Бяцхан намууд хөдөлгөөнд орж, эрх баригчид амарч байна

2011-08-03

Эрх баригч намууд хаврын чуулганыг нэлээд хэл амтайхан завсарлуулсан болоод зусландаа "буув". Уг нь тэдэнд

цаг хугацаанд нь амжуулж чадаагүй ажлууд олон бий. Тухайлбал, Сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах, чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар санал төдийхөн үлдсэн төсвийн хүрээний мэдэгдэл гээд тоочоод байвал багагүй дараалал үүсэх дэг шүү.

Тийм ч учраас энэ наймдугаар сард ээлжит бус чуулганы товыг тогтоож, шаардлагатай гэсэн олон асуудалд хариулт өгөх тухайгаа УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэл болоод хоёр намын бүлгийн дарга нар тухайн үед мэдэгдэж байсан. Гэвч цаг нь тулахаар аль тал нь ч үүргээ ухамсарлаж, төрийн ажлыг цэгцлэх санаачлага гаргасангүй. Харин хоёр намын эрх бүхий хүмүүс сонгуулийн тогтолцоог "халуун тогоондоо" эцэслэн шийдвэрлээд энэ сарын сүүлчээр дахин уулзахын ерөөл тавьсан тухай чих дэлсэв.

Тиймээс Ардчилсан нам болон Ардын намын удирдлагууд бүх шатны ажилтнуудаа наймдугаар сарын 10-ны дотор ажилд нь оруулж, үйл ажиллагаагаа эрчимжүүлэх тушаал өгөөд байгаа гэнэ. Түүнчлэн хаврын чуулган үүдээ барьснаас хойш эцэг намуудын "халаасны өрөө" хөл хөдөлгөөн багатай, үүдний жижүүрээс нь өөр тортойх хүнгүй эл хул байдалтай буй билээ. Гэхдээ Ардын намын шинэхэн өргөө зуны өдрүүдтэй өрсөн, бүр дотоод заслын ажлаа эхлүүлж амжээ.

Ямартай ч намын ажилтнуудын хэлж буйгаар “Тусгаар тогтнолын ордон”-оо ирэх сард ашиглалтад оруулахаар зэхэж байгаа аж. Харин Ардчилсан намын шинэ байрны ажил төлөвлөгдсөн ёсоор тун удаашралтай явагдаж байгаа гэнэ. Учир нь тус намынхан олны хэл амнаас дайжин, сонгуулийн дараа шинэ барилгадаа суурьших санаатай юм байх.

Мөн Ардын намын зүгээс Улсын Дээд шүүхтэй нэгийгээ үзэж, нэхий дээлээ уралцах их ажилд бэлтгэж буй сурагтай. Учир нь тус шүүхээс хоёр ч удаа Монгол ардын хувьсгалт намыг улс төрийн 21 дэх хүчнээр бүртгэсэн нь хууль зөрчөөгүй хэмээн шийдвэрлэсэн. Тиймээс л "ах" намынхан нэлээд хилэнтэй байгаа гэнэ. Тэр ч бүү хэл, Улсын Дээд шүүхийн шүүгчдийг бүрэн бүрэлдэхүүнээр нь хуралдуулах хүсэлтээ холбогдох газарт нь тавьсан дуулдсан. Ямартай ч дөрвөн үгийн товчлолоос болж, Ардын нэртэй хоёр намын дунд бяцхан дажин өрнөх нь тодорхой болж байх шив.

Харин МАХН-ын хувьд, энэ сардаа багтаан дотоод бүтцээ шинэчилж, албан тушаалаасаа татгалзсан гурван нарийн бичгийн даргынхаа албыг хэнээр хашуулахаа шийдэх томоохон ажилтай байгаа гэсэн. Мөн орон нутагг үйл ажиллагаагаа өргөтгөж, намын үүрийг байгуулна гэдгийг тус намын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Н.Удвал мэдээлж байна лээ. Тэгэхээр экс Ерөнхийлөгч намынхаа "халуун тогоонд" хүн хүч хайгаад их л завгүй байгаа бололтой. Тэрбээр энэ удаад сонгууль горилсон нэгнийг бус, хөрөнгө мөнгөнд нугасгүй ч юм уу, өөр л хүсэл тэмүүлэлтэй нэгнийг авчирвал 2012 он хүртэл тэсэж мэдэх юм.

Учир нь эл хүрээнийхний цайны хачираар экс эрхэм хэлэхдээ "МАХН-аас ирэх оны сонгуульд Н.Удвал, Ц.Шинэбаяр бид гурав л нэр дэвшинэ" хэмээн хатуухан мэдэгдсэн юм байх. Тэгээд л улс төр гэх их айлд хөл тавих хүсэлтэй байсан гурван нарийн бичгийн дарга шийдвэрээсээ буцсан дэг шүү.

Харин Монголын Ногоон намынхан хоёр өдрийн өмнө Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржид мэдэгдэл хүргүүлжээ. Утгачилбал, ойрын хэдэн сард яригдаад байгаа "Монгол Улсад цөмийн хог хаягдлыг булах тухай" асуудлын эсрэг тууштай тэмцэнэ гэдгээ мэдэгдэж буй нь энэ гэнэ. Гурван сарын өмнөөс эхлэн энэ талаарх мэдээлэл олон улсад тарах болсон. Ялангуяа, уг мэдээлэл дэлхийн нэр хүнд бүхий сонин хэвлэл, вэб сайтуудад, тухайлбал "Глобал Секюрити Ньюсвайр", Японы "Кёодо Ньюс", АНУ-ын "Си Эн Эн", "Ройтерс", Их Британийн "Би Би Си", "Известия" зэрэг хэвлэлүүдээр цацагдаад байгаа.

Тэд энэ асуудлын үнэн худлын талаар ард түмэндээ дорвитой үнэн бодит мэдээлэл хийхийг Монгол Улсын Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн тэргүүний хувьд Ерөнхийлөгч Ц.Элбэлдоржоос хүсч, мэдэгдэл хүргүүлж хэвлэлийн бага хурал хүртэл хийгээд амжсан. Хамгийн сүүлийн үеийн мэдээгээр Японы өдөр тутмын хэвлэл болох "Маиничи" сонин энэ сарын 19-ний дугаартаа Япон, АНУ, манай улсын хооронд цөмийн хаягдлын гэрээ батлагдах шатандаа орж байгаа тухай мэдээлжээ.

Мэдээнд "Монгол Улс бол цөмийн хаягдал түлшийг буцаан илгээх эцсийн цэг мөн" гээд ураны түлшээ бусад орнуудад экспортлоод тэвдээс гарах хаягдлыг буцаан авч нутагтаа булдаг манай гаригийн анхны тогтолцоог Монголд байгуулна гэсэн байна. Тиймээс энэ бүх мэдээллүүд ямар учраас шил шилээ даган гараад байгаад төр засгийн зүгээс зайлшгүй хариулт өгөх ёстой гэж тэд үзсэн байна.

Түүнчлэн УИХ-ын гишүүн Ц.Шинэбаяр сүүлийн үед МАХН-аас нүүр буруулан тусдаа улс төр хийхээр шийдээд. байгаа бололтой. Тэрбээр өчигдөр "Хамуг монгол" эвсэл өөрийн гэсэн байртай болж, улс төрийн байнгын идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж эхэлснээ сэтгүүлчдэд зарлалаа. Мэдээж эл үйл хэрэг нь эксээс тусдаа байх гэнэ. Тус эвсэл нь Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн зүүн талд "Монгол хэвлэл" компанийн байранд байрлах болжээ.

Тэрбээр энэ өдөр мэдэгдэхдээ "Хамуг монгол" эвсэл аль чиглэлд түлхүү анхаарал хандуулж ажиллахаа танилцуулсан юм. Тодруулбал, Таван-толгойн бүлэг ордын баруун Цанхийг ашиглахад стратегийн хөрөнгө оруулагч ажиллуулах гэж байгаа нь үндсэндээ энэ ордын талыг гадны компаниудад өгөх гэсэн санаа хэмээн үзэж буйгаа тодотгов. Тиймээс үүнд, нэлээд анхаарал хандуулан ажиллахын зэрэгцээ Монгол Улсад цөмийн хаягдал булшлах тухай хэд хэдэн улс оролцсон асуудал, ашигт малтмалын лиценз гадны компаниудынх болж, авлигын индекс улам муудсаар байгаа зэрэг асуудалд онцгой анхаарч ажиллахаа мэдэгдэв.

Эвслийн тэргүүн Ц.Шинэбаяр энэ үеэр мөн хэлэхдээ улс төр гэдэг бол одоогийн УИХ шиг хэн нэгний эсвэл бүлэг хүний ашиг сонирхлыг хамгаалах биш, бүх ард түмний эрх ашгийг хамгаалсан байх учиртай. Иргэний хөдөлгөөн ч мөн адил. Тиймээс манай эвсэл ард түмнийхээ эрх ашгийг хамгаалсан, тусгаар тогтнол бүрэн эрхт байдлаа тунхагласан улс төрийн идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулах болно гэдгээ онцлон хэлж байсан юм.

Мөн сүүлийн гурван жил шахуй ичээндээ суусан Эрх чөлөөг хэрэгжүүлэгч намын дарга Ш.Төмөрсүх нойрноосоо сэрж, парламент хүртэл байгууллаа. Энэ бол яах аргагүй сонгуулийн хүч. Тэрбээр УИХ-д суудалгүй жижиг намуудыг нэгтгэж, "Сүүдрийн парламент" байгуулснаа зарласан. Тэр ч бүү хэл авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгтэй тэмцэнэ гэдгээ мэдэгдлээ.

Ямартай ч дөтөлж яваа сонгуулийн гол цөм болох МАНАН-д сюрприз нь МАХН болж, дагалдах мануухайгаар нь БНН, Ногоон нам, ИЗН, МУНН, ҮШН, Социал демократ намууд байх нь гарцаагүй боллоо. Түүнчлэн сонгуулийн өмнөх жил улс төрийн намууд иймэрхүү сонин хачинтай зунжиж байна.

О.Мөрөн http://www.niigmiintoli.mn/