Баянхонгор аймгийн Бууцагаан сумын Баян багийн “Битүү” гэдэг газар тус сумын харьяат 57 настай иргэн С /эрэгтэй/ энэ сарын 13-ны өдрийн 12:00 цагт явганаар мал хариулж яваад сураггүй болсон тухай дуудлагыг 23:05 цагт Онцгой байдлын газар хүлээн авсан. Тус аймгийн Онцгой байдлын газрын Бууцагаан сум дахь Гал түймэр унтраах, аврах 72 дугаар ангийн алба хаагчид, Бууцагаан сумын Засаг даргын Тамгын газар, Говь-Алтай аймгийн Дэлгэр сумын Засаг даргын Тамгын газрын ажилтнууд С-ийг эрэн хайх ажиллагааг 14-ний 06:20 цагаас эхлэн зохион байгуулан ажиллаж мөн өдрийн 14:46 цагт гэрээс урд зүгт 17 км зайтай “Цохиот толгой” гэдэг газраас эсэн мэнд олжээ.

Мөн Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын Сангийн далай багийн ‘’Баруун баянхонгор’’ гэдэг газар Завхан аймгийн Отгон сумын харьяат 4 хүн 3 мотоциклоор мал хариулж яваад сураггүй болсон тухай дуудлагыг 13-ны өдрийн 20:40 цагт хүлээн авсан. 46 настай иргэн П /эрэгтэй/-г 02:00 цагт гэрээс нь зүүн урд зүгт 10 км зайтай газар малтайгаа явж байсныг, Р, А нарыг гэрээс нь хойд зүгт 16 км зайтай “Задгай-Ар” гэдэг газраас тус тус эсэн мэнд олсон байна.

Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын Сангийн далай багийн “Хясааны-Үзүүр” гэдэг газар Завхан аймгийн Их-Уул сумын харьяат 45 настай иргэн Д /эрэгтэй/ автомашинаар гэрээсээ гарч яваад сураггүй болсон тухай дуудлагыг 13-ны өдрийн 23:09 цагт хүлээн авсан. Тус аймгийн Онцгой байдлын газрын Эрэн хайх, аврах салбарын алба хаагчид Д-ыг 14-ний өдрийн 02:15 цагаас эхлэн эрэн хайх ажиллагааг зохион байгуулан ажиллаж мөн өдрийн 10:38 цагт тус багийн “Хясааны-Үзүүр” гэдэг газар иргэн Э-ын гэрт байсныг олсон.

Говь-Алтай аймгийн Тайшир сумын Галуут багийн “Мажуудайн бууз” гэдэг газар 13-ны өдрийн 22:00 цагийн орчим 50 настай эмэгтэй Р гэрээсээ явганаар гараад сураггүй болсон тухай дуудлагыг 14-ний өдрийн 08:30 цагт хүлээн авсан. Тус аймгийн Тайшир сумын Засаг даргын Тамгын газрын ажилтнууд Р-г 14-ний өдрийн 08:45 цагаас эхлэн эрэн хайх ажиллагааг зохион байгуулан ажиллаж мөн өдрийн 09:40 цагт гэрээс нь баруун зүгт 4 км зайд тус багийн “Хүрэн толгой” гэдэг газраас эсэн мэнд олжээ.

Сүхбаатар аймгийн Асгат сумын Дөхөм багийн Бор нуруу гэдэг газар 14-ний өдрийн 09:00 цагийн орчим малчин 51 настай малчин Ч /эрэгтэй/ морьтой малаа хариулахаар гараад сураггүй болсон дуудлагыг 14-ний өдрийн 17:55 цагт хүлээн авсан. Тус аймгийн Онцгой байдлын газрын Эрэн хайх, аврах салбарын алба хаагчид малчин Ч-ыг 14-ний өдрийн 19:05 цагаас эхлэн эрэн хайх ажиллагааг зохион байгуулан ажиллаж 15-ны өдрийн 05:35 цагт гэрээс нь баруун урд зүгт 30 км-т Дөхөм багийн “Хээшин худаг” гэдэг газраас морио хаяад явган төөрсөн байдалтай байсныг эсэн мэнд олсон байна.

Дорноговь аймгийн Сайншанд сумын 5 дугаар багийн Хамрын хийд гэдэг газар 41, 53 настай иргэн Б /эрэгтэй/, Б /эрэгтэй/ нар автомашинтай төөрсөн байна гэж ар гэрийхэнтэйгээ утсаар ярьж солбицол явуулсан тухай дуудлагыг 15-ны өдрийн 23:00 цагт хүлээн авсан. Тус аймгийн Онцгой байдлын газрын Гал түймэр унтраах, аврах 33 дугаар ангийн алба хаагчид Б, Б нарыг 15-ны өдрийн 00:20 цагаас эхлэн эрэн хайх ажиллагааг зохион байгуулан ажиллаж, мөн өдрийн 05:27 цагт “Хамрын хийд” гэдэг газраас автомашинтайгаа цасанд суусан байсныг эсэн мэнд олжээ.

Урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ

Цаг агаарын урьдчилан сэргийлэх болон онц аюултай үзэгдлээс урьдчилан сэргийлэх сэрэмжлүүлэг, мэдээ, дохиог хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, мэдээллийн бусад эх сурвалжаас тогтмол хүлээн авч, бусдад дамжуулах, айл хотлоороо хамтран бэлэн байдлыг хангах
Тэнгэрийн байдал, үү, салхины чиг, мал амьтны хөдөлгөөн, араншинг шинжих гэх тэм цаг агаарыг таньж мэдэх ардын уламжлалт арга ухаанаас хүүхэд залуучуудад өвлүүлэх
Аюулт үзэгдлийн үед өөрийн болон бусдын эрүүл мэнд, амь насыг хамгаалах, аврах, анхан шатны тусламж үзүүлэх мэдлэг, дадлагатай болох
Хоол хүнс, ундны ус, түлш, анхны тусламж үзүүлэхэд шаардлагатай эм тариа, ариун цэврийн хэрэглэл, дулаан хувцас бэлтгэх, гэр мэтийн хөнгөн сууцыг хүнд зүйлээр даруулах
Гар утас, радио, телевиз, гэрэлтүүлэх хэрэгслийг цэнэглэх, бэлэн байлгах,
Иргэний чухал бичиг баримт, үнэт зүйлсээ хийсэхээс хамгаалсан найдвартай газар хадгалах, түүнийг гэр бүлийн гишүүд мэддэг байх
Хүүхэд, жирэмсэн эх, өндөр настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийг хараа хяналтандаа байлгах, аюулгүй байдлыг нь хангах
Өвс тэжээлийн нөөцтэй байх, хашаа саравчаа дулаалах, худаг усыг хамгаалах, нөмөр нөөлөг газруудыг тогтоох, түүнийг хүн бүх мэддэг байх
Мал сүргээ хамгаалах арга хэмжээ авсан байх
Амь насны болон гэнэтийн ослын даатгалд хамрагдах
Өндөр хүчдэл, цахилгааны шугаман дор гэр, сууцаа барихгүй байх

Өрх гэрт зайлшгүй бэлэн байвал зохих зүйлс:

Ундны ус
Илчлэг хоол хүнс
Мэдээлэл холбооны хэрэгсэл /радио, гар утас/
Эмийн сан, ариун цэврийн хэрэглэл
Гэрэлтүүлэг хэрэгсэл /гар чийдэн, лаа, шүдэнз/
Дулаан хувцас, хөнжил
Түлээ түлш
Хүүхдийн тоглоом, ном
Гэр, орон байрны даруулга, татлага
Олс, төд өнгийн даавуу, утаат дохио, бэлэн мөнгө, чухал бичиг баримт, газрын зураг, гэх мэт

Хүчтэй цасан болон шороон шуурганы үеэр ямар арга хэмжээ авах вэ?

Аюулын үед:

Сэрэмжлүүлэх мэдээг байнга хүлээн авч заавар, зөвлөмжийг биелүүлэх
Гэр, орон байрнаасаа гарахгүй байх
Гал тйүмрийн аюулаас болгоомжлох, шаардлагатай тохиолдолд цахилгааныг салгах
Аль болох даарахгйү байх, илчлэг хоол унд хэрэглэх
Аян замд гарахаас зайлсхийх
Замд зайлшгүй гарах тохиолдолд техникийн бүрэн бүтэн байдал, шатахууны нөөц, явах зам харгуй, жолоочийн туршлага, ур чадвар зэргийг харгалзан үзэх
Ойр дотныхондоо мэдээлэх
Өрх гэрт гарсан хохирол болон өөрт байгаа мэдээллийг холбогдох байгууллага /эрүүл мэнд, онцгой байдал, нутгийн захиргаа/-д мэдээлэх, бусдад хүргэх

Зөвлөмж:

Зузаан, хүнд хувцас өмсөх нь хүйтэнд дулааныг сайн хадгалдаггүй. Зузаан хувцасласнаас хөлөрч, хөлсөндөө жиндэн улмаар жиндэх аюултай. Иймээс хүчтэй салхи шуургатай үед гадагш зайлшгүй гарах тохиолдолд дулаан, биед элбэг таардаг, хөнгөн хувцсыг давхарлаж өмсөх нь хөлрөх, даарахаас сэргийлнэ.
Гадуур хувцас нягт нэхээстэй, ус нэвтэрдэггүй, юүдэнтэй байх нь тохиромжтой.
Хүний биеийн дулаан толгойгоороо их алдагддаг тул малгай өмсөх хэрэгтэй.
Мал сүргээ хашаа хороо, нөмөр нөөлөг газарт байлгах нь зүйтэй.

Гэр, орон байрнаасаа зайлшгүй гарах тохиолдолд

Хүүхэд, жирэмсэн эх, өндөр настан, өвчтэй, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсээ асран хамгаалагчтай үлдээх
Төөрч, осгохоос болгоомжлох
Цас, шороо, хүйтэн агаараас хамгаалж малгай, ороолт, бээлий, нүдний шил, цув өмсөх
Хүний эрүүл мэнд, амь настай холбоотой мэдээллийг мэдээллийн хэрэгслийг ашиглан шуурхай, цаг алдалгүй холбогдох газарт мэдэгдэх