Я.Батсуурь: Мэдээллийн аюулгvй байдлын тухай хуулийн тєсєл боловсруулж байна

2011-03-07

УИХ-ын Аюулгvй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны дарга Я.Батсуурьтай ярилцлаа.

-Намрын чуулган завсарласнаас хойш нэлээд хугацаа єнгєрлєє. Гишvvд амралтаа эдэлж байна гэсэн яриа, мэдээлэл ч байна. Таны хувьд ямар ажил амжуулж байна вэ?
-Чуулган завсарласнаас хойш завгvй л ажиллалаа. Ер нь, нэгдсэн чуулган завсарласнаар гишvvд амарч, парламентын vйл ажиллагаа тvр хугацаанд зогсч байгаа юм шиг санадаг байх. Ийм зvйл огт байхгvй. Бид хийх ёстой ажлаа гvйцэтгэж, ирэх чуулганаар ямар асуудал хэлэлцэхээр тєлєвлєгєєнд тусгасан байна вэ, тvvнийгээ боловсруулж, бэлэн болгох, баталсан хуулиа сурталчлах, тойрог, орон нутагтаа ажиллана гээд маш их ачаалалтай байдаг. Vндэсний аюулгvй байдлын vзэл баримтлалыг сурталчлах зорилгоор Дорноговь аймгийн Сайншанд, Замын-Vvд суманд ажиллалаа. Ойрын vед Увс аймгийн хил дагуу орших сумдаар явахаар тєлєвлєєд байна. Энэ ажлыг Хууль зvйн байнгын хороотой хамтран зохион байгуулж, хилийн хамгаалалтын бvстэй танилцах юм. Vvнээс гадна хяналт шалгалтын чиглэлээр ажлын хэсэг томилсон байгаа.

-Замын-Vvдийн боомтоор орж, гарч байгаа ачаа барааг шалгах vйл явц тааруу, техник, тоног тєхєєрємжийн хувьд хангалтгvй байгаа талаар шvvмжлэл их гардаг?
-Хvн бvр л байр сууриа илэрхийлдэг л дээ. Уг боомтын vйл ажиллагааг сайжруулах шаардлагатай байгаа гэдэгтэй санал нэг байна. Тиймээс vйл ажиллагаатай нь танилцаж, хил хамгаалах болон хяналтын байгууллагынхантай уулзсан. Цаашид зорчигч нэвтрэх, аюулгvй байдлын vvднээс ачаа бараа шалгах ажлыг чанартай болгож, техникийн хvчин чадлыг нэмэгдvvлэх шаардлагатай. Ер нь, хоёр талаас экспортоор орох, гарах ачаа бараа боомт дээр их саатаж байгаа шvvдээ. Учир нь, боомт маань жижиг, зєєж буй ачаа нь маш их болчихоод байгаа хэрэг. Нэг vгээр хэлбэл, хоёр лонхны хvзvvг нийлvvлчихсэн юм шиг гэж ярих болсон. Ийнхvvтvгжирч байгаагаас vvдэн бараа таваарын vнэ 30-40 хувиар єсч, иргэдийн амьжиргаанд хvнд цохилт болж байна. Vvнийг зогсоохын тулд нэвтрvvлэх хvчин чадлыг нэмж, ажиллах цагийг уртасгах хэрэгтэй. Єргєтгєл хийх ажлаа тvргэтгэх нь маш чухал юм.

-Магадгvй, хил хамгаалах ажиллагаатай танилцсан байх. Анхаарах асуудал юу байв?
-Тийм. Улаан-Уулын отряд болон хэд хэдэн заставаар орж ажил байдалтай нь танилцлаа. Анхаарах, сайжруулах зvйл их байна. Нэгдvгээрт, хил хамгаалах хvчин чадал, техник хэрэгслийг сайжруулах шаардлагатай болж. Хоёрдугаарт, хилийн шон, торыг засч янзлах, шинэчлэх хэрэгтэй болсон байна. Урд хєршийнхєн шон, тороо єєрчилж, шинэчлэн 1.8 метр єндєр цементэн шон босгочихож. Гэтэл манайх олон жилийн ємнє босгосон модон шонгоо засч сэлбээгvй, тор нь тасраад бєєгнєрчихсєн л байх юм. Тvvгээр нь мал, амьтан чєлєєтэй орж, гарах боломжтой болчихож. Аюулгvй байдал, зэрлэг амьтдын хєдєлгєєн, шилжилтэд ч анхаарахгvй бол малын гаралтай халдварт євчин тархсаар байх болно.
-Хилийн шон, тороо шинэчлэхэд хэчнээн тєгрєг зарцуулах бол. Тооцоо судалгаа хийсэн vv?
-Одоогоор нарийвчлан гаргасан тоо, мєнгєн дvн алга. Холбогдох газар, байгууллагад vvрэг чиглэл єгсєн. Тооцоо судалгаа бэлэн болчихвол УИХ-д єргєн мэдvvлж, хєрєнгє мєнгєний хэмжээг нь тєсєвт суулгах болно.

-Намрын чуулганаар хэлэлцэхээр тєлєвлєсєн асуудлаа дуусгасангvй гэж олон нийтэд зэмлvvлсэн. Гэвч vлдсэн асуудлаа хаврынхаар оруулж хэлэлцэхээр дараалалд багтааж, ажлын хэсгvvд гаргачихсан байгаа. Танай Байнгын хорооны хувьд хэчнээн ажлын хэсэг томилоод байна вэ?
-Манай Байнгын хорооны хувьд хууль гэхээсээ илvvгадаадын тєсєл, хєрєнгє оруулалт, олон улсын байгууллага, гэрээ ковенцод нэгдэх асуудал хэлэлцсэн болохоор хэлэлцээгvй vлдсэн нь цєєхєн. Тагнуулын байгууллагын тухай хууль дээр намын бvлэг завсарлага авчихсан учир хэлэлцэж амжаагvй. Тэсэрч дэлбэрэх бодистой холбоотой хоёр хуулийн тєсєл єргєн баригдчихсан байгаа. Хаврын чуулганаар дээрх хуулийн тєслvvдийг хэлэлцэн батлах боломжтой.
Ажлын хэсгийн хувьд гэвэл гурав бий. Тодруулбал, элссэн гэрээ ковенцийн хэрэгжилтийг хангах, хяналт шалгалтын чиглэлээр томилогдон ажиллаж байна. Миний хувьд Монгол Улсын нэгдэн орсон олон улсын байгууллага, гэрээ конвенц дахь манай улсын оролцоог нэмэгдvvлэх, vр ашгийг нь дээшлvvлэх талаар судалж, ажил хэрэг болгох ажлын хэсгийн ахлагчаар томилогдон, ГХЯ-нд ажиллаж байгаа. Єнєєдєр болох Элчин сайд нарын зєвлєлгєєнд оролцож дээрх асуудлын талаар тодорхой vvрэг чиглэл єгнє. Нєгєє ажлын хэсгийг нь 1990 оноос хойш гадаадаас авсан зээл, тус-ламжийн ашиглалтад хяналт шалгалт хийх зорилгоор байгуулсан юм. Энэхvvажлын хэсгийг О.Чулуунбат гишvvн ахлан ажиллаж байгаа.

-Сvvлийн хорь гаруй жилийн хугацаанд багагvй олон улсын байгууллага, гэрээ конвенцод элссэн гэдэг. Гэвч vр дvнгийн хувьд тийм ч сайн биш байх шиг?
-Тийм л дээ. Маш олон байгууллагад элссэн ч vр дvнтэй, ашигтай ажиллаж чадахгvй байгаа юм. Уг нь, тухайн байгууллагын тєвд єєрийн тєлєєллийг ажиллуулах, хэрэгжvvлж буй тусламж, тєслийг нь улсдаа хэрэгжvvлэх, vгvй бол єєрсдийн шинэлэг санаагаа бодлогод нь тусгуулах ажил хийх ёстой. Гэтэл ийм ажил хийж байсангvй, дутагдсаар байна. Ерєнхийдєє дээрх ажлыг зохион байгуулж, тухайн байгууллагаас хvртэх vр шимээ нэмэгдvvлье гэсэн зорилготой юм л даа. Ойрын vед дvгнэлтээ гаргаад хаврын чуулган эхлэхээр Байнгын хорооныхоо хуралдаанаар хэлэлцvvлэх болно.

-Боловсруулж буй хуулийн тєслийн хувьд?
-Мэдээллийн аюулгvй байдлын тухай хуулийн тєсєл боловсруулж байгаа. Мэдээлэл авах, тvгээх нь маш их ач холбогдолтой ч аюул дагуулсан зvйл их бий. Тvvнийг л хааж єгєх зорилготой. Ялангуяа цахим, кибер орчныг ашиглан олон нийтэд элдвийн садар самуун зvйл сурталчлах, уруу татах явдал цєєнгvй гарч байна. Дэлхий дахин, нийгмийг доргиосон, цочоосон мэдээ ч гарах боллоо. Улс орны аюулгvй байдал, ирээдvйн хєгжлєє бодсон ч vvнийг зохицуулсан хууль гаргах шаардлагатай. Бас гамшгийн талаар тєрєєс баримтлах бодлогыг боловсруулж эхлээд байна. Цаг уурын єєрчлєлтєєс vvдэн янз бvрийн євчин эмгэг, гамшигт vзэгдэл гарах болсон учраас ийм бодлоготой болох нь зvйтэй гэж vзсэн юм.

-Мэдээлэл тvгээх асуудал дахин босч ирэх юм шиг байна. Хэвлэн нийтлэх эрх чєлєєнд халдсан заалт оруулчихвал эргээд сєрєг vр дагавар гарна. Ийм зvйл ємнє нь ч гарч байсан шvvдээ?
-Алдаа гаргахгvй байх талаас нь харж, олон улсын туршлагыг ч судалж, хууль дvрмийг нь vзэж байгаа. Ямар ч гэсэн хэвлэл мэдээллийн эрх чєлєєгєє хамгаална, хадгалж vлдээнэ. Дээрх асуудлыг хуулиар зохицуулахгvй бол болохгvй байна л даа. Хуулиар зохицуулж єгєхєєс єєр ямар ч арга байхгvй зvйл гэж хэлмээр байна. Ер нь, хуульчлахад маш тєвєгтэй. Гэхдээ улс орон, иргэдийнхээ эрх ашиг, аюулгvй байдлыг хамгаалах vvднээс л vvнийг хийхээр болсон.

ardchilal