Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |
НҮҮР ХУУДАС УЛС ТӨР ЭДИЙН ЗАСАГ ДЭЛХИЙ ДАХИНД УРЛАГ СПОРТ ЗӨВЛӨГӨӨ ТЕХНОЛОГИ ЯРИЛЦЛАГА ХҮМҮҮС ШАР МЭДЭЭ ШАШИН НИЙГЭМ
Фото мэдээ / Видео / Шинэ зар / Шинэ ном / Сэтгэл зүй / Оддын амьдрал / Судалгаа / Иргэдийн захидал / Өгүүллэг / Зурхай / Онигоо / Хууль
|

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (70380)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (47803)
» Гранд плаза (48857)
» Боса (22714)
» БӨМБӨГӨР ХТ (48349)
» Замбала (34391)
» Метромолл (39482)
» Миний дэлгүүр (50318)
» Эвридэй (31511)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (53191)
» Хар Хорин зах (36262)
» Хүчит Шонхор ХТ (46234)
» ТОСА ХТ (30008)
» Скай их дэлгүүр (26794)
» Сандэй плаза (41325)
» Нарантуул ОУХТ (48979)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (38884)
» НОМИН (43881)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (33815)
» Оргил худалдааны төв (34503)
» Next Center (31044)
» E-mart (9361)
» БСБ (17476)
» БАРС ХТ (29520)
» UB MART (36810)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» БАГАНУУР (40163)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (35714)
» ХАН УУЛ (39838)
» СҮХБААТАР (35861)
» НАЛАЙХ (35239)
» БАГАХАНГАЙ (29696)
» БАЯНГОЛ (37480)
» БАЯНЗҮРХ (37703)
» СОНГИНОХАЙРХАН (40999)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (28099)
» ГААЛЬ (46163)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (56494)
» ИНЕГ-МИАТ (49712)
» ММСУХ- Морин спорт (16580)
» Монголын Дарцын холбоо (27688)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (39519)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (32398)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (48154)
» МСНЭ (26000)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (34873)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (34385)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (47283)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (42981)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (36697)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (19495)
» МҮЭХ (34101)
» МҮХАҮТ (29106)
» МҮОНРТ (33934)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (26507)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (15325)
» ШШГЕГ (32255)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (45153)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (32497)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (22121)
» Чөлөөт Бүс (31249)
» ЦЕГ (45306)
» Цахилгаан тээвэр (28272)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (34244)
» Цөмийн энергийн газар (26647)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (29323)
» ХХЕГ (27325)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (31125)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (30615)
» УМБГ (26714)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (26366)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (29722)
» УРЛАГ- УДБЭТ (27747)
» ТАГНУУЛ (56244)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (40510)
» ТӨМӨР ЗАМ (50507)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (24725)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (30408)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (12439)
» НИТХ (6824)
» Нийгмийн даатгал (30138)
» Нийслэлийн ЗДТГ (702)
» Нийслэлийн газрын алба (803)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (25839)
» НАББҮХ (24833)
» НҮБ (25070)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (49758)
» Авто тээврийн газар (31623)
» ОБЕГ (36513)
» Үндэсний Дата Төв (22548)
» ҮТЕГ (24692)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (25596)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (24145)
» ГАЗАР ХАШАА (52307)
» ГАНДИРС (16341)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (30297)
» Барилгын материал (23055)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (15649)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (30485)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (72324)
» БАРИЛГА (55910)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (36013)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (14530)
» МУУ МЭДЭЭ (42049)
» ЭКО КОНСТРАКШН (33511)
» ШИНЭ БАЙР (52224)
» ЦАСТ ИМПЕКС (27831)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (13587)
» Тахилт өндөр уул (24109)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (33509)
» АВЗАГА ТРЕЙД (30338)
» Пума констракшн (25626)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (47236)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (48835)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (26198)
» ГОЛОМТ (36876)
» ББСБ (26089)
» БАНК САНХҮҮ (36169)
» БАНК (30213)
» МУУ МЭДЭЭ (33749)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (24597)
» МОНГОЛ БАНК (38951)
» МОНГОЛ ШУУДАН (25101)
» ЭРЭЛ (24885)
» ЧИНГИС ХААН (24965)
» ХЗХ (28386)
» ХХБ (26607)
» ХАДГАЛАМЖ (29596)
» ХАС (28778)
» ХААН (38278)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (29823)
» УЛААНБААТАР БАНК (28514)
» ТРАНС (24865)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (40822)
» Тээвэр хөгжлийн банк (26058)
» САЙН МЭДЭЭ (28387)
» НАЙМАН ШАРГА (45974)
» АНОД (31598)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (13324)
» КАПИТРОН (24566)
» КАПИТАЛ (27105)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (24042)
» ҮНЭ ХАНШ (36853)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (24253)
» БААР- ДОРГИО (33225)
» Бусад (26184)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (37364)
» Жура ресторан (23838)
» МЕТРОПОЛИС (16113)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (13576)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (14931)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (15078)
» СТЕЛЛА (21770)
» СТРИНГС КЛУБ (13519)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (25837)
» АМРИТА (14827)
» The Bull (21936)
» RIVER SOUND (22705)
» Loving hut (21598)
» HOLLYWOOD (21930)
» САУН МАССАЖ (33527)
» SS клуб (23345)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (516081)
» ЗУРХАЙ (985467)
» ЗАР (618680)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1101915)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (31303)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (34789)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (61426)
» ХУУЛЬ (575769)
» ХООЛНЫ ЖОР (213489)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (68576)
» СУРГАМЖ (26683)
» СОНЖОО (94941)
» Сэтгэл зүй (492161)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (14880)
» ПИ АР (45203)
» РЕКЛАМ (37011)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (28364)
» Дартс (23062)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (178839)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1068193)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (760811)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (591041)
» Их хуралдай (28739)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (344497)
» МЭДЭЭ АЙМААР (123726)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (71547)
» ЦУНАМИ (22969)
» Цөмийн хаягдал (23335)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (38121)
» ХҮНС (25678)
» ФАКС МЭДЭЭ (27697)
» ФОТО МЭДЭЭ (893370)
» УРЛАГ (924560)
» ТЕХНОЛОГИ (773944)
» ТВ МЭДЭЭ (39873)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (54324)
» ТОДРУУЛГА (27898)
» СЕКС (1085332)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (36951)
» СУДАЛГАА (480477)
» СОНИН ХАЧИН (261051)
» СПОРТ (932835)
» СКАНДАЛ (33199)
» НИЙТЛЭЛ (153565)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (348310)
» Өвөр Монголын мэдээ (25864)
» NEWS /Russia/ (27022)
» NEWS /English/ (25879)
» NEWS /China/ (32992)
» Bolod-ийн тойм (38)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1024082)
» УЛС ТӨР (1027005)
» УРЛАГ (1025512)
» СПОРТ (1024080)
» НИЙГЭМ (1025555)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (33937)
» Барилга хот байгуулалтын яам (7182)
» БСШУЯ (37327)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (36053)
» БОАЖЯ (26401)
» ЗТБХБ (22820)
» ЯАМ (24176)
» ЭМЯ (29829)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (23970)
» ХХААХҮЯ (22741)
» САНГИЙН ЯАМ (25807)
» НХХЯ (25183)
» ҮХЯ (13219)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (21896)
» ХЗДХЯ (22231)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (28814)
» ГЯЛС ТӨВ (18846)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (25464)
» МОНОС (29235)
» Мөнх-Үйлстэн (20100)
» ЯТТ 103 (24807)
» ЭМИЙН САН (41684)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (24140)
» ЭМНЭЛЭГ (52503)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (30406)
» ЭХ НЯЛХАС (30417)
» ЭРYYЛ МЭНД (102050)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (127808)
» Шинжлэх ухаан (20988)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (25895)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (23334)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (19148)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (24775)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (22142)
» СОНГОДО эмнэлэг (30279)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (15436)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (694623)
» НОМ (27675)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (804495)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (44587)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (30174)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (52496)
» БОЛОД.М Утга зохиол (42894)
» БОЛОД.М Нийтлэл (37763)
» ИЛТГЭЛҮҮД (34731)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (666439)
» ЯРИЛЦЛАГА (876547)
» Ц.Мянганбаяр (31578)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (127945)
» ХҮМҮҮС (790638)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (99203)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (34811)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (76384)
» С.Жавхлан /дуучин/ (35971)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (895211)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (27829)
» Л.Гантөмөр /АН/ (25845)
» Л.Гансүх АН (26160)
» Л.Гүндалай АН (27078)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (25035)
» Д.Дондог (22350)
» Д.Дорлигжав /АН/ (26683)
» Д.Дамба-Очир (24950)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (26518)
» Д.Ганхуяг (26737)
» Д.Балдан-Очир (22860)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (33086)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (23914)
» Д.Зоригт /МАН/ (29333)
» Д.Зоригт /АН/ (22283)
» Д.Загджав МАН (25742)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (22875)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (28955)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (22733)
» Д.Хаянхярваа (25915)
» Д.Тэрбишдагва (28108)
» Д.Нямхүү (25245)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (20514)
» Д.Арвин (28724)
» Д.Одбаяр /МАН/ (26234)
» Д.Одхүү АН (24848)
» Д.Очирбат (26943)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (26871)
» Г.Батхүү АН (30221)
» Г.БАЯРСАЙХАН (28244)
» Г.Занданшатар /МАН/ (25843)
» Г.Мөнхбаяр (27655)
» Г.Шийлэгдамба МАН (24351)
» Г.Уянга (27388)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (28574)
» Баабар (26062)
» Батж.Батбаяр /АН/ (25946)
» Б.Баттулга (21923)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (34440)
» Б.Чойжилсүрэн (27907)
» Б.Наранхүү АН (22234)
» Б.Нямтайшир (25608)
» З.Энхболд (30823)
» З.Алтай (25822)
» Ж.Батзандан (24719)
» Ж.Батсуурь (27878)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (25935)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (25505)
» Ж.Энхбаяр (28331)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (27349)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (23965)
» М.Зоригт / ИЗН/ (27725)
» М.Энхболд МАН (29568)
» М.Энхсайхан (30322)
» М.Сономпил (20965)
» Я.Батсуурь (23889)
» Э.Батүүл (44041)
» Э.Мөнх-Очир (25822)
» Ш.Сайхансамбуу (32184)
» Ч.Хүрэлбаатар (26310)
» Ч.Улаан (26897)
» Ч.Сайханбилэг (29786)
» Ц.Даваасүрэн (27113)
» Ц.Дашдорж (23980)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (28191)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (24086)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (14801)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (28708)
» Ц.Элбэгдорж АН (35405)
» Ц.Шинэбаяр (28990)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (24466)
» Ц.Цэнгэл (25989)
» Ц.Сэдванчиг (23628)
» Ц.Нямдорж МАН (34432)
» Ц. Оюунгэрэл (26423)
» Х.Болорчулуун (22137)
» Х.Бадамсүрэн (22731)
» Х.Баттулга АН (35061)
» Х.БАДАМСҮРЭН (22636)
» Х.Жекей (22978)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (29284)
» Х.Наранхүү (24387)
» УЛС ТӨРЧ (44399)
» У.Барсболд /МАН/ (21795)
» У.Хүрэлсүх МАН (29411)
» Т.Ганди (26726)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (26570)
» Т.Энхтайван (21692)
» Сү.Батболд (29025)
» Су.Батболд МАН (24781)
» С.Ламбаа /АН/ (25659)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (24469)
» С.Ганбаатар (27409)
» С.Баяр МАН (35846)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (33396)
» С.Бямбацогт (29077)
» С.Эрдэнэ АН (31303)
» С.Оюун (30048)
» Р.Гончигдорж (28215)
» Р.Содхүү (27115)
» Р.Раш (27444)
» Р.Амаржаргал /АН/ (28413)
» Н.Ганбямба (27517)
» Н.Болормаа (27053)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (33199)
» Н.Баяртсайхан (23088)
» Н.Энхбаяр (55782)
» Н.ЭНХБОЛД (27941)
» Н.Удвал МАХН (25624)
» Н.Номтойбаяр МАН (32134)
» Н.Алтанхуяг АН (33476)
» А.Мөнхбат МЗХ (21181)
» А.Тлейхан (22752)
» Ё.ОТГОНБАЯР (27643)
» О.Магнай (25132)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (18380)
» О.Чулуунбат (26939)
» П.Алтангэрэл АН (22605)
» Ө.Энхтүвшин МАН (25563)
» Ч.Ганхуяг (27268)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (52556)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (34141)
» Гал үндэстэн (23662)
» БХЯ Цэрэг (23323)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (43010)
» ЗАСАГ ДАРГА (23295)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (28277)
» МАХН /new/ (25804)
» МҮАН нам (20987)
» ЭЛЧИН (23564)
» УЛС ТӨР (944122)
» УИХ-дарга (24024)
» УИХ (43237)
» Төлбөртэй (5876)
» Тєрийн ордон (23604)
» Нам- Монголын консерватив нам (9781)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (21050)
» НАМОХ /МАСОХ/ (20701)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (23854)
» НАМ-НН (21121)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (49997)
» НАМ - МАН (38851)
» НАМ (41131)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (20815)
» Өргөдлийн байнгын хороо (2925)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (25702)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (22718)
» ГАШУУН СУХАЙТ (21343)
» ГАЦУУРТ ХХК (30361)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (26807)
» БАГАНУУР (22462)
» БОРОО ГОУЛД (30027)
» БОРОО ОРД (22286)
» БҮРЭН ХААН ОРД (12050)
» МАРДАЙ (24970)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (30535)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (25145)
» МОНГОЛ ГАЗАР (21484)
» МОНГОЛ 999 (21568)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (13495)
» Энержи ресурс (24936)
» ЭРДЭНЭТ (34038)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (22300)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (31110)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (30429)
» Чалко (19848)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (12905)
» ЦАГААН СУВАРГА (23252)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (21560)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (95887)
» УУЛ УУРХАЙ (74464)
» УРАН (26134)
» Тавантолгой Түлш ХХК (4269)
» ТАВАНТОЛГОЙ (40166)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (23155)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (24187)
» РИО ТИНТО (25291)
» НИНЖА (25128)
» Нийтлэлч Болормаа (5562)
» НАРИЙН СУХАЙТ (21959)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (21347)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (28546)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (21619)
» АЖНАЙ (25464)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (24275)
» Арева “Кожеговь” (17379)
» ОЛОН ОВООТ (29305)
» ОЮУТОЛГОЙ (73992)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (37681)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (12115)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (58656)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (49497)
» ШИНЭ ДУУ (52093)
» ШҮЛЭГ (116745)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (30262)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (32802)
» УТГА ЗОХИОЛ (39240)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (40048)
» ТҮҮХ (57007)
» АФОРИЗМ (68453)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (32750)
» ОНИГОО (741143)
» ОНЬСОГО (39719)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (905314)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (63143)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (81191)
» БАЯР НААДАМ (76635)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (41146)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (859400)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (35025)
» ШАШИН (813504)
» ХУВЬЦАА (30269)
» УЛААНБААТАР ХОТ (86931)
» ТАТВАР (27664)
» НИЙГЭМ (751686)
» ОЮУТАН (34738)
» ОРОН НУТАГ (59677)
АЙМАГ
» Дорноговь (36880)
» ДУНДГОВЬ (41412)
» ДАРХАН УУЛ (39217)
» ДОРНОД (46690)
» Говьсүмбэр (31205)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (43586)
» Баян-Өлгий (41503)
» БУЛГАН (33424)
» БАЯНХОНГОР (45030)
» ЗАВХАН (36422)
» ЭРДЭНЭТ (32721)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (40154)
» ХОВД (39981)
» ХӨВСГӨЛ (45171)
» Увс (41002)
» ТӨВ (31930)
» СЭЛЭНГЭ (44305)
» АРХАНГАЙ (35298)
» ОРХОН (33377)
» ӨМНӨГОВЬ (41371)
» Өвөрхангай (38233)
» СҮХБААТАР (37928)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (27845)
» ДЭВШИЛ (13545)
» ДАШВААНЖИЛ (29689)
» ДОНШИН (26326)
» ГОВЬ (30003)
» ГОЁО (15223)
» Витафит (26985)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (31713)
» Вагнер Ази (32887)
» ВОЯАЖ (13785)
» БИШРЭЛТ (26068)
» БИТ ХЭВЛЭХ (13000)
» Боорчи (33063)
» БУЯН ХОЛДИНГ (16256)
» БАМБУУШ (13355)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (13927)
» Бөхбат (29665)
» БӨXӨГ (12782)
» Зиг Заг (13255)
» ЖЕМ (29904)
» ЖИ МОБАЙЛ (38974)
» Жигүүр гранд (41153)
» ЖУУЛЧИН (13094)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (33759)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (24739)
» Имарт (860)
» Изинис Эйрвэйс (31383)
» Их-Өвөр (38425)
» МИГ даатгал (27473)
» Монгол газар (38236)
» Монгол Шилтгээн ХК (27824)
» Монгол тамхи СО ХХК (32941)
» Мон-ад (27962)
» Мон Эн Ко (47352)
» Макс групп (37538)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (28689)
» МАХ ИМПЕКС (35433)
» МАК (46297)
» МОБИКОМ (53343)
» МОНДАВС ХХК (16498)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (13482)
» МОНФРЭШ (32843)
» МОНСУДАР (13145)
» МОНРОУД (25102)
» МОННИС (30814)
» МОН УРАН (38882)
» Мөнхийн үсэг (25426)
» ЮНИТЕЛ (44549)
» ЭДМОН (15502)
» ЭРЭЛ ХХК (27597)
» ШУНХЛАЙ ШТС (31993)
» Хамо (23904)
» Хаан хүнс хк (28522)
» ХОС ГАРЬД ХХК (14310)
» Хүннү-Эйр (29164)
» УЛУСНЭТ (13071)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (13025)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (13630)
» ТЭСО (555)
» ТАЛХ ЧИХЭР (35823)
» ТАВАН БОГД (26373)
» Тэнгэр даатгал (24166)
» Тэнүүн-Огоо (27156)
» СББ (27497)
» Синчи-Ойл (40573)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (17457)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (48440)
» СОДМОНГОЛ ШТС (37992)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (14809)
» СКАЙТЕЛ (31446)
» СҮҮ ХК (36520)
» НОМИН ХОЛДИНГ (33262)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (15738)
» АЛТАЙ КАШМЕР (16981)
» АЛТАН ТАРИА (34135)
» АДМОН (13632)
» Алко групп (25953)
» Алтай Констракшн (26828)
» Алтай хүдэр (27381)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (27720)
» АТАР ӨРГӨӨ (35494)
» АСА групп (26241)
» АПУ (38164)
» ОБ КАПИТАЛ (13503)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (45111)
» КОМПАНИУД (33366)
» UFC (38887)
» Prophecy resource (34191)
» ӨГӨӨЖ (27944)
» Ospring (13029)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (33406)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (19993)
» MCS (50362)
   

С.Баяр: "Оюутолгой" төсөлд шүүмжлэх зүйл бий нь үнэн...

С.Баяр: "Оюутолгой" төсөлд шүүмжлэх зүйл бий нь үнэн...
2020-07-24

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх Монгол Улсын Ерөнхий Сайд асан С.Баяр, 

"Петровис" ХХК-ий ТУЗ-ийн гишүүн Ч.Давааням нартай холбоотой хэргээр шийдвэрээ гаргахын өмнө хэрэгтэн С.Баярын хэлсэн үг. Прокурорын яллах дүгнэлтийг сонслоо. Шүүх хурал дээр үг хэлэх, мэдүүлэг өгөх эрх, үүргийнхээ дагуу байр сууриа илэрхийлъе. Товч, тодорхой байх үүднээс мэдүүлгээ цаасан дээр буулгав. Үүнийгээ шүүх хуралдааны тэмдэглэлд оруулах хүсэлтэй байна. Нэг талаас, шүүхийн ажиллагааг бага ч гэлээ хөнгөвчилъе. Нөгөө талаас энд ярьсан зүйл маань бүрэн бүтнээрээ, хэлсэн тоо баримтаараа, сонгосон томъёолоосой гэж хүсч байна.

С.Баяр намайг “Төрийн албан тушаалтан албаны эрх мэдэл буюу албан тушаалын байдлаа урвуулах” болон “Мөнгө угаах” гэх хоёр гэмт хэрэг үйлдсэн гэж прокурор үзэж байгаа. Намайг буруутгаж байгаа эдгээр үйлдлийг ерөнхий 4 хэсэгт хуваан тайлбарлаж, аль болох товч тодорхой ярихыг хичээе.

ЕРӨНХИЙ НЭГ. “Албаны чиг үүргийн дагуу олж авсан мэдээллээ албаны эрх ашгийн эсрэг буюу, хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэтгүүлэх зорилгоор ашигласан” гэх дүгнэлтийн талаар

Яллах дүгнэлтэд (3-р тал, 2 дахь догол мөр) С.Баяр намайг “... Ерөнхий сайдаар ажиллаж байхдаа... Оюутолгойн Хөрөнгө оруулалтын гэрээ (ОТ ХөОГ)байгуулах үед... албаны чиг үүргийн дагуу олж авсан мэдээллээ албаны эрх ашгийн эсрэг буюу, хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэтгүүлэх зорилгоор ашигласан” гэж тэмдэглэжээ. 

Түүнчлэн НПГ-ын 2020.03.05-ны өдрийн Прокурорын тогтоолд (7-р тал, 7-р догол мөр), “ОТ ХөОГ-ний төслийг 2009.08.25-ны өдөр УИХ-д  танилцуулсны дараа С.Баяр нь албаны эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж өөрийн найз Ч.Даваанямын хувь нийлүүлсэн Петровис Трейдинг (ПТ) компанийг ОТ ХХК-тай... “Шатах, тослох материал нийлүүлэх тухай” гэрээ байгуулах, энэ гэрээ 2013 оныг дуустал хүчинтэй байх хугацаанд ПТ ХХК нь 418 тэрбум төргөгийн орлого олох боломжийг бий болгосон үйл баримт нотлогдсон гэж дүгнэв” гэжээ.Уг тогтоолд (7-р тал, 8-р догол мөр) “ОТ ХХК-тай 2009.09.01ний өдөр “Шатах, тослох материал нийлүүлэх тухай” гэрээний зүйл, үнийн дүнг их хэмжээгээр нэмэгдүүлж, шинэчлэн байгуулснаас нэгтгэн дүгнэхэд, С.Баярын Монгол Улсын Засгийн газрын тэргүүний хувьд ОТ ХөОГ байгуулахад гүйцэтгэсэн үүрэг, олж авсан мэдээлэл... ОТ болон ПТ компаниудын хооронд байгуулагдсан бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлэх гэрээ, түүний үр дүнд ПТ компанид эдийн засгийн хувьд давуу байдал бий болгосон үйл баримт нотлогдсон” гэжээ. 

 “Үйл баримт нотлогдсон” гэж бичсэнээс нь үзвэл С.Баяр намайг гэмт хэрэг үйлдсэн гэдгийг хөдлөшгүй нотлож тогтоосон баримт хэргийн материалд бий гэж ойлгож болохоор. Эрх зүйн урт хэллэгээр биш, эгэл жирийн үгээр товч илэрхийлвэл, миний бие Ерөнхий сайд байхдаа Оюутолгойн Хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулах үед олж авсан ямар нэгэн чухал “мэдээллийг” өөрийн найз Ч.Даваанямд өгч, түний компанид “эдийн засгийн давуу байдал” бий болгон, улмаар олон зуун тэрбум төгрөгийн “хууль бус орлого” олох боломжийг нь олгосон гэж үзжээ.

 Ийнхүү Яллах дүгнэлт болон прокурорын тогтоолд намайг “1. Мэдээлэл олж өгөх, 2. Давуу байдал бий болгох, 3. Хууль бус орлого олох” гэх ар араасаа дараалсан, хоорондоо уялдаа холбоо бүхий 3 гэмт үйлдэл хийсэн, улмаар эдгээр “үйл баримт нотлогдсон” гэж тэмдэглэсэн байгаа. “Нотлогдсон” гэх энэ 3 үйлдлийг тус тусад нь авч үзъе. 

1. Аливаа мэдээлэл тодорхой тоо баримт агуулдаг. Хэрэв тийм бол, Ерөнхий сайд асан миний бие Оюутолгойн ХөОГ байгуулах үед албаны чиг үүргийнхээ дагуу чухам юуны тухай, ямар тоо, баримт агуулсан мэдээллийг олж аваад, Ч.Давааням найздаа өгсөн гэж үзэж байгаа нь огт тодорхойгүй байна.

2. Эдийн засгийн давуу байдал мөнгөөр илэрхийлэгддэг. Хэрэв тийм бол, Петровис компанид эдийн засгийн чухам ямар “давуу байдал” бий болсон юм ? Түүний мөнгөн илэрхийлэл нь яг хэд юм? Яллах дүгнэлтэд тэмдэглэсэн “418 тэрбум төгрөг” гэдэг нь Петровис ХХК-ийн 4 жилийн борлуулалтын орлогын хэмжээ юм. Энэ 418 тэрбум төгрөгийг бүхэлдээ хууль бус орлого гэж үзэж байна уу, эсвэл үүний нэг хэсэг нь үү? Энэ асуудал мөн л тодорхой бус үлджээ.  

3. Гэрээг хүн байгуулдаг. Хэрэв тийм бол, Петровис компанийг ОТ компанитай 2009.09.01-ний өдөр ВРА 0027 дугаартай “Шатах, тослох материал нийлүүлэх тухай” гэрээ байгуулахад Ерөнхий сайд асан С.Баяр миний бие чухам хэн гэдэг хүн, ямар албан тушаалтанд, яг ямар нөлөө, яаж үзүүлсэн гэж үзэж байгаа нь Яллах дүгнэлтэд огт тодорхойгүй, ор хоосон байна. 

Миний бие ямар нэгэн ач холбогдолгүй тоо баримт нэхээд, эсвэл сониуч зан хөдлөөд лавлаж тодруулаад байгаа зүйлүүд биш юм. Энэ бол Ерөнхий сайд асан С.Баяр намайг үйлдсэн гэх эрүүгийн гэмт хэргийн гол суурь нь гэхээр асуудлууд юм. Эдгээр асуултын тодорхой хариу буюу намайг гэм буруутайг нотлон тогтоосон баримт хэргийн материалд байсан бол би энд олон юм ярилгүй, хуулинд заасан хариуцлагаа үг дуугүй хүлээхэд бэлэн байгаа гэдгээ шүүхийн өмнө мэдэгдэж байна.  

Гэтэл хэргийн материал, Яллах дүгнэлт болон НПГ-ын прокурорын тогтоолд ийм нотлох баримт алга байна. Харин том жижиг алдаа, нотолгоогүй дүгнэлт цөөнгүй. Наад захын нэгэн жишээ. НПГ-ын прокурорын 101 тоот тогтоолд (7-р тал, 7-р догол мөр) “Оюутолгойн ХөОГ-ний төслийг 2009.8.25-ны өдөр УИХ-д  танилцуулсны дараа С.Баяр нь...” гэж бичсэн байна. 

Гэтэл бодит амьдрал дээр тийм юм огт болоогүй. 2009.08.25-ны өдөр эхэлсэн УИХ-ын ээлжит бус чуулганд би Оюутолгойн ХөОГ танилцуулаагүй, тэр чуулганаар энэ гэрээг огт хэлэлцээгүй. Юу хэлэлцсэн гэхээр,Монгол Улсын зарим хуулинд, тухайлвал “ААН-ийн орлогын албан татварын тухай”, “Усны тухай”, “Авто замын тухай” хуулинд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай асуудал хэлэлцээд УИХ-ын ээлжит бус тэр чуулган хаагдсан байдаг. Хэргийн материалд энэ тухай албан ёсны мэдээлэл байна билээ.

Тиймээс намайг “Оюутолгойн ХөОГ-ний төслийг УИХ-д  танилцуулсны дараа өөрийн найз Ч.Даваанямд” энэ гэрээтэй холбоотой ямар нэгэн чухал мэдээ дамжуулсан гэж үзсэн нь АТГ-ын мөрдөгчид болон прокуроруудын таамаг сэжиг төдий зүйл. Гэхдээ энэ бол тогтож яриад байх тийм том алдаа биш гэж бодож байна. Тиймээс цааш явъя. 

Асуудлын гол нь Оюутолгойн ХөОГ-г хэзээ, хаана, яаж хэлэлцсэндээ байгаа юм биш. Оюутолгойн ХөОГ-нд аль нэгэн компанид давуу байдал бий болгох боломжтой ямар нэгэн “нууц, чухал” мэдээлэл байна уу, үгүй юу гэдэгт асуудлын гол оршиж байгаа юм. Оюутолгойн ХөОГ бол нээлттэй баримт. Оюутолгойн ХөОГ-ний төслийг боловсруулж байх үед ч нээлттэй байсан. 2009 оны 10-р сард үзэглэж, 2010 оны 4-р сараас хүчин төгөлдөр болсныхоо дараа ч өнөөг хүртэл нээлттэй байгаа эрх зүйн гэрээ. Энэ гэрээ болон түүний хавсралтанд улсын болон бизнесийн ямар нэгэн нууц байхгүй. 

Түүнчлэн, Оюутолгойн ХөОГ-ний 16 бүлэг, 300 гаруй зүйл, заалтад аль нэгэн компанид бизнесийн давуу тал бий болгож, хууль бусаар орлого олох ямар нэгэн сэжүүр,тоо баримт, мэдээлэл огт агуулагдаагүй. ОТ ХөОГ-ний зүйл, заалт дотор ямар ч компани, түүний дотор шатахуун түлш нийлүүлдэг Петровис компанид “давуу байдал” бий болгох, хууль бус орлого олох ямар нэгэн “мэдээлэл” огтхон ч үгүй юм. Энэ бол дэндүү мэдээжийн гэмээр асуудал. Оюутолгойн ХөОГ-г гарчиглан гүйлгэж харсан хэнд ч гэлээ ойлгомжтой асуудал юм л даа, уг нь. 

Тиймээс  Яллах дүгнэлтэд тэмдэглэсэнчлэн, “С.Баяр нь ....Оюутолгойн ХөОГ-г хэлэлцэх үед албаны чиг үүргийн дагуу олж авсан мэдээллээ албаны эрх ашгийн эсрэг буюу, хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэтгүүлэх зорилгоор” ашигласан гэх дүгнэлт нь эрх зүйн талаасаа үндэс үгүй юм. Эрх зүйн талаас үндэсгүй байхаас гадна, энгийн амьдрал, бизнесийн талаасаа ч учир шалтгаан, утга холбогдол огт үгүй дүгнэлт юм гэж би хэлэх байна.

ЕРӨНХИЙ ХОЁР. “Албан тушаалаа урвуулан ашигласан, Петровис компанид эдийн засгийн давуу байдал бий болгож хууль бус орлого олсон” гэх дүгнэлтийн талаар 

Яллах дүгнэлтэд намайг “албан тушаалаа урвуулан ашигласан, Петровис компанид эдийн засгийн давуу байдал бий болгож хууль бус орлого олсон, тэр хууль бус мөнгөө угаасан” гэж буруутгаж байгаа. Намайг үйлдсэн гэж үзэж байгаа гэмт үйлдлийг нотлох баримтын гол үндэс нь Мишээл Од Аудит (МОА) гэх компанийн шинжээчид гаргасан дүгнэлт юм гэж би ойлгосон.

Тийм ч учраас МОА компанийн шинжээчид гаргасан энэ дүгнэлтийг би тогтож судласан. Өөрөө судлахаас гадна холбогдох мэргэжлийн хүмүүсээр нягтлуулсан. Түүнчлэн МОА компанийн шинжээчдийн ашигласан баримт дотор илт дутагдаж байгаа, тэдний нягтлаж тодруулаагүй орхисон зарим тоо баримтыг би өөр хоорондоо гэрээ байгуулсан ОТ болон Петровис компаниудад хандан албан есоор хүсэлт тавьж авсан. Эдгээр байгууллагаас хүлээн авсан баримтыг шүүх бүрэлдэхүүнд хүлээлгэн өгсөн байгаа

МОА компанийн шинжээчид гаргасан дүгнэлтийн талаар энэ шүүх хурал дээр нухацтай ярьж, энэ дүгнэлтийн үндэстэй, үндэсгүйг тогтоох болов уу гэж би найдаж байна. Би хувьдаа тэр дүгнэлтийг нь шулуухан хэлэхэд “тун хариуцлагагүй дүгнэлт” болсон гэж үзсэн. Аж ахуйн,бизнесийн гэрээ гэдэг бол хэрэндээ нарийн зүйл. Хэдийгээр би хуульч мэргэжилтэй ч, шатахуун түлш нийлүүлэх, худалдан авах гэрээний нарийн ширийнийг нь мэдэхгүй. Тийм учраас энэ талаар олон юм нуршихгүй. Гагцхүү  миний анхаарал гойд татаж, гайхал төрүүлсэн,  энэ дүгнэлтийг “хариуцлагагүй дүгнэлт” гэж үзэх болсон наад захын хэдхэн баримтыг дурдъя.

Баримт нэг. МОА-ын шинжээчид гаргасан дүгнэлтэнд дизелийн түлшийн Улаанбаатар дахь жижиглэнгийн үнийг Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутагт байгаа ОТ орд газрын сайт дээрх үнэтэй шууд харьцуулжээ. Чингэхдээ УБ-аас Чойр хүрэх (240км төмөр замаар), мөн Чойроос ОТ сайт хүртэлх (450 км автомашинаар) хийсэн тээврийн зардлыг тооцолгүй үнийн харьцуулалт хийсэн байх юм. Арай ч дээ гэмээр. Тэр олон мянган тонн түлшийг тэр олон зуун км-ийн цаана байгаа газар хүргэхэд үлэмж зардал гарч таарна. Гэтэл “Мишээл Од Аудит” компанийн шинжээчид гаргасан гэх дүгнэлтэд үүнийг огт тооцоогүй байх юм. “Өндөр мэргэжлийн шинжээчид” гэж АТГ сонгож авсан шинжээчид ийм мэдээжийн, ийм ноцтой алдаа гаргасанд харамсаж байна. 

Баримт хоёр. МОА компанийн шинжээчид “ОТ ХХК нь 2007-2013 онд ПТ компаниас түлш,  шатахууныг худалдан авахдаа... шатахуун ханган нийлүүлэгч бусад компаниудаас харьцангуй өндөр үнээр худалдан авалт хийж байсан байна” хэмээн дүгнэжээ.  (2020.3.5-ны өдрийн прокурорын тогтоол. 4-р тал. Эхний догол мөр). 

Аль нэг компанид түлш нийлүүлэх үнэ нь тээврийн зардлаас гадна тухайн үеийн түлшний импортын үнэ, валютын ханш зэрэг Монголоос үл хамаарах олон хүчин зүйлс нөлөөлдөг. 2013 оноос хурцадсан Орос-Украины харилцаа, Крымийн хойгийн асуудал, ОХУ-ын эсрэг АНУ, Европын Холбооноос авсан хориг арга хэмжээ зэргээс хамаарч ОХУ-аас манайд нийлүүлдэг түлш шатахууны үнэ 2014 оноос хойш огцом унасан байна.

Жишээ нь, Петровис компани ОТ компанид 2009-2013 онд дизель түлш нийлүүлж байх үед импортын үнийн дундаж нь 942 ам.доллар байж. Гэтэл түүний дараагаар буюу 2014-2017 онд Шунхлай, М-Ойл гэх компаниуд ОТ-д дизель түлш нийлүүлж байх үед импортын үнийн дундаж нь 627 ам доллар буюу 300 гаруй ам доллар  буурсан үнээр оруулж ирдэг байж. ОХУ-аас авч байгаа импортын үнийн огцом унасан ийм том зөрүүг “Мишээл Од Аудит” гэх компанийн шинжээчид гаргасан тооцондоо бас л тусгалгүй, “ПТ нь ОТ компанид өндөр үнээр  шатахуун нийлүүлж байсан” гэх дэндүү гэнэн гэмээр дүгнэлт хийсэн байна. 

Баримт гурав. Петровис компани нь бусад компаниудад өгдөг үнээсээ өндөр үнээр бүтээгдэхүүнээ ОТ компанид “шахаж улмаар хууль бус орлого” олж байв уу гэдгийг хэргийн материалд буй баримтаас би нягтлаж үзэв. Гэтэл бодит байдал нь эсрэгээрээ байх юм. (Хэргийн 451-р хавтас, 245-р тал). ОТ-н орд газар дээр туслан гүйцэтгэх ажил гэрээгээр гүйцэтгэж, хөрс хуулах, ил уурхай гаргаж зохион байгуулах, ачаа бараа тээвэрлэн хүргэх зэрэг ажил хийж байсан монголын Хэт, Моннис, Хасу Мегаватт, Мэжор дриллинг, Хаанза, Гео Мандал, CIS Mонголиа, Гаруда Транс зэрэг компаниудад 2009-2013 онд Петровис компаниас нийлүүлж байсан түлшний үнээс ОТ ХХК-д нийлүүлж байсан үнэ нэг тонн тутамд 130 – 170 орчим мянган төгрөгөөр хямд байсан байх юм. 

Тухайн цагт, тухайн компаниуд шатахуун түлш худалдан авч байсан үнэ гэдэг  бол хайгаад олдохгүй нууц мэдээлэл огт биш. Петровис компаниас өөрөөс нь лавлаж тодруулж болно. Эсвэл дээр дурдсан хэдэн компани болон Газрын тосны газар руу албан бичиг явуулаад л, эсвэл хэд утасдаж сураглаад л мэдэж болох энэ баримтыг МОА компанийн шинжээчид авагүй юу, авсан ч тоогоогүй юу, бүү мэд. 

Баримт дөрөв. МОА компанийн шинжээчдийн гаргасан тооцоонд үндэслэсэн Яллах дүгнэлтэд (114-р тал, 3 дахь догол мөр, 8 дахь эгнээ) “Яллагдагч С.Баяр нь… ПТХХК-д 418 тэрбум төгрөгийн орлого олох боломжийг олгож…” гэж тэмдэглэсэн байдаг. Гэтэл 2013 оноос хойш Шунхлай, М-Ойл зэрэг компаниуд үүнээс ч богинохугацаанд, үүнээс ч илүү борлуулалтын орлого олсныг шинжээчид маань анзаараагүй байх юм. Жишээ нь, ПТ компани 7 жилийн хугацаанд 418 тэрбум төгрөгийн шатахуун ОТ-д борлуулсан бол Шунхлай, М-Ойл хоёр 4 жилийн дотор 535 тэрбум төгрөгийн шатахуун ОТ-д борлуулсан байна.  

Гэхдээ борлуулалтын орлогын хэмжээг механик аргаар харьцуулах нь ач холбогдол багатай гэж үздэг аж. Учир нь түлшний импортын үнэ, валютын ханш зэргээс хамаараад ОТ-д шатахуун нийлүүлж ирсэн бүхкомпаниудын борлуулалтын орлого нь хэлбэлздэг аж.Ерөөс энэ компаниудын борлуулалтын орлогын 80 орчим хувь нь бүтээгдэхүүн худалдаж авах өртөг болон татварууддаа явдаг аж. Өртөгөө нөхөөд, бүх татвараа төлөөд ОТ ХХК-тай гэрээгээр тохирсон үнийн томъёоны дагуу 5 хувийн ашиг авах тогтсон жишгээр л ажилладаг юм байна. Энэ жишгийг ОТ компани 2006 оноос тогтоож, тэр нь одоо болтол мөрдөгддөг учраас энэ компанийн шатахуун түлшийг өндөр үнээр авсан, тэр компанийн шатахуун түлшийг бага үнээр авсан гэж хийсвэрээр дүгнэх үндэсгүй аж.  

Баримт тав. Нийслэлийн прокурорын 2019.07.29-ний өдрийн тогтоолд “ПТ болон ОТ компаниуд 2009.09.01-ний өдөр зурсан гэрээг Ерөнхий сайд асан С.Баяр байгуулуулсан...” гэж тэмдэглэсэн байсан. 2020.3.5-ны өдрийн прокурорын шинэ тогтоол болон сая уншиж танилцуулсан Яллах дүгнэлтэд энэ өгүүлбэрийн томъелол арай өөрчлөгдсөн байгаа хэдий ч, дээрхтогтоолд (7-р тал, 8-р догол мөр) “ОТ ХХК-тай байгуулсан гэрээний зүйл, үнийн дүнг их хэмжээгээр нэмэгдүүлж, шинэчлэн байгуулснаас нэгтгэн дүгнэхэд... ОТ болон Петровис компаниудын хооронд байгуулагдсан бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлэх гэрээ, түүний үр дүнд Петровис компанид эдийн засгийн хувьд давуу байдал бий болгосон үйл баримт нотлогдсон” гэжээ. 

Аж ахуйн хоёр нэгжийн хооронд байгуулсан энэ гэрээ тухайн үед Ерөнхий сайд байсан надад уг нь ямар хамаа байх билээ. 2002 оноос хойш ОТ компанид түлж шатахуун нийлүүлсээр ирсэн, жил жилдээ гэрээгээ сунгаад яваа хоёр компанийн дуундуур би орох ямар ч шаардлага, боломж байхгүй. Гэхдээ нэгэнт үүнийг надад хамаатуулах гээд, энэ хоёр компани гэрээ  байгуулахад нь “нөлөөлсөн” гэж үзээд байгаа учраас 2009 оны энэ гэрээг 2008 оны гэрээтэй нь би зориуд харьцуулж үзлээ. (Петровис ХХК-с Өрөг Консалт ХХН-д 2020.4.3-нд ирүүлсэн 01/29 албан тоот, 3-р тал). Тэгтэл юу гарч ирсэн гээч? ПТ, ОТ хоёр компанийн хооронд байгуулсан 2009 оны гэрээ нь 2008 оны гэрээтэй харьцуулвал ПТ компанид “давуу байдал” олох байтугай харин ч төлбөр авах, орлого олох гэрээний нөхцөл нь дордсон байх юм. 

Жишээ нь, нэг тонн шатахуун бүрт бодогддог байсан даатгалын төлбөр 3272 төгрөг гэж 2008 оны гэрээнд заажээ. Гэтэл 2009 оны гэрээнд даатгалын тэр төлбөр нь огт оргүй болсон байна. Өөр нэгэн жишээ. Чойроос ОТ сайтын агуулах хүртэл 450 км-ийн 1 тонн түлшний тээврийн зардал 2008 онд 121500 төгрөг байснаа 2009 онд 99000 төг болтол буурсан байх юм. Бас нэг жишээ. Нэг тонн шатахуун бүрт 2008 онд тооцож байсан “Тогтмол зардал” 100 мянган төгрөг байсан бол 2009 онд 79 мянган төгрөг болж буурсан байна.  

Ингэхээр, Ерөнхий сайд асан С.Баяр миний бие хоёр компанийн хооронд байгуулсан гэрээнд “нөлөөлсөн” гэж үзэж байгаа бол, энэ “нөлөөлөл” нь Петровис компанид “эдийн засгийн давуу байдал” олгосон биш, харин ч эсрэгээрээ тэр байдлыг нь дордуулан хохироож, олох орлогыг нь хороосон болж таарч байна. Үүнийг МОА гэх компанийн шинжээчид харьцуулан судлаж яагаад үзээгүй юм бол? Дараалсан хоёр оны гэрээг нь харьцуулан үзэлгүйгээр аль нэг компанид “эдийн засгийн давуу байдал олгосон” гэж МОА компанийн шинжээчид маань яаж зүрхэлж дүгнэж чадаж байнаа? Ингээд бодохоор, ганцхан жилийн ялгаатай хоёр гэрээг харьцуулж чадаагүй улс ПТ болон ОТ гэх хоёр компанийн хооронд 2007-2013 онд 7 жилийн турш хийсэн түлш шатахуун бизнесийн бодит байдал, болит үнэнийг тогтоож чадах уу гэх эргэлзээ өөрийн эрхгүй төрж байна.

МОА компанийн шинжээчид гаргасан тооцоо, дүгнэлтэнд энэ мэтийн алдаа мадагтай, дутуу дулимаг зүйл цөөнгүй байна. МОА компанийн шинжээчид гаргасан тооцоо, дүгнэлт нь миний буруутай, буруугүйгшийдвэрлэх учиртай Яллах дүгнэлтийн гол нотлох баримт болсон учраас би үүнийг сайн судалсан. Гэтэл тэдний хийсэн дүгнэлт нь ийм хариуцлагүй болсон байна. Хэлэх үг үнэхээр олдохгүй байна. Иймэрхүү л дүгнэлтийг үндэслэж нэгэн цагт Монгол Улсын Ерөнхий сайд байсан С.Баяр намайг “албан тушаалаа урвуулан ашигласан, аль нэг компанид давуу байдал үүсгэсэн, хууль бус орлого олсон, хууль бус тэр орлогоо угаасан” хэмээн өнөөдөр яллаж байна. 

МОА гэх компанийн шинжээчдийг санаатайгаар, атгаг зорилгоор ийм дүгнэлт гаргасан гэж би бодохгүй байна. Арай ч тэгээгүй байлгүй. Гэхдээ л тэдний гаргасан гэх “хариуцлагагүй” иймэрхүү дүгнэлт нь гэмгүй хүнийг гэмтэй болгон харагдуулж, хувь заяа, ирээдүйн амьдралыг нь бүрэн баллаж магадгүй юм байна гэдгийг би яс махандаа тултал ойлголоо. 

Хамгийн ноцтой нь юу гэхээр, шинжээчдийн тооцонд үндэслэн гаргасан Яллах дүгнэлтийн холбогдох хэсэгт, “С.Баяр нь … Петровис трейдинг ХХК-д 418 трбм төгрөгийн орлого олох боломжийг олгож, эдийн засгийн давуу байдал бий болгон Монгол Улсад хүнд хор уршиг учруулсан” гэж заасан байдаг. 

ОТ, Петровис компанийн хооронд байгуулсан гэрээг Ерөнхий сайд байсан надтай нотлох ямар нэгэн баримтгүйгээр холбооод, бүр цаашлаад “Монгол улсад хүнд хор уршиг учруулсан” гэж өнөөдөр намайг яллан буруутгаж байна.Монгол Улсын Ерөнхий сайд байхдаа Монгол улсдаа “хүнд хор уршиг” үнэхээр учруулсан бол тухайн үеийн өндөр албан тушаалын эрх мэдэлтэй дүйх хатуу хариуцлага хүлээхэд би өнөөдөр бэлэн байна. Гэтэл С.Баяр намайг Монгол улсдаа чухам ямар хор уршиг, яаж учруулсан гэж үзэж байгаа нь тодорхой бус. Миний учруулсан гэх тэр хор уршгийн хэлбэр нь юу юм, хэмжээ нь яг хэд гэдэг нь ч тодорхойгүй.

Яллах дүгнэлтийн хавсралтын ард нь байгаа “Эрүүгийн … 0085 хэргийн хохирлын болон гэмт хэрэг үйлдэж олсон орлогын тооцоо” гэх баримтанд С.Баяр гэх нэрийн эсрэг “хүнд хор уршиг” гэсэн хэрнээ “мөнгөн дүнгээр илэрхийлэгдэх боломжгүй” гэж тэмдэглэсэн байдаг. Хэмжиж болдоггүй, мөнгөн дүнгээр илэрхийлэгдэх боломжгүй “хүнд хор уршиг” гэж юу байх юм гэх асуултанд хариу авч чадалгүй өнөөг хүрлээ.

“ОТ ХХК-ийн алдагдал маш өндөр байна” гэж “Мишээл Од Аудит” компанийн шинжээчдийн дүгнэлтэнд бичсэн байсан. Хэрэв тийм бол хохирогч нь ОТ компани юм байна гэж шинжээчид маань үзэж байгаа юм болов уу? Эсвэл Ерөнхий сайд асан миний “нөлөөгөөр байгуулагдсан” гэх 2009 оны гэрээг 2008  оныхтой харьцуулвал хамаагүй дордуулсан нөхцөлөөр шатахуунаа нийлүүлэх болсон ПТ компани хохирогч этгээд болж таарч байна уу? 

Намайг зүйлчлэн яллаж буй 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 263.2-т “уг хэргийн улмаас их хэмжээний хохирол, хүнд хор уршиг учирсан бол...” гэж нөхцөлдүүлэн заасан байна. Чухам хэн, яаж хохирсон болон учирсан хохирлын тодорхой хэлбэр, хэмжээ нь тогтоогдоогүй байхад тодорхой хэмжээний ялтай зүйл ангиар намайг буруутгаж байх юм.

ЕРӨНХИЙ ГУРАВ. “Хууль бус хөрөнгийн эх үүсвэрийг нуун далдлах зорилгоор АНУ руу явсан” гэх дүгнэлтийн талаар

1. АНУ руу явах болсон учир шалтгааныхаа талаар хэдэн үг хэлъе. 2009 оны 10-р сард би Ерөнхий сайдын ажлаас эрүүл мэндийн улмаас чөлөөлөгдсөн. Дараа нь БНСУ-д эрчимт эмчилгээнд хоёр сар гаруй болсон.Тэндээсээ удаан хугацааны эмчилгээ хийлгэхээр АНУ-ын Сиэтл хот руу эхнэр Э.Сувдын хамт явсан. Яагаад Сиэтл гэхээр би тэнд 1993-1996 онд ажиллаж, амьдарч байсан юм. Тэндхийн Ю-Даб гэх госпиталд урьд нь эмчилгээ хийлгэж байсан. Миний өвчний түүх, эмчилгээний карт, эмчилж байсан эмч нар маань тэнд байсан. Надад БНСУ-д тавьсан оношийг судлаж үзээд, Ю-Дабын эмч нар намайг хүлээн авч эмчлэхэд бэлэн гэдгээ илэрхийлсэн. Товчхон хэлэхэд, элэг солиулах мэс засал хийхгүйгээр терапи эмчилгээ хийх боломж байна гэж тэд үзсэн.

Миний охид, миний эхний эхнэр Гэрэлтуяа нар Ю-Даб эмнэлгээр хөөцөлдөж байгаад үүнийг бүтээсэн байдаг.Тэднийхээ ачаар, найз нөхдийнхөө дэмжлэг, туслалцааны ачаар би зөв газар руу, цагаа зөв олж явсан юм билээ. Энэ бүхний ачаар би элгээ солиулаагүй, АНУ-д хийсэн эмчилгээ амжилттай болж би амь гарсан. Үүнийгээ би сайн мэддэг, хувь заяндаа талархаж явдаг

Хувийн эрүүл мэндийнхээ тухай олны өмнө дэлгэж яриад байх нь онцгүй. Гэхдээ намайг “Монгол Улсад хүнд хор уршиг учруулан, түлш шатахуун шахаж олсон хууль бус орлогоо нуун далдлах зорилгоор АНУ явсан” гэж яллаж байгаа тул энэ тухай ярихаас өөр аргагүй байна. Би элэгний архаг эмгэгтэй хүн. Энэ нь сүүлдээ зүрхний үйл ажиллагаанд нөлөөлсөн. Ерөнхий сайдаар ажиллаж байх 2009 оны хавар миний бие гэнэт муудаж, би ойр ойрхон эмнэлэгт хэвтэх, БНСУ руу эмчилгээнд явах шаардлагатай болсон. Энэ талаар тухайн үед хэвлэлээр баахан бичиж байсныг та бүхэн санаж байгаа байх.

Гэтэл миний хувьд заавал хийх естой, Ерөнхий сайд Санжийн Баяр гэх нэртэй шууд холбоотой Атрын III аяныг өрнүүлэх, иргэдийн иж бүрэн бүртгэлийн нүсэр ажлаа эхлүүлэх, Оюу толгойн гэрээ байгуулах зэрэг дуусаагүй ажил олон байсан. Тийм учраас би ажлаа үргэлжлүүлэн хийсэн, хагас жил орчим гүрийсэн, өвчин эмгэгээ тэссэн. Монгол Улсын тухайн үеийн ҮАБЗ, УИХ, ЗГ-ын холбогдох гишүүд миний бодол санаа, миний биеийн байдлын талаар сайн мэдэж байсан.

Монгол Улс бол парламентын Бүгд Найрамдах Улс юм.Ерөнхий сайд гэдэг бол төрд зүтгэж байгаа, улс төрд өөрийгөө сорьж яваа хувь хүний хүрч болох нэгэн дээд оргил. Энэ оргилоос татгалзана, эхэлсэн ажлаа дуусгалгүй явах бол амаргүй. Гэвч Засгийн газрын ажлыг эмнэлгийн орон дээрээс, эсвэл гадаадаас удаан удирдах боломжгүйг би өөрийн биеэр мэдсэн, мэдэрсэн хүн.

Оюутолгойн гэрээг 2009.10.6-нд албан ёсоор үзэглэсний дараа би төр засгийн бусад удирдлагатай зөвлөлдөөд,Ерөнхий сайдын ажлаас чөлөөлөгдөх өргөдлөө өгсөн. Ажлаасаа чөлөөлөгдөөд би БНСУ-д эрчимт эмчилгээнд хүргэгдсэн. Тэндээсээ Ю-Даб эмнэлгийн шийдвэр, зөвшөөрөл гарсны дараа АНУ-ын Сиэтл хот руу явсан.АНУ явах болсон бодит учир шалтгааны хувьд ийм юм.Тэрнээс Яллах дүгнэлтэд бичсэнчлэн, миний бие “олсон хууль бус орлогоо нуун далдлах гэж, мөнгө угаах гэж найз Ч.Даваанямтай бүлэглэн” АНУ яваагүй.

Үүнтэй холбогдуулан, миний хажууд сууж байгаа Чойндонгийн Давааням гэх хүн хэн юм бэ, энэ хүнтэй би ямар холбоотой талаар товч өгүүлъе. Би боддог юм.Хэрэв Давааням гэдэг хүн Ерөнхий сайд байсан С.Баяр гэх хүний дотны найз байгаагүй бол түүний насаараа эрхэлж ирсэн нефть импортын ажил, тэндээс олсон ашгаараа АНУ-д эхлүүлсэн үл хөдлөх хөрөнгийн бизнес олны анхаарал татаж, эцэстээ эрүүгийн хэргийн хэмжээнд хүрэх байсан уу? Үгүй. Улстөрч С.Баяр надтай тэр ойр дотно учраас л намайг дагасан улс төрийн “бохир шавар” Ч.Даваанямыг маань ч тойрсонгүй. Одоо тэрээр надтай хамт шүүгдэгчийн сандалд хамт сууж байна. Хий хоосон улстөржилтийн харгай унаган залуугаасаа үерхсэн хоёр найз дээр яаж тусдагийг бид одоо амсаж явна. Гэхдээ яах вэ… Улстөржилтийн тухай би үгийнхээ төгсгөлд хэдэн үг хэлнээ. Тийм учраас энэ сэдвийг түр орхие.   

Давааням бид хоёр бага залуугаасаа үерхсэн анд найзууд. Би Даваанямын, Давааням манай  хүүхдүүдийг багаас нь мэднэ. Миний эхний эхнэр Гэрэлтуяа ч гэсэн Даваанямтай, түүний гэр бүлтэй нь ойр дотно харилцаатай. 2000-2005 онд Гэрэлтуяа Петровис ХХК-д гадаад харилцаа эрхэлсэн дэд захирлаар ажиллаж байсан.

Миний охин Нандинтай ямар учраас хамтран бизнес хийх болсон тухайгаа Давааням өөрөө ярих биз.Товчхон дурдахад, Нандин бол банкны хөрөнгө оруулалтын мэргэжилтэй. Тухайн үед АНУ-ын Нью Йорк хотод ажиллаж байсан. Даваанямын санаачилсан энэ бизнесийн менежментийг нь хариуцаад, ашгийн 15 хувийг авахаар тохирсон гэж надад хэлсэн. Давааням, Нандинтай хамтран хийж байсан энэ бизнест нь манай дунд охин Бадамханд ч оролцон тусалж байсан. Гадаад хэд хэдэн хэлтэй учраас Даваанямын гадаадын банкны данс, тооцоо төлбөрийн асуудалд орчуулагч, хэлмэрчээр тусалж байсан гэсэн.

Давааням, Нандин хоёр АНУ-д хийх бизнесээ миний хамаарал, оролцоогүй эхэлсэн. Тэр үед Нандин АНУ-ын иргэнтэй сууж, өөрөө ч тус улсын иргэн болсон байсан.2004 оны үед шиг санаж байна, намайг ОХУ-д элчин сайдаар сууж байхад Давааням, Нандин хоёр хамтраад бизнес эрхлэх тухай ярьж байсан. Гэхдээ энэ тухайгаа тэр хоёр надтай гэхээсээ Нандингийн ээж Гэрэлтуяатай ярилцаж, зөвлөлдөж байсан юм билээ. Миний хувьд гэвэл, би тэр үед эхнэр Гэрэлтуяагаас салаад арваад жил болсон байсан. Гэхдээ миний охины мэдлэг чадварыг нь үнэлээд олон сая долларын бизнес АНУ-д хамтран хийх санал охинд минь тавьсан гэж дуулаад би баярласан, охиноороо бахархсан. Давааням найздаа одоо ч талархаж явдаг. Аав хүний хувьд бахархах, талархах ийм сэтгэл төрөх нь ойлгомжтой.

Давааням, Нандин хоёр АНУ-ын Нью Йорк, Сиэтл хотуудад нийтдээ 9 үл хөдлөх хөрөнгө авсан байна. Худалдаж авсан эдгээр 9 байрны эхний 5 нь засч тохижуулан түрээслэж байх тэр үед ОТ ХөОГ зурагдах бүү хэл, би Ерөнхий сайд болоогүй, ОХУ-аас буцаж ирээд намын сонгуульт ажил хийж байв. Намайг 2010 онд АНУ-д эмчилгээнд очих үед Давааням, Нандин нарын бизнес 5 дахь жилдээ үргэлжилж байсан. Яллах дүгнэлтгээс үзвэл, Давааням, Нандин нарын 2010 оноос өмнө авсан эхний 5 байрыг надтай холболгүй, харин 2010 оноос хойш авсан 4 байшинг надтай холбож, “мөнгө угаах гэмт хэрэг зохион байгуулсан” гэжээ.

“Мөнгө угаах” гэх гэмт хэргийг Эрүүгийн хуулинд нэмж,2009 оны 12-р дугаар сарын 24-ний өдрөөс дагаж мөрдөх болсон. Тиймээс Прокурорын тогтооолд дурдсанчлан, эрх зүйн байдлыг маань дордуулахгүй байх үүднээс “…С.Баяр, Ч.Давааням нарын АНУ-д 2009 оны 12-р дугаар сарын 24-ний өдрөөс өмнө 5 удаагийн үйлдлээр худалдан авсан 5 ширхэг үл хөдлөх хөрөнгө нь дээрх хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөс өмнө хийгдсэн худалдан авалт байхтул тэдгээр үл хөдлөх хөрөнгийг 2011 оноос хойш захиран зарцуулснаас олсон орлогыг гэмт хэргийн улмаас олсон орлого гэж үзэх үндэслэлгүй байна”гэжээ. 

Прокурорын дээрх шийдвэрийг би хүндэтгэж хүлээн авсан. Гэвч Яллах дүгнэлтийн дээрх заалтыг эрх зүйн талаас нь ойлгож хүлээн авч болох боловч, амьдралын болон бизнесийн үйл ажиллагааны утга авцалдаа илэрхий алдагдаж байгааг би энд зориуд хэлэх естой.

Амьдралын энгийн логикоор бол, холбогдолтой гэвэл Давааням, Нандин нарын АНУ-д худалдан авсан бүх байрыг бүгдийг нь надтай холбоод, холболдолгүй гаж үзвэл бүгдийг нь холбохгүй баймаар юм. Тэрнээс надтай надгүй явж байсан бизнесийг С.Баяр гэх нэртэй заавал холбох гээд, тэгэх тусмаа энэ бизнесийн дунд үеэс нь холбох гээд байгааг ойлгоход бэрх юм. Яллах дүгнэлт болон Прокурорын 101 тоот тогтоолд тусгагдсан прокурорын байр суурь ч хоёрдмол, салаа утгатай байгаа нь үүний учрыг ухаж ойлгоход бүр хүндрэлтэй болгож байна.

Тухайлвал, 2020.03.05-ны өдрийн Прокурорын 101 тоот тогтоолд (9-р тал, 6 дахь догол мөр) “…С.Баяр, Ч.Давааням нарын АНУ-д 2009 оны 12-р дугаар сарын 24-ний өдрөөс өмнө 5 удаагийн үйлдлээр худалдан авсан 5 ширхэг үл хөдлөх хөрөнгө нь дээрх хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөс өмнө хийгдсэн худалдан авалт байх тул…” гэж заасан байна. 

Үүнээс үзвэл, 1-рт, АНУ-д авсан эхний 5 байрыг С.Баяр, Ч.Давааням нар хамт худалдаж авсан гэж шууд нэр заажээ. 2-рт, “5 удаагийн үйлдлээр худалдан авсан 5 ширхэг үл хөдлөх хөрөнгө” гэж томъеолсноос нь үзвэл дээрх 5 байрыг ч гэлээ “гэмт хэргийн улмаас олсон хөрөнгө, мөнгөн орлогооор” авсан гэж ойлгогдохоор байна.  Өөрөөр хэлвэл, “мөнгө угаах үйлдэл” 2007 оноос эхэлсэн, гагцхүү яллагдагч С.Баярын эрх зүйн байдлыг дээрдүүлэх үүднээс л 2010 оноос өмнөх энэ үйлдлийг хэрэгсэхгүй болгосон гэж ойлгогдож байна. 

Хэрэв тийм бол, миний бие Ерөнхий сайд болохоосоо өмнө чухам ямар “эрх мэдэл албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан” болж таарч байна вэ? Нөгөтэйгүүр, хэрэв “мөнгө угаах үйлдэл” АНУ-д бүр эхнээсээ, 2007 оноос эхэлсэн гэж үзэж байгаа бол, Оюутолгойн гэрээ байгуулагдахас өмнө миний бие чухам ямар аргаар “гэрээ байгуулахад олж авсан мэдээлэл… хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэтгүүлэх сонирхлоор” гэмт хэрэгүйлддсэн болж таарах вэ? Товчхон хэлвэл, аваагүй албан тушаалын байдлаа би чухам яаж “урвуулан ашигласан” юм бэ? Мөн 2007 онд ор сураггүй байсан Оюутолгойн ХөОГ-ний ямар мэдээллийг “хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэтгүүлэх сонирхлоор” би яаж ашигласан болж байна вэ?

Гэтэл цаашаа бүр сонин. 2020.03.05-ны өдрийн Прокурорын 101 тоот тогтоолд (9-р тал, 4-р догол мөр), “…С.Баяр, Ч.Давааням нарын үйлдэлд бизнес хийж, ашиг олох бус, ОТ компаниас  “Шатах, тослох материал нийлүүлэх тухай” гэрээний дагуу олсон орлого, ашгийг үл хөдлөх хөрөнгө болгон хувиргах, уг хөрөнгийг ашиг үл харгалзан борлуулж, мөнгөн хөрөнгийн эх үүсвэр бий болгосныг хууль бусаар олсон орлого, түүний бодит шинж чанар, байршлыг нуун далдалсан гэмт хэргийн шинжийг агуулсан идэвхтэй үйлдэл гэж дүгнэх хууль зүйн үндэслэлтэй байна” хэмээн заажээ.

Прокурорын байр суурь үүн дээр илт зөрчилдөж байна.Тогтоолын энэ заалтаас үзвэл, “мөнгө угаах үйлдэл” нь Петровис, ОТ хоёр компани  “Шатах, тослох материал нийлүүлэх тухай” гэрээг 2009.09.01-нд байгуулснаас хойш эхэлсэн гэж прокурор үзсэн нь тодорхой. Хэрэв тийм бол, шатахууны энэ гэрээ байгуулагдахаас өмнө Давааням, Нандин нарын АНУ-д авсан эхний 5 байрны хөрөнгийн эх үүсвэр нь “гэмт хэргийн улмаас олсон хөрөнгө, мөнгө, орлого” биш болж байх шиг. Харин 2010 оноос хойш  “С.Баяр миний бие Ч.Даваанямтай бүлэглэн” АНУ-д авсан 4 байрны хөрөнгийн эх үүсвэр ньПТ, ОТ хоёр компани  2009.09.01-нд байгуулсан “Шатах, тослох материал нийлүүлэх тухай” ВРА 0027 дугаартай гэрээ юм гэж прокурор үзсэн байна.  

Энэ гэрээ надад хамаагүй, түүнийг байгуулахад миний оролцоо байгаагүй талаар би түрүүн ярьсан. Гэхдээ Давааням бид хоёрыг холбон, “бүлэглэж хууль бус орлого олсон, мөнгө угаахаар АНУ явсан” хэмээн Прокурор үзсэн учраас би мөнгөний эх үүсвэр, хөрөнгө оруулалтын хэмжээ талаас нь зориуд судлаж тодрууллаа. Дээрх гэрээний дагуу ПТ компаниийн хувь нийлүүлэгч Ч.Даваанямын олсон орлого нь АНУ-д шинээр 4 үл хөдлөх хөрөнгө авах байтугай, 2010 оноос хойш түүний авсан байрны үнэтэй нь харьцуулвал (1,2 -3,8 сая доллар) нэг байрны дээврийн үнэнд ч хүрэхгүй байх жишээтэй. Үүнийг би хэдхэн үгээр дэлгэрүүлж тайлбарлая.

Нэгд, Петровис компани нь 2007-2013 оны хоорондох 7 жилийн хугацаанд ОТ компанид нийт нийлүүлсэн түлшний борлуулалтын орлого нь 418 тэрбум төгрөг болсон гэж Яллах дүгнэлтэд бичсэн. МОА компанийн шинжээчдийн дүгнэлтэд ПТ компанийн татварын өмнөх ашиг нь 5 хувь байсан гэж тэмдэглэсэн байдаг. Үүнээс үзвэл ПТ компани нь 2007-2013 оны хоорондох 7 жилийн хугацаанд нийт 21 тэрбум төгрөгийн татварын өмнөх ашигтай ажилласан болж байна. Үүнээс 25 хувийн татварыг хасаад 15,7 тэрбум буюу, нэг жилд дунджаар 2,2 тэрбум төгрөгийн татварын дараахь ашигтай ажилласан юм байна. Олсон ашгийнхаа хагасыг нь ПТ компани нь хөрөнгө оруулалтад зарцуулдаг гэсэн.

Хоёрт, Ч.Давааням нь Петровис компанийн 33 хувийг эзэмшдэг. Тэрээр тус компанийн нэг жилд олох 1тэрбум гаруй төгрөгийн цэвэр ашгаас өөрт ногдох 300 орчим сая төгрөг авч байсан гэсэн. 2010-2013 онд долларын ханш 1200-1600 төгрөг байсныг дунджаар нь бодвол Давааням жилдээ 200 мянга орчим ам.доллартай тэнцэх ногдол ашиг авдаг байж. 200 мянган ам.доллар бол их мөнгө мөн. Гэхдээ Даваанямын АНУ-д эрхэлж байсан 10 гаруй ам. доллар оруулсан гэх үл хөдлөх хөрөнгийн бизнест бол энэ мөнгө хүрэлцэхгүй.

Ч.Давааням хэдийгээр миний найз ч гэлээ, түүний болон түүний хувь эзэмшдэг компанийн ашиг орлогыг нь олны өмнө дэлгэж яриад, энэ мөнгө их үү, бага уу гээд зогсож байх маань уг нь зохимжгүй. Гэвч Яллах дүгнэлтэд “С.Баяр нь эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж… давуу байдлаас үүссэн хөрөнгийн эх үүсвэрийг нуун далдлах зорилгоор АНУ руу явж, Ч.Даваанямтай бүлэглэн … мөнгө угаасан гэмт хэргийг зохион байгуулсан” гэж тэмдэглэсэн байгаа учраас би Ч.Даваанямын орлогын тухай энд дурдахаас өөр аргагүй байна.

Яллах дүгнэлтэд заасанчлан, “С.Баяр нь… Ч.Даваанямтай бүлэглэн… АНУ-ын Сиэтл, Нью Йорк хотуудад 2010-2014 оны хооронд 4 үл хөдлөх хөрөнгийг нийт 11,6 сая ам.доллараар худалдан авч” гэсний хөрөнгийн эх үүсвэр нь тэгвэл юу юм бол оо? ПТ компанийн хувь эзэмшигч Ч.Даваанямд ногдох 200 мянга орчим ам.долларын ашгаар нь ийм олон байр байшин худалдаж авах боломжгүй. Харин Давааням, Нандин нарын хэлсэнчлэн, 2007-2010 онд авсан 5 үл хөдлөх хөрөнгөө борлуулахыг нь борлуулаад, түрээслэхийг нь түрээслээд, эндээс олсон орлогодээрээ энэ ашгаа нэмбэл энэ олон байр байшин худалдаж авах боломж гарч ирэх биз. “Надтай, надгүй явж ирсэн бизнес” гэж миний хэлээд байгаагийн учир нь энэ л дээ.

Давааням, Нандин нарын хамтран эрхэлж ирсэн энэ бизнест миний оролцоо яг юу байсан гэж прокурор үзэж байгаа нь тодорхойгүй. “Нуун далдлах зорилгоор” АНУ руу авч явсан гэх “хууль бус хөрөнгө”-ийн хэмжээ, эх үүсвэр нь нотлогдоогүй. Хууль бус хөрөнгийн хэмжээ нь тодорхойгүй. “Хууль бус” тэр хөрөнгөө би Давааням, Нандин нарын хамтран эрхэлж ирсэн энэ бизнест хэдийд, ямар аргаар оруулсан нь тогтоогдоогүй ийм л хэрэгт би өнөөдөр яллагдаж байна.    

Дахин хэлъе. Петровис компани ОТ компанитай 2009.09.01-нд байгуулсан гэрээний нөхцөл нь 2008 оныхоос дээрдсэн биш, харин ч дордсон байхад Петровис ХХК-д “давуу байдал бий болгосон” хэмээн намайг хилс буруутгаж, улмаар “давуу байдлаас үүссэн хөрөнгийн эх үүсвэрийг нуун далдлах зорилгоор АНУ руу явж Ч.Даваанямтай бүлэглэсэн” гэж үзэх үндэс огт үгүй юм.

“Эдийн засгийн давуу байдал” бий болоогүй байхад “энэ байдлаас үүсэн хөрөнгийн эх үүсвэр” гэж байхгүй. Хууль бус мөнгөний эс үүсвэр үгүй бол “мөнгө угаах” гэмт хэрэг үйлдэх боломжгүй. Иймээс намайг буруутган яллаж буй энэ үндэслэл үгүй болж буйг  шүүх бүрэлдэхүүн анхааралдаа авна байх хэмээн найдаж байна. 

ЕРӨНХИЙ ДӨРӨВ. “Мөнгө угаах гэмт хэрэг зохион байгуулсан” гэх дүгнэлтийн талаар

Яллах дүгнэлтэд (ЯД-ийн 114-р тал, 4-р догол мөр)“ С.Баяр нь... үл хөдлөх хөрөнгө борлуулсны орлогыг өөрийн болон эхнэр Э.Сувдын дансаар 2011-2017 он хүртэлх хугацаанд 3.569.148  ам.доллар хүлээн авч, мөнгө угаах гэмт хэргийг зохион байгуулсан...” гэж тэмдэглэсэн байна.  Миний болон эхнэр Сувдын тус тусын болон хамтарсан дансаар энэхугацаанд нийтдээ 3,5 сая гаруй долларын гүйлгээ хийгдсэн байгаа нь үнэн.

Гэхдээ олон жилийн турш хийгдсэн энэ олон гүйлгээг “мөнгө угаах гэмт хэрэг” гэж чухам ямар үндэслэлээр үзсэн нь тодорхойгүй юм. Мөрдөн байцаалтын үед надаас энэ талаар тодруулж асуугаагүй. Харин АТГ-аас албан ёсны хүсэлт тавьж, АНУ-ын Хууль зүйн яамны Эрүүгийн хэлтсээс ирүүлсэн олон хвтас материал нь надаас асуух ёстой асуултын тодорхой хариуг дотроо агуулжээ. Миний болон эхнэр Э.Сувдын дансаар 2011-2017 он хүртэлх хугацаанд хийгдсэн 3.569.148  ам.долларын гүйлгээний утга, мөнгөний эх үүсвэр, хэзээ юунд зарцуулж, ямар төлбөрийг хэнд хийж байсан гэдэг нь он оноороо, сар өдрөөрөө тодорхой харагдаж байна.

Харамсалтай нь, мөрдөгч прокурорууд АНУ-ын Хууль зүйн яамны Эрүүгийн хэлтсээс ирүүлсэн эдгээр материалыг зохих ёсоор нягтлан судлаад, бодит үнэлэлт дүгнэлт хийгээгүй байна. Харамсалтай нь, АТГ-ын мөрдөгч, прокурор нар миний болон эхнэр Сувдын тус тусын болон хамтарсан дансаар орсон мөнгө дээр илүү анхаараад, тэр мөнгийг цаашаа ямар зориулалтаар, аль байгууллагын ямар данс руу шилжүүлэн, ямар төлбөр тооцоо хийж байсныг тогтоож баримтжуулах ажлыг орхигдуулсан байна. Хэрэв үзлэг шалгалтыг шаардлагын хэмжээнд хийсэн бол эдгээр гүйлгээний зориулалт, учир шалтгаан, мөнгө орж гарч байсан эх үүсвэрүүдийг АНУ-ын хууль хяналтын байгууллаг баримтжуулсан байгаа учраас “мөнгө угаах гэмт хэрэг үйлдсэн” гэж үзэх үндэсгүй нь илүү тодорхой болох байсан юм.

Би эхнэр Сувдын хамт 2010-2015 онд АНУ-ын Сиэтл хотод түр хугацаагаар оршин сууж, эмчилгээ хийлгэж байсан. Бид жуулчны буюу 6 сарын визтэй зорчдог байсан учраас АНУ-д байнга оршин суух боломжгүй. 3-4 сар байж байгаад буцаж гарна. Эмчилгээний шаардлагатай бол тэр жилдээ дахин орж шаардлагатай хугацаанд тэнд байна. Сиэтлд байх хугацаандаа Давааням, Нандин хоёрын худалдаж авсан, миний эмчлүүлдэг эмнэлэгтэй ойрхон нэг байранд нь бид суудаг байсан. Тэр байрныхаа ус, цахилгаан гэх мэт урсгал зардлыг нь төлөөд сууна. Хэрэв иймэрхүү байрыг бид өөрсдөө түрээслэсэн бол жилдээ 30-40 мянганам.доллар төлөх учраас бидэнд хэмнэлттэй байсан. 

Миний эхнэр Сувд бид хоёр Давааням, Нандин нарын бизнесээс нь цалин, ашиг орлого авч байгаагүй. Харин үнэгүй байранд суусныхаа хариуд нь Давааням, Нандин нарын түрээслэх, борлуулах зорилгоор худалдан авсан 3-4 байранд хийгдэх шаардлагатай засвар тохижилт болон түрээс, төлбөртэй холбоотой асуудлыг нь хариуцах үүрэг хүлээдэг байсан. Давааням, Нандин нар үл хөдлөх хөрөнгө авахдаа банкны барьцаанд тавигдсан, засвар тохижилтийн ажил нь дутуу хийгдсэн байр байшин авч засч янзлуулаад борлуулж, түрээслэдэг байсан.  Засвар тохижилтонд шаардагдах зардлыг Давааням, Нандин нараас дансаар бидэнд шилжүүлж, бид тухай бүрт нь төлбөр тооцоо хийж явсан.

Энд нэг зүйлийг тодруулах естой. АНУ-д худалдаж авсан үл хөдлөх хөрөнгийг засварлан тохижуулах, түрээслэх, борлуулах эрхийг зөвхөн тухайн байрны албан ёсны эзэмшигч нь эдэлдэг. Тийм ч учраас АНУ-ын Сиэтл хотод тухайн тухайн үед сууж байсан миний охид болон миний эхнэр өөрийн нэр дээр өмчлөгчийн гэрчилгээ албан есоор авдаг байсан. Тэр үндсэн дээр байр, байшингийн өргөтгөл, засвар тохижилт хийх, татварын мөнгө төлөх, түрээслэх байранд тавилга худалдан авах гэх мэтийн гэрээ хэлцэлийг холбогдох компаниудтай хийж, ажил гүйцэтгүүлдэг байсан.

Эхнэр Сувд бид хоёрын тус тусын болон хамтарсан дансаар 2010-2015 онд орж, гарсан 3,569 сая долларын 3,087 сая доллар нь Давааням, Нандин нарын хамтарч хийж байсан үл хөдлөх хөрөнгийн бизнесийн төлбөр тооцоотой холбоотой. Тухайлбал, энэ мөнгөнөөс үл хөдлөх хөрөнгийн борлуулалт болон түрээсийн орлого2,594 сая доллар, байрны засвар тохижилттой холбоотой зардал 317 мянган доллар, үл хөдлөх хөрөнгийн татвар болон урсгал зардалтай холбоотой нь 176 мянган доллар орж, гарсан байна. Бусад гүйлгээ нь Давааням, Нандин нарын үл хөдлөх хөрөнгийн бизнестэй холбоогүй. Энэ бол бидний хувийн зардал байсан. Миний эмчилгээ, манай гэр бүлийн амьжиргааны зардал болон Давааням бид хэдийн хувийн хэрэглээтэй холбоотой. Жишээ нь, Даваанямын Сиэтлд худалдаж аваад Монгол руу ачуулсан хоёр машины үнэ 180 мянган доллар миний болон эхнэр Сувдын хамтарсан данс руу ороод, машин зардаг компанийн данс руу шилжүүлж байсан. Нийлбэр дүнгээр 300 орчим мянган доллар нь Монголд байсан манай гэр бүлийн хуримтлал, бизнесийн орлого, эмчилгээний хандивт авсан мөнгийг миний ээж болон ах дүү нараас болон Давааням, Шагдардулам нар Монголоос бидэнд шилжүүлж байсан. 

Миний болон эхнэр Сувдын тус тусын болон хамтарсан дансаар хийгдсэн гүйлгээний утга, зориулалт, задаргааг нь харвал С.Баяр намайг болон Ч.Даваанямыг “мөнгө угаах” гэмт хэрэг хийсэн гэж үзэх үндэс огт үгүй юм. Яагаад гэвэл, АНУ-д банкны данс, гүйлгээний тухай нарийн хууль журамтай. Ялангуяа 2001.09.11-ний халдлагаас хойш хяналт шалгалт нь бүр ч хатуу шалгууртай болсон юм билээ. 10 мянган доллараас илүү дүнтэй банкны гүйлгээ бүрийг мөнгөний эх үүсвэр, гүйлгээний зориулалт талаас нь нарийн шалгаж нягтладаг. Бакны данс эзэмшигчээс албан ёсны тайлбар заавал авна.

Гаргасан тэр тайлбарыг АНУ дотроо болон холбогдох гадны банкнаас заавал нягталж хянадаг, шалгаж баталгаажуулдаг. Тэгж шалгаж хянаснаараа АНУ-ын иргэд, ялангуяа бид мэтийн АНУ-д түр оршин сууж буй гадныхан хууль бус арилжаа наймаа хийх, эргэлзээтэй эх үүсвэрээс мөнгө авах, мөнгө угаах зэрэг гэмт хэрэг хийхээс урьдчилан сэргийлдэг хууль, журамтай улс юм билээ.

Бид АНУ-д очоод эхэндээ өөрийнхөө хувийн хэрэглээний данс, Давааням, Нандин нарын бизнесийн тооцооны данс гэж тусдаа байлгаж байсан. Гэтэл аль нэг дансны гүйлгээг, ялангуяа бизнесийн тооцооны дансыг олон хоног зогсоосон нөхцөлд, цаг нь тулсан төлбөр тооцоо хийх үүднээс гүйлгээ нь хаагдаагүй бусад дансаа ашиглах явдал үе үе гардаг байсан тул хэд хэдэн данстай байх шаардлагатай болсон. Тийм учраас “хувь, хувьсгалын” мөнгөн гүйлгээнүүд эхнээсээ л холилдож байсан. Гэхдээ хийсэн төлбөр, мөнгө орж ирсэн эх үүсвэрүүд нь тухайн банк, үл хөдлөх хөрөнгийн дилер, хуулийн фирм, засвар тохижилтийн компани, гэрийн эдлэл, тавилгын дэлгүүр зэргээс албан ёсны эх, хуулгаараа ирдэг, үлддэг учраас дараа нь тооцоог гаргахад хүндрэл бэрхшээл гарах нь харьцангуй бага байсан.

5-10 жилийн өмнө Сиэтл сууж байхдаа бидний хийж байсан тэр олон дансны гүйлгээ, хийсэн төлбөр тооцоо, худалдан авалтын талаар одоо нэг бүрчлэн эргэн санахад амаргүй байлаа. АНУ-ын Хууль зүйн яамны Эрүүгийн хэлтсээс дэлгэрэнгүй баримт ирүүлээгүй бол үүнийг хийхэд бүр ч хэцүү байх байсан биз. Гэхдээ АНУ-ын Хууль зүйн яамны Эрүүгийн хэлтсээс ирүүлсэн материалд дутуу орхигдсон зүйл бас байна. Жишээ нь, С.Баяр миний болон эхнэр Э.Сувдын банкны дансны зарим гүйлгээний баримт байхгүй, бидний байнга харилцаж байсан үл хөдлөх хөрөнгийн дилер, хуулийн фирм, засвар тохижилтийн компани зэрэгтэй хийж байсан төлбөр тооцоо, банкны гүйлгээний нилээд баримт дутуу ирүүлсэн харагдаж байна. Мөн Сиэтл хотод байрны түрээстэй холбоотой хийгдэж байсан гэрээнүүд, татвар, төлбөр тооцооны баримт болон банкны гүйлгээний зарим материал дутуу байна.

Хэдий тийм боловч, АНУ-ын Хууль зүйн яамны Эрүүгийн хэлтсээс ирүүлсэн материал нь эрх зүйн талаасаа чухал ач холбогдолтой юм. АНУ-ын хууль хяналтын байгууллагаас ирүүлсэн эдгээр албан баримт нь С.Баяр миний бие болон Ч.Даваням нь тус улсын нутаг дэвсгэр дээр “мөнгө угаах” болон өөр ямар нэгэн гэмт хэрэг үйлдээгүй гэдгийн эрх зүйн гол нотолгоо нь юм. Хэрэв бид АНУ-ын нутаг дэвсгэр дээр хууль бус ямар нэгэн үйлдэл хийсэн бол манай хууль хяналтын байгууллага АНУ-ын талд хандсан ч, хандаагүй ч эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгах ажиллагаа эхлүүлэх байсан биз. АНУ-ын хууль нь тийм юм. Энэ хуулийнхаа дагуу АНУ-ын Хууль зүйн яамны Эрүүгийн хэлтэс гэмт хэрэг үйлдсэн байж болзошгүй гэж үзсэн өөрийн болон гадаадын иргэнийг, өөрийн болон гадаадын нутгаас ч хамаагүй олж ирээд, холбогдох байгууллагаар мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгээд, улмаар АНУ-ын аль нэгэн шүүхэд хүргүүлж асуудлыг нь эцэслэн шийддэг практиктай. 

Үүгээр би өгөх мэдүүлгээ өндөрлөж байна. Би аль болох товч ярихыг хичээсэн боловч уг асуудал маань олон жил сунжирч үргэлжилсэн, олон хүн, олон үйл явдал хамарсан учраас тийм ч товч мэдүүлэг болж бас чадсангүйд хүлцэл өчъе.

Ерөнхий сайд асан С.Баяр намайг анхандаа Оюутолгойн ХөОГ байгуулахдаа хөрөнгө оруулагч гадаадын талд давуу байдал үүсгэсэн, “зохион байгуулалттай гэмт бүлэг” байгуулан онц ноцтой гэмт хэрэг үйлдсэн хэмээн яллаж байв. Прокурорын энэ тогтоол хүчингүй болсон. Намайг одоо гадаадын хөрөнгө оруулагчид биш, дотоодын аж ахуйн нэгж болох Петровис компанид “давуу байдал олгосон” гэж буруутгаж байгаа. Тэр сэжиг таамаг, хардлага буруутгал нь эрх зүйн талаасаа ч, энгийн амьдралын талаасаа ч ор үндэс үгүй юм гэдгийг би тайлбарлан ойлгуулахыг сая хичээлээ.

Надад одоо оноож буй ялын зүйл анги арай хөнгөрсөн хэдий ч, миний бие аанай л нөгөө Оюутолгой төсөлтэй холбоотой чигээрээ, хэн нэгэн этгээдэд “давуу байдал олгосон” гэх хэрэгт хардагдсан хэвээр л явна. Намайг заавал Оюутолгой төсөлтэй холбох, чингэхдээ заавал “буруу гараар, бусармаг аргаар” холбоотой гэж нотлох гээд байгаа нь манай Монголын өнөөгийн бохир улс төртэй шууд холбоотой.

С.Баярын гэх энэ “хэрэг” эхнээсээ л улстөржилтөөр эхэлсэн. Бага залуугийн хоёр найзын амьдралд энэ”улстөржилт” яаж нөлөөлснийг би түрүүн цухасхан дурдсан. Одоо төр засгийн бодлого, улс төрийн сонгууль, өрсөлдөгч намуудын хооронд явдаг тэмцлээс улбаатайгаар энэ асуудал яаж улстөржсөн талаар хэдэн үг хэлъе. 2016 оны сонгуулийн өмнө УИХ-ын гишүүн нэгэн бүсгүй “С.Баярын АНУ-д худалдан авсан 7 хаус бол Оюутолгойн гэрээ байгуулахдаа түүний авсан хахуультай холбоотой” гэж мэдэгдэл хийж, хэвлэлийн бага хурал зохион байгуулснаас энэ хэрэг эхтэй. АНУ-ын үл хөдлөх хөрөнгийн олон нийтэд ил байдаг бүртгэлд миний охид, миний эхнэрийн нэр дээр бүртгэгдсэн үл хөдлөх хөрөнгийг “нууц юм” илрүүлсэн мэт шуугиулж “сенсаац” дэгдээж байсныг та нөхөд санаж байгаа биз. 

Би тухайн үед нь АТГ-т хандаж өөрийгөө шалгуулах хүсэлт гаргасан. Шалгуулсан. Нийслэлийн Прокурорын газраас надад сүүлд нь “эрүүгийн хэрэг үүсгэх үндэслэл алга” гэх хариу өгсөн. 2017 оны хавар  Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үеэр “С.Баяр нь Оюутолгойн ХөОГ-г байгуулахдаа зүгээр нэг хахууль авсан юм биш. Хэд хэдэн албан тушаалтан гэмт бүлэг болж зохион байгуулагдаад, магадгүй С.Баярын Засгийн газар тэр чигээрээ асар их хэмжээний авлига авсан байж болзошгүй” гэх хар пиар дэгдээсэн.  Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дараа надад болон манай Засгийн газрын зарим гишүүдэд эрүүгийн хэрэг үүсгэсэн. Түүнээс хойш намайг бараг 3 жил мөрдөн шалгаж байна. Одоо УИХ-ын сонгуулийн дараахан шүүх хурал маань болж байна.   

Оюутолгой төсөл Ерөнхий сайд асан С.Баяр надтай холбоотой нь үнэн. Бүр салшгүй холбоотой. Энэ том мега-төсөл Монголын улс төр, эдийн засаг, нийгмийн амьдрал, гадаад харилцаа, үндэсний аюулгүй байдалд эерэг ямар нөлөө үзүүлсэн гээд ярьвал зөндөө юм ярьж болно.Гэхдээ тэгэх цаг надад алга. Ийм сэдвээр ярьдаг газар нь ч шүүхийн танхим биш юм.

Миний, бидний Засгийн газрын нэртэй салшгүй холбоотой Оюутолгой төслийг өнөөдөр элдвээр шүүмжилж гоочилдог. Шүүмжлэх зүйл ч энэ төсөлд бий. Ялангуяа Монгол улсад тээг саад болсоор ирсэн “хөрөнгө оруулагчийн хувьцааны 34 хувь” нь. “Ашигт малтмалын тухай хууль”, УИХ-ын 2009 оны 57-р тогтоолд заасан учраас манай Засгийн газар ОТ ХөОГ хийхдээ тэр 34 хувийг гэрээнд тусгахаас өөр арга байгаагүй. Энэ “34 хувь” байгаагүй, бид татвар АМНАТ-аа аваад сууж байсан бол бид хөрөнгө оруулагч талтайгаа өгөө авааны талаар байнгын маргаангүй, ямар нэгэн сэжиг ажиггүй сайхан аж төрөх байж. ОТ төсөлтэй холбоотой “С.Баярын гэх хэрэг” ч үүсэхгүй байсан нь дамжиггүй.Энэ гайтай “34 хувийг” цуцлаж, АМНАТ-ын хэмжээгээ нэмэгдүүлэх талаар одоогийн Засгийн газар ажиллаж байгаа гэсэн сайн мэдээ бий.

Гэхдээ яаж ч муулдаг байлаа Оюутолгой бол өнөөдрийн Монголын 300 орчим мянган ахмадын тэтгэвэр тэтгэмж, 180 мянган төсвийн байгууллагын ажилтны цалин харамж, хүүхдийн мөнгөөр өрхийнхөө төсөвт нэмэр болгодог орлого багатай олон мянган айлын амь зуулгын хамгийн том эх үүсвэр болсон нь бас үнэн. Ингэж бодоход миний сэтгэлд өег байдаг. Ийм том төсөлд биечлэн хамаатай, ийм том төслийг Хамтарсан Засгийн газрын багаараа зүтгэн байж хөдөлгөсөн гэдгээрээ би бахархдаг. Бахархдаг үнэт зүйлдээ бузар хүргэхгүй байх, тэндээсээ хумслахгүй байх энгийн ухамсар надад бий. Монголын төрийн хар хүний зарчим, монгол эр хүний жудаг ч бас надад бий.

Эцэст нь хэлэхэд, Оюутолгой төслөөс улбаатай энэ хэргийг битгий улс төржүүлээсэй билээ, Тулга тусгаар Монгол Улсын хуулийн дагуу шударгаар шийдээсэй гэж чин сэтгэлээсээ хүсч байна.

 

Санжийн Баяр


С.Баяр: "Оюутолгой" төсөлд шүүмжлэх зүйл бий нь үнэн...
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



Тусгаарлалтанд байгаа иргэд согтууруулах ундаа хэрэглэх зөрчил гаргасаар байна
13:31

Тусгаарлагдаж байсан зургаан иргэн согтууруулах ундаа хэрэглэсэн зөрчил гаргасан байна.


Тусгаарлалтанд байгаа иргэд согтууруулах ундаа хэрэглэх зөрчил гаргасаар байна

Тусгаарлагдаж байсан зургаан иргэн согтууруулах ундаа хэрэглэсэн зөрчил гаргасан байна.


»»
COVID-19: Олон орон хөл хориогоо дахин чангатгаж байна
10:51

Дэлхий дахинаа коронавирусийн халдварын батлагдсан тохиолдолл 18,5 саяыг хэдийнэ давлаа. Улмаар Австрали, Филиппин зэрэг 

COVID-19: Олон орон хөл хориогоо дахин чангатгаж байна

Дэлхий дахинаа коронавирусийн халдварын батлагдсан тохиолдолл 18,5 саяыг хэдийнэ давлаа. Улмаар Австрали, Филиппин зэрэг 

»»
Увс аймгийн Цагаанхайрхан сумын 240 суудалтай соёлын төвийн барилга ашиглалтанд орлоо
10:26

Захиалагч: БСШУСЯам
Зураг төсөл зохиогч: "Өлзий иш" ХХК
Гүйцэтгэгч: "Турлиахт" ХХК
Захиалагчийн техник хяналт хэрэгжүүлэгч: Барилгын хөгжлийн төв

Увс аймгийн Цагаанхайрхан сумын 240 суудалтай соёлын төвийн барилга ашиглалтанд орлоо

Захиалагч: БСШУСЯам
Зураг төсөл зохиогч: "Өлзий иш" ХХК
Гүйцэтгэгч: "Турлиахт" ХХК
Захиалагчийн техник хяналт хэрэгжүүлэгч: Барилгын хөгжлийн төв

»»
БХТ: Хэрлэн сумын багийн төвийн ШИНЭ ЦЭЦЭРЛЭГ ашиглалтад орлоо
10:14

Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын 3 дугаар багт 200 ортой хүүхдийн цэцэрлэгийн барилга ашиглалтад орлоо.

БХТ: Хэрлэн сумын багийн төвийн ШИНЭ ЦЭЦЭРЛЭГ ашиглалтад орлоо

Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын 3 дугаар багт 200 ортой хүүхдийн цэцэрлэгийн барилга ашиглалтад орлоо.

»»
Гэрэл зурагчин Ричард Корман Мадоннагийн алдар нэрд гаргахаас өмнөх гэрэл зургуудыг дэлгэжээ
09:55

Мадонна Луиза Циккон бол “Попын хатан хаан”. Та бүхэнд танилцуулах шаардлагагүй биз. Америкийн алдарт дуучин, дуу 

Гэрэл зурагчин Ричард Корман Мадоннагийн алдар нэрд гаргахаас өмнөх гэрэл зургуудыг дэлгэжээ

Мадонна Луиза Циккон бол “Попын хатан хаан”. Та бүхэнд танилцуулах шаардлагагүй биз. Америкийн алдарт дуучин, дуу 

»»
Дэлхий дээрх “хиймэл нар”- эрчим хүчний шавхагдашгүй ундарга
09:42

Францын өмнөд нутгийн Марсель хотоос 65 км-ийн зайд орших “Кадараш” эрдэм шинжилгээ-судалгааны төвд дэлхийд анхных 

Дэлхий дээрх “хиймэл нар”- эрчим хүчний шавхагдашгүй ундарга

Францын өмнөд нутгийн Марсель хотоос 65 км-ийн зайд орших “Кадараш” эрдэм шинжилгээ-судалгааны төвд дэлхийд анхных 

»»
Шинэ Дели-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоц газардлаа
09:37

Өнөө өглөө Улаанбаатар-Ханой-Шинэ Дели чиглэлийн тусгай үүргийн нислэгийн онгоц "Буянт Ухаа" олон улсын нисэх буудалд  газардлаа. 

Шинэ Дели-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоц газардлаа

Өнөө өглөө Улаанбаатар-Ханой-Шинэ Дели чиглэлийн тусгай үүргийн нислэгийн онгоц "Буянт Ухаа" олон улсын нисэх буудалд  газардлаа. 

»»
Н.Түвшинбаяр МҮОХ-ны Ерөнхийлөгч болох нь тодорхой болжээ
09:17

Өчигдөр буюу 8-р сарын 4-нд Монголын Үндэсний Олимпийн Хорооны хараат бус, бие даасан сонгуулийн комисс хуралдаж, 

Н.Түвшинбаяр МҮОХ-ны Ерөнхийлөгч болох нь тодорхой болжээ

Өчигдөр буюу 8-р сарын 4-нд Монголын Үндэсний Олимпийн Хорооны хараат бус, бие даасан сонгуулийн комисс хуралдаж, 

»»
НҮБ: Цар тахлаас үүдэлтэй боловсролын хоцрогдол дэлхий дахинд "сүйрэл" дагуулна
15:06

Дэлхий дахинд нүүрлэсэн цар тахлын улмаас улс орнуудад сургуулиудад хөл хорио тогтоон, олон сарын туршид сурагч, оюутнууд 

НҮБ: Цар тахлаас үүдэлтэй боловсролын хоцрогдол дэлхий дахинд

Дэлхий дахинд нүүрлэсэн цар тахлын улмаас улс орнуудад сургуулиудад хөл хорио тогтоон, олон сарын туршид сурагч, оюутнууд 

»»
Бэйдөү дэлхийн өнцөг булан бүрийг холбоно
11:52

Хятадын хиймэл дагуулын навигацийн системийн менежментийн газрын дарга, Бэйдөү хиймэл дагуулын навигацийн системийн 

Бэйдөү дэлхийн өнцөг булан бүрийг холбоно

Хятадын хиймэл дагуулын навигацийн системийн менежментийн газрын дарга, Бэйдөү хиймэл дагуулын навигацийн системийн 

»»
66934 хүн хэрэглэх бодисыг хураажээ
11:44

Цагдаагийн байгууллага 2019 онд мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус нийлүүлэлт, тээвэрлэлт, борлуулалттай холбоотой үйл ажиллагаанаас нийт 99.313 грамм мансууруулах бодисыг илрүүлэн хураан авч хэрэглэгчид хүрэх нийлүүлэлтийг хязгаарлаж, гэмт үйлдлийг таслан зогсоожээ.

66934 хүн хэрэглэх бодисыг хураажээ

Цагдаагийн байгууллага 2019 онд мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус нийлүүлэлт, тээвэрлэлт, борлуулалттай холбоотой үйл ажиллагаанаас нийт 99.313 грамм мансууруулах бодисыг илрүүлэн хураан авч хэрэглэгчид хүрэх нийлүүлэлтийг хязгаарлаж, гэмт үйлдлийг таслан зогсоожээ.

»»
Найман хэлээр “ярьдаг” ухаалаг маск бүтээв
11:28

“Ковид-19” цар тахлын улмаас өдөр бүр маск зүүх зайлшгүй шаардлага үүсээд байна. Үүнийг Японы “Donut Robotics” старт апын 

Найман хэлээр “ярьдаг” ухаалаг маск бүтээв

“Ковид-19” цар тахлын улмаас өдөр бүр маск зүүх зайлшгүй шаардлага үүсээд байна. Үүнийг Японы “Donut Robotics” старт апын 

»»
Улаанбаатарт өдөртөө дуу цахилгаантай аадар бороо орно
10:17

Өнөө маргаашдаа баруун болон төвийн аймгуудын нутгаар бороо, зарим газраар дуу цахилгаантай аадар бороо, мөндөр орно.

Улаанбаатарт өдөртөө дуу цахилгаантай аадар бороо орно

Өнөө маргаашдаа баруун болон төвийн аймгуудын нутгаар бороо, зарим газраар дуу цахилгаантай аадар бороо, мөндөр орно.

»»
Бейрут хотод хүчтэй дэлбэрэлт болж 78 хүн амь үрэгдэж, 3,7 хүн шархаджээ
09:59

Өчигдөр буюу Мягмар гарагт /2020.08.04/ Ливаны нийслэл Бейрут хотын боомтын ойролцоо маш хүчтэй дэлбэрэлт болсны улмаас 70 гаруй хүн амь үрэгдэж, 3,7 мянган хүн шархаджээ.

Бейрут хотод хүчтэй дэлбэрэлт болж 78 хүн амь үрэгдэж, 3,7 хүн шархаджээ

Өчигдөр буюу Мягмар гарагт /2020.08.04/ Ливаны нийслэл Бейрут хотын боомтын ойролцоо маш хүчтэй дэлбэрэлт болсны улмаас 70 гаруй хүн амь үрэгдэж, 3,7 мянган хүн шархаджээ.

»»
Жонатан Чебан Нью Жерсигийн Gunpoint дээрэмджээ
15:30

Жонатан Чебан амралтын өдрүүдэд Gunpoint дээр зохионбайгуулсан энэ явдал Нью Жерси мужийн Энглвуд Клиффс хотод болсон бөгөөд бодит байдал дахь од, бизнес эрхлэгч 250,000 долларын цагийг дээрэмдсэн гэж мэдэгджээ.

Жонатан Чебан Нью Жерсигийн Gunpoint дээрэмджээ

Жонатан Чебан амралтын өдрүүдэд Gunpoint дээр зохионбайгуулсан энэ явдал Нью Жерси мужийн Энглвуд Клиффс хотод болсон бөгөөд бодит байдал дахь од, бизнес эрхлэгч 250,000 долларын цагийг дээрэмдсэн гэж мэдэгджээ.

»»
Өмнө нь илүү энгийн харагддаг байсан Холливудын үзэсгэлэнт 20 эмэгтэй
14:45

Тэд бол дэлхий даяар сая сая шүтэн бишрэгчтэй Холливудын алдартай одууд. Тэдэнд төгс дүр төрх, гоёмсог даашинз, 

Өмнө нь илүү энгийн харагддаг байсан Холливудын үзэсгэлэнт 20 эмэгтэй

Тэд бол дэлхий даяар сая сая шүтэн бишрэгчтэй Холливудын алдартай одууд. Тэдэнд төгс дүр төрх, гоёмсог даашинз, 

»»
Танкны эрлэг зөвлөлтийн нохдын сонирхолтой түүх
14:36

Оросууд үүнийг анх санаачилсан гэдэг. Үүрэг нь “танк сөнөөгч нохой’. Нохойг тусгайлан бэлдэх бөгөөд үүнд ихдээ л хоёр сар 

Танкны эрлэг зөвлөлтийн нохдын сонирхолтой түүх

Оросууд үүнийг анх санаачилсан гэдэг. Үүрэг нь “танк сөнөөгч нохой’. Нохойг тусгайлан бэлдэх бөгөөд үүнд ихдээ л хоёр сар 

»»
Нүүрсний экспорт 46.4 хувиар буурчээ
12:56

2020 он гарсаар Монгол Улсын экспортын хэмжээ буурсаар байгааг Гаалийн ерөнхий газрын статистик харуулж байна.

Нүүрсний экспорт 46.4 хувиар буурчээ

2020 он гарсаар Монгол Улсын экспортын хэмжээ буурсаар байгааг Гаалийн ерөнхий газрын статистик харуулж байна.

»»
Цэцэрлэгийн бүртгэл энэ сарын 17-нд эхэлнэ
12:53

Б.ДОЛЖИНЖАВ

Цэцэрлэгийн 2020-2021 оны хичээлийн жилийн элсэлтийг цахимаар зохион байгуулахгүй байхаар шийдвэрлэсэн талаар өчигдөр 

Цэцэрлэгийн бүртгэл энэ сарын 17-нд эхэлнэ

Б.ДОЛЖИНЖАВ

Цэцэрлэгийн 2020-2021 оны хичээлийн жилийн элсэлтийг цахимаар зохион байгуулахгүй байхаар шийдвэрлэсэн талаар өчигдөр 

»»
АИ92 бензиний үнэ 50 төгрөгөөр НЭМЭГДЖЭЭ
12:51

Сонгуулийн өмнө шатахууны үнэ огцом хямдарч, 1320 төгрөг болсон. Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаа явуулж буй шатахуун түгээх станцууд 

АИ92 бензиний үнэ 50 төгрөгөөр НЭМЭГДЖЭЭ

Сонгуулийн өмнө шатахууны үнэ огцом хямдарч, 1320 төгрөг болсон. Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаа явуулж буй шатахуун түгээх станцууд 

»»
Дундговь аймагт зам тээврийн ослын улмаас хоёр хүн амь насаа алдлаа
12:47

Наймдугаар сарын 3-ны өдрийн 18:20 цагийн орчимд Дундговь аймгийн Адаацаг сум “Сэрээтэрийн ар” гэх газар шороон замд Тоёота 

Дундговь аймагт зам тээврийн ослын улмаас хоёр хүн амь насаа алдлаа

Наймдугаар сарын 3-ны өдрийн 18:20 цагийн орчимд Дундговь аймгийн Адаацаг сум “Сэрээтэрийн ар” гэх газар шороон замд Тоёота 

»»
Гадаадад ажиллагсдын Монгол руу илгээж буй мөнгөн гуйвуулга 12%-иар буурчээ
12:45

Азийн Хөгжлийн Банкнаас (АХБ) Ковид 19-ийн нөлөө хөдөлмөрийн зах зээл тэр дундаа цагаач ажилчдын хөдөлмөрийн орчинд ямар өөрчлөлт гарч байгааг судалсан байна.

Гадаадад ажиллагсдын Монгол руу илгээж буй мөнгөн гуйвуулга 12%-иар буурчээ

Азийн Хөгжлийн Банкнаас (АХБ) Ковид 19-ийн нөлөө хөдөлмөрийн зах зээл тэр дундаа цагаач ажилчдын хөдөлмөрийн орчинд ямар өөрчлөлт гарч байгааг судалсан байна.

»»
БНСУ-д амиа алдсан талийгаач А.Гантөмөрийн аав А.Алтанхундага: хүү маань зодуулж байхдаа ямар их тарчилж, аврал эрсэн бол гэж бодохоос зүрх өвддөг
12:24

БНСУ-д өнгөрсөн долдугаар сарын 5-нд монголчуудад зодуулж, амиа алдсан 26 настай залуугийн аав А.Алтанхундагатай 

БНСУ-д амиа алдсан талийгаач А.Гантөмөрийн аав А.Алтанхундага: хүү маань зодуулж байхдаа ямар их тарчилж, аврал эрсэн бол гэж бодохоос зүрх өвддөг

БНСУ-д өнгөрсөн долдугаар сарын 5-нд монголчуудад зодуулж, амиа алдсан 26 настай залуугийн аав А.Алтанхундагатай 

»»
А.Амбасэлмаа: Өчигдөр нийт 611 хүнд шинжилгээ хийхэд бүгдэд нь коронавирус илрээгүй
12:16

ЭМЯ-ны ээлжит хэвлэлийн хурлын үеэр манай улсад коронавирусийн халдварын тохиолдол нэмэгдсэн эсэх талаар шинжилгээний хариуг мэдээллээ.

А.Амбасэлмаа: Өчигдөр нийт 611 хүнд шинжилгээ хийхэд бүгдэд нь коронавирус илрээгүй

ЭМЯ-ны ээлжит хэвлэлийн хурлын үеэр манай улсад коронавирусийн халдварын тохиолдол нэмэгдсэн эсэх талаар шинжилгээний хариуг мэдээллээ.

»»
Сансарын ШТС-аас тунель рүү зүүн эргэхийг хоригложээ
12:03

Сансарын шатахуун түгээх станцаас Сансарын тунель руу зүүн эргэхийг хоригложээ.

Сансарын ШТС-аас тунель рүү зүүн эргэхийг хоригложээ

Сансарын шатахуун түгээх станцаас Сансарын тунель руу зүүн эргэхийг хоригложээ.

»»
Хүү нь ээжийнхээ амийг хороогоод цонхоор үсэрсэн байж болзошгүй
11:22

ОБЕГ-т Баянзүрх дүүргийн 26 дугаар хорооны “Саруул” хотхоны 115 дугаар байрны VI давхарт иргэн Н-ийн байр шатаж байна гэсэн 

Хүү нь ээжийнхээ амийг хороогоод цонхоор үсэрсэн байж болзошгүй

ОБЕГ-т Баянзүрх дүүргийн 26 дугаар хорооны “Саруул” хотхоны 115 дугаар байрны VI давхарт иргэн Н-ийн байр шатаж байна гэсэн 

»»
БНАСАУ цөмийн зэвсгийн хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлж байна
10:59

ЛОНДОН. /Reuters/. Хэд хэдэн улс орны шинжээчдийн үзэж байгаагаар, БНАСАУ цөмийн зэвсгийн хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлсээр байгаа бөгөөд 

БНАСАУ цөмийн зэвсгийн хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлж байна

ЛОНДОН. /Reuters/. Хэд хэдэн улс орны шинжээчдийн үзэж байгаагаар, БНАСАУ цөмийн зэвсгийн хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлсээр байгаа бөгөөд 

»»
Төрийн албаны тухай хуулийн онцлох заалтууд
10:07

Төрийн албаны тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг өмнөх парламент баталсан.  Улмаар 2019 оны нэгдүгээр сарын 

Төрийн албаны тухай хуулийн онцлох заалтууд

Төрийн албаны тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг өмнөх парламент баталсан.  Улмаар 2019 оны нэгдүгээр сарын 

»»
“TikTok”-н эзэмшигч эрх ашгаа хамгаалахад бэлэн байна
09:41

БЭЭЖИН. /Jinri Toutiao/. “TikTok” нийгмийн сүлжээг хөгжүүлэгч Хятадын “ByteDance” компани эрх ашгаа хамгаалахад бэлэн 

“TikTok”-н эзэмшигч эрх ашгаа хамгаалахад бэлэн байна

БЭЭЖИН. /Jinri Toutiao/. “TikTok” нийгмийн сүлжээг хөгжүүлэгч Хятадын “ByteDance” компани эрх ашгаа хамгаалахад бэлэн 

»»
Иракийн цэрэг Кувейтэд халдан довтолсон үйл явдлын товчоон /1990-1991/
09:36

Одоогоос яг 30 жилийн буюу 1990 оны 8 дугаар сарын 2-нд Иракийн арми Кувейт рүү гэнэт халдан довтолж, Кувейтийн нутаг 

Иракийн цэрэг Кувейтэд халдан довтолсон үйл явдлын товчоон /1990-1991/

Одоогоос яг 30 жилийн буюу 1990 оны 8 дугаар сарын 2-нд Иракийн арми Кувейт рүү гэнэт халдан довтолж, Кувейтийн нутаг 

»»
“Тяньвэнь-1” тойрог замаа амжилттай сольжээ
09:28

Судалгаа, шинжилгээ хийх Хятад улсын “Тяньвэнь-1” аппарат  08-р сарын0 02-ны 07:00 цагт Ангараг гараг танх удаа тойрог 

“Тяньвэнь-1” тойрог замаа амжилттай сольжээ

Судалгаа, шинжилгээ хийх Хятад улсын “Тяньвэнь-1” аппарат  08-р сарын0 02-ны 07:00 цагт Ангараг гараг танх удаа тойрог 

»»
100 айлд үйл ажиллагаа явуулдаг 20 гаруй үйлдвэрийн үйл ажиллагааг зогсоожээ
17:37

100 айлын барилгын захыг нүүлгэх ажлын хэсэг өнөөдөр хуралдлааТодруулбал 2018 оноос эхлэн 100 айлын барилгын захыг нүүлгэх ажил үе 

100 айлд үйл ажиллагаа явуулдаг 20 гаруй үйлдвэрийн үйл ажиллагааг зогсоожээ

100 айлын барилгын захыг нүүлгэх ажлын хэсэг өнөөдөр хуралдлааТодруулбал 2018 оноос эхлэн 100 айлын барилгын захыг нүүлгэх ажил үе 

»»
Биткоины ханш 12 мянган долларт хүрлээ
17:17

МОСКВА./РИА Новости/.  Хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг цахим валют болох биткоины ханш өнгөрсөн 2019 оны 8 дугаар сараас хойш анх удаагаа 12 мянган долларын босгыг давлаа.

Биткоины ханш 12 мянган долларт хүрлээ

МОСКВА./РИА Новости/.  Хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг цахим валют болох биткоины ханш өнгөрсөн 2019 оны 8 дугаар сараас хойш анх удаагаа 12 мянган долларын босгыг давлаа.

»»
Хятадын эдийн засаг ба нааштай төлөв
17:13

Эдийн засгийн ерөнхий төлөв

Хятадын эдийн засаг ба нааштай төлөв

Эдийн засгийн ерөнхий төлөв

»»
Монголбанк, Хятадын Ардын банк хооронд байгуулсан своп хэлцлийг гурван жилээр сунгажээ
17:11

Монголбанк, Хятадын Ардын банк хооронд байгуулсан своп хэлцлийг дахин гурван жилээр сунгахаар болжээ. Энэ талаар Монголбанк өнөөдөр 

Монголбанк, Хятадын Ардын банк хооронд байгуулсан своп хэлцлийг гурван жилээр сунгажээ

Монголбанк, Хятадын Ардын банк хооронд байгуулсан своп хэлцлийг дахин гурван жилээр сунгахаар болжээ. Энэ талаар Монголбанк өнөөдөр 

»»
“Ковид-19” Монголд нийтдээ 2.5 их наяд төгрөгийн төсвийн дарамт бий болгоод байна
17:08

Монгол Улс 2020 оны 01 сараас “Ковид-19” цар тахлаас иргэдээ хамгаалах зорилгоор өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжиж хилээ хаасан. 

“Ковид-19” Монголд нийтдээ 2.5 их наяд төгрөгийн төсвийн дарамт бий болгоод байна

Монгол Улс 2020 оны 01 сараас “Ковид-19” цар тахлаас иргэдээ хамгаалах зорилгоор өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжиж хилээ хаасан. 

»»
ОХУ иргэдээ вакцинжуулах ажлыг ирэх аравдугаар сард эхлүүлнэ
15:43

ОХУ-ын эрдэмтдийн гарган авсан коронавирусийн эсрэг вакцинд хамрагдсан сайн дурынхны 100 хувьд нь дархлаа тогтжээ

ОХУ иргэдээ вакцинжуулах ажлыг ирэх аравдугаар сард эхлүүлнэ

ОХУ-ын эрдэмтдийн гарган авсан коронавирусийн эсрэг вакцинд хамрагдсан сайн дурынхны 100 хувьд нь дархлаа тогтжээ

»»
2020-2021 оны хичээлийн жилийн цахимаар бүртгэнэ
15:25

2020-2021 оны хичээлийн жилийн нэгдүгээр ангид элсэгчдийн бүртгэл өнөөдрөөс цахимаар явагдаж эхэллээ.

2020-2021 оны хичээлийн жилийн цахимаар бүртгэнэ

2020-2021 оны хичээлийн жилийн нэгдүгээр ангид элсэгчдийн бүртгэл өнөөдрөөс цахимаар явагдаж эхэллээ.

»»
Наймдугаар сарын өрнийн зурхай
14:51

Хонь

Сарын эхээр материаллаг байдлаа дээшлүүлэхээр зорьж буй ажил танд танаас ихээхэн хүч хөдөлмөр шаардах болно. 

Наймдугаар сарын өрнийн зурхай

Хонь

Сарын эхээр материаллаг байдлаа дээшлүүлэхээр зорьж буй ажил танд танаас ихээхэн хүч хөдөлмөр шаардах болно. 

»»
Киргизстан улсын алдааг Монголчууд давтаж болохгүй
14:45

Киргизстан улс гадаадаас иргэдээ бөөн бөөнөөр нь нэвтрүүлж, 14 хоног нийтийн байранд тусгаарладаг байснаас дотооддоо халдвар тархаж нөхцөл 

Киргизстан улсын алдааг Монголчууд давтаж болохгүй

Киргизстан улс гадаадаас иргэдээ бөөн бөөнөөр нь нэвтрүүлж, 14 хоног нийтийн байранд тусгаарладаг байснаас дотооддоо халдвар тархаж нөхцөл 

»»
Турк улсад суугаа монгол иргэдийн АНХААРАЛД
14:42

ОХУ энэ сарын 1-нээс эхлэн Турк, Танзани, Их Британи Умард Ирландын Вант улс зэрэг оронтой харилцан агаарын хилээ нээгээд байгаа юм. Тиймээс 

Турк улсад суугаа монгол иргэдийн АНХААРАЛД

ОХУ энэ сарын 1-нээс эхлэн Турк, Танзани, Их Британи Умард Ирландын Вант улс зэрэг оронтой харилцан агаарын хилээ нээгээд байгаа юм. Тиймээс 

»»
Хөххотын шинэ нисэх онгоцны буудалтай танилцаарай
14:42

Хөххотын шинэ нисэх онгоцны буудлын бүтээн байгуулалтын хугацааг эхний ээлжид дөрвөн жилийн хугацаатай байхаар 

Хөххотын шинэ нисэх онгоцны буудалтай танилцаарай

Хөххотын шинэ нисэх онгоцны буудлын бүтээн байгуулалтын хугацааг эхний ээлжид дөрвөн жилийн хугацаатай байхаар 

»»
"Лацио"-ийн Иммобиле "Алтан гутал" хүртлээ
14:26

Италийн аварга шалгаруулах тэмцээнд 35 гоол оруулсан “Лацио”-гийн довтлогч Ciro Immobile 2019/2020 оны улиралд Европын лигүүдийн мэргэн бууч боллоо.

Италийн аварга шалгаруулах тэмцээнд 35 гоол оруулсан “Лацио”-гийн довтлогч Ciro Immobile 2019/2020 оны улиралд Европын лигүүдийн мэргэн бууч боллоо.

»»
Элэгний хавдар үүсэхэд хамгийн их нөлөөлдөг 6 зүйл
14:18

Монголд хорт хавдраар жил бүр 6000 гаруй хүн өвдөж, 4000 гаруй хүн нас бардаг статистик гарчээ. Эдгээр хүмүүсийн 70 гаруй хувь нь хожуу үедээ 

Элэгний хавдар үүсэхэд хамгийн их нөлөөлдөг 6 зүйл

Монголд хорт хавдраар жил бүр 6000 гаруй хүн өвдөж, 4000 гаруй хүн нас бардаг статистик гарчээ. Эдгээр хүмүүсийн 70 гаруй хувь нь хожуу үедээ 

»»
Хоёр эхнэртэй хуулийн талаар хэлэхэд...
14:08

Хоёр эхнэртэй хуулийг батлуулах гэж эрчүүд саналаа их өгч байна гэдгийг уншаад хүсээд байгаа тэр хуулийг нь батлаад өгчих,

Хоёр эхнэртэй хуулийн талаар хэлэхэд...

Хоёр эхнэртэй хуулийг батлуулах гэж эрчүүд саналаа их өгч байна гэдгийг уншаад хүсээд байгаа тэр хуулийг нь батлаад өгчих,

»»
Эх дэлхий юу, их мөнгө үү?
13:52

Аж ахуйн нэгж, үйлдвэрүүд жилд дунджаар 300 сая тонн хуванцар савыг үйлдвэрлэдэг бол яг талыг нь хүмүүс хэдхэн минут хэрэглээд хаядаг байна. 

Эх дэлхий юу, их мөнгө үү?

Аж ахуйн нэгж, үйлдвэрүүд жилд дунджаар 300 сая тонн хуванцар савыг үйлдвэрлэдэг бол яг талыг нь хүмүүс хэдхэн минут хэрэглээд хаядаг байна. 

»»
Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ түрүүлж, эзэн хааны цом гардлаа
13:52

Японы мэргэжлийн сүмогийн өнгөрсөн сарын Нагоя башёд хүч үзсэн Хакүхо М.Даваажаргал 10 даваа, нэг унаатай тэргүүлж явахдаа баруун өвдгөө бэртээснээр барилдааныг үргэлжлүүлэх боломжгүй болсон. 

Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ түрүүлж, эзэн хааны цом гардлаа

Японы мэргэжлийн сүмогийн өнгөрсөн сарын Нагоя башёд хүч үзсэн Хакүхо М.Даваажаргал 10 даваа, нэг унаатай тэргүүлж явахдаа баруун өвдгөө бэртээснээр барилдааныг үргэлжлүүлэх боломжгүй болсон. 

»»
Үерийн улмаас эвдрэл үүссэн Чойр чиглэлийн зам, Бөхөгийн голын гүүрийг бүрэн засварлаж дуусжээ
13:16

Байгалийн давагдашгүй хүчин зүйлийн нөлөөгөөр улсын чанартай авто зам, замын байгууламжид үүссэн эвдрэлийг сэргээн засварлаж байна.

Үерийн улмаас эвдрэл үүссэн Чойр чиглэлийн зам, Бөхөгийн голын гүүрийг бүрэн засварлаж дуусжээ

Байгалийн давагдашгүй хүчин зүйлийн нөлөөгөөр улсын чанартай авто зам, замын байгууламжид үүссэн эвдрэлийг сэргээн засварлаж байна.

»»
Төмсний үнэ буурахгүй байна
12:31

Б.БЯМБАЖАРГАЛ 

Өргөн хэрэглээний хүнсний ногооны үнийг “Барс” захаас сурвалжиллаа. Хамгийн хямдаар хүнсний ногоо борлуулдаг “Барс” захад 

Төмсний үнэ буурахгүй байна

Б.БЯМБАЖАРГАЛ 

Өргөн хэрэглээний хүнсний ногооны үнийг “Барс” захаас сурвалжиллаа. Хамгийн хямдаар хүнсний ногоо борлуулдаг “Барс” захад 

»»
Ардын хувьсгалын 100 жилийн ойгоор бага ял авсан хүмүүс ерөнхийлөгчийн зарлигаар инээгээд л суллагдана
12:16

Шүүхээс С.Баярт 5 жилийн ял өгч 5.5 тэрбумын хууль бус хөрөнгийг нь хураах боллоо гэж мэдэгдсэн. Гэхдээ нээлттэй дэглэмийн нөхцөлд ял эдлэх 

 Ардын хувьсгалын 100 жилийн ойгоор бага ял авсан хүмүүс ерөнхийлөгчийн зарлигаар инээгээд л суллагдана

Шүүхээс С.Баярт 5 жилийн ял өгч 5.5 тэрбумын хууль бус хөрөнгийг нь хураах боллоо гэж мэдэгдсэн. Гэхдээ нээлттэй дэглэмийн нөхцөлд ял эдлэх 

»»
Бейрут: Засгийн газраа эсэргүүцсэн иргэд эмх замбараагүй байдал өдөөжээ
15:43

Ливаны нийслэл Бейрут хотод болсон дэлбэрэлтийн улмаас олон хүн амь насаа алдаж, хотын тал нь эвдэрч сүйрсэнд Засгийн газраа буруутган, огцрохыг шаардсан эсэргүүцлийн жагсаал болжээ.

Бейрут: Засгийн газраа эсэргүүцсэн иргэд эмх замбараагүй байдал өдөөжээ

Ливаны нийслэл Бейрут хотод болсон дэлбэрэлтийн улмаас олон хүн амь насаа алдаж, хотын тал нь эвдэрч сүйрсэнд Засгийн газраа буруутган, огцрохыг шаардсан эсэргүүцлийн жагсаал болжээ.

»»
Ангела Меркелийг шийтгэсэн нь буюу Америкийн цэргийг гаргах шийдвэр
10:09

Америкийн цэргийг Германаас гаргах үйл явц хэдэн жилийн турш үргэлжилж, үүнд олон тэрбум долларын зардал чирэгдэл гарах нь. Харин А.Меркелийг шийтгэхийн тулд ийм зардал гаргахаас буцахгүй гэдгээ Вашингтоны засаг захиргаа ил шулуухан хэлж байна. 

Ангела Меркелийг шийтгэсэн нь буюу Америкийн цэргийг гаргах шийдвэр

Америкийн цэргийг Германаас гаргах үйл явц хэдэн жилийн турш үргэлжилж, үүнд олон тэрбум долларын зардал чирэгдэл гарах нь. Харин А.Меркелийг шийтгэхийн тулд ийм зардал гаргахаас буцахгүй гэдгээ Вашингтоны засаг захиргаа ил шулуухан хэлж байна. 

»»
Хойд солонгос пуужинд цөмийн төхөөрөмж суурилуулсан байж болзошгүй
09:46

Хойд Солонгос цөмийн зэвсгээ үргэлжлүүлэн үйлдвэрлэж, баллистик пуужиндаа жижиг цөмийн төхөөрөмж суурилуулсан байж болзошгүй хэмээн зарим орон үзэж байна.

Хойд солонгос пуужинд цөмийн төхөөрөмж суурилуулсан байж болзошгүй

Хойд Солонгос цөмийн зэвсгээ үргэлжлүүлэн үйлдвэрлэж, баллистик пуужиндаа жижиг цөмийн төхөөрөмж суурилуулсан байж болзошгүй хэмээн зарим орон үзэж байна.

»»
COVID-19: Олон орон хөл хориогоо дахин чангатгаж байна
10:51

Дэлхий дахинаа коронавирусийн халдварын батлагдсан тохиолдолл 18,5 саяыг хэдийнэ давлаа. Улмаар Австрали, Филиппин зэрэг 

COVID-19: Олон орон хөл хориогоо дахин чангатгаж байна

Дэлхий дахинаа коронавирусийн халдварын батлагдсан тохиолдолл 18,5 саяыг хэдийнэ давлаа. Улмаар Австрали, Филиппин зэрэг 

»»
Бейрутын дэлбэрэлт ба Ливанд нүүрлээд буй сорилт
10:41

Мягмар гаригт буюу өчигдөр Ливан Улсын нийслэл Бейрутад дэлбэрэлт болж тус дэлбэрэлтэд одоогийн байдлаар 100 хүн амиа алдаж, 4000 гаруй хүн шархадсан тухай мэдээ байна.

Бейрутын дэлбэрэлт ба Ливанд нүүрлээд буй сорилт

Мягмар гаригт буюу өчигдөр Ливан Улсын нийслэл Бейрутад дэлбэрэлт болж тус дэлбэрэлтэд одоогийн байдлаар 100 хүн амиа алдаж, 4000 гаруй хүн шархадсан тухай мэдээ байна.

»»
Дэлхий дахин Ливаны гашуудлыг хуваалцаж байна
15:18

Ливаны нийслэл Бейрут хотод хүчтэй дэлбэрэлт болж, олон хүний амь эрсэдсэн эмгэнэлт хэрэг болсон. Тодруулбал, Бейрутын боомт дээр хүчтэй дэлбэрэлт болсны улмаас ойролцоох дүүргүүдийн байшин барилга бүхэлдээ нурж, 78 хүн амиа алдан, 4000 орчим хүн шархадсан юм. 

Дэлхий дахин Ливаны гашуудлыг хуваалцаж байна

Ливаны нийслэл Бейрут хотод хүчтэй дэлбэрэлт болж, олон хүний амь эрсэдсэн эмгэнэлт хэрэг болсон. Тодруулбал, Бейрутын боомт дээр хүчтэй дэлбэрэлт болсны улмаас ойролцоох дүүргүүдийн байшин барилга бүхэлдээ нурж, 78 хүн амиа алдан, 4000 орчим хүн шархадсан юм. 

»»
Ливанд амиа алдсан хүмүүсийн тоо НЭМЭГДСЭЭР БАЙНА
11:38

Ливаны нийслэл Бейрут хотод өчигдөр орой /2020.08.04/ дэлбэрэлт болж, 78 хүн амиа алдаж, 4000 хүн шархадсан харамсалтай явдал боллоо. 

Ливанд амиа алдсан хүмүүсийн тоо НЭМЭГДСЭЭР БАЙНА

Ливаны нийслэл Бейрут хотод өчигдөр орой /2020.08.04/ дэлбэрэлт болж, 78 хүн амиа алдаж, 4000 хүн шархадсан харамсалтай явдал боллоо. 

»»
Бейрут хотод хүчтэй дэлбэрэлт болж 78 хүн амь үрэгдэж, 3,7 хүн шархаджээ
09:59

Өчигдөр буюу Мягмар гарагт /2020.08.04/ Ливаны нийслэл Бейрут хотын боомтын ойролцоо маш хүчтэй дэлбэрэлт болсны улмаас 70 гаруй хүн амь үрэгдэж, 3,7 мянган хүн шархаджээ.

Бейрут хотод хүчтэй дэлбэрэлт болж 78 хүн амь үрэгдэж, 3,7 хүн шархаджээ

Өчигдөр буюу Мягмар гарагт /2020.08.04/ Ливаны нийслэл Бейрут хотын боомтын ойролцоо маш хүчтэй дэлбэрэлт болсны улмаас 70 гаруй хүн амь үрэгдэж, 3,7 мянган хүн шархаджээ.

»»
БНАСАУ цөмийн зэвсгийн хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлж байна
10:59

ЛОНДОН. /Reuters/. Хэд хэдэн улс орны шинжээчдийн үзэж байгаагаар, БНАСАУ цөмийн зэвсгийн хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлсээр байгаа бөгөөд 

БНАСАУ цөмийн зэвсгийн хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлж байна

ЛОНДОН. /Reuters/. Хэд хэдэн улс орны шинжээчдийн үзэж байгаагаар, БНАСАУ цөмийн зэвсгийн хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлсээр байгаа бөгөөд 

»»
Д.Трамп: Коронавирусний халдварт өвчний дэгдэлт буурч байна
09:16

Коронавирусний халдварт өвчний дэгдэлт манай улсад буурч байна хэмээн АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Цагаан ордонд болсон хэвлэлийн бага хурлын үеэр мэдэгджээ.

Д.Трамп: Коронавирусний халдварт өвчний дэгдэлт буурч байна

Коронавирусний халдварт өвчний дэгдэлт манай улсад буурч байна хэмээн АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Цагаан ордонд болсон хэвлэлийн бага хурлын үеэр мэдэгджээ.

»»
ОХУ иргэдээ вакцинжуулах ажлыг ирэх аравдугаар сард эхлүүлнэ
15:43

ОХУ-ын эрдэмтдийн гарган авсан коронавирусийн эсрэг вакцинд хамрагдсан сайн дурынхны 100 хувьд нь дархлаа тогтжээ

ОХУ иргэдээ вакцинжуулах ажлыг ирэх аравдугаар сард эхлүүлнэ

ОХУ-ын эрдэмтдийн гарган авсан коронавирусийн эсрэг вакцинд хамрагдсан сайн дурынхны 100 хувьд нь дархлаа тогтжээ

»»
Өмнөд Солонгост коронавирусийн халдвар тараасан сүмийн тэргүүнийг баривчилжээ
11:05

Өмнөд Солонгосын коронавирусийн тахлын хамгийн том голомт болж байсан сүмийн тэргүүнийг өчигдөр өглөө цагдаа нар баривчилжээ.

Өмнөд Солонгост коронавирусийн халдвар тараасан сүмийн тэргүүнийг баривчилжээ

Өмнөд Солонгосын коронавирусийн тахлын хамгийн том голомт болж байсан сүмийн тэргүүнийг өчигдөр өглөө цагдаа нар баривчилжээ.

»»
Д.Трамп цахим санал хураалтыг эсэргүүцлээ
09:54

Дэлхийн хамгийн том гүрэн АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль гурван сарын дараа болно. Энэ сонгууль АНУ-ын төдийгүй дэлхий нийтийн анхаарлыг татаж байна. 

Д.Трамп цахим санал хураалтыг эсэргүүцлээ

Дэлхийн хамгийн том гүрэн АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль гурван сарын дараа болно. Энэ сонгууль АНУ-ын төдийгүй дэлхий нийтийн анхаарлыг татаж байна. 

»»
Гималайн нуруун дахь сөргөлдөөний цаана
15:40

Энэтхэгийн Агаарын хүчин өчигдөрхөн “Rafale” загварын таван сөнөөгч онгоц худалдаж авсан нь Энэтхэг, Хятадын хилийн 

Гималайн нуруун дахь сөргөлдөөний цаана

Энэтхэгийн Агаарын хүчин өчигдөрхөн “Rafale” загварын таван сөнөөгч онгоц худалдаж авсан нь Энэтхэг, Хятадын хилийн 

»»
Д.Трамп шуудангаар санал хураалт явуулахыг дахин шүүмжилжээ
14:18

Шуудангаар санал хураалт явуулах арга зам нь сонгуулийн дүнг үнэн зөв, шуурхай гаргах боломжийг олгохгүй гэж үзэж байгаагаа АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп мэдэгджээ.

Д.Трамп шуудангаар санал хураалт явуулахыг дахин шүүмжилжээ

Шуудангаар санал хураалт явуулах арга зам нь сонгуулийн дүнг үнэн зөв, шуурхай гаргах боломжийг олгохгүй гэж үзэж байгаагаа АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп мэдэгджээ.

»»
Цар тахлын үеэр Өмнөд Солонгосын иргэд их хэмжээний бэлэн мөнгөө ариутгалын явцад устгажээ
12:30

Коронавирусийн халдвараас сэргийлэхийн тулд Өмнөд Солонгосын иргэд их хэмжээний бэлэн мөнгөө богино долгионы зуух, угаалгын машин зэрэгт хийж, сүйтгэсэн байна.

Цар тахлын үеэр Өмнөд Солонгосын иргэд их хэмжээний бэлэн мөнгөө ариутгалын явцад устгажээ

Коронавирусийн халдвараас сэргийлэхийн тулд Өмнөд Солонгосын иргэд их хэмжээний бэлэн мөнгөө богино долгионы зуух, угаалгын машин зэрэгт хийж, сүйтгэсэн байна.

»»
Кыргызстан улс Коронавирусээр нас барсан хүмүүсийг дурсан "гашуудах өдөр" зарлажээ
15:30

Кыргызстан улс гадаадаас иргэдээ бөөн бөөнөөр нь нэвтрүүлж 14 хоног нийтийн байранд тусгаарладаг байснаас дотооддоо халдвар тархаж нөхцөл 

Кыргызстан улс Коронавирусээр нас барсан хүмүүсийг дурсан

Кыргызстан улс гадаадаас иргэдээ бөөн бөөнөөр нь нэвтрүүлж 14 хоног нийтийн байранд тусгаарладаг байснаас дотооддоо халдвар тархаж нөхцөл 

»»
Д.Трамп сонгуулийг хойшлуулахыг санал болгожээ
10:36

 Коронавирусний цар тахал дэгдсэнтэй холбогдуулан сонгуулийг хойшлуулах боломжийг авч хэлэлцэхийг АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп пүрэв гарагт санал болгожээ.

Д.Трамп сонгуулийг хойшлуулахыг санал болгожээ

 Коронавирусний цар тахал дэгдсэнтэй холбогдуулан сонгуулийг хойшлуулах боломжийг авч хэлэлцэхийг АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп пүрэв гарагт санал болгожээ.

»»
Японы нисгэгчид Хятадын дайралтаас айж байна
09:18

Японы сөнөөгч онгоцны нисгэгч, дэд хурандаа Такамичи Широта өөрийн орны агаарын хүчнийхэнд ирэх дарамт нэмэгдэж байгаа талаар мэдэгджээ.

Японы нисгэгчид Хятадын дайралтаас айж байна

Японы сөнөөгч онгоцны нисгэгч, дэд хурандаа Такамичи Широта өөрийн орны агаарын хүчнийхэнд ирэх дарамт нэмэгдэж байгаа талаар мэдэгджээ.

»»
Доналд Трамп: АНУ яагаад Германыг Оросоос хамгаалах ёстойг ойлгохгүй байна
11:27

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Америк улс яагаад ХБНГУ-ыг Оросоос хамгаалах ёстойг ойлгохгүй байна хэмээн мэдэгджээ. 

Доналд Трамп: АНУ яагаад Германыг Оросоос хамгаалах ёстойг ойлгохгүй байна

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Америк улс яагаад ХБНГУ-ыг Оросоос хамгаалах ёстойг ойлгохгүй байна хэмээн мэдэгджээ. 

»»
Монгол улсыг ОУ-ын шүүхэд ялагдуул гэж ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг шахаж байсан!
12:09
АТГ: 2020 оны хагас жилийн ажлын тайланг танилцуулж байна
13:39
Залуучуудын хөдөлмөр эрхлэлт, гарааны бизнесийг дэмжих хөтөлбөр
13:07
Ахмад мэргэжилтний зөвлөх үйлчилгээ
16:17
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих чиглэлээр 6 хөтөлбөр батлан хэрэгжүүлж байна
11:24

Хөдөлмөр эрхлэлтийн үндэсний зөвлөлөөс 2020 онд буюу энэ жил дараах хөтөлбөрүүдийг батлан хэрэгжүүлж байна. 

Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих чиглэлээр 6 хөтөлбөр батлан хэрэгжүүлж байна

Хөдөлмөр эрхлэлтийн үндэсний зөвлөлөөс 2020 онд буюу энэ жил дараах хөтөлбөрүүдийг батлан хэрэгжүүлж байна. 

»»
Ажлын байрыг дэмжих хөтөлбөр
11:19
З.Энхтөр "Амэ трейд"-ээр дамжуулан ноолуур авч, Сүхбаатарчуудыг хулхидсан уу?
22:24
Австралийн VOICE шоунд шүүгчдийг алмайруулсан монгол залуу
23:48

The voice of Australia шоунд монгол залуу Бөхөөгийн Ганбүргэд оролцож шүүгчдийг уяраажээ. Тэрээр тус шоуны   2020 оны шинэ 

Австралийн VOICE шоунд шүүгчдийг алмайруулсан монгол залуу

The voice of Australia шоунд монгол залуу Бөхөөгийн Ганбүргэд оролцож шүүгчдийг уяраажээ. Тэрээр тус шоуны   2020 оны шинэ 

»»
Видео: Далай лам онлайнаар ном айлдлаа
20:46

Дээрхийн Гэгээнтэн Далай Лам Хутагт Нагаржунайн "Эрдэнийн эрхи" номын 1 ба 4-р бүлгийг цахим сүлжээгээр тайлбарлан 

Видео: Далай лам онлайнаар ном айлдлаа

Дээрхийн Гэгээнтэн Далай Лам Хутагт Нагаржунайн "Эрдэнийн эрхи" номын 1 ба 4-р бүлгийг цахим сүлжээгээр тайлбарлан 

»»
Хүчтэй шуурганаар Чита хотын 23 барилгын дээвэр нуржээ
17:23

ОХУ-ын Чита хотод тавдугаар сарын 13-нд хүчтэй салхи шуурсны улмаас 23 барилгын дээвэр хууларч унаснаас гадна тус хотод таван сая гаруй рублийн хохирол учирчээ. 

Хүчтэй шуурганаар Чита хотын 23 барилгын дээвэр нуржээ

ОХУ-ын Чита хотод тавдугаар сарын 13-нд хүчтэй салхи шуурсны улмаас 23 барилгын дээвэр хууларч унаснаас гадна тус хотод таван сая гаруй рублийн хохирол учирчээ. 

»»
АН-ын алтан хараацайнууд анх ингэж "будаалж" байжээ
11:06
МАХН-ын дарга Н.ЭНХБАЯР эрүүдэн шүүлтийн үед ухаан алдан унаж байжээ
17:51

Олны анхааралд орсон сэдэв, хүнийг улайтал нь ухаж мөлждөг, бас “нуугдсан” үнэнийг олны анхааралд оруулж ирдэг “Улаан 

МАХН-ын дарга Н.ЭНХБАЯР эрүүдэн шүүлтийн үед ухаан алдан унаж байжээ

Олны анхааралд орсон сэдэв, хүнийг улайтал нь ухаж мөлждөг, бас “нуугдсан” үнэнийг олны анхааралд оруулж ирдэг “Улаан 

»»
ВИДЕО: COVID-19 цар тахлын үеийн Ялалтын баяр
16:16

Өнөөдөр /05.09/ Аугаа их Эх орны дайны ялалтын баярын өдөр. Энэ өдөр ОХУ-д Ялалтын 75 жилийн ойг тэмдэглэж байна, 

ВИДЕО: COVID-19 цар тахлын үеийн Ялалтын баяр

Өнөөдөр /05.09/ Аугаа их Эх орны дайны ялалтын баярын өдөр. Энэ өдөр ОХУ-д Ялалтын 75 жилийн ойг тэмдэглэж байна, 

»»
Ж.Золжаргал: Ард иргэд сонгууль шударга болоосой гэсэн хүлээлттэй байгаа
15:49
ЭЭЖ нэвтрүүлэг - Ц.МАРУУШ
12:38
Коронавирусын тархалт ихэсвэл 300 ортой эмнэлгийг ашиглана
16:58

Эрүүл мэндийн салбарт нэн шаардлагатай барилга байгууламжийн нэг нь төрөх болон хүүхдийн эмнэлэг. Тэгвэл өнгөрсөн 10 

Коронавирусын тархалт ихэсвэл 300 ортой эмнэлгийг ашиглана

Эрүүл мэндийн салбарт нэн шаардлагатай барилга байгууламжийн нэг нь төрөх болон хүүхдийн эмнэлэг. Тэгвэл өнгөрсөн 10 

»»
ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо
12:17

ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо

ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо

ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо

»»
“Land Cruiser-200” маркийн автомашиныг модоор сийлж буй бичлэг
13:54

Дэлхий дахинаа тархаад байгаа коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд хөл хорионы арга нийтээр ашиглах 

“Land Cruiser-200” маркийн автомашиныг модоор сийлж буй бичлэг

Дэлхий дахинаа тархаад байгаа коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд хөл хорионы арга нийтээр ашиглах 

»»
"100 Асуулт" - "Shinsegae Med Mongolia” ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Ц.Жадамбаа
17:48
У.Хүрэлсүх: Арилжааны банкны удирдлагуудаа... Зээлийн хүүгээ түр зогсоо!!!
10:37










Free Porn Xxx Porn Hd Porn Pornos Kostenlose Pornos Porn Videos Xxx Indian Porn Xnxx Com Deutschen Pornos
русский секс видео

redtube

hd porn

bokep

indo bokep

daily hd porn

porno pornici xxx video

bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Рекламын алба | Сэдэв
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2017 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК
n