НЗД-ын хэрэгжүүлэгч агентлаг Нийслэлийн Мэдээллийн технологийн газар байгуулагдаад зургаа дахь жилийнхээ нүүрийг үзэж байна.

Энэхүү агентлаг нь МУЗГ болон Мэдээлэл, Харилцаа холбоо технологийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын баримтлах бодлого, чиглэлийн хүрээнд нийслэл хотын хэмжээнд мэдээллийн технологийг хөгжүүлэх, хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулах үндсэн чиг үүрэгтэй.

Мэдээллийн хэмээх энэ эрин зуунд тус агентлагийн хийж буй ажлаас толилуулахад сонин байх болов уу. Тус агентлаг "Мэдээлэл холбооны сүлжээ" ХХК-тай хамтран газар доогуурх сувагчлалын холболтоор Нийслэлийн нутгийн захиргааны 38 байгууллага, 6 дүүргийг шилэн кабелиар, зарим дүүргүүдийн харьяа газар хороодыг утасгүй сүлжээгээр холбох тооцоо судалгааг хийж төслийг боловсруулан ажлыг эхлүүлээд байгаа гэж байсан.

Энэ ажлыг цааш нь үргэлжлүүлэх юм бол нийслэлийн нутгийн захиргааны цаашид үлдсэн 64 байгууллага, 9 дүүрэг, 89 хороог кабелиар болон "wireless" буюу утасгүй сүлжээгээр холбох боломжтой гэсэн судалгаа хүртэл гарсан байна.

ННЗБ-уудыг холбосон сувагчлал бүхий өндөр хурдтай нэгдсэн сүлжээнд холбох бэлтгэл ажлыг хангах чиглэлээр Нутгийн захиргааны нэгдсэн байр "Хангарьд" ордныг сүлжээ, интернэтэд холбох ажлыг зохион байгуулж тус ордонд байрладаг 17 байгууллагын суурь холболтыг шилэн кабелиар, 13 mb өндөр хурдны интернэтэд холбосон байна.

Нийслэлийн гэрлийн болон бусад шонгуудаар дамжуулан татсан зөвшөөрөлтэй, зөвшөөрөлгүй шилэн кабелиудыг буулгах, газар доогуурх нэгдсэн сувагчлалд оруулах ажлыг ч мөн хийж эхэлжээ.

НЗДТГ, Хангарьд ордон, төвийн зургаан дүүрэг, нийслэлийн харьяа 50 байгууллагыг өндөр хурдны шилэн кабелиар хооронд нь холбох ажил өнгөрсөн оны гуравдугаар сараас хийгдэхээр төлөвлөгдөж НЗД-ын 376 дугаар захирамж хүртэл гарсан байна. Гэсэн хэдий ч өнөөг хүртэл БГД, ЧД, Нийслэлийн "Хангарьд" ордноос бусдад нь кабель татаагүй байх юм.

НЗД-ын 2009-2012 оны үйл ажиллагааны мөрийн хөтөлбөрт "ННЗБ-ын мэдээллийн сангийн судалгаа авч, цахим хэлбэрт шилжүүлэх, шилжсэн мэдээллийг нэгдсэн стандартад оруулах төлөвлөгөө боловсруулж хэрэгжүүлэх", "Дүүргүүдийн ЗДТГ-т байгууллага иргэдэд үнэгүй үйлчлэх интернэт, компьютерийн танхим байгуулах", "Мэдээлэл холбооны дэд бүтцийг өргөтгөн шинэчилж, мэдээлэл, харилцаа холбооны үйлчилгээг өргөжүүлж өрх бүрт хүртээмжтэй болгоход МШХХТГ-тай хамтран ажиллах" зорилтуудыг тусгуулсан юм байна.

Монгол Улсын хэмжээнд мэдээллийн технологийн чиглэлээр хэрэгжиж буй "Цахим Монгол", "Монгол улсад бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцоог бий болгох", "Төрийн архив, албан бичиг хөтлөлтийн үйл ажиллагаанд мэдээллийн технологи нэвтрүүлэх" үндэсний хөтөлбөрүүдийг нийслэлд хэрэгжүүлэх хөтөлбөр, төсөл боловсруулж, батлуулсан байна.

Үүнд: НЗД-ын 2005 оны 323 дугаар захирамжаар баталсан "Цахим Улаанбаатар" хөтөлбөрийг 2005-2008 онуудад хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн боловч хэрэгжилт нь хангалтгүй, нийслэлийн мэдээллийн нэгдсэн бааз, тогтолцоо бүрдүүлэх гол ажил нь хэрэгжсэнгүй.

Хөтөлбөрийг зохих журмын дагуу бүрэн хэрэгжүүлээгүй шалтгааныг тодруулахад "Цаг хугацаа, төсөв хөрөнгө, санхүүжилтээс шалтгаалан бүрэн хэрэгжих боломжгүй болсон" гэсэн тайлбарыг өгсөн боловч бодит байдалд хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх ажлыг муу зохион байгуулсан, хэрэгжүүлж буй боловсон хүчний чадавхи сул байгаа зэргээс шалтгаалсан хэмээн Нийслэлийн аудитын газрынхан үзэж байна.   

Хөтөлбөрийн хүрээнд нийт 50 ажил хэрэгжүүлэхээс 22 нь хэрэгжээгүй, бусад нь хагас хэрэгжилттэй, мэдээллийн технологийг өргөжүүлэн сайжруулах, түүгээр дамжуулан "Мэдээлэлжсэн Нийслэлийг байгуулах" зорилтын хэрэгжилт удаашралтай байна.

Уг хөтөлбөрийг цаашид үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэхээр "Цахим Улаанбаатар-2" хөтөлбөрийг боловсруулж 2009-2012 онд НИТХ- ын хэлэлцэх асуудлуудын жагсаалтад оруулахаар санал хүргүүлсэн байна. Мэдээллийн технологийг өргөжүүлэн сайжруулах, шинэчлэх чиглэлээр хөтөлбөр, төсөл хэрэгжүүлэхэд тодорхой хөрөнгийн эх үүсвэрийг тухайн жилийн төсөвт тусгаж, санхүүжилтийн асуудлыг шийдэж өгөх зайлшгүй шаардлагатай яах аргагүй тулгарч байна.

2009 онд "Хүүхдийн мөнгөн тэтгэмжийн байгууллага хоорондын онлайн бүртгэл"-ийн програм зохиож, СБД-ийн 1-8 дугаар хороонд туршсан гэх боловч 2010 оноос хүүхдийн мөнгөн тэтгэмж олгохоо больсноос энэхүү програм хангамжийг ашиглахгүй байна. Уг зорилт хэрэгжээгүй байна. Энэ бүх учир нь үл ойлгогдох баримтууд тухайн агентлагийн хүрээнд төлөвлөсөн зорилтот ажлууд ямар байдалтай хийгдэж буйг харуулж байна.

Нийслэлийн мэдээлэл технологийн газар нь ННЗБ-уудыг вэб сайттай болгох ажлыг арга зүйн хувьд удирдаж, вэб сайтжуулсан аж. Гэвч тухайн байгууллагууд мэдээллээ байнга шинэчилдэггүй, үйлчлүүлэгчдэд хэрэгцээтэй мэдээллийг байршуулдаггүй байдал нийтлэг аж. Үүнийг тухайн салбаруудад ажиллаж буй боловсон хүчний чадвартай холбон тайлбарлахаас аргагүй юм.

Нэгдсэн портал сайт http://ulaanbaatar.mn болон НЗД-ын http://mayor.mn вэб сайтын өдөр тутмын мэдээ мэдээлэл, байнгын найдвартай үйл ажиллагааг тус газар хариуцан ажилладгаас мэдээллүүд цаг тухайдаа хэрэглэгчдэд хүрч чадаж байна. Үүнийг бас сайшаах хэрэгтэй.

ННЗБ-ыг вэб сайтжуулах, байнгын үйл ажиллагааг хангах, ашиглах талаар НЗД-аас гаргасан захирамжийг харьяа байгууллагууд хангалтгүй хэрэгжүүлдэг юм билээ. Ямар сайндаа л НЗД захирамж гаргаж байхав дээ.

Нийслэлийн иргэдэд амин чухал хэрэгтэй төрийн үйлчилгээний талаар болон мэргэжлийн байгууллага, нутгийн захиргааны байгууллагын харилцан үүрэг, төрийн үйлчилгээний үнэ тариф, хотын хог, ус агаарын бохирдол, цахилгаан дулаан, дулаан хангамж, үйлчилгээний байгууллагуудын ажиллах журам гэх мэт хэрэгцээт мэдээлэл хомс, зарим байгууллагууд вэб сайтгүй байна.

Нийслэлийн харьяа байгууллагуудаас ШША, УБЗЗАК, Усны барилга байгууламж, ҮСАХ, ХСХТТ, Хүүхдийн ордон, Уламжлалт анагаах ухааны элэг судлалын клиник, СТӨ зэрэг газрууд вэб сайтгүй байна.

НД-ийн ИТХ www.had.citycouncil.mn , www. ulanbator.mn, Эрүүл хүнс-эрүүл орчин http:// tresh.ub.dov.mn, Цэцэрлэгжилт компанийн http://www.tsetserledjilt.mn гэсэн нэр хаягтай веб сайтууд ажиллахгүй байна. Эдгээр вэбүүдийг хийлгэхэд төсвөөс 1.2 сая төгрөг зарцуулсан гэж байсан. Вэбийг дахин хийж үргүй зардал гаргаж байгаа талаар НМТГ-ын вэб хариуцсан мэргэжилтнээс тайлбар авахад "Вэб хийлгэх талаар НЗД-ийн захирамж гарсны дагуу байгууллагуудад олон удаа албан бичиг явуулсан боловч дур дураараа, танил талаараа вэб хийлгэснээс тухайн байгууллагууд нь гэрээний хугацаа нь дуусангуут дахин мөнгө нэхэж, төсвийн үрэлгэн зардлыг нэмэгдүүлж, зарим хэсэг нь өөрчлөлт шинэчлэлтээ хийж чадахгүй манайд ханддаг, иймд вэб сайтын асуудлыг нэгдсэн бодлогоор зохицуулах шаардлагатай"
гэсэн тайлбар өгөв.

ННЗБ-ын албан хаагчдад мэдээллийн технологийн чиглэлийн сургалт, семинар зохион байгуулж, заавар зөвлөлгөө өгч, мэргэжил арга зүйгээр хангаж ажиллах чиглэлээр тодорхой ажлуудыг зохион байгуулах болжээ. Нөгөө өндөр шалгуураар сонгон шалгаруулж ажилтан авдаг зарчим хаачсан бэ. Шалгаад үзвэл дээрх сургалтад хамрагдсан иргэдийн ихэнх нь өөрсдийгөө ажлын ур чадвартай хэмээн бөглөсөн л байгаа даа.

Нийслэлийн нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулж байгаа ННЗБ, ААН, иргэдийг гамшгаас урьдчилан сэргийлэх, шаардлагатай шуурхай мэдээллээр хангах, онцгой байдлын үеийн арга хэмжээг зарлан мэдээлэх, үр дүнг дээшлүүлэхэд хямд өртөг бүхий, орчин үеийн мэдээллийн технологийн дэвшилтэт хэлбэр үүрэн телефоны хэрэглэгчдэд гар утасны мессэжээр зарлан, мэдээлэх системийг Нийслэлийн шуурхай мэдээллийн төв /05/ дээр байрлуулах програмчлал болон техникийн ажил хийгдсэн нь сайшаалтай.

ННЗ-ны зарим байгууллагууд НМТГ-тай хамтран ажиллаагүйгээс шаардлага хангахгүй вэб сайт хийлгэсэн байна. ННЗ-ны 75 байгууллагын вэб сайтаас 34-ийг нь гадны байгууллагаар гүйцэтгүүлснээс 8-ийг нь зайлшгүй өөрчлөх шаардлагатай болсон нь 2,4 сая төгрөгийн нэмэлт зардал гарахаар байгаа нь нэгдсэн бодлого зохицуулалтгүй байгаатай холбоотой юм.

Техник тоног төхөерөмжүүдийг горимын дагуу ажиллуулан ашиглалтыг сайжруулж, ард иргэдэд төрийн үйлчилгээг шуурхай хүргэх ажлыг зохион байгуулах үе шаттай шинэчлэн солих төлөвлөгөөтэй ажиллах шаардлагатай байна.

Мэдээллийн технологийн чиглэлээр хөрөнгө оруулалтаар хийгдэж байгаа ажлуудыг бүрэн ашигладаггүй бололтой. Тухайлбал: Баянгол дүүрэгт 350.0 сая төгрөгийн санхүүжилтээр хийгдсэн хуруу мэдрэгчтэй утасгүй цахим сүлжээний суурин төхөөрөмжүүд бүрэн суурилагдсан, сүлжээ болон компьютерүүд нь ажиллаж байхад дүүргийн удирдлагууд, зарим хорооны засаг дарга нар ажилладаг ажилладаггүйг нь ч мэдэхгүй байх жишээтэй.

Дүүргийн үүдэнд байгаа компьютерийг үзмэр болгон ашиглаж тоосонд даруулаад л байж байх юм. Хороод бүр адилгүй. Зарим нь онлайн ашиглан иргэдэд цаг алдалгүй шуурхай мэдээлэл түгээж байхад зарим нь компьютерээ хадгалах зориулалтаар ашиглаж байна.

Энэ мэтчилэн хөрөнгө мөнгө зарцуулан хийж байгаа ажилд байгууллага албан тушаалтнууд цаашид ач холбогдол өгч, горимын дагуу ажиллуулан ашиглалтыг сайжруулж, ард иргэдэд төрийн үйлчилгээг шуурхай хүргэх ажлыг зохион байгуулах, тендерийн болон гүйцэтгэлийн ажлыг хариуцан хийж буй байгууллага, аж ахуйн нэгж, албан тушаалтнууд зарчмын дагуу хүлээлгэн өгч өмч хөрөнгө эзэнгүйдүүлэхгүй байх ажлыг зохион байгуулах яах аргагүй шаардлагатай байна.

Г.Энхмаа

"Бизнес мэдээ"