Оны өмнөхөн УИХ-аар хальт мөлт хэлэлцэгдэж байсан “Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай” хуулийн шинэчилсэн

найруулга энэ оны эхний өдрөөс эхлэн мөрдөгдөж байна. “Шинэчилсэн” хуулийн хэрэгжилтэд бизнес эрхлэгчид сэтгэл дундуур байна.

Яагаад? Нэгд, тэмдэгтийн хураамжийн хувь хэмжээг бууруулж, хөнгөлж чөлөөлөх бус эсрэгээр өсөн нэмэгдүүлжээ. Хоёрт, хураамжуудыг цөөлж, цэгцлэх, тогтсон байдалтай байлгах бус мөн л эсрэгээр угийн олон байсан хураамжууд хасагдаж цөөлөгдөх бус бараг хэвээрээ тогтворгүй, харин ч дарамт болохоор шинэчлэн “найруулагджээ”.

Бизнес эрхлэгчдийн нүдээр харах юм бол энэ хуулийн “шинэчлэлт” төр аль болох нэмэлт орлого, ашиг хүртэх гэсэн, орлого дайчлах эх үүсвэр талаас хуульчилсан байна. Тиймээс хувийн хэвшлийнхэн төр тэртээ тэргүй зардал ихтэй байдаг төсвөө татвар төлөгч бидний хөлс хүчээр бүрдүүлэхийн тулд юу ч хийхээс буцахгүй болжээ гэсэн байр суурьтай байна.

Шинэчилсэн хуулийн заалтуудыг харвал:
-Төлбөрийн баталгаа гаргах үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 1 000 000 төгрөг,
-Төлбөр тооцооны хэрэгсэл гаргах үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 500 000 төгрөг;
-Цахим төлбөр тооцоо, мөнгөн гуйвуулгын үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 500 000 төгрөг;
-Гадаад валютын үйлчилгээ, үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 2 000 000 төгрөг;

-Итгэлцлийн үйлчилгээ, үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 500 000 төгрөг;
-Богино хугацаат санхүүгийн хэрэгсэлд хөрөнгө оруулалт хийх үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 500 000 төгрөг;
-Үл хөдлөх эд хөрөнгө барьцаалахтай холбоотой санхүүгийн зуучлалын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход мөн 500 000 төгрөг;
-Шүүх, хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах ажиллагаанд орчуулгын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 50 000 төгрөг;

-Өмгөөллийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 100 000 төгрөг;
-Нотариатын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 10 000 төгрөг;
-Төлбөрт таавар, бооцоот тоглоомын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 2 150 000 төгрөг;
-Тамга, тэмдэг үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 2 200000 төгрөг.

-Тэсэрч дэлбэрэхээс бусад химийн хорт болон аюултай бодис үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 50 000 000 төгрөг;
-Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын нарийвчилсан үнэлгээ хийх тусгай зөвшөөрөл олгоход 500 000 төгрөг;
-Озон задалдаг бодис, түүнийг агуулсан бүтээгдэхүүнийг импортлох, худалдах, ашиглах тусгай зөвшөөрөл олгоход 5 000 000 төгрөг;
-Мэргэжлийн ур чадвар эзэмшүүлэх богино хугацааны мэргэжлийн чиг баримжаа олгох сургалт эрхлэх зөвшөөрөл олгоход 400 000 төгрөг, мөн мэргэжлийн боловсрол, сургалтын байгууллага байгуулах зөвшөөрөл олгоход 400 000 төгрөг;

-Боловсролын магадлан итгэмжлэл олгоход 260 000 төгрөг, түүний хугацааг сунгахад 85 000 төгрөг;
-Уран бүтээл, цуглуулгын зүйлс ба түүх, соёлын хосгүй үнэт, үнэт дурсгалт зүйлсийг улсын хилээр нэвтрүүлэх зөвшөөрөл олгоход 400 000 төгрөг, зөвшөөрлийн хугацааг сунгах, зөвшөөрөлд нэмэлт, өөрчлөлт оруулахад 200 000 төгрөг;
-Одон, медаль үйлдвэрлэх зөвшөөрөл олгоход 500 000 төгрөг;

-Тэсэрч дэлбэрэх бодис, тэсэлгээний хэрэгсэл үйлдвэрлэх, тэсэлгээний ажил явуулах тусгай зөвшөөрөл олгоход 3 250 000 төгрөг;
-Спирт үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл олгох, тусгай зөвшөөрлийн хугацаа сунгахад 200 000 000 төгрөг; /хураамжийн хамгийн өндөр хэмжээ нь энэ болж байна/
-Шинээр зохион бүтээсэн болон гадаадаас авсан мал, амьтны эм, үр, үр хөврөлийг үйлдвэрлэл, үйлчилгээнд нэвтрүүлэх, гадаадаас сайжруулагч мал, амьтан авах, энэ хуулийн 26.2-т зааснаас бусад үржлийн мал, амьтныг гадаадад гаргах тусгай зөвшөөрөл олгоход 500 000 төгрөг;

-Барилгын ажил гүйцэтгэх, барилга угсралтын ажил, үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 2 500 000 төгрөг;
-Цахилгаан шат, өргөх краны угсралт, засвар, үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 2 000 000 төгрөг;
-Нийтийн аж ахуйн үйлдвэрлэл, үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 1 000 000 төгрөг;

-Цамхаг, тулгуур, түшиц хана зэрэг 30 метрээс дээш өндөр, 60 метрээс дээш алгасалттай байгууламж 16-гаас дээш Д давхар барилгын зураг төсөл боловсруулах, барилга угсралтын ажил гүйцэтгэх, тухайн барилга байгууламжид зөвшөөрөл олгоход 2 400 000 төгрөг;
- Геодези зураг зүйн үйлдвэрлэл, үйлчилгээ эрхлэх зөвшөөрөл олгоход 500 000 төгрөг, газрын кадастрын судалгаа хийх зөвшөөрөл олгоход 1 500 000 төгрөг;
-Хүн амын нутагшил, суурьшлын хөгжлийн төсөл, бүс нутгийн хөгжлийн төсөв, хот, тосгоны хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, үе шатны бусад зураг төслийг боловсруулах мэргэжлийн байгууллагын зөвшөөрөл олгоход 900 000 төгрөг.

-Төмөр замын суурь бүтэц, хөдлөх бүрэлдэхүүнийг үйлдвэрлэх, угсрах засварлах тусгай зөвшөөрөл олгоход 5 000 000 төгрөг, төмөр замын тээвэрлэлтийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 16 000 000 төгрөг;
-Авто зам, авто замын байгууламжийг барих, засварлах тусгай зөвшөөрөл олгоход 3 000 000 төгрөг, авто зам засварлах, арчлах зөвшөөрөл олгоход 300 000 төгрөг;
-Улс хоорондын нийтийн тээвэр, шуудан, жуулчин тээвэрлэлтийн үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 4 000 000 төгрөг;

-Иргэний агаарын хөлгийг Монгол Улсад бүтээх, түүнд өөрчлөлт, сайжруулалт хийх тусгай зөвшөөрөл олгоход 2 578 000 төгрөг, агаарын хөлгөөр нислэгийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөл олгоход 14 000 000 төгрөг, агаарын хөлгийн засвар, үйлчилгээ хийх зөвшөөрөл олгоход 4 580 000 төгрөг;
-Шуудан холбооны хотын сүлжээ байгуулах, түүнийг ашиглахад 1 250 000 төгрөг, шуудан холбооны бүсийн сүлжээ байгуулах, түүнийг ашиглахад 1 250 000 төгрөг;

-Шуудан холбооны хот хоорондын сүлжээ байгуулах, түүнийг ашиглахад 1250 000 төгрөг, улс хоорондын шуудангийн сүлжээ байгуулах, түүнийг ашиглахад 1 250 000 төгрөг, шуудангийн нэмэлт үйлчилгээ эрхлэхэд 70 000 төгрөг;

-Интернэт телефон холбооны үйлчилгээ эрхлэхэд 1 250 000 төгрөг интернэтийн үйлчилгээг дахин дамжуулан хүргэхэд 250 000 төгрөг;
-Улс хоорондын шуудангийн илгээлтийн үйлчилгээг чиглэсэн маршрутаар эрхлэхэд 75 000 төгрөг. Улс хоорондын шуудангийн үйлчилгээ эрхлэхэд 120 000 төгрөг, дотоод хэрэглээний сүлжээгээр нийтийн үйлчилгээ эрхлэхэд 250 000

-Интернэтийн үйлчилгээ эрхлэхэд 300 000 төгрөг,
-Шинэ технологи, бүтээгдэхүүн эзэмшиж байгаа этгээдэд Монгол Улсад хэрэглэхээр зааснаас өөр стандарт,аргачлал, зааврыг нэг жил хүртэл хугацаагаар хэрэглэх түр зөвшөөрөл олгоход 200 000 төгрөг;
-Тохирлын гэрчилгээ олгоход 45 000 төгрөг;

-Хэмжих хэрэгслийг үйлдвэрлэх, суурилуулах, засварлах, худалдах тусгай зөвшөөрөл олгоход 500 000 төгрөг;
-Мал, ан амьтан, шувууны болон түүхий мах, өөх, дотор мах, дайвар бүтээгдэхүүн, загас, бусад түүхий эд, өндөг, ургамал, үр, ургамлын гаралтай түүхий эд, зориулалтын хүнсийг импортлох зөвшөөрөл олгоход 350 000 төгрөг.
-Аймаг хооронд, орон нутаг, хотын доторхи болон хот орчмын нийтийн тээвэр, шуудан тээвэрлэлтийн үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрлийг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга олгоход 250 000төгрөг;

-Улсын хэмжээний үйлчилгээтэй болон гадаадын хөрөнгө оруулалттай эрүүл мэндийн байгууллагаас бусад эрүүл мэндийн байгууллага байгуулах зөвшөөрлийг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга олгоход 1 000 000 төгрөг;
-Гадаадын хөрөнгө оруулалттай хуулийн этгээдээс бусад этгээдэд эмчилгээний гоо заслын үйлчилгээ үзүүлэх тусгай зөвшөөрлийг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга олгоход 500 000 төгрөг;

-Ерөнхий боловсролын сургууль, цэцэрлэг байгуулах зөвшөөрлийг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга олгоход Улаанбаатар хотод 250 000 төгрөг, аймагт 150 000 төгрөг;
-Мал эмнэлэг, үржлийн ажил, үйлчилгээг хувиараа эрхлэх, малын үр, үр хөврөл, мал эмнэлгийн зориулалттай эм бэлдмэл үйлдвэрлэх үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийг хоёр буюу түүнээс дээш сум, дүүргийн нутагт явуулахад зохих байгууллагын дүгнэлтийг үндэслэн аймаг, нийслэлийн Засаг дарга олгоход Улаанбаатар хотод хуулийн этгээдэд 500 000 төгрөг, иргэнд 250 000 төгрөг, аймагт хуулийн этгээдэд 400 000 төгрөг, иргэнд 200 000 төгрөг;

-Спиртийн өндөр агууламжтай согтууруулах ундаа худалдах тусгай зөвшөөрөл олгоход 10 000 000 төгрөг, согтууруулах ундаагаар шөнийн 00 цаг хүртэл үйлчлэх тусгай зөвшөөрөл олгоход 20 000 000 төгрөг;
-Патенттай холбогдсон маргааныг шийдвэрлэхэд лавлагаа гаргаж өгөхөд хуудас тутамд 6000 төгрөг, оюуны өмчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр ажиллах иргэн, хуулийн этгээдийг шалгаруулж зөвшөөрөл олгоход 250 000 төгрөг;

-Оюуны өмчийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага барааны тэмдгийг бүртгэж, гэрчилгээ олгоход 50 000 төгрөг;
-Барааны тэмдгийн хүчинтэй байх хугацааг сунгахад жил тутамд 5 000 төгрөг, барааны тэмдэг эзэмших эрхийг бусдад шилжүүлэхэд 95 000 төгрөг;
-Барааны тэмдгийг бүхэлд нь буюу зарим бараа, үйлчилгээний хувьд ашиглах лицөнзийн гэрээ байгуулж бүртгүүлэхэд 50 000 төгрөг;
-Тодорхой бүтээлийн зохиогчийн эрхийг өөрийн болон гадаад оронд төлөөлөн хамгаалах зөвшөөрөл олгоход 150 000 төгрөг;

-Нийтийн эзэмшлийн барилга, байгууламж, зам, гудамж, талбайд самбар, гэрэл дохио, гэрэлтүүлэг болон хөдөлгөөнгүй бусад хэрэгслийн тусламжтайгаар зар сурталчилгаа байрлуулах зөвшөөрөл олгоход 100 000 төгрөг.
-Эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг үрэгдүүлсэн тохиолдолд хүчингүй болгож, нөхөн олгоход 45 000 төгрөг, эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг гэмтээсэн тохиолдолд түүнийг хүчингүй болгож, нөхөн олгоход 8 000 төгрөг;

-Эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэл, хувийн хэргийг хаахад 3 600 төгрөг;
-Иргэнд газар эзэмших, ашиглах эрхийн гэрчилгээг шинээр олгоход нийслэлд 20 000 төгрөг, аймгийн төвийн сум, нийслэлийн Багахангай, Багануур, Налайх дүүрэгт 10 000 төгрөг, бусад суманд 6 000 төгрөг;

-Аж ахуйн нэгж, байгууллагад газар эзэмших, ашиглах эрхийн гэрчилгээг шинээр олгоход нийслэлд 70 000 төгрөг, аймгийн төвийн сум, нийслэлийн Багахангай, Багануур, Налайх дүүрэгт 20 000 төгрөг, бусад суманд 10 000 төгрөг;
-Иргэн газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг бусдад шилжүүлэхэд нийслэлд 20 000 төгрөг, аймгийн төвийн сум, нийслэлийн Багахангай, Багануур, Налайх дүүрэгт 10 000 төгрөг, бусад суманд 6 000 төгрөг;
-Аж ахуйн нэгж, байгууллага газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг бусдад шилжүүлэхэд нийслэлд 70 000 төгрөг, аймгийн төвийн сум, нийслэлийн Багахангай, Багануур, Налайх дүүрэгт 20 000 төгрөг, бусад суманд 10 000 төгрөг;

-Газрын дуудлага худалдаа, төсөл шалгаруулах баримт бичиг хүлээн авахад 12 500 төгрөг тус бүр хураана гэсэн байна.

Тайлбар: Дээрх заалтуудаас харахад Тэмдэгтийн хураамжийн хувь, хэмжээ урдынхаас өсөн нэмэгдэж, доод тал нь гэхэд хагас сая төгрөгөөс эхэлж, ихэнх нь саяас дээш болж, хамгийн дээд хэмжээ нь 200 саяд хүрч байна.

Нэг талаар төрийн дааж давшгүй ачаалалыг хөнгөлж, нөгөө талаар иргэддээ үйлчлэх гэсэн үүднээс бизнес эрхлэгчид хувиараа сургууль, цэцэрлэг байгуулъя гэхэд тухайн оршин суугаа аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нараас 150-250 мянган төгрөгөөр “зөвшөөрөл” бүхий цаас худалдан авахад хүрч байна.

Б.Болд

busniess times