Алтай хотхоныг эзэгнэгч "Тайгам-Алтай" ХХК-д төрийн төмөр нүүр дутаад байна!

2023-06-13

Иргэдийн, тэр дундаа хүүхдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах, сурч боловсрох эрхийг зөрчсөн маш олон асуудал үүсээд байгаагийн нэг нь БГД-ийн 24-р хороон дах Алтай хотхонд нүүрлэжээ. Энд өнөөдрийн байдлаар 16 мянга орчим иргэн оршин сууж байгаа боловч энэ хэмжээний том хороолол барьж байгуулахдаа “Тайгам Алтай” ХХК өнөөдрийг хүртэл нэг ч сургууль бариагүй байна. Тиймээс өчигдөр тус хотхоны оршин суугчид “Тайгам Алтай” ХХК-ийг сургуулийн газар чөлөөлж өгөхийг шаардан жагсаал зохион байгуулсан.

Энэ үеэр холбогдох албаныхан ч мөн ирсэн юм. Хамгийн гол нь өдгөө тус хотхоны орчимд ердөө 1.9 га талбай үлдсэн гэх бөгөөд тэр зайнд 17 давхар зочид буудал баригдана гэсэн мэдээлэл байгаа тул үүнийг эсэргүүцэн иргэд ийнхүү тэмцлээ эхлүүлжээ. Гэхдээ жагсаалын өмнөх өдөр хотхоны зарим айлуудыг энэ тэмцэлд нэгдэхгүй байхыг шаардаж "Тайгам-Алтай" компаниас сүрдүүлсэн агуулга бүхий зүйлийг ярьж явсан гэнэ.

Ерөнхийдөө Тайгам-Алтайн вант улс гэж нэрлэгдэхүйц хэмжээнд эрх ямбаа тунхагласан нь, иргэдийн олон эрх ашиг зөрчигдөж ирсэн нь эх сурвалжуудын өгсөн мэдээллийн цөөн хэдэн жишээнээс тодорхой харагдана. Нэн тэргүүнд 3000 мянган хүүхдэд тулгарч буй эрсдлүүдийн талаарх мэдээллийг өчигдөр бид хүргэсэн. Ирэх хичээлийн жилд энэ тоо нэмэгдвэл хүүхдүүд хамрагдах, багтаж шингэх сургуульгүй болно гэсэн үг.

Аливаа орон сууцны хороолол барьж байгуулахдаа сургууль, цэцэрлэг, ногоон байгууламж, тэр байтугай усан оргилууртай байх ёстой гэсэн үүрэг хариуцлагууд бий. Жишээ нь, нэг мянган хүн ам тутамд сургууль, цэцэрлэг заавал байх ёстой. Гэтэл Алтай хотхоны 16 мянган хүн амд нэг ч сургууль, цэцэрлэг байхгүй, өндөр төлбөртэй хувийн хоёр сургууль л бий. Энд хүүхдүүдээ өгч сургах эцэг эхчүүд хэд байх бол.

Анх захиалга авахдаа үзүүлж байсан зураг төсөл дээр нь сургууль, цэцэрлэг, тоглоомын талбай, ногоон байгууламжтай, усан бассейнтай байсан гэнэ. Гэтэл түүнээс хойш зураг төслөөсөө эрс өөрчлөгдөж, орон сууцнаас бусад нь хийгдээгүй байна. Харин компанийн зүгээс Дунд голын байгалийн тогтоцыг өөрсдөө тохижуулсан мэтээр тайлбарлах гэж оролддог юм билээ.

Явган хүний болон авто замын асуудал энд бүр орхигджээ. Нэг талаас "Тайгам-Алтай" компани “Бид засвар үйлчилгээ хийх ёсгүй. СӨХ, нийслэл хариуцах ёстой. Нэг компани 13 жил зам хариуцана гэж байхгүй” гэдэг тайлбарыг өгч байгаа бол нийслэлийн холбогдох албаны хүний тайлбараар тухайн зам талбайг улсын комисс хүлээж аваагүй тул энэ аж ахуйн нэгж өөрсдөө арчилгаа тордолгоог хийнэ гэсэн юм. Мөн эх сурвалжийн хэлснээс тодотгоход, Алтай хотхоны “Вилла Дом” СӨХ-ны дарга н.Сүрэнрагчаа нь "Тайгам-Алтай" компанийн хамаарлын хүн учраас зам засвар арчлалтын асуудал дээр дуугардаггүй, хөдөлдөггүй юм байна. Ус, дулааны контор нь хүртэл "Тайгам-Алтай" компанийнх гэнэ. Ерөнхийдөө Алтай хотхонд үйл ажиллагаа явуулдаг бараг бүхий л үйлчилгээний газрууд нь энэ компанийн хамааралтай аж. Тиймээс энд оршин суугчдын санал хүсэлт төдийлөн үр дүнд хүрдэггүй, төрийн анхан шатны нэгж нь байтугай дээд шатанд ч дийлдэшгүй хүчтэй нөлөөлөл энд оршин тогтносоор өдийг хүрсэн бололтой.

"Тайгам-Алтай" ХХК-ийн тухайд товчхон дурдахад, Ц.Сономцэрэн, Ц.Даваасүрэн нарын ах дүүсийн компани бөгөөд 2000 онд анх байгуулагдаж, 2002 оноос барилгын салбарт оржээ. Тендерт нэг удаа оролцсон түүхтэй. Шүүгчдийн албан тушаалын орон сууцны тендерт оролцоод үнэ өндөр, чанар муутай гэдэг үндэслэлээр хасагдаж байжээ. Гэх мэтээр холбогдох нэрээр хайлт хийж, судалж үзэхэд олон төрлийн бизнес эрхэлдэг гэх мэдээлэл байна.

Гэвч барилгын салбарт эрхэлж байгаа ажил дээрээ наад захын стандарт шаардлагыг өнгөрсөн 10 гаруй жилийн хугацаанд огт хангаагүй тэдний толгойг хэн илж, эрхлүүлсээр ирэв ээ? Өчигдөр тус компанийн төлөөллүүд ард иргэдийн жагсаал дээр гарч ирж тайлбар өгөхдөө анхнаасаа орон сууц барих эрхтэй байснаас өөр ямар ч үүрэг хүлээгээгүй гэдгээ шууд хэлчихэж байна билээ. Харин ч өөрсдийн өгөөмөр сэтгэлээр бусдын газрыг худалдаж аваад сургуулийн барилга барьж өгөх гэж байна гэж ам бардам дуугарч байв. Даан ч иргэд оршин суугчид үүнд нь итгэх итгэл үлдээгүй гэсэн юм. Эндээс нэг сонирхолтой асуулт гарч ирнэ. Тэгэхээр орон сууцны хороолол барихад тавигдах шаардлага, үүргийг компаниудад ялгаварлан оноодог болж таарав уу?

УИХ-ын гишүүн нь хүртэл өнгөрсөн жилээс сургууль барих асуудлаар "Тайгам-Алтай" компанийнхантай зөвшилцөх гээд “баралгүй” өнөөдрийг хүрсэн юм гэсэн. Ямартай ч өчигдөр иргэдийн эхний тэмцлийн үр дүнд нийслэлийн газрын албанаас өнөөдөр албан тоот мэдэгдэл хүргүүлэхээр болсон. Гэхдээ Алтай хотхоны зүүн талын газрыг чөлөөлөх асуудал дээр тохиролцоонд хүрэх эсэх нь эргэлзээтэй байгаа юм. Учир нь тус компаниас сургуулийг өөр байршил дээр барихаар төлөвлөсөн зураг үзүүлсэн бол харин иргэд хотхоны зүүн талын газрыг чөлөөлөхийг л шаардаж байна. Яагаад гэвэл үлдсэн ганц зай талбай нь тэр бөгөөд үүн дээр зочид буудал бариулахгүй хэмээн эсэргүүцэж байгаа юм.

Одоо нийслэлийн Засаг даргын захирамжтай уг газрын асуудлыг хотын дарга Д.Сумъяабазар хэрхэн шийдэх нь олны анхаарлын төвд ороод байна.

Эцэст нь зарим заалтаас цухас сануулъя:

Засгийн газрын 402 дугаар тогтоолын 1.3-т цэцэрлэгийн барилга төлөвлөөгүй орон сууцны хороолол, цогцолбор барилгын зураг төслийг баталж магадлан хийсэн, барилгын ажлын зөвшөөрөл олгосон, хүлээн авч ашиглалтад оруулсан албан тушаалтанд холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу хариуцлага тооцуулах талаар зохих арга хэмжээ авч ажиллахыг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарт даалгасан.
Барилгын норм, дүрмийн 2.10-т орон сууцны хорооллын ногоон бүсийн нэг хүнд ногдох талбай 6 м.кв-аас багагүй байна. Энэ тооцоонд сургууль, цэцэрлэгийн эдэлбэр газрын талбай хамаарахгүй. Орон сууцны хорооллын ногоон бүсэд амралтын, хүүхдийн тоглоомын, явган хүний замын талбайг оруулах тооцох ба нийт эзлэх талбай нь ногоон бүсийн талбайн 30 хувиас ихгүй байна гэхчлэн норм, дүрэм, хууль, тогтоолын олон заалтууд энэ хорооллын бүсэд зөрчигдсөн гэж үзэх үндэслэл гарч ирэхээр байна.

BOLOD.MN