Японы сумо барилдааны аварга цолтой Д.Дагвадорж 2009 оноос эхлэн Архангай аймгийн Өндөр-Улаан сумын нутаг, Шаргачин гэдэг газарт ураны хайгуул хийж эхэлжээ.

Энэ нь 2003 онд олгогдсон 59.53 тоот лицензүүдийн эрхийн дагуу явагдаж буй ажил гэнэ.

Уг нь 2007 онд Өндөр-Улаан сумын ИТХ-аар тус газрын эргэн тойрон дахь 18 мянган га талбайг орон нутгийн хамгаалалтад авах шийдвэр гаргасан аж.

Гэтэл 2009 онд түүний компани техник хэрэгслээ авч ирээд өрөмдлөг хийж эхэлжээ.

Шаргачин голын эх орчимд 27 га талбайг хамгаалалтад авч, эргээс нь 1-2 метр хүрэхгүй газарт өрөмдлөг хийх болсон байна.

Үүнээс үүдэн Шаргачины хөндийгөөр урсдаг байсан Номгон, Хатавчийн гол ширгэж, Шаргачин гол тасалдан, өнөө маргаашгүй ширгэхэд ойрхон болжээ.

Хамаг гол нь ширгэж буйд харууссан малчид арга буюу тус компанийхантай уулзахаар очсон ч компанийн хамгаалалтын албаны залуус зодож, ойролцоо сумын цагдаа нарыг дуудаж, баривчлуулсан хэрэг нэг бус удаа гарчээ.

Тэр бүү хэл хамгаалалтын албаныхан зарим хөгшин хөвөө хүмүүсийг дарамталж “Хонь өгөхгүй бол аймгийн төвөөс цагдаа дуудаж ачуулна” гэж сүрдүүлээд хонь авч байсан тохиолдол 40 гаруй бий гэнэ.

2010 оны намар Японы сумогийн аварга Д.Дагвадорж Шаргачинд өөрийн биеэр очиж, компанийнхаа хайгуулын үйл ажиллагаатай танилцжээ.

Түүнийг хоёр дахь удаагаа ирэх нь орон нутгийнмалчид хайгуулын явцад уранаар бохирдсон хаягдал ус ганц үлдсэн гол руу нь цутгаж, ширгээх аюултай байгааг учирлан, ойлголцохыг хүсчээ.

Д.Дагвадорж аварга хариуд нь «Би Монгол Улсад алгын чинээхэн газар эзэмшиж болдоггүй юм уу? Энд тэнд олон долоон юм яриад яваад үзээрэй, та нар » хэмээн сүрдүүлжээ.

Мөн малчдын баталж буйгаар тус компани татвараас зугтах зорилгоор байнга нэрээ сольдог гэнэ.

2009 онд анх үйл ажиллагаа явуулахаар ирэхдээ «УРГ» компани гэх нэрээр хайгуул хийж байсан бол 2010 онд «Нуклеар Энержи Монголиа» гэдэг нэртэй болжээ.

Хайгуул ерөнхийдөө дуусч, олборлох ажил ирэх жилээс эхэлж магадгүй бөгөөд олборлолт явуулж эхэлбэл тус суманд хүн, мал амьдрах аргагүй болно.

Мөн ураны бохирдолтой ус ундны ус руу нь цутгаж байгаагаас Өндөр-Улаан сумын иргэдийн биеэр юм туурч, нэг нүдтэй хурга, таван хөлтэй тугал төрсөн тохиолдол ч бий аж .

Цөмийн энергийн газрын мэргэжилтнүүд өнгөрсөн жил Шаргачин голын эрэг орчимд цацрагийн тархалт ямар байгаа талаар шинжилгээ хийжээ. Шинжилгээний цацрагийн бохирдол 0.06-0.10 хувьтай /Цацрагийн хэмжээ 0.10 хувьтай байвал аюултай түвшинд хүрсэн гэж үздэг/ гарсан байна. Шинжилгээний хариу бодитой гарсан гэдэгт итгээгүй иргэд дахин өөр байгууллагаар шинжилгээ хийлгэхэд цацрагийн бохирдол 0.28-0.45 хувьтай гарчээ.

Гэтэл Архангай аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын дарга Ж.Эрдэнэ-Очир «Мөнх майнинг» компанийн хайгуулын үйл ажиллагаанд нь саад болохгүй байхыг Өндөр-Улаан сумын Засаг дарга Н.Түвшинжаргалд үүрэгджээ. Үүнээс үүдэн малчид «Өндөр-Улааны гурван гол» нэртэй ТББ байгуулсан байна. Тэд уг олборлох ажиллагааг зогсоох хүртлээ тэмцэх юм.

Архангай аймгийн Өндөр-Улаан, Тариат, Чулуут сумд нь Чулуут, Суман голоороо ундаалдаг бөгөөд байгалийн үзэсгэлэн цогцолсон, улсдаа сарлагийн тоо толгой, цагаан идээний гарц, Хоргын тогоо галт уул зэрэг түүхийн хийгээд аялал жуулчлалын бүс зэргээрээ улсдаа тэргүүлдэг юм.

Х.Бадамгэрэл

сонин.мн

Уран олборлох гэж буй Японы Сумогийн аварга Д.Дагвадорж Өндөр-Улаан сумынхныг “Байгаль орчин гээд олон юм яриад үзээрэй” гэж сүрдүүлжээ
Tweet
Bolod.mn

Сэтгэгдэл (43)

Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

Зочин
Архангайчууд аа Давгаа Сбмьяабазар гэдэг 2 новшийг Архангайд бүү гишгүүл Сонгинохайрханчууд хэзээ ч Сумьяабазарт санал өгч болохгүй шүү Тэгвэл тэр асар их эрх мэдэлтэй болж миний нутгийн шороог сэндийчих болно шүү 2 новш минь Архангайгаас хурдан зайлаарай

2012-10-06 | 00:00:00 | 202.126.94.102 |

Зочин
тэр ухах гээд байгаа газар шороо уул ус нь давгааг хүний нутгийн дэвжээн дээр хазайхад нь түшиж байсныг бид мартаагүй. Давгаа гуай нь харин мартаа юу даа тарвага шиг мартамхай юм болов уу.

2011-08-08 | 13:29:43 | 202.9.47.5 |

Зочин
Миний нутгийг яагаад ураны цацрагаар хордуулаад байгаа юм бэ хойч еэ бодооч ээ Дагважорж гэдэг мөнгөний машин болон Архангай аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын дарга Ж,Эрдэнэ-Очир нараа энэ зун нутагтаа очоод энэ байдал хэвээрээ байвал галт зэвсэгтэйгээр тэмцэл хийх болно ш,,,,,,,,,,,,,,,,,

2011-04-01 | 17:48:10 | 202.179.11.94 |

Зочин
тун удахгүй тэр их хуралд нь нэрээ дэвшүүлээд 20000 г баруун солгойгүй цацаад тэгээд нөгөө мангарууд нь аврага гээд сонгож орхино,тэр махан бөмбөг сумодоо л аврага биз монголын их хурал бас нэгэн махан толгойтоор нэмэгдэх байх одоо тэр хувьцаа мувьцаа гэж хөөрцөглөж байхаар хэдэн литр ус цаас нь хийж байвал тун удахгүй 1л ус 100 саяар үнлэгдэх цаг ирнэ дээ

2011-04-01 | 17:23:22 | 182.160.60.230 |

Зочин
ЭНЭ ШУНАЛЫН ТУЛАМНЫ ЭЭЖ ААВ НЬ ХЭЛДЭГГҮЙ ЮМ БАЙХДАА МОНГОЛ ХҮН БИЗ ДЭЭ,УДАХГҮЙ ШУЛАМ БОЛНО ДОО

2011-04-01 | 16:41:22 | 202.131.238.114 |

Зочин
багаагаасаа хөлдүү гар байсан гэдэг юм байналээ энэ

2011-04-01 | 16:38:42 | 202.131.238.114 |

Зочин
тийм баян байж яасан их шунал бэ

2011-04-01 | 16:38:18 | 202.131.238.114 |

Зочин
Ай мөн ч сайхан нутаг шүү. Хогийн новшнууд удахгүй улаан шороо болгож хүн малыг нь алах юм байна лдаа. Энэ нэг махан толгой энд тэнд их хуцаж явах юмаа.

2011-04-01 | 16:37:55 | 202.131.238.114 |

Зочин
бяр тэнхээгээрээ олсон хэдэн тэрбүм төгрөг байхад байгал дэлхийдээ шунаадл өөдгөхгүй дээ энэ газрийн баялгаар хөлжиж байгаа хүмүүс өөрт мэдэгдэхгүйч үр хүүхэдэдни муудаа муу тамд очоод тарчлах бийдээ бурхан өршөөг

2011-04-01 | 16:36:37 | 202.131.238.114 |

Зочин
монго тсагаан, нуд улаан , Дагба зутгээд бай удахгуй эрлэгийн эзэн тосоод абна, уйлахгуй уам байгаа биз дээ

2011-04-01 | 16:24:36 | 125.193.132.108 |

Зочин
монго тсагаан, нуд улаан , Дагба зутгээд бай удахгуй эрлэгийн эзэн тосоод абна, уйлахгуй уам байгаа биз дээ

2011-04-01 | 16:24:35 | 125.193.132.108 |

Зочин
монго тсагаан, нуд улаан , Дагба зутгээд бай удахгуй эрлэгийн эзэн тосоод абна, уйлахгуй уам байгаа биз дээ

2011-04-01 | 16:24:02 | 125.193.132.108 |

Зочин
монго тсагаан, нуд улаан , Дагба зутгээд бай удахгуй эрлэгийн эзэн тосоод абна, уйлахгуй уам байгаа биз дээ

2011-04-01 | 16:23:52 | 125.193.132.108 |

Зочин
монго тсагаан, нуд улаан , Дагба зутгээд бай удахгуй эрлэгийн эзэн тосоод абна, уйлахгуй уам байгаа биз дээ

2011-04-01 | 16:23:44 | 125.193.132.108 |

Зочин
монго тсагаан, нуд улаан , Дагба зутгээд бай удахгуй эрлэгийн эзэн тосоод абна, уйлахгуй уам байгаа биз дээ

2011-04-01 | 16:23:43 | 125.193.132.108 |

Зочин
hugiin pizdak odoo bvvr dawarch duuslaa mgl gazar shoroo gadnii heden bolon mgliin heden lalaruudiin gart orj duusahnee

2011-04-01 | 15:36:42 | 202.179.10.150 |

Зочин
äîëãîðñ¿ðýí çààíû õ¿¿õä¿¿ä áîëèìîîð þì .õîãûí ãàðóóä áàéõ þìàà

2011-04-01 | 14:10:07 | 202.179.11.194 |

Зочин
бөхийн буян байхад газар уxаж нэр нуурээ бараад дэмий дээ!!

2011-04-01 | 13:03:23 | 202.70.38.27 |

Зочин
Монголийн ìèíü ãàíö ÷ ãýñýí íóòàã óõóóëæ, ñýíäèéë¿¿ëýõã¿é áàéõ þìñàí. Äàãâàà ìýòèéí ìàõàí òîëãîéòîé, øóíëûí òóëàìíóóä ¿õýæ äàëä îðîîñîé. Óäàì ñóäðàðàà òýíýã õýâýýðýý àðä ò¿ìýíä ç¿õýãäýæ àìüäðàõ íü ë äóòàæ äýý.

2011-04-01 | 12:41:54 | 202.179.20.192 |

Зочин
яг унэн тийм баян байж яасан их шунал бэ

2011-04-01 | 12:35:29 | 99.88.177.213 |

Зочин
ooriin nutag boloh omd gutalni hulgaich hochtoi ovor hangaidaal maltalta hiine biz huni gazar shoroo ruu bitgii shunaad bai ort ni zondool mongo bgaa shuu de shunuul shulam bolno do. nutgin irged sain temts. ys yman deer tuluul bi shaagaal unagana da tiim goe uzesglentei nutagiig araichde davgaa arina daaval uhaarai da olni huch olomgui dalai gej chamaig darna sh de ho

2011-04-01 | 12:34:46 | 124.158.104.31 |

Зочин
ДОЛГОРСУРЭНГИН ХЭДЭН ЭРГҮҮ УМНУУД МÖНГИГ ХУН БУТЭЭСЭН ХАРИН ГАЗАР ДЭЛХИЙГ БУРХАН БУРЭЭСЭН ТЭНЭГ НОВС НУУД ЗАЙЛАА

2011-04-01 | 12:29:25 | 84.115.125.27 |

Зочин
ДОЛГОРСУРЭНГИН ХЭДЭН ЭРГҮҮ УМНУУД МÖНГИГ ХУН БУТЭЭСЭН ХАРИН ГАЗАР ДЭЛХИЙГ БУРХАН БУРЭЭСЭН ТЭНЭГ НОВС НУУД ЗАЙЛАА

2011-04-01 | 12:29:11 | 84.115.125.27 |

Зочин
Ай мөн ч сайхан нутаг шүү. Хогийн новшнууд удахгүй улаан шороо болгож хүн малыг нь алах юм байна лдаа. Энэ нэг махан толгой энд тэнд их хуцаж явах юмаа.

2011-04-01 | 12:20:08 | 202.179.18.147 |

Зочин
багаагаасаа хөлдүү гар байсан гэдэг юм байналээ энэ

2011-04-01 | 12:18:39 | 182.160.61.15 |

Зочин
ямар ч боловсролгуй дагваа дараа ни хун амитан уул усний хараалийг даах ум байх даа

2011-04-01 | 12:15:02 | 219.251.83.250 |

Зочин
тэнэг хүн тэнэгээрээ л үлдэнэ

2011-04-01 | 11:57:56 | 182.160.9.220 |