Bolod.mn сайт долоо хоног бүр нийгэм, улс төр, эдийн засгийн хүрээнд болж өрнөсөн онцлох үйл явдлуудыг тоймлон хүргэдэг. Эдгээр өдрүүдэд 2023 оны хаврын чуулган хаалтаа хийлээ. Мөн түүнчлэн хаврын чуулган хаахаас өмнө УИХ-ын гишүүн П.Анужингийн дэвшүүлсэн малчдын НДШ-ийн тал хувийг улсын төсөвөөс гаргах санаачлага хэлэлцэн дэмжигдэв. Мөн олон хоногийн турш орсон борооны үерийн улмаас Улаанбаатар хотын 6 дүүргийн 8 байршил үерт автан иргэдийг тухайн байршлуудаас нүүлгэн шилжүүлсэн. Эдгээр болон бусад онцлох мэдээллийн тоймыг хүргэж байна. 

Татвар төлөгчид малчдын НДШ-ын 25 тэрбумыг төлнө 

Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн Нийгмийн даатгалын тухай багц хуулийн төсөлд “Малчдын Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн 50 хувийг төрөөс даана” гэсэн заалт тусгагдсаныг УИХ-аар дэмжин батлагдсан. 

Тодруулбал,

-Монгол Улсад НДШ төлөх ёстой  220 гаруй мянган малчид бий. Үүний 25 хувь нь НДШ төлж байна. Бусад 75 хувь нь шимтгэл төлөхгүй болохоор ирээдүйд тэтгэвэр тогтоолгох нөхцөл, өнөөдрийн нийгмийн хамгааллын асуудал баталгаа алдагдаад байна. Малчид  хамгийн их эрсдэлтэй ажил эрхэлдэг. Тиймээс НДШ төлж нийгмийн баталгаагаа хангуулах шаардлагатай учраас хуулийн төсөлд малчдын шимтгэлийн 50 хувийг төр хариуцахаар, 50 хувийг малчин өөрөө хариуцахаар оруулсан. Ингэснээр улсын төсвөөс жилд 25 тэрбумын зардал гарна. Гэхдээ малчин өөрөө 50 хувиа төлөх учраас нийгмийн даатгалын сан 50 тэрбумын шимтгэлийн орлого нэмэгдэнэ. Үүнийг тооцохдоо нийтдээ 88.9 мянган малчдын НДШ-ийг төр төлөхөөр байна" гэв.

Ташрамд дурдахад, нийгмийн даатгал огт төлдөггүй атлаа халамжийн тэтгэвэр буюу 288 мянган төгрөгийн халамжийн тэтгэвэр авч байгаа 195 мянган малчин бий.  Өөрөөр хэлбэл 13 их наяд төгрөгийг халамжийн тэтгэвэрт зарцуулж байгаа юм. Иймд хуулиар 50 хувийг төр дааж, 50 хувийг малчид өөрсдөө төлснөөр тэтгэвэр авах боломж бүрдэж, ирээдүйн баталгаагаа бий болгох боломж гэдгийг албаныхан хэлэв.

Харин хуульч О.Батхүү"Нийгмийн даатгалын багц хуулийг хэлэлцэж байх явцад малчдын нийгмийн даатгалын шимтгэлийн 50 хувийг улсын төсвөөс төлөх санал гарсан. Төсвийн мөнгө гэж байхгүй. Энэ бол татвар төлөгчдийн мөнгө. Малчдын нийгмийн даатгалын шимтгэлийн 50 хувийг хэн төлөх вэ гэхээр нийгмийн дундаж давхаргынхан буюу тогтмол ажил эрхэлдэг, тогтмол орлоготой хүмүүс төлнө.  Ажил хийдэг хүмүүс 35 хувийн татвар төлдөг. Нийгмийн даатгалын шимтгэл 12 хувь, хүн амын орлогын албан татвар 10 хувь, НӨАТ-ын 10 хувь.  Дээр нь нэмээд ажил олгогч нэмээд 14 хувийг төлдөг. Өөрөөр хэлбэл, 45 хувийн шимтгэлийг иргэд төлж байна. Гэтэлт энэ хүмүүсээс дахиж татвар, шимтгэл авч нийгмийн нөгөө хэсгийн шимтгэлийг төлнө гэдэг буруу" гэх мэдээллийг өгсөн удаатай. 

Сэлбэ голыг хааж барьсан барилгуудыг нураана гэв 

Сэлбэ голын далан өнгөрсөн баасан гарагт дахин сэтэрч үерийн ус орон сууцууд болон Улаанбаатар буянгийн зүүн талын авто зам руу  урсан орсон. Алба хаагчид үерийн даланг хүчитгэхээр ажилласан ба тухайн өдрийн 11:00 цагийн үед нэмэлтээр 300 алба хаагчийг дайчилж байгаагаа нийслэлээс мэдээлсэн. Үерийн даланг хүчитгэхийн тулд Цагаан давааны хогийн цэгээс барилгын хог хаягдал тээвэрлэж эхэлсэн. Иргэдийн зүгээс голын ай сав хааж барьсан орон сууцны хотхон, барилгуудыг нураах, хохирсон иргэдийн хохирлыг барагдуулах, нөхөн төлүүлэх гомдолтой байгаагаа хэлж буй. Тэгвэл хотын дарга энэ асуудалд онцгой анхаарахаа мэдэгдлээ.

Тодруулбал, Нийслэлийн Засаг дарга Д.Сумъяабазар "Сэлбэ голын ай савыг хааж барьсан барилга байгууламжуудыг нураах шийдвэр гаргана. Сэлбэ голын дагуух урсцыг хааж байгаа гүүрүүдийг Алтай хотхоноос эхлэн нурааж байна. Шаардлагатай арга хэмжээнүүдийг шуурхай авч хэрэгжүүлнэ" гэв.

Сэлбэ голын ойролцоох хотхон, хорооллын иргэд үерийн эрсдэлтэй байгаа талаар хоёр жилийн өмнөөс холбогдох хүмүүст хандаж, анхааруулж эхэлжээ. Тухайлбал, Баянзүрхийн дүүргийн хороод салахаас өмнө дүүргийн Засаг даргын Тамгын газар болон хорооны хэсгийн ахлагчид оршин суугчид нэгдэж гомдол гаргаж байсан байна. Өнгөрсөн 2022 оны зун мөн их хэмжээний усархаг бороо орж зарим байрны граж хэсэг рүү нэвтэрсэн учир оршин суугчид арга буюу өөрсдөө нэгдэж Сэлбийн эрэг дагуу үерийн далан хэсэгт портероор элс, хайрга зөөж авч ирж асгажээ. Гэвч хорооны удирдлагууд дэмжээгүй бөгөөд нийтийн эзэмшлийн бүсэд буулгасан тус далангийн нэмэлт шороог буцаан татсан байна.

Ямартай ч нуурлаж үерлэсэн их хэмжээний усыг зайлуулж, яаралтай арга хэмжээг шуурхай авна. Оройдоо голын усны түвшин бүр ч нэмэгдэх эрсдэлтэй байгаа учраас ойролцоох орон сууцанд байгаа иргэдийг орц, гарц хаагдахаас өмнө нүүхийг зөвлөж байна. Хүмүүст учирсан хохирлыг одоогоор тооцоолоогүй" гэлээ. Ийнхүү оршин суугч, дүүргийн алба хаагчдын хооронд ярианууд үүсч байгаа бөгөөд өнөөдрийн хэмжээнд барилга барьсан аж ахуй нэгж, хороо, дүүргээс уг асуудал дээр албан тайлбар өгөхөөс татгалзаж байна. Тус голын эрэг дагуух үерт автсан байрнуудын тухайд нийт гурван хотхоны 30 орчим байр байгаа бөгөөд 2015-2017 онд ихэвчлэн баригдсан шинэ орон сууцны хорооллууд аж.

 

Ерөнхийлөгчийн зарлигаар төрийн дээд, одон медаль гардуулах ёслол болов 

Тулгар төрийн 2232 жил, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 817 жил, Үндэсний эрх чөлөө, Тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 112 жил, Ардын хувьсгалын 102 жилийн ойн баяр наадмыг тохиолдуулан Ерөнхийлөгчийн зарлигаар эрхэлсэн ажилдаа амжилт гаргасан хүмүүсийг төрийн дээд одон медалиар шагнахаар болсон байна. Тухайлбал, Жүжигчийн Баатархүү, Баттулга,Хийлч Дээгий буюу Ч.Дэлгэрцэцэг, "Хар сарнай" хамтлагийн дуучин С.Амармандах нарыг шагнасан байна. Түүнчлэн Дуучин Сэрчмаа

Ч.Дэлгэрцэцэгийн тухайд урлагийн салбарт 23 жил ажилласан бөгөөд өнгөрсөн 2022 онд долоо дахь бие даасан "Degi 22: Music Visual Concert" нэртэйгээр толилуулсан билээ.

Сэрэмжлүүлэг: Бөөлжих халуурах шинж тэмдэг илэрсэн тохиолдолд эмнэлэгт хандахыг анхааруулж байна 

Улаанбаатар хотод олон хоногийн турш зүсэрч орсон борооны улмаас үүсээд буй үерийн нөхцөл байдалтай холбогдуулан ОБЕГ, НЭМГ зэрэг байгууллагуудын холбогдох албан тушаалтнууд үерийн гамшгийн улмаас гарч болох бусад асуудлуудын талаар мэдээлэл хийлээ. Тодруулбал, цаг үеийн нөхцөл байдалтай уялдуулан үер, болон шар усны үер гарах үед гэдэсний халдварт өвчний дэгдэлт ихэсдэг.  Энэ тухай Нийслэлийн Эрүүл мэндийн газрын Зонхилон тохиолдох халдварт өвчний тандалт, зоонозын халдварын асуудал хариуцсан ахлах мэргэжилтэнүүдийн мэдээлснээр 

Үерийн ус, шалбаагаас олон төрлийн халдвар, тэр дундаа гэдэсний халдварт өвчин үүсэх магадлалтай. Тиймээс иргэд гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлэх мэдлэгтэй байж сэргийлнэ. Үерт автсан иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад гэдэсний халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх талаар эрүүл мэндийн ажилтнууд зөвлөмж өгч байна. Тодруулбал, үерийн хог хаягдлыг цэвэрлэх, халдваргүйжүүлэлт хийх талаар зөвлөмж өгч буй. Үерийн аюулд өртсөн иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагууд хувийн ариун цэврээ сахих, мөн орчныхоо хог хаягдлыг цэвэрлэх хэрэгтэй. Иргэд бөөлжих, халуурах, толгой өвдөх, дотор муухайрах, суулгах зэрэг шинж тэмдэг илэрсэн тохиолдолд яаралтай эрүүл мэндийн байгууллагад хандаарай. Үерийн нөхцөл байдалд байгаа иргэд өөрсдийнхөө өмч хөрөнгийг хамгаалахаас гадна эрүүл мэндээ зайлшгүй хамгаалах хэрэгтэй. Хамгийн гол нь орчноо эрүүл байлгах нь чухал юм. Үерийн голомтод үүссэн шавар, лав, хог хаягдлаа иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагууд хамтран цэвэрлэж, болзошгүй эрсдэлээс сэргийлж, амны хаалт зүүж, бээлий өмсөх хэрэгтэй. Хог хаягдлаа цэвэрлэсний дараа гараа тогтмол угааж хэвших, бохирдсон хашаа, нянгаар бохирдсон эд зүйлсийг халдваргүйжүүлэх хэрэгтэй. Бохирдолтой газар явсан иргэд өмссөн хувцас, усны гутлаа сольж өмсөх, гэртээ орохдоо цэвэр хувцас өмсөхийг зөвлөж байна.  Гэрийн нөхцөлд хлорын өндөр агууламжтай уусмал, хлорамин ашиглан ариутгал хийж халдваргүйжүүлэх боломжтой гэв.

Шүүхээс С.Батдөлд 12 жилийн хорих ял оноожээ

Баянгол дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхээс С.Батдөлд 12 жилийн хорих ял оноожээ.  Шүүх хурал өнгөрсөн баасан гарагт болсон ба “Улаанбаатар төмөр зам” хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгийн Тээвэр зохион байгуулалтын албаны орлогч даргаар ажиллаж байсан С.Батдөл болон түүний хамаарал бүхий этгээдүүдийн гэрт цагдаагийн газраас нэгжлэг хийхэд  7 тэрбум төгрөг бэлнээр хураагдсан юм.

Энэ хэрэгт С.Батдөл болон түүний төрсөн ах С.Баттулга нарын долоон хүнийг холбогдуулан шалгаж шүүхээр гэм бурууг шүүсэн. Шүүхээс С.Баттулгад 3 жилийн хорих ял оноосон бол бусад шүүгдэгчдийг авлига өгсөн үндэслэлээр торгосон юм байна. Мөн С.Батдөлийн гэр болон хамаарал бүхий этгээдүүдийнх нь гэрээс олдсон бэлэн мөнгө зэргийг улсын орлого болгох шийдвэрийг шүүхээс гаргажээ.

Сануулахад, өнгөрсөн зургадугаар сарын 30-нд Баянгол дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд С.Батдөл, Б.Эрдэнэхүү, Д.Адьяацэрэн, С.Баттулга, Б.Энхмандах, Ж.Багамонгол, Р.Дашбилэг нарын 7 хүнд холбогдох эрүүгийн хэргийн гэм буруугийн асуудлыг хянан хэлэлцэх шүүх хуралдаан товлогдсон байсан юм. Гэвч С.Батдөл нь тус шүүх хурал эхлэхэд өмгөөлөгч С.Мөнхтулгаас татгалзаж, өвчтэй гэх тайлбар ирүүлэн шүүх хуралд ирээгүй өмгөөлөгч Д.Амаржаргалтай оролцох хүсэлт гаргаснаар уг шүүх хурлыг долдугаар сарын 6-нд товлосон байсан нь ийнхүү болж, шийдвэрээ гаргажээ.

Т.Бадамжунайг үргэлжлүүлэн нэг сар хорихоор боллоо 

Нийслэлийн прокурорын газраас  Т.Бадамжунайд авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг сунгуулах тухай саналыг Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд ирүүлснийг тус шүүх өнөөдөр хянан хэлэлцлээ. Түүнийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, /Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах/, 22.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг, /Хахууль өгөх/, 18.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт /Мөнгө угаах/, заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллагдагчаар татсан.

Шүүхээс яллагдагч Т.Бадамжунайг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14.10 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан буюу үндэслэлээр түүнд авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг 2023 оны долдугаар сарын 05-ны өдрөөс дахин нэг сарын хугацаагаар сунгаж шийдвэрлэсэн байна.

Эргэн сануулахад Засгийн газраас хэрэгжүүлж байгаа "Шувуу" ажиллагааны хүрээнд УИХ-ын гишүүн, ХХААХҮ-ийн сайд асан Т.Бадамжунайг Филиппиний Сэбү хотоос дөрөвдүгээр сарын 3-ны өдөр тус улсын Цагдаагийн газрын дэмжлэгтэйгээр баривчлан, саатуулсан байдаг. Улмаар хоёр улсын Эрх зүйн харилцан туслалцаа үзүүлэх гэрээний дагуу тохиролцож, Т.Бадамжунайг шилжүүлэн авахаар болж, 2023 оны дөрөвдүгээр сарын 05-нд Сөүл – Улаанбаатар чиглэлийн нислэгээр Монголд авчирсан юм.  Т.Бадамжунай нь 2018 онд авлига, албан тушаалын хэрэгт шалгагдаж, яллагдагчаар татагдахаасаа өмнө БНХАУ-аар дамжин эх орноосоо зугтан гарсан бөгөөд таван жилийн дараа “Шувуу” ажиллагааны хүрээнд эх оронд нь авч ирж холбогдох хэргийг шалгаж байгаа нь энэ юм.

Д.Мөнх-Эрдэнэд 1 жил 10 сарын хорих ял оноов 

Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн Давж заалдах шатны шүүх хурал өнөөдөр /2023.07.05/ болж, Д.Мөнх-Эрдэнэд оноосон байсан хорих ялыг 2 жилээр бууруулж, 1 жил 10 сар хорих болгон, өөрчилсөн байна. Анхан шатны шүүхээс Д.Мөнх-Эрдэнийг улсад 82 сая төгрөгийн хохирол учруулсан хэмээн үзэж, нийтийн албанд ажиллах эрхийг таван жилээр хасч, нээлттэй хорих ангид гурван жил 10 сар хорих, 2.7 сая төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсэн байсан юм. Энэ шийдвэрийг тэрбээр эсэргүүцэж, давж заалдсанаар хорих ялаа 2 жилээр бууруулжээ.

Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн Давж заалдах шатны шүүх хуралд Д.Мөнх-Эрдэнэ цахимаар оролцсон бол УИХ-ын гишүүн Д.Ганбат, С.Ганбаатар нар ажиглагчаар оролцжээ. Анхан шатны шүүхээс түүнийг дараах зүйл ангиар буруутгаж ял өгч байв. Үүнд:

Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 2 дах хэсэгт заасан нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж их хэмжээний хохирол учруулсан,

22.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгох зорилгоор бусдад албаны чиг үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдалтай нь холбогдуулан бүлэглэж хахууль өгөх,

23.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хууль сахиулагчийг албан үүргээ биелүүлэхтэй нь холбогдуулан хүч хэрэглэхээр заналхийлж эсэргүүцсэн,

13.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсан худал мэдээллийг тараасан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцож ял оноосон байдаг.