусан бичлэг

Замын-Үүд дэх Гаалийн газрын гаалийн улсын ахлах байцаагч нар давтан үйлдлээр, бүлэглэж болон дангаар хахууль авсан, нэр 

»»
Хонконгийн жагсагчид Д.Трампаас тусламж хүсэв
11:22

Хонконгийн жагсаал 14 дэх долоо хоногтоо үргэлжлэв. Энэ удаад жагсагчид АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампаас тусламж хүсч, улс төрийн нөхцөл байдлыг шийдвэрлэхэд хөндлөнгөөс оролцохыг уриалсан байна.

Хонконгийн жагсагчид Д.Трампаас тусламж хүсэв

Хонконгийн жагсаал 14 дэх долоо хоногтоо үргэлжлэв. Энэ удаад жагсагчид АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампаас тусламж хүсч, улс төрийн нөхцөл байдлыг шийдвэрлэхэд хөндлөнгөөс оролцохыг уриалсан байна.

»»
BUGATTI CHIRON дэлхийн хурдны шинэ дээд амжилтыг тогтоолоо /бичлэг/
13:15

490.48 км / цаг!

“Хэзээ ч бүү гэж хэл, хэзээ ч” Bugatti компани хамгийн дээд хурдад хүрэхийн төлөө бусадтай өрсөлдөх сонирхолгүй гэдгээ удаа дараа мэдэгдэж байсан. Гэхдээ ийм зүйл болжээ. 

BUGATTI CHIRON дэлхийн хурдны шинэ дээд амжилтыг тогтоолоо /бичлэг/

490.48 км / цаг!

“Хэзээ ч бүү гэж хэл, хэзээ ч” Bugatti компани хамгийн дээд хурдад хүрэхийн төлөө бусадтай өрсөлдөх сонирхолгүй гэдгээ удаа дараа мэдэгдэж байсан. Гэхдээ ийм зүйл болжээ. 

»»
Б.Жаргалсайхан: Энэ тэгээд шударга ёс уу?
13:00

БНН-ын дарга Б.Жаргалсайханы NTN телевизийн 1x1 нэвтрүүлэгт өгсөн ярилцлагыг бүрэн эхээр нь хүргэж байна. 

Б.Жаргалсайхан: Энэ тэгээд шударга ёс уу?

БНН-ын дарга Б.Жаргалсайханы NTN телевизийн 1x1 нэвтрүүлэгт өгсөн ярилцлагыг бүрэн эхээр нь хүргэж байна. 

»»
Видео: Эсэргүүцэл үргэлжилж, хонгконгчууд 40 км урт гинжин хэлхээ үүсгэжээ
14:58

Хонгконгийн хэд хэдэн дүүрэгт ням гаригт болсон эсэргүүцлийн арга хэмжээний үеэр 29 хүн баривчлагдсан талаар Цагдаагийн газар мэдээлжээ. 

Видео: Эсэргүүцэл үргэлжилж, хонгконгчууд 40 км урт гинжин хэлхээ үүсгэжээ

Хонгконгийн хэд хэдэн дүүрэгт ням гаригт болсон эсэргүүцлийн арга хэмжээний үеэр 29 хүн баривчлагдсан талаар Цагдаагийн газар мэдээлжээ. 

»»
The HU хамтлагийн "Их Эзэн Чингис хаан" дууны клип гарчээ
10:00
Конор МакГрегор настай хүн зодож буй бичлэг ил болжээ
15:45

Холимог тулааны Ирланд гаралтай тамирчин Конор МакГрегор Дублин хотноо нэгэн уушийн газар хүмүүсийг дайлах үеэр түүний 

Конор МакГрегор настай хүн зодож буй бичлэг ил болжээ

Холимог тулааны Ирланд гаралтай тамирчин Конор МакГрегор Дублин хотноо нэгэн уушийн газар хүмүүсийг дайлах үеэр түүний 

»»
Антарктидын тухай 10 аймшигт таамаглал
12:21
Видео: Эртний байшингуудтай зэрэглээ нууранд үзэгджээ
15:27

Хятадын Цзянсу мужийн Хунцзэхү нууранд гайхалтай зэрэглээ үзэгджээ. Нууран дээгүүр олон давхар барилгууд болон Хяталын эртний хэв маягаар баригдсан мэт барилгуудын дүрс харагдсан байна. 

Видео: Эртний байшингуудтай зэрэглээ нууранд үзэгджээ

Хятадын Цзянсу мужийн Хунцзэхү нууранд гайхалтай зэрэглээ үзэгджээ. Нууран дээгүүр олон давхар барилгууд болон Хяталын эртний хэв маягаар баригдсан мэт барилгуудын дүрс харагдсан байна. 

»»
“Авьяаслаг Австраличууд” шоуны үзэгчид, шүүгчдийг алмайруулсан Монгол
09:52

Монголчуудын авьяас, чадварыг дэлхий нийт аль хэдийнэ хүлээн зөвшөөрсөн. Олон ч залуус дэлхийн алдартай шоунуудад оролцож эх орныхоо нэрийг өндөрт өргөж яваа. 

“Авьяаслаг Австраличууд” шоуны үзэгчид, шүүгчдийг алмайруулсан Монгол

Монголчуудын авьяас, чадварыг дэлхий нийт аль хэдийнэ хүлээн зөвшөөрсөн. Олон ч залуус дэлхийн алдартай шоунуудад оролцож эх орныхоо нэрийг өндөрт өргөж яваа. 

»»
Нийслэлийн ИРГЭН та гар утаснаасаа газрын төлбөрөө төлж, газрын дуудлага худалдаанд оролцох боломжтой боллоо
08:32
Муухай монголчууд: МХЕГ-ын хэлтсийн дарга Н.Баярсайхан оймсныхоо түрийнээс нэг боодол 100 долларын дэвсгэрт гаргаж иржээ
17:05

Нийслэлийн прокурорын зөвшөөрлөөр АТГ дээрх бичлэгүүдийг өнөөдөр хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдэд дэлгэв.   "Авто тээврийн үндэсний төв"-ийн 

Муухай монголчууд: МХЕГ-ын хэлтсийн дарга Н.Баярсайхан оймсныхоо түрийнээс нэг боодол 100 долларын дэвсгэрт гаргаж иржээ

Нийслэлийн прокурорын зөвшөөрлөөр АТГ дээрх бичлэгүүдийг өнөөдөр хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдэд дэлгэв.   "Авто тээврийн үндэсний төв"-ийн 

»»
Агаарын бохирдлыг бууруулж иргэдээ хямд орон сууцаар хангах бодлогын хэрэгжилт ямар байна вэ?
16:15
The HU - Yuve Yuve Yu
14:10
Төв цэвэрлэх байгууламж ба лагийн үнэр
15:45

Барилгын салбарын хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын талаар мэдээллийг тогтмол хүргэх зорилгоор "БАРИЛГЫН МЭДЭЭЛЭЛ" цуврал нэвтрүүлэг гарчээ. Энэ удаа ТӨВ ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖ БА ЛАГИЙН ҮНЭР сэдвээр бэлтгэсэн байна.

Төв цэвэрлэх байгууламж ба лагийн үнэр

Барилгын салбарын хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын талаар мэдээллийг тогтмол хүргэх зорилгоор "БАРИЛГЫН МЭДЭЭЛЭЛ" цуврал нэвтрүүлэг гарчээ. Энэ удаа ТӨВ ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖ БА ЛАГИЙН ҮНЭР сэдвээр бэлтгэсэн байна.

»»
Backstreet Boys хамтлаг I Want It That Way дуугаа шинэчлэн цацав
17:43

Ерээд оны залуусын шүтээн болж байсан Backstreet Boys хамтлаг Millenium  цомгийнхоо 20 жилийн ойд зориулан тус цомогийн хит дуу болох I Want It That Way дуугаа шинэчлэн фенүүддээ бэлэг барьжээ. 

Backstreet Boys хамтлаг I Want It That Way дуугаа шинэчлэн цацав

Ерээд оны залуусын шүтээн болж байсан Backstreet Boys хамтлаг Millenium  цомгийнхоо 20 жилийн ойд зориулан тус цомогийн хит дуу болох I Want It That Way дуугаа шинэчлэн фенүүддээ бэлэг барьжээ. 

»»
Б Содномдаржааг яргалж, эрүүдэн шүүж буй бичлэг
13:35

С.Зоригийг хөнөөсөн хэргээр ялтан болсон Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүж, яргалж буй бичлэгийн хэсгээс МҮОНТелевиз нэвтрүүлснийг хүргэж байна.

Б Содномдаржааг яргалж, эрүүдэн шүүж буй бичлэг

С.Зоригийг хөнөөсөн хэргээр ялтан болсон Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүж, яргалж буй бичлэгийн хэсгээс МҮОНТелевиз нэвтрүүлснийг хүргэж байна.

»»
"Миний ажлын өрөө" нэвтрүүлэгийн энэ удаагийн дугаарт "Shinsegae Mongolia Med” компанийн захирал Ц.Жадамбаа оролцлоо
10:11

Ц.Жадамбаа Солонгосын засгийн газрын тэтгэлгээр Сөүлийн Үндэсний Их сургуульд Мэдээлэл технологийн бодлого төлөвлөлтийн инженер мэргэжлээр магистрын зэрэг хамгаалаад удаагүй байгаа юм.

Ц.Жадамбаа Солонгосын засгийн газрын тэтгэлгээр Сөүлийн Үндэсний Их сургуульд Мэдээлэл технологийн бодлого төлөвлөлтийн инженер мэргэжлээр магистрын зэрэг хамгаалаад удаагүй байгаа юм.

»»











redtube

hd porn

bokep

indo bokep

daily hd porn

porno pornici xxx video
x brozers casual teen sex
amazing porn ever Shower Sex CrÃmeux de dÃpôt Playa trÃo con Chloe mother jerks off son
bisexual Sex Videos Russen Porno Aletta Ocean Butt Fucked Hard AltenSex Geiler Hausbesuch Porno kostenlose vaginavidios
Free Mobile Sex Xvideos Deutsche Pornos Große threeesome Porno Lustige Bayerische Porno Brunette Lesbian Teens Anal Fucked Daughter Gets Messy Facial Cumshot

bolod.mn logo
RSS Feeds | | |
. 2005-2017 Bolod ү . ү . Developed by: " ү"