BOLOD.MN сайт өнгөрсөн долоо хоногт нийгэм, улс төрийн хүрээнд болж өрнөсөн онцлох үйл явдлыг тоймлон хүргэдэг уламжлалтай. Эдгээр өдрүүдэд Монголын Сонгуулийн Ерөнхий хороо Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчдийг бүртгэн авлаа. Түүнчлэн АН-ын дотоод асуудлаас үүдэж хоёр нэр дэвшигчдийг санал болгосон нь тэдгээрийн материалыг хүлээж авахгүйд хүргэсэн юм. Ингэснээр АН-аас нэр дэвшигч С.Эрдэнийн бичиг баримтыг бүртгэн авч сонгуульд өрсөлдөх эрхтэй болсон юм. Харин АН-ын Н.Алтанхуягийг бүртгэхээс татгалзсан АН-ын бүлгийн зарим гишүүд эсэргүүцэн төв талбайд өлсгөлөн зарлалаа. Эдгээр болон бусад үйл явдлыг Bolod.mn сайт уншигч та бүхэнд тоймлон хүргэж байна. 

• Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөр тохиолоо

Дэлхийн Хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг жил бүрийн тавдугаар сарын 3-ны өдөр тодорхой уриан дор тэмдэглэдэг уламжлалтай. Энэ оны хувьд “Мэдээлэл нийтийн сайн сайхны төлөө байх нь” гэсэн сэдвийн хүрээнд тэмдэглэж байна.

Хэвлэлийн эрх чөлөө дэлхий дахинаа хэрхэн хэрэгжиж байгаад үнэлэлт дүгнэлт өгөх, ажлаа хийж яваад амь үрэгдсэн сэтгүүлчдийн дурсгалыг хүндэтгэх нь энэ өдрийн гол зорилго юм. Үргэлж шударга үнэний талд зогсох амаргүй үүргийг хүлээж яваа сэтгүүлчид энэ өдөр хэвлэлийн эрх чөлөөг боогдуулж буй гэмт үйлдлийн эсрэг дуу хоолойгоо нэгтгэдэг.

Хүн төрөлхтөн өмнө нь хэзээ ч байгаагүй мэдээллийн их урсгал дунд амьдрах боллоо. Харин энэ их мэдээллийн урсгал хүмүүний нийгмийн сайн сайхны төлөө байна уу, үгүй юу гэдгийг хүн бүр өөрсдөөсөө асууж тунгаах цаг болсныг “Мэдээлэл нийтийн сайн сайхны төлөө байх нь” гэсэн уриа сануулж байна. Мэдээлэл ямар үед нийтийн сайн сайхны төлөө байх вэ? Мэдээлэл үнэн бодит, тэнцвэртэй, баталгаатай, бусдад хүндэтгэлтэй хандсан, эх сурвалжтай байсан нөхцөлд сайн сайхны төлөө байж чадна. Эдгээр нөхцөлийг сэтгүүлчийн Ёс зүйн үндсэн зарчимд тусгасан байдаг.

• УОК: Хөл хориог сулруулж АНН-үүдийн үйл ажиллагааг үе шаттайгаар нээнэ

УОК-ын Шуурхай ажлын хэсэг хуралдаж тавдугаар сарын 8-ны өдрөөс хөл хориог сулруулж, ААН-үүдийг халдвар хамгааллын дагуу үйл ажиллагааг шат дараатай нээх журмыг хэлэлцсэн. 

Энэ үеэр улс орон даяар иргэдийг вакцинжуулах ажил эрчимтэй явж байгаа энэ үед иргэд бүрэн дархлаатай болох хугацааг тооцож, хязгаарлалтуудыг үе шаттай бууруулна гэж өмнө мэдэгдсэн.

Шуурхай ажлын хэсэг эхний байдлаар журмын төслийг боловсруулж байгаа бөгөөд өдөрт нэмэгдэх  тохиолдлын тоо буурахгүй байгаа учраас том худалдааны төвүүдийг энэ сарын 8-аас нээхгүй, дахин долоо хоног сунгах саналыг ярьжээ. Харин үсчин, гоо сайхан гэх мэт үйлчилгээний газрыг нээх талаар хэлэлцжээ.

Улаанбаатар хотод хөл хориог сулруулснаар бүх нийтийн бэлэн байдлын улаан түвшнээс улбар шар түвшинд шинжинэ. Ингэснээр 10-аас дээш хүн нэг дор цуглахгүй байх, мөн үйлчилгээний газруудыг зөвхөн вакцины давтан тундаа хамрагдсан иргэдэд үйлчлэх чиглэлийг үүрэг болгожээ. Түүнчлэн тавдугаар сарын 9-өөс нийтийн тээврийн цагийн хуваарьт өөрчлөлт орохгүй. Өөрөөр хэлбэл өмнөх хэвийн цагийн хуваарийн дагуу үргэлжлэх юм. Харин улбар шар түвшинд шилжсэнээр шөнийн 22:00 цаг хүртэл тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөнийг хязгаарлах болсон бол дэлгүүр худалдааны газруудыг өглөөний 07.00 цагаас оройн 20.00 цаг хүртэл ажиллах чиглэл өгчээ.

Түүнчлэн тээврийн хэрэгслийн бөөгнөрөл болон иргэдийн хөл хөдөлгөөнийг зохицуулахын тулд тээврийн хэрэгслийн улсын дугаарыг тэгш, сондгойгоор ээлжлэн замын хөдөлгөөнд оролуулахаар болжээ.

• Вакцины давтан тундаа хамрагдсан иргэдэд ЗГ-аас 50 мянган төгрөгөөр урамшуулна 

Засгийн газрын тавдугаар сарын 5-ны өдрийн хуралдаанаар хэд хэдэн асуудлын талаар танилцууллаа. Энэ үеэр Сангийн сайд болон Эрүүл мэндийн сайд иргэдийн вакцинжуулалтын идэвхи суларч байгаа талаар онцоллоо. “Иргэд вакцинжуулалтдаа хамрагдахгүй байгаа нь бусад иргэдийг эрсдэлд оруулах магадлалтай байна. Тухайлбал, Хүнсний талон авдаг 47 мянган иргэний 29 мянган иргэн нь дархлаажуулалтын нэг тунг ч хийлгээгүй байна. Түүнчлэн Улаанбаатар хотод төрөөс халамж авдаг 211 мянган иргэнээс 80 мянган иргэн нь вакциндаа хамрагдаагүй байна” гэх мэдээлийг Сангийн сайд Б.Жавхлан мэдээлэв. Иймээс цаашид вакцинд хамрагдсан иргэдийг нийгмийн халамж үйлчилгээнд хамруулахыг болохыг дуулгалаа.

Харин дархлаажуулалтын хос тунг хийлгэсэн иргэдэд Засгийн газраас урамшуулал болох  50 мянган төгрөг олгохоор болсон байна. Өмнө нь эдгээр иргэнд 50 мянгөн төгрөг хүртэлх эрүүл мэндий      н багцыг Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас олгохоор бэлтгэж байсан бол түүнийг нь бэлэн мөнгөөр олгохоор болжээ.

• Хүүхдээ асарч байгаа эх, эсхүл эцэгт тэтгэмж олгоно

УИХ-ын чуулганы тавдугаар сарын 6-ны өдрийн хуралдаанаар,  Эх, олон хүүхэдтэй өрх толгойлсон эх, эцэгт тэтгэмж олгох тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг баталлаа. 

УИХ-аас 2021 оны нэгдүгээр сарын 29-нд Үндсэн хуулийн цэцийн 2021 оны 01 дүгээр дүгнэлтийг хүлээн авсантай холбогдуулан тус Байнгын хорооноос Эх, олон хүүхэдтэй өрх толгойлсон эх, эцэгт тэтгэмж олгох тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг боловсруулжээ. 

Хуулийн “6.3.Дөрөв хүртэлх насны ихэр хүүхэдтэй эх, эсхүл эцэг нэг удаа тэтгэмж авах эрхтэй.” гэсэн зүйл оруулахаар боловсруулав. Түүнчлэн хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.4 дэх хэсгийн “эцэг, эсхүл” гэснийг хасахаар болов. Хуралдаанд оролцсон 55 гишүүний 39 нь буюу 70.9 хувийн саналаар хуулийн төслийг баталлаа. Хуулийг 2021 оны долоодугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.

• Тэтгэвэрийн зээлгүй байсан ахмадуудад ваучер олгож, мөнгөжүүлэх ажлыг даваа гарагаас эхлүүлэхээр болжээ

Монгол Улсын Их Хурлаас 2020 оны нэгдүгээр сард “Иргэний тэтгэвэр барьцаалсан зээлийн төлбөрийг төрөөс нэг удаа төлөх тухай” болон уг хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийг баталсан билээ.

Уг хуулиудад 6 сая төгрөг хүртэлх тэтгэврийн зээлтэй ахмадуудын зээлийг бүрмөсөн тэглэх, зээлгүй байсан ахмадуудад 1 сая төгрөгийн ваучер олгож, 2021 оны тавдугаар сарын 21-нээс мөнгөжүүлэх, 1 саяас доош төгрөгийн зээлтэй байсан хүмүүст зөрүүг олгохоор тусгасан билээ.

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар өнөөдөр (2021.05.07) Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд А.Ариунзаяа, Монголбанкны ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэн, “Эрдэнэс Монгол” компанийн гүйцэтгэх захирал Д.Хаянхярваа, тус компанийн охин компани болох “Эрдэнэс силвер ресурс” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Т.Мөнхбаяр нартай уулзаж, зээлгүй буюу 1.0 саяас доош төгрөгийн зээлтэй байсан ахмадуудад ваучер олгох, түүнийг мөнгөжүүлэх ажлын явцтай танилцсан юм.

Тэтгэврийн зээлгүй буюу 1 сая төгрөгөөс доош төгрөгийн зээлтэй байсан ахмадуудаас энэ арга хэмжээг хэзээ хэрэгжүүлж эхлэх талаар УИХ-ын нэр дээр санал хүсэлт ирсээр байгаа талаар УИХ-ын дарга Г.Зандаршатар онцолж байв. Цар тахлын хөл хорионы дэглэмтэй, улсын эдийн засаг, иргэдийн амьжиргаанд таагүй нөлөө үзүүлж буй энэ үед уг мөнгийг олгох нь зүйтэй байна гэж ахмуудад санал хүсэлтдээ дурдаж байгаа ажээ. Тиймээс ваучер олгож, мөнгөжүүлэх ажлыг ирэх Даваа гарагаас эхлэн яаралтай зохион байгуулах чиглэлийг УИХ-ын дарга үүрэг болголоо. Ваучер олгохдоо ахмадуудыг бөөгнөрүүлж, хөл хорионы дэглэмийг зөрчихгүйгээр гэрт нь очиж өөрийн гарт нь хүргэж өгөхөд анхаарч ажиллахыг хүсэж байв.

Ийнхүү иргэний тэтгэвэр барьцаалсан зээлийг нэг удаа нөхөн төлөх тухай хууль бүрэн хэрэгжих боломж бүрдлээ. Үүнээс өмнө 6 сая хүртэл төгрөгийн зээлтэй байсан 228.5 мянган иргэний 695 тэрбум төгрөгийн зээлийг тэглэсэн бол одоо 238 мянган иргэнд 216 тэрбум төгрөг олгогдохоор болж байна. Нийтдээ ахмадуудын тэтгэврийн зээлийг тэглэх арга хэмжээнд 466.5 мянган ахмад хамрагдаж, 911 тэрбум төгрөг зарцуулагдаж байгаа юм.

• Өлсгөлөн зарлаад буй АН-ын бүлгийн гишүүд намын асуудлыг шийдвэрлэх УИХ-ын ажлын хэсэг байгуулах хүсэлтээ Г.Занданшатарт хэллээ

УИХ дахь АН-ын бүлгийн Ц.Туваан, О.Цогтгэрэл, Н.Ганибал, Ж.Батсуурь, А.Адъяасүрэн, С.Ганбаатар, Н.Алтанхуяг нар Сүхбаатарын талбайд өлсгөлөн зарлаад дөрөв хонож байна. Ерөнхийлөгчийн сонгуульд АН-аас нэр дэвшигчээр Н.Алтанхуягийг бүртгэхгүй гэсэн тул тэд ийн тэмцлийн хурц хэлбэрт шилжээд буй юм. Харин өчигдөр УИХ-ын дарга Г.Занданшатар өлсгөлөн зарлаад буй АН-ын гишүүд дээр биеээрээ очиж уулзаж МАН-ын гишүүний бус УИХ-ын даргын хувьд ирсэн гэдгээ онцоллоо. Түүнчлэн дээрх гишүүдийн өөрийн өрөөндөө урьж гишүүн бүрийн саналын нэг бүрчлэн сонсож асуудлыг эв зүйгээр, ёс суртахуунтайгаар ярилцахыг хүслээ. АН-ын гишүүн Н.Алтанхуягийн хувьд АН-ын асуудлыг нэг бүрчлэн шалгаж, дүгнэлт гаргах УИХ-ын ажлын хэсэг байгуулахыг хүсэж, ажлын хэсгээс гаргасан шийдвэрийг үг дуугүй даган биелүүлж хүлээж авахаа мэдэгдсэн бол УИХ-ын дарга Г.Занданшатар үүнийг хүлээж авахад бэлэн байна гэдгээ илэрхийллээ.

• Гашуунсухайт боомтын үйл ажиллагаа хэвийн явагдаж эхэллээ

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Өмнөговь аймгийн Гашуунсухайт боомтын үйл ажиллагаатай танилцлаа. Гашуунсухайт боомтын тухайд Монгол Улсын экспортын гол гарц бөгөөд коронавируст халдварын эсрэг дархлаажуулалтын ажлыг идэвхтэй зохион байгуулж "Ногоон бүс” болохоор зорьж ажиллаж байна. Тус боомтод дархлаажуулалт 2021 оны гуравдугаар сарын 18-нд эхэлсэн бөгөөд богинын тээврийн жолооч, хил гаалийн ажилтан, суурьшлын бүсийн иргэд, багийн хүн амыг вакцинд хамруулж байна.  Өнөөдрийн байдлаар нийт 40,023 хүн вакцины нэгдүгээр тун, 12,177 хүн хоёрдугаар тундаа хамрагджээ.

Мөн тус боомтод Дотоодын цэргийн ангийн 50 цэрэг урт богинын тээврийг тусгаарлах хамгаалалтад тавдугаар сарын 4-ний өдрөөс ажиллаж эхлээд байна. Өнөөдрийн байдлаар барааны 9, нүүрсний 49, баяжмалын 16 буюу нийт 74 жолооч тээврийн хэрэгсэлтэй хил гарсан байна. Дөрөвдүгээр сарын 30-ний өдөр Өмнөговь аймгийн Гашуунсухайт боомтын нүүрс тээврийн жолоочоос ковидийн халдвар илэрч БНХАУ-ын талаар хилээ хааснаар тус боомтын үйл ажиллагаа бүрэн зогссон. Харин өчигдрөөс эхлэн нүүрс тээвэрлэлтийн үйл ажиллагаа хэвийн явагдаж эхэллээ.

• ЕБС-ийн хичээлийг наймдугаар сарын 15-наас эхлүүлэхээр боллоо

Энэ жилийн хувьд ЕБС-ыг амралт эрт эхлэж байгаа учир 8 дугаар сарын 15-ны өдрөөс хичээлийг эхлүүлэх ажлыг одооноос зохион байгуулах талаар холбогдох яамнаас мэдээлэв.

Харин багш нарын амралтыг 6 дугаар сарын 1-нд эхлүүлэхээр төлөвлөжээ. Амралт эхлэх шийдвэртэй холбоотойгоор улсын болон анги дэвших шалгалтыг өнгөрсөн жилийн нэгэн адилаар цуцалж байна. Гэхдээ шалгалт авахгүй ч дүн гаргана. Дүнг гаргахдаа танхимаар хичээллэсэн хугацааны амжилт, зайнаас хичээллэсэн үеийн идэвх, бусад оролцоо зэргийг харгалзаж үзэх юм. Дүн гаргах аргачлалыг сургууль, багш нарт хүргэж байна.

Элсэлтийн ерөнхий шалгалтын зохион байгуулалттай холбоотой мэдээллийг ирэх 7 хоногт зарлана.

Цар тахлын улмаас сурагчид 2019-2020 оны хичээлийн жилд буюу ноднин үзэх ёстой нийт хичээлийнхээ 45 орчим хувийг зайнаас судалсан байдаг. Харин энэ хичээлийн жилд 60-68 хувийг теле болон цахим байдлаар хичээллэсэн байна. Энэ хичээлийн жилд цэцэрлэгт 247,040 хүүхэд, ЕБС-д 680,837 хүүхэд суралцаж байна.

Зайн сургалт урт хугацаагаар үргэлжлэх нь сурагчдын эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж, ялгаатай байдлыг нэмэгдүүлэх, багш сургчдын өдрийн ачааллыг нэмэгдүүлэх зэрэг олон сөрөг үр дагавартай байгаа учир амралтыг наашлуулахаар хэд хэдэн хувилбар боловсруулсан.

Боловсруулсан саналуудынхаа хүрээнд эцэг эх, асран хамгаалагчид, багш, сургуулийн удирдлагуудын дунд санал асуулга явуулахад багш нарын 72 хувь, эцэг эхчүүдийн 70 хувь нь амралтыг наашлуулах болоод намар эрт хичээллэж эхлэх саналыг дэмжсэн байна. Мөн мэргэжлийн байгууллагууд болон ажил хариуцагчидтай зөвлөсөн болно хэмээн БШУЯ-наас мэдээллээ.

• Загвар өмсөгч С.Эрдэнэцогтыг мансууруулах бодис хадгалсан хэргээр шалгаж байна

Загвар өмсөгч С.Эрдэнэцогтыг ЦЕГ-ын Хар тамхитай тэмцэх газраас мансууруулах бодис хууль бусаар олж авсан гэх үндэслэлээр шалгаж эхэлсэн байна.

Түүнд Эрүүгийн хуулийн 20.7-1 дэх хэсэгт заасан “Хориглосон мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис, тэдгээрийн түүхий эдийг худалдаалах зорилгогүйгээр хууль бусаар хадгалсан” хэмээн хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээсэн аж. Өмнө нь олон нийтийн сүлжээнд хатуу хөл хорио тогтоосон үед “цагдаа найзаараа жолоо бариулж зугаалсан”, гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдсэн буруутайд тооцож, шүүхээс баривчлах шийтгэл авч байсан бол тэрбээр энэ удаа эрүүгийн гэмт хэрэгт шалгуулж байгаа нь энэ юм.

Хөл хорионы үед түүнд “үйлчилсэн” цагдаа найзад сахилгын арга хэмжээ авч, тодорхой хугацаанд цалинг нь бууруулахаар болсон гэх эх сурвалжын мэдээлэл бий. 

2020-2021 онуудад ЦЕГ-ын Хар тамхитай тэмцэх хэлтсээс хар тамхи хууль бусаар хил нэвтрүүлдэг, худалдан борлуулдаг 11 бүлгийг илрүүлгийг илрүүлсэн байна. Эдгээр 56.325 хүний нэг удаа хэрэглэх “бараа” хураан авсан бөгөөд эд мөрийн баримтаар хураасан химийн гаралтай бодис 82.8 хувиар өсжээ.