уулзаж ярилцлаа. Цаг завгvй уран бvтээлч хvмvvсийн амьдралыг гадарладгийн хувьд vдээс ємнєхєн л уулзчих санаатай ажил дээр нь явж очив. Гэтэл дуучин бvсгvй маань єглєє эрт ирж єдрийн ажлаа тєлєвлєчихєєд гараад явчихаж. Утсаар нь холбогдон цаг тохирч, єєрийнх нь тодорхойлсноор “Гурав дахь гэр” нь болсон Брайхаусын зvvн талд орших “Руби” vсчин гоо сайхны салонд очлоо.

-Єдрийн мэнд. Эмэгтэй уран бvтээлчийн хувьд их л чухал ажилтай байхад чинь хvрээд ирэв vv дээ?
-Та их хурдан яваад ирлээ. Зvгээр ээ, санаа зоволтгvй. Та асуу, би хариулъя. Тэгээд л хоёулаа ажлаа амжуулаад явъя.

-Дуу хоолойгоороо нэгдсэн “Voice” хамтлагийн гишvvн болсон тvvхээр тань яриагаа эхэлье?
-Бид оюутан цагийн найзууд л даа. Эрдэнэжаргал бид хоёр нэг ангийнх. Баттулга болохоор бид хоёрын дээд курсыг тєгссєн. Хамгийн энгийнээр тайлбарлахад гурван биеэ дэндvv сайн ойлголцдог. Нэгэн цул болсон найз нєхдvvд. Бас нэг онцлог нь баритон, тенор, сапрон гээд гурван єєр тєрлийн хоолойн нэгдэл юм. Уран бvтээлч идэвхээс гадна чин сэтгэлийн зориг бид гурвыг нэгтгэсэн дээ.

-Нэгдсэний дараа анхны уран бvтээл гээд ажил ч ундарч єгсєн нь ойлгомжтой?
-Тэгэлгvй яах вэ. Хамгийн анх “Prayer in the nignt” буюу “Шєнийн мєргєлчин” гэдэг их гоё поп опера чиглэлийн дуу дуулсан. Энэ бvтээл маань бидэнд гайхмаар сайхан урам зориг, эрч хvч єгсєн. Их ч шинэлэг санаа байсан. Бидний нэгэнт л таван жил сураад тєгссєн юм яагаад гадны уран бvтээлчдээс дор байх ёстой юм, яагаад тэдний уран бvтээлийг єєрсдийн арга хэлбэрээр баяжуулан монголчууддаа хvргэж болохгvй гэж гэсэн дэврvvн хvсэл тэмvvлэл маань тэр vеэс л улам хvчтэй оргилсон доо.

-”Шєнийн мєргєлчин” шууд л “Voice” болчих нь тэр vv?
-/Инээв/. Гурвуулаа ярилцаж байхад Баттулга маань “Voice” буюу дуу хоолой нэрийг єгч 2008 оноос албан ёсоор уран бvтээлээ туурвиж эхэлсэн. Хамтлагийн маань нэр нь цаанаа их том утга агуулга, ирээдvйг єєртєє шингээсэн байгаа биз.

-Гурван єєр хоолой яаж эвлэлдэн нэгдэж, дуу хоолойгоо бусдад хvргэж болдгыг vзvvлье гээд л зvтгэчихэв vv?
-Тэгсэн тэгсэн. Нэг дууг гурван єєр хоолойгоор, хоолой салган дуулаад ч юм уу, дуэт хийгээд, гоцлох vед нь гоцлоод ер нь л арай шинэлэг байдлаар уран бvтээл хийе л гэж зориглосон. Энэ маань ч буруудсангvй. Дууг ганцаараа дуулснаас гурван хvн зэрэгцэж зогсоод дуулах нь ядаж л хvчтэй, сонсголонтой, сvр бараатай харагдана шvv дээ.

-Гурвуулаа СУИС-ийг тєгссєн. Шавийн эрдэм багшаас гэдэг байх аа?
-Таныг хэзээ асуух бол гээд л хvлээж байлаа. СУИС-ийг дуурийн гоцлол дуучин мэргэжлээр дэд профессор Монгол Улсын гавьяат жvжигчин Ичинхорлоо болон СТА Энхтуул багшийн шавь болж суралцаж тєгссєн. Гурвуулаа дуурийн гоцлол дуучид.

-Та гурвын тєгссєн сургууль єнєєдрийн хэмжээнд аль хэр уран бvтээлчид нийгэмдээ бэлтгэж єгдєг юм бэ дээ?
-Єнгєрсєн намар Европын хэдэн орноор яваад ирсэн. Очсон газар болгоныхоо театраар орж, хєгжмийн дээд сургуулиудаар нь зочлоод гарсан. Гол зорилго минь залуу хvний хувьд цаашдаа улам л єєрийгєє хєгжvvлж, сурах бодолтой учраас судалж, харьцуулан дvн шинжилгээ хийж явсан хэрэг. Олон газраар орж харьцуулж vзсэний эцэст “Манай сургуулийн дуулаачын мэргэжлийн эрдэмтэн багш нар ямар мундаг, мэргэжлийн єндєр ур чадвартай юм бэ” гэж гайхан биширч явсан. Хvн яг газар дээр нь очиж єєрийн нvдээр харж, чихээр сонсч байж л харьцуулан vзсэн дvгнэлт л жинхэнэ бодит vнэлэмж болдог юм байна. Тэнд очсоны эцэст “Ээ бурхан минь, би ямар азаар Ихо багш дээрээ сурч энэ сайхан мэргэжлийг эзэмшив ээ” гэсэн ганцхан бахархал, омгорхол л тєрсєн. Манай багш нар бол vнэхээрийн гайхамшигтай. Хайрламаар сайхан хvмvvс, мэргэжилдээ жинхэнэ аваргууд нь. Vvнийг хаана ч баттай хэлж чадна. СУИС-ийн сургалт хаана ч гологдохгvй ээ.

-Жирийн ерєнхий боловсролын сургууль тєгссєн бараг л нотны анхан шатны мэдлэггvй хvvхдvvдийг таван жил сургаад дуурийн дуучин болгоно гэдэг нь бахархмаар ч юм шиг, аймаар ч юм шиг?
-Жишээ нь, би арван жилийн сургуульд байхдаа нэг ч дуу дуулж vзээгvй. Сургуульдаа шалгалт єгч тэнцэж орж ирээд л анх удаа авиа дуугарч, вокаль тавиулж байсан. Нот мэдэхгvй, хоолойны гамм уншина гэдгийг огт мэдэхгvй амьтан л орж байлаа шvv дээ.

-Одоо л СУИС-ын багш нарын ажлын ачааллыг бага ч гэсэн ойлгож нуруугаар хатгуулах шиг л боллоо?
-/Инээв/. Гайхмаар шvv. Ёстой л алтан багш нар даа. Миний хувьд багшийнхаа итгэлийг алдалгvй их сайн сурсан гэж єєрийгєє vнэлдэг. Хоёр багш маань ч миний шvvсийг ёстой л нэг шахсан даа. Багш нарын минь уйгагvй зvтгэл, миний жаахан авьяас, хєдєлмєртэй хоршоод єнєєдєр нэг ийм хэмжээний уран бvтээлч болчихоод явж байна. Хоёр багшийнхаа хайртай шавь нь байснаараа ч єєрийгєє гайгvй дуучин болсон байх аа гэж боддог шvv.

-Таны хоолойны тавилтыг юу гэж тодорхойлдог юм бэ?
-Эмэгтэй хvний уянгалаг, цээл нарийн хоолой гэж vздэг юм. Ялангуяа дуурийн дуучны хувьд тvгээмэлдvv боловч эрэлт хэрэгцээ ихтэй хоолой гэж ойлгож болно.

-Саяхан болж єнгєрсєн “Гэгээн муза-2010”-аас хєгжим жvжгийн тєрєлд оны шилдэг эмэгтэй гол дvрийн шагнал гардсан. Энэ шагналыг авна гэж єєртєє бат итгээд хувцсаа тохируулж ємсєєд очсон уу?
-/Инээв/. Гол дvрийн эмэгтэй жvжигчний номинацаар шагнал авчихна гэж ердєє ч бодоогvй. Харин манай жvжиг ямар нэг шагнал авна гэдгийг бол мэдэж байсан. “Хязгааргvй” жvжгийн уран бvтээлчид нь ёстой л харцаараа ойлголцдог, их сайхан бvтээлч сэтгэлгээтэй хvмvvс таарсан. Монгол Улсын урлагийн гавьяат зvтгэлтэн Ганхуяг найруулагч vнэхээр сэтгэлээ гаргаж сайн ажиллаж чадсан учраас базаад базаад бараг л ус гарахааргvй бvтээл болсон. Мэргэжлийн жvжигчдийн уран чадвараараа єрсєлддєг энэ том наадамд жvжигчний хувьд шагнал авна гэхэд дуурийн дуучин надад vнэндээ жаахан итгэлгvй л байсан. Миний єрсєлдєгч таван бvсгvй бvгдээрээ мэргэжлийн жvжигчин байсан. Тийм боло-хоор єєрийнхєє нэрийг зарлахад л сая нэг юм “Би ялсан л юм байна даа” гэж бодсон шvv.

-Би андуураагvй бол Тєв аймгийн театрын уран бvтээлчдийн хамтын бvтээл байх аа?
-Та андуурсангvй ээ. Тєв аймгийн театрын найруулагч Монгол Улсын урлагийн гавьяат зvтгэлтэн Ганхуяг багш єєрєє цомнолыг нь бичиж, найруулан тавьсан юм. Энэ мюзиклийг Тєв аймгийн театрын уран бvтээлчидтэй тайзан дээр тоглоход их сайхан эрч хvч мэдэрч байсан. Одоо удахгvй таван сард “Хязгааргvй” мюзиклиэ бvрэн хэмжээгээр нь vзэгч олондоо сонордуулах болно. Би оюутан байхаасаа л уран бvтээлч хvнийг бvх талаар нь сорьж, сэтгэлгээг нь задалдаг иймэрхvv хєгжимт жvжигт тоглох юмсан гэж их мєрєєддєг байсан. Энд чинь ганц дуулах биш, жvжиглэнэ, бvжиглэнэ ёстой л уран бvтээлчийн чадал чансааг тайзан дээрээс vзэгч олонд байгаагаар нь хvргэх их сайхан индэр л дээ. Энэ мюзикл уран бvтээлчийн хувьд намайг дахин нэг шат ахиулсан гэж бодож их урам зоригтой, баяртай байгаа.

-”Гэгээн муза-2010″-ын шагнал гардуулах ёслол дээр та vнэхээр дэгжин харагдаж байсан шvv. Тайзны хувцас гэдэг таныхаар ер нь юу вэ?
-Их баярлалаа. Тэнд бол ганц нэг гоёл чимэглэл бэлтгэж амжаагvй дутуу л байсан юм. Олон ажил ар араасаа давхцаад яарч сандарсаар байгаад л нэг юм орсон. Залуу сайхан насаараа л гоёоё гэж бодоод даруухан номин ногоон єнгийн даашинз ємсєєд орсон. Гоё харагдаж байсан бол их баярлалаа.
Тоглолтын даашинзны хувьд бол надад vнэхээр олон байгаа шvv. Яагаад гэвэл хоёр эрэгтэй дуучны дунд ганцаараа байгаа болохоор vзэгчдээ хvндэлж сайхан харагдахын тулд, тайзан дээр дахин давтагдашгvй байх ёстой. Уран бvтээлч хvний хамгийн эрхэмлэх гол зvйл нь vзэгч олондоо тайзан дээрээс хэзээ ч муухай харагдах ёсгvй гэж боддог.

-Тэр олон хувцсаа дуулах дуундаа тохируулаад л сольж ємсєєд байх уу?
-Тэгнэ. Жишээ нь, залуучуудад зориулсан хєнгєн ритмтэй, цоглог дууны, оркестортой дуулах сонгодог хэлбэрийн ари, романс дууны, нийтийн дууны чиглэлийн массд зориулсан дууны гээд тайзны хувцас тєрєлжсєн байх ёстой. Манай хамтлаг тайзны хувцаслалтад маш их ач холбогдол єгдєг. Та харсан байлгvй. Монгол дуу дуулахдаа манай хоёр зvрхэн талдаа соёмботой дэгжин хослол ємсдєг. Биднийг тайзан дээр гарч ирэхэд vзэгчид эхлээд л хувцаслалтыг ажиглаж хардаг. Тэднийгээ хvндэтгээд сайхан хувцасласан байвал vнэхээр сайхан таашаал эдэлдэг. Энэ бол эхний алхам. Харин дараа нь vнэн сэтгэлээсээ бvр нэг мэргэжлийн хэмжээнд дуулвал тэд маань бvр сэтгэлийн цэнгэл эдэлдэг. Энэ л уран бvтээлч хvний жаргал шvv дээ.

-Яг єнєєдрийн байдлаар тайзны хэдэн даашинзтай вэ. Тэднийгээ хаана хадгалдаг юм бэ дээ?
Яг бvгдийнх нь тоог нарийн гаргаж vзээгvй юм байна шvv. Ямар ч гэсэн их олон байгааг л мэдэж байна. Жаахан хуучрангуут нь л дvv нартаа тараагаад єгчихдєг.
Одоо ид хэрэглэгдэж байгаа нь бол 25-28 бий. Ганц хоёр ємссєн нь ч, бvр ємсєєгvй нь ч байгаа, нэлээд эдлэгдсэн нь ч бас байгаа. Сvvлийн vеийн концертны хувцсуудыг маань “Дагинас” салоны Туул эгч урлаж єгч байгаа. Маш шинэлэг, гайхалтай шийдэлтэй дизайнер, оёдолчин эгч байдаг юм. Ер нь, манай хамтлагийн сvvлийн vеийн бvх л хувцсыг “Дагинас” салон урлаж єгч байгаа. Загвараа єєрсдєє юм уу, Туул эгчтэйгээ ярилцаж байгаад гаргачихдаг. Одоо мэдээллийн эрин зуунд амьдарч байгаа бидэнд гадны ямар ч алдартай дизайнеруудаас санаа аваад, єєрсдєє сэтгээд хvссэн хувцсаа захиалаад ємсєхєд Туул эгч шиг маань чадвартай дизайнерууд байгаа учир толгой євдєх юмгvй болжээ.

-Сонгодог чиглэлийн дуу дуулж гарч ирснээрээ хоёр эрэгтэй, нэг эмэгтэй дуучинтай “Voice” анхдагч гэж хэлж болно биз?
-Яг vнэн. Энэ хоёртойгоо ажиллахад ямар урамтай, сэтгэл амар байдаг гэж бодно. Хааяа боддог л юм. Гурвуулаа эмэгтэй байсан бол их хэцvv байх байсан даа гэж. Эмэгтэй хvмvvс чинь заримдаа их хэцvv шvv дээ. Энэ хоёртойгоо ойлголцоход ёстой амар байдаг. Би єєрєє жаахан эршvvд зантай хvн. Баг ємсєєд ч юм уу нялцагнаад байж чаддаггvй. Тэгээд ч энэ хоёр маань их сайхан хvчтэй, чадалтай хоолойтой. Тэр сайхан эрч хvч нь надад маш сайхан санагддаг.

-Сонгодог чиглэлээр сайхан хамтлагууд гараад ирэх юм. Тэгснээ жаахан байж байгаад замын дундаас зарим нь алга болоод, эрч нь сулраад явчихдаг. Танай хамтлагын ирээдvй ямар байх бол?
-Маш тодорхой. Ойрын хоёр, гурван жилийнхээ уран бvтээлийг бvгдийг нь тєлєвлєчихсєн. Энэ хугацаанд бие даасан гурван том тоглолт хийлээ. Хоёрхон жилийн дотор гурван тоглолт гэдэг бол хэн бvхний хийгээд байдаг ажил биш. Эх орны сэдэвтэй дуунуудаар хийсэн анхныхаа цомгийг гаргалаа. Ойрын ирээдvйн хамгийн гол зорилго бол гурвуулаа дуурийн гоцлол дуучны хувьд нэг том дуурийн гол дvрvvдэд дуулна гэсэн тєлєвлєгєєтэй ажиллаж байна. Эхний ээлжинд алдарт Верьдийн “Травита” дуурийн гол дvрvvдэд сургуулилт хийгээд эхэлчихсэн. Эрдэнэжаргал маань УДБЭТ-т дуулж байсан болохоор дvрээ толгойдоо хийчихсэн. Баттулга бид хоёрын хувьд нэлээн ачаалалтай ажиллах шаардлагатай байгаа. 2012 онд алдарт “Травита” дуурийг “Voice” хамтлаг vзэгчдэдээ хvргэх болно.

-Сvvлийн vед таныг сайн уран бvтээлч, сайхан бvсгvй гэж их ярьж байгаа. Энэ хоёр vнэлэмжийн алинд нь илvv их ач холбогдол єгч байна вэ?
-Баярлалаа. Эхлээд сайн уран бvтээлч гэсэн vнэлгээнд нь их ач холбогдол єгнє. Эмэгтэй хvнийхээ хувьд єєрийгєє муухай биш гэж бодож байна. Ер нь, Монгол бvсгvйчvvд маань хаана ч очсон гологдохгvй шvv дээ. Дуурийн дуучин эмэгтэйн хувьд тайзан дээр маш гоё байх ёстой гэж єєртєє байнга шаардлага тавьдаг. Тэр зvтгэлийг минь л vзэгч олон vнэлж байна гэж баярладаг. Дуучны хувьд байнга єєрийгєє улам их шавхсан, хоолойны чадал шалгасан уран бvтээл хийх юмсан гэж яарч явдаг. Тайзан дээрээс муу дуулах, муухан уран бvтээл хийх эрх байхгvй ээ. Ийш тийшээ аялан тоглолт хийх саналыг ихэвчлэн би гаргадаг. Харин манай хоёр хєгжмийн найруулга хийх бусад ар талын ажлаа толгой євдєх юмгvй хариуцаад явчихдаг. Уран бvтээлч тал дээр маань л ард тvмэн vнэлж байвал дээдийн шагнал юм даа.

-Эмэгтэй дуучид хоолойгоо хамгаалах гэж их унтах, бага ярих, мєс залгих гээд л олон арга хэрэглэдэг гэсэн. Таны хувьд яадаг вэ?
-Би чинь ерєнхийдєє жаахан хайнга талдаа хvн. Гэхдээ бvр нэг салан, пvлэн гэсэн хvн ч бас биш л дээ. Хоолойныхоо эрvvл ахуй тал дээр нэг их сvртэй анхаарал тавьдаггvй. Хайрлаад л бэмбийлээд байхаар харин ч євдчих гээд байдаг юм. Хvн ер нь хамгийн гол нь сэтгэлийн л амьтан шvv дээ. Харин сайхан унтана шvv. Би єєрєє их єєдрєг хvн. Байнга л инээх гээд байдаг жаахан гэмтэй. Хєдєє олон хоног явахад хоолой жаахан ядардаг л юм. Гэхдээ залуу хvн болохоор гурван цаг нам унтаад босоход л хоолой гэдэг жиргэж байгаа юм чинь. Гол нь сэтгэл санаа єєдрєг, баясгалантай л байх юм бол хоолой ч гэсэн торох юмгvй цээлхэн гардаг.

-Испанийн алдарт дуучин М.Кабальете нэгэн ярилцлагадаа “Би аль болох шим тэжээлтэй хоолыг их иддэг” гэсэн байсан. Та ер нь аль хэр их иддэг вэ?
-Ээж минь их сайхан хоол хийж єгдєг юм. Гэхдээ би єдєр л сайн хооллодог. Єглєє оройд бол бараг л юм идэхгvй дээ. Харин буцалсан ус, ногоон цайг бол ууж єгнє шvv. Зєв хооллох гэж мэрийдэг гэх vv дээ.

-Тийм бага хооллож явсаар турж эцчихвэл хоолойнд чинь муугаар нєлєєлєхгvй юу?
-Бvр яс арьс л болчихгvй бол сvйдтэй нєлєє vзvvлчихгvй байлгvй дээ. Гэхдээ би єєрєє их туранхай эмэгтэй хvнд тийм ч таатай ханддаггvй. Жингээ бариад бага зэргийн махтай байх нь зvгээр. Мэргэжлийн дуучны хувьд гол нь эзэмшсэн техник, хоолоны vндсэн тавилт л гол. Тайзан дээр муухай харагдахыг яагаад ч тэвчихгvй.

-Клипний зураг авалт дээр ч юм уу, тайзан дээр “би арай л зохимжгvй хувцас ємсчихєж дээ” гэж хожим нь харамсч байсан тохиолдол бий юv?
-Хэзээ ч байгаагvй. Дуучин хvний ноймор нэг зvйл учраас асуудал гаргадаггvй. Єнєєдєр єрсєлдєєн ийм их байхад тийм бvдvvлэг алдаа гаргах эрх ч байхгvй.

-Єнєєдєр та гуравт єрсєлдєгч байгаа хэрэг vv?
-Байлгvй яах вэ. “Ньюанс”, “Классик жем” гээд єрсєлдєгчид зєндєє л байна . “Ньюанс” гэхэд л энэ аравдугаар сард 10 жилийнхээ ойг тэмдэглэх гэж байна. Єрсєлдєхєєс гадна тэднийг маш их хvндэтгэдэг. Тэдний эв найртай байдал, биеэ сайхан авч яваа ёс зvйгээс нь суралцах зvйл их бий.

-Уран бvтээлч хvний ёс зvй гэдэг нь юу вэ?
-Хамгийн эхлээд хийж байгаа уран бvтээлдээ бvх л биеэрээ уусан орох ёстой. Хувийн их єндєр сахилга баттай байх хэрэгтэй. Алтан тайзаа цаг ямагт дээдлэн хvндэтгэх учиртай. Хариуцлага л юм даа.

-”Монгол” дууны клип бvтэн жил vргэлжилсэн, олон хvний хєдєлмєр шингэсэн нvсэр бvтээл болсон. Нууц биш бол ямар газар ивээн тэтгэсэн бэ. Хэдий хэрийн зардал гарсан бол?
-Цэвэр єєрсдєє санхvvжvvлсэн. “Zet Prom” студийн Зоригоо найзын маань бvтээл. Бvтэн жил vргэлжилсэн энэ ажил маань нvсэр ч болсон, гайгvй ч уран бvтээл болсон байх аа. Ямар ч гэсэн энэ клипний vеэр би гурван удаа их хvнд ханиад хvрч байсан. Уг нь тийм хvйтэнд зураг авахуулахад архиар биеэ арчдаг юм байна л даа. Бид тэрийг нь мэдэхгvй л ханиад хvрчихсэн. Хамтлагийн фондноос л бvх мєнгєє гаргасан.

-Санхvvгийн гэмээр зєрчил гардаг уу?
-Хэзээ ч гарч байгаагvй. Хойшдоо ч гарахгvй биз дээ. Тэр талаар санаа зовохгvй байна аа.

-Танай ахлагч С.Баттулга гэр бvлтэй. Харин бусдыг нь мэдэхгvй юм байна?
-Эрдэнэжаргал маань гэр бvлтэй болж байгаа. Би гурван настай охинтойгоо ээжтэйгээ гурвуулаа амьдардаг. Миний хамгийн vнэнч фен бол миний охин л байгаа юм.

-Єнєєдрийн амьдралдаа дvн тавьбал ямар дvн тавих вэ?
-Сэтгэл дvvрэн л амьдардаг даа. Надад илvv ч юм байхгvй, дутуу ч юм алга. Vvнээс єєр хvний амьдралд юу хэрэгтэй гэж.

"Ардчилал"