Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (93688)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (76756)
» Гранд плаза (71696)
» Боса (40618)
» БӨМБӨГӨР ХТ (71302)
» Замбала (56612)
» Метромолл (61087)
» Миний дэлгүүр (76790)
» Эвридэй (52600)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (77442)
» Хар Хорин зах (59653)
» Хүчит Шонхор ХТ (69763)
» ТОСА ХТ (50439)
» Скай их дэлгүүр (45929)
» Сандэй плаза (63552)
» Нарантуул ОУХТ (72588)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (60798)
» НОМИН (66436)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (52261)
» Оргил худалдааны төв (56837)
» Next Center (53067)
» E-mart (26480)
» БСБ (34835)
» БАРС ХТ (50227)
» UB MART (57219)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» Баянгол дүүргийн хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар (15781)
» БАГАНУУР (66287)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (56564)
» ХАН УУЛ (65654)
» СҮХБААТАР (57853)
» НАЛАЙХ (59595)
» БАГАХАНГАЙ (49699)
» БАЯНГОЛ (64322)
» БАЯНЗҮРХ (74525)
» СОНГИНОХАЙРХАН (64258)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (49359)
» ГААЛЬ (72123)
» Барилгын хөгжлийн төв (3547)
» Засгийн газрын авто бааз ТӨҮГ (3918)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (81376)
» ИНЕГ-МИАТ (87808)
» ММСУХ- Морин спорт (33914)
» Монголын Дарцын холбоо (48546)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (81915)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (54172)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (78847)
» МСНЭ (46644)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (57890)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (56926)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (74351)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (68527)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (58547)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (37747)
» МҮЭХ (54667)
» МҮХАҮТ (49474)
» МҮСХНХ (15530)
» МҮОНРТ (58968)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (47723)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (33250)
» ШШГЕГ (52274)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (69577)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (73289)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (43227)
» Чөлөөт Бүс (51331)
» ЦЕГ (84699)
» Цахилгаан тээвэр (49112)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (56667)
» Цөмийн энергийн газар (51091)
» Хил хамгаалах ерөнхий газар (16187)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (50981)
» ХХЕГ (46703)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (51792)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (69786)
» УМБГ (46679)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (46200)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (50528)
» УРЛАГ- УДБЭТ (47835)
» Ус сувгийн удирдах газар (15763)
» ТАГНУУЛ (81974)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (66337)
» ТӨМӨР ЗАМ (91887)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (44634)
» Санхүүгийн зохицуулах хороо (16169)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (54890)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (29270)
» НИТХ (38872)
» Нийгмийн даатгал (50367)
» Нийслэлийн ЗДТГ (15881)
» Нийслэлийн газрын алба (19373)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (46193)
» Нийслэлийн статистикийн газар (16706)
» НАББҮХ (43795)
» НҮБ (44694)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (75515)
» Авто тээврийн газар (58713)
» ОБЕГ (61403)
» Оюуны өмчийн газар (12980)
» Үндэсний Дата Төв (42769)
» ҮТЕГ (43903)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (46690)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (44607)
» ГАЗАР ХАШАА (73594)
» ГАНДИРС (32504)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (50040)
» Барилгын материал (43035)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (33459)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (50666)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (95123)
» БАРИЛГА (83579)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (59490)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (32338)
» МУУ МЭДЭЭ (63370)
» ЭКО КОНСТРАКШН (55607)
» ШИНЭ БАЙР (71921)
» ЦАСТ ИМПЕКС (48183)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (31088)
» Тахилт өндөр уул (44001)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (57811)
» АВЗАГА ТРЕЙД (51522)
» Пума констракшн (46713)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (72603)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (69258)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (44733)
» ГОЛОМТ (61691)
» ББСБ (45814)
» БАНК САНХҮҮ (73645)
» БАНК (50002)
» МУУ МЭДЭЭ (53485)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (43838)
» МОНГОЛ БАНК (77730)
» МОНГОЛ ШУУДАН (44109)
» ЭРЭЛ (44451)
» ЧИНГИС ХААН (43671)
» ХЗХ (47772)
» ХХБ (47298)
» ХАДГАЛАМЖ (51494)
» ХАС (48350)
» ХААН (61588)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (66699)
» УЛААНБААТАР БАНК (47577)
» ТРАНС (43929)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (62548)
» Тээвэр хөгжлийн банк (44747)
» САЙН МЭДЭЭ (47283)
» НАЙМАН ШАРГА (62361)
» АНОД (54281)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (28972)
» КАПИТРОН (43683)
» КАПИТАЛ (46186)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (44545)
» ҮНЭ ХАНШ (59714)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (44003)
» БААР- ДОРГИО (53813)
» Бусад (45806)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (57776)
» Жура ресторан (43230)
» МЕТРОПОЛИС (32808)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (30442)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (31339)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (31934)
» СТЕЛЛА (38399)
» СТРИНГС КЛУБ (29837)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (42741)
» АМРИТА (31106)
» The Bull (38011)
» RIVER SOUND (39217)
» Loving hut (37242)
» HOLLYWOOD (39390)
» САУН МАССАЖ (51540)
» SS клуб (40389)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (600784)
» ЗУРХАЙ (1183952)
» ЗАР (796341)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1386768)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (51996)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (63155)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (80545)
» ХУУЛЬ (760283)
» ХООЛНЫ ЖОР (240495)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (94467)
» СУРГАМЖ (45606)
» СОНЖОО (116527)
» Сэтгэл зүй (665123)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (30902)
» ПИ АР (63745)
» РЕКЛАМ (55402)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (48758)
» Дартс (40595)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (221319)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1499977)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (954470)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (677721)
» Их хуралдай (61899)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (417463)
» МЭДЭЭ АЙМААР (160055)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (108139)
» ЦУНАМИ (40191)
» Цөмийн хаягдал (41291)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (61134)
» ХҮНС (42657)
» ФАКС МЭДЭЭ (44191)
» ФОТО МЭДЭЭ (1083681)
» УРЛАГ (1239114)
» ТЕХНОЛОГИ (1040826)
» ТВ МЭДЭЭ (55952)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (77493)
» ТОДРУУЛГА (64020)
» СЕКС (1168543)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (61834)
» СУДАЛГАА (654325)
» СОНИН ХАЧИН (301583)
» СПОРТ (1243747)
» СКАНДАЛ (57451)
» НИЙТЛЭЛ (210119)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (410168)
» Өвөр Монголын мэдээ (46950)
» NEWS /Russia/ (46578)
» NEWS /English/ (43723)
» NEWS /China/ (54406)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1044761)
» УЛС ТӨР (1049628)
» УРЛАГ (1043836)
» СПОРТ (1043539)
» НИЙГЭМ (1044131)
ЯАМ
» ГАДААД ХЭРГИЙН ЯАМ (54351)
» Барилга хот байгуулалтын яам (24465)
» БСШУЯ (75701)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (56804)
» БОАЖЯ (46049)
» Зам, тээврийн хөгжлийн яам (39906)
» ЯАМ (41197)
» ЭМЯ (60751)
» ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМ (40289)
» Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яам (3384)
» ХХААХҮЯ (42025)
» ХҮНС, ХӨДӨӨ АЖ АХУЙ, ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭРИЙН ЯАМ (37482)
» Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам (44834)
» Соёлын яам (2658)
» САНГИЙН ЯАМ (42463)
» ҮХЯ (28922)
» ХЗДХЯ (38048)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (47153)
» ГЯЛС ТӨВ (35379)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (42904)
» МОНОС (46325)
» Мөнх-Үйлстэн (36981)
» ЯТТ 103 (41679)
» ЭМДЕГ (5962)
» ЭМИЙН САН (61178)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (41925)
» ЭМНЭЛЭГ (73134)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (50048)
» ЭХ НЯЛХАС (49213)
» ЭРYYЛ МЭНД (125318)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (152377)
» Шинжлэх ухаан (38044)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (43099)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (40817)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (35563)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (43225)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (38942)
» СОНГОДО эмнэлэг (47574)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (32716)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (867327)
» НОМ (49882)
Шинэ 8 ангилал
» Ярилцах цаг (5974)
» Энтертаймент (18682)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (1074626)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (67231)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (51358)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (74286)
» БОЛОД.М Утга зохиол (62355)
» БОЛОД.М Нийтлэл (57124)
» ИЛТГЭЛҮҮД (50786)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (843476)
» ЯРИЛЦЛАГА (1157626)
» Ц.Мянганбаяр (52091)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (156119)
» ХҮМҮҮС (1077028)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (119062)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (72578)
» Тэр хэн бэ? нэвтрүүлэг (14258)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (111139)
» С.Жавхлан /дуучин/ (55777)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (1089068)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (45794)
» Л.Гантөмөр /АН/ (43946)
» Л.Гансүх АН (43535)
» Л.Гүндалай АН (46554)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (42496)
» Д.Дондог (38405)
» Д.Дорлигжав /АН/ (44862)
» Д.Дамба-Очир (42410)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (46834)
» Д.Ганхуяг (43808)
» Д.Балдан-Очир (42717)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (54175)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (42285)
» Д.Зоригт /МАН/ (49862)
» Д.Зоригт /АН/ (39688)
» Д.Загджав МАН (43350)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (40503)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (49351)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (41122)
» Д.Хаянхярваа (43287)
» Д.Тэрбишдагва (46404)
» Д.Нямхүү (41649)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (37663)
» Д.Арвин (45872)
» Д.Одбаяр /МАН/ (43075)
» Д.Одхүү АН (42445)
» Д.Очирбат (42901)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (44191)
» Г.Батхүү АН (49625)
» Г.БАЯРСАЙХАН (46497)
» Г.Занданшатар /МАН/ (45527)
» Г.Мөнхбаяр (44689)
» Г.Шийлэгдамба МАН (41759)
» Г.Уянга (46346)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (63049)
» Баабар (43957)
» Батж.Батбаяр /АН/ (45954)
» Б.Баттулга (37564)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (55491)
» Б.Чойжилсүрэн (50048)
» Б.Наранхүү АН (39633)
» Б.Нямтайшир (42288)
» З.Энхболд (48880)
» З.Алтай (43605)
» Ж.Батзандан (44194)
» Ж.Батсуурь (44224)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (43151)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (43452)
» Ж.Энхбаяр (45945)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (46099)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (41185)
» М.Зоригт / ИЗН/ (45510)
» М.Энхболд МАН (47567)
» М.Энхсайхан (48067)
» М.Сономпил (37382)
» Я.Батсуурь (39955)
» Э.Батүүл (66871)
» Э.Мөнх-Очир (41622)
» Ш.Сайхансамбуу (52045)
» Ч.Хүрэлбаатар (43616)
» Ч.Улаан (46772)
» Ч.Сайханбилэг (48646)
» Ц.Даваасүрэн (44888)
» Ц.Дашдорж (41351)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (47167)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (41159)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (31266)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (46436)
» Ц.Элбэгдорж АН (71062)
» Ц.Шинэбаяр (46865)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (42539)
» Ц.Цэнгэл (42874)
» Ц.Сэдванчиг (40337)
» Ц.Нямдорж МАН (54975)
» Ц. Оюунгэрэл (48269)
» Х.Болорчулуун (39278)
» Х.Бадамсүрэн (39568)
» Х.Баттулга АН (54115)
» Х.БАДАМСҮРЭН (39445)
» Х.Жекей (40637)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (68928)
» Х.Наранхүү (41220)
» УЛС ТӨРЧ (67940)
» У.Барсболд /МАН/ (38717)
» У.Хүрэлсүх МАН (49138)
» Т.Ганди (47391)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (46046)
» Т.Энхтайван (37296)
» Сү.Батболд (47142)
» Су.Батболд МАН (43730)
» С.Ламбаа /АН/ (43424)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (43748)
» С.Ганбаатар (44410)
» С.Баяр МАН (57726)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (55660)
» С.Бямбацогт (46177)
» С.Эрдэнэ АН (49116)
» С.Оюун (47538)
» Р.Гончигдорж (49935)
» Р.Содхүү (44109)
» Р.Раш (43844)
» Р.Амаржаргал /АН/ (49030)
» Н.Ганбямба (43519)
» Н.Болормаа (45011)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (53920)
» Н.Баяртсайхан (39464)
» Н.Энхбаяр (76273)
» Н.ЭНХБОЛД (45200)
» Н.Удвал МАХН (44267)
» Н.Номтойбаяр МАН (55056)
» Н.Алтанхуяг АН (54044)
» А.Мөнхбат МЗХ (38254)
» А.Тлейхан (38819)
» Ё.ОТГОНБАЯР (49877)
» О.Магнай (42831)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (35348)
» О.Чулуунбат (43634)
» П.Алтангэрэл АН (41770)
» Ө.Энхтүвшин МАН (42987)
» Ч.Ганхуяг (45034)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (73250)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (68794)
» Гал үндэстэн (42534)
» БХЯ Цэрэг (40099)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (77853)
» ЗАСАГ ДАРГА (39851)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (47623)
» МАХН /new/ (43875)
» МҮАН нам (36632)
» ЭЛЧИН (40901)
» УЛС ТӨР (1336554)
» УИХ-дарга (56501)
» УИХ (65345)
» Төлбөртэй (21860)
» Тєрийн ордон (42635)
» Нам- Монголын консерватив нам (26155)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (40078)
» НАМОХ /МАСОХ/ (37101)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (40886)
» НАМ-НН (37038)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (85098)
» НАМ - МАН (61697)
» НАМ (75509)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (40096)
» Өргөдлийн байнгын хороо (19485)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (42989)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (40023)
» ГАШУУН СУХАЙТ (38743)
» ГАЦУУРТ ХХК (47387)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (46534)
» БАГАНУУР (40013)
» БОРОО ГОУЛД (48143)
» БОРОО ОРД (38584)
» БҮРЭН ХААН ОРД (28573)
» МАРДАЙ (44714)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (49345)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (42214)
» МОНГОЛ ГАЗАР (38764)
» МОНГОЛ 999 (37832)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (30547)
» Энержи ресурс (43385)
» ЭРДЭНЭТ (69177)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (38944)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (65388)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (48394)
» Чалко (35610)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (29856)
» ЦАГААН СУВАРГА (41309)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (38179)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (118878)
» УУЛ УУРХАЙ (97958)
» УРАН (42357)
» Тавантолгой Түлш ХХК (20786)
» Тавантолгой төмөр зам (15286)
» ТАВАНТОЛГОЙ (74805)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (41567)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (42831)
» РИО ТИНТО (46034)
» НИНЖА (41639)
» Нийтлэлч Болормаа (22349)
» НАРИЙН СУХАЙТ (38705)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (38521)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (53369)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (38417)
» АЖНАЙ (43338)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (43451)
» Арева “Кожеговь” (35226)
» ОЛОН ОВООТ (45919)
» ОЮУТОЛГОЙ (111971)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (58656)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (28667)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (81131)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (69803)
» ШИНЭ ДУУ (68871)
» ШҮЛЭГ (156402)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (47599)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (50917)
» УТГА ЗОХИОЛ (58207)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (59308)
» ТҮҮХ (76415)
» АФОРИЗМ (98044)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (51023)
» ОНИГОО (931191)
» ОНЬСОГО (56950)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (1102369)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (87711)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (101935)
» БАЯР НААДАМ (98096)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (59547)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (1219187)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (52744)
» ШАШИН (1089812)
» ХУВЬЦАА (46368)
» УЛААНБААТАР ХОТ (125781)
» ТАТВАР (43966)
» НИЙГЭМ (1141509)
» ОЮУТАН (54267)
» ОРОН НУТАГ (80751)
АЙМАГ
» Дорноговь (54987)
» ДУНДГОВЬ (66598)
» ДАРХАН УУЛ (80247)
» ДОРНОД (70105)
» Говьсүмбэр (48541)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (74119)
» Баян-Өлгий (60428)
» БУЛГАН (55131)
» БАЯНХОНГОР (70200)
» ЗАВХАН (60415)
» ЭРДЭНЭТ (49846)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (75859)
» ХОВД (65310)
» ХӨВСГӨЛ (80407)
» Увс (74757)
» ТӨВ (48505)
» СЭЛЭНГЭ (63988)
» АРХАНГАЙ (53717)
» ОРХОН (52686)
» ӨМНӨГОВЬ (66031)
» Өвөрхангай (60334)
» СҮХБААТАР (59663)
АГЕНТЛАГ
» Мал эмнэлгийн ерөнхий газар (3395)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (43856)
» ДЭВШИЛ (29017)
» ДАШВААНЖИЛ (45666)
» ДОНШИН (41823)
» ГОВЬ (45479)
» ГОЁО (31261)
» Витафит (43758)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (49379)
» Вагнер Ази (48440)
» ВОЯАЖ (30921)
» БИШРЭЛТ (41808)
» БИТ ХЭВЛЭХ (27909)
» Боорчи (48821)
» БУЯН ХОЛДИНГ (33412)
» БАМБУУШ (29308)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (30098)
» Бөхбат (45489)
» БӨXӨГ (28268)
» Зиг Заг (29246)
» ЖЕМ (47953)
» ЖИ МОБАЙЛ (55948)
» Жигүүр гранд (61166)
» ЖУУЛЧИН (29059)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (51488)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (41292)
» Имарт (14356)
» Изинис Эйрвэйс (48158)
» Их-Өвөр (53799)
» МИГ даатгал (43092)
» Монгол газар (54496)
» Монгол Шилтгээн ХК (45959)
» Монгол тамхи СО ХХК (52070)
» Мон-ад (43303)
» Мон Эн Ко (63281)
» Макс групп (54638)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (44856)
» МАХ ИМПЕКС (51832)
» МАК (61858)
» МОБИКОМ (72914)
» МОНДАВС ХХК (33867)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (31426)
» МОНФРЭШ (49680)
» МОНСУДАР (28472)
» МОНРОУД (41266)
» МОННИС (47799)
» МОН УРАН (58551)
» Мөнхийн үсэг (42488)
» ЮНИТЕЛ (63678)
» ЭДМОН (31022)
» ЭРЭЛ ХХК (44231)
» ШУНХЛАЙ ШТС (48699)
» Хамо (39620)
» Хаан хүнс хк (46254)
» ХОС ГАРЬД ХХК (32130)
» Хүннү-Эйр (45294)
» УЛУСНЭТ (28626)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (30353)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (30267)
» ТЭСО (13458)
» ТАЛХ ЧИХЭР (53510)
» ТАВАН БОГД (42649)
» Тэнгэр даатгал (41187)
» Тэнүүн-Огоо (42786)
» СББ (43858)
» Синчи-Ойл (57250)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (34567)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (67084)
» СОДМОНГОЛ ШТС (59022)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (31438)
» СКАЙТЕЛ (47325)
» СҮҮ ХК (53981)
» НОМИН ХОЛДИНГ (51638)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (33853)
» АЛТАЙ КАШМЕР (34491)
» АЛТАН ТАРИА (52860)
» АДМОН (29621)
» Алко групп (42295)
» Алтай Констракшн (43311)
» Алтай хүдэр (43894)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (44650)
» АТАР ӨРГӨӨ (52929)
» АСА групп (41824)
» АПУ (57006)
» ОБ КАПИТАЛ (29184)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (67405)
» КОМПАНИУД (51240)
» UFC (58404)
» Prophecy resource (50291)
» ӨГӨӨЖ (43928)
» Ospring (28896)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (52144)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (37442)
» MCS (70182)
BOLOD STUDIO
» Иргэний үг (3364)
» МАНАЙД ИРЭЭРЭЙ НЭВТРҮҮЛЭГ (6089)
» Хүүхдийн ертөнц (7953)
» Фото сурвалжлага (3502)
» Таны мэдлэгт | Animation (4053)
» Нийгмийн төрх - Хуулийн зөвлөгөө (3784)
» Нийгмийн төрх (3768)
» Асуудлыг тодруулъя (6434)
» Онцлох хүмүүс (3791)
» Оточ - Эмчийн зөвлөгөө подкаст (3005)
» Контентууд (4853)
» Petrichor /Гэгээлэг нийгмийн үнэр/ (5832)
» LIVE (7958)
» Expert podcast (2957)
» Bolod Studio | Ярилцлага (6903)
» Bolod Studio | Реклам (6792)
» Bolod Studio | Онцлох нийтлэл (3587)
» Bolod News (12061)
» 7 хоногийн тойм (13069)
» "Тэр хэн бэ?" ярилцлагын нэвтрүүлэг (6554)
» "Нутаг нэг" подкаст (5863)
   

С.Дэмбэрэл: Европын холбоо манай улсыг зах зээлийн бус эдийн засагтай орон гэж үздэг

С.Дэмбэрэл: Европын холбоо манай улсыг зах зээлийн бус эдийн засагтай орон гэж үздэг
2011-08-18

МҮХАҮТ-ын дарга, Монгол Улсын гавьяат эдийн засагч С.Дэмбэрэлтэй ярилцлаа.

-Таны удирдаж яваа МҮХАҮТ-ын үйл ажиллагааны талаар эхлээд сонирхоё?
-Дэлхийд худалдааны чиглэлийн арван мянга орчим танхим байдаг. Танхимууд нэгд, хамгаалах, хоёрт, дэмжин урамшуулах гэсэн үндсэн хоёр чиг үүрэгтэй. Үүнийг түүхэн үүрэг ч гэж үздэг.
-Бизнесийг дэмжих гэдэг ойлгомжтой. Харин юунаас хамгаалах гэж?
-Дэмжинэ гэдэг Танхимд нэгдсэн болон нэгдээгүй бизнес эрхлэгчдийн нийтлэг эрх ашгийг эрхлэн хамгаалах, эсвэл дэмжин урамшуулах явдал юм. Бизнесийг төрөл бүрийн хэлбэрээр дэмжих гэдэг нь мэдээлэл сургалт төдийгүй бизнесийн үйл ажиллагааг хөгжихөд шаардлагатай бүхий л талаар дэмжинэ гэсэн үг. Түүх сөхвөл 1870-аад оны үед Парисийн коммун гэдэг шиг Парист Худалдаа аж үйлдвэрийн танхим үүссэн юм. Капитализм хөгжихийн хэрээр бизнес эрхлэгчид өөрсдийнхөө эрх ашгийн төлөө төр, засагтай харьцахын тулд түүнийгээ хамгаалах шаардлага аяндаа урган гарсан. Энэ чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг арван мянган Танхимыг нэгтгэн удирддаг олон улсын худалдааны Дэлхийн танхимуудын холбоо гэдэг байгууллага Парист байрладаг. Гишүүнчлэл нь харилцан адилгүй, зайлшгүй буюу сайн дурын байдаг юм. Энэ бүхнээсээ улбаалаад хагас сайн дурын, хагас зайлшгүй гэсэн хэлбэрүүд гарсан.
Манай улсад анх 1960 онд Ю.Цэдэнбал гуайн гарын үсэгтэйгээр Танхим байгуулагдсан юм. Энэ нь социализмын үед Гадаад худалдааны яамны олон улсын үзэсгэлэн яармагт оролцох, капиталист ертөнцтэй харилцах нэг цонх нь болж байсан юм билээ. Тухайн үед олон улсын танхимууд мөн л ажиллаж байсан. 1995 онд МҮХАҮТ-ын тухай хууль батлагдаж, жинхэнэ утгаараа Худалдаа аж үйлдвэрийн танхим байгуулагдан Засгийн газрын бус бүтэцтэй бизнесийн төлөөллийн гол байгууллага болон өнөөг хүртэл үйл ажиллагаагаа явуулж ирлээ. МҮХАҮТ бараг бүх аймагт салбартай, гурван мянга орчим гишүүнтэй. ДНБ-ний 70 гаруй хувийг үйлдвэрлэдэг хувийн хэвшлийн гол төлөөлөгч нь манай гишүүд. Бид сайн дурын гишүүнчлэлтэй болохоор гишүүн элсүүлэх гэж хөөцөлдөггүй. Манай гол зарчим бол сайн ажиллавал тэртээ тэргүй чамайг тойроод хүрээлээд ирнэ гэсэн зарчимтай. Олон улсын хэмжээнд бол маш сайн хулээн зөвшөөрөгдсөн, дэлхийн топ 20 танхимын нэг юм. Олон улсын хэд хэдэн байгууллагын шагналтай. Монгол Улсын хувийн хэвшлийг бүрэн илэрхийлж Монголын гадаад худалдаа эдийн засгийн харилцааг илэрхийлэхэд хамгийн гол үүрэгтэй оролцдог. Нийгэмд ч гэсэн Танхимын тухай ойлголт улам бүр тархаж байна. Танхим Монгол Улсад олон бодлогын санаачлагч нь байсныг хэлэхгүй өнгөрч болохгүй. 1997 оноос хойшхи “Бизнесийн орчин” гэсэн хэллэгээс эхлээд “Сайн засаглал”, “Компанийн нийгмийн хариуцлага”, “Бизнесийн орчны шинэтгэл”, “Ногоон эдийн засаг” гээд дандаа л танхимын автортай зүйлүүд гарлаа. Нэг талаас хэлбэл МҮХАҮТ хувийн хэвшлийн Think tank гэж хэлж болно. Өөрөөр хэлбэл, бизнесийн эрх ашгийг илэрхийлнэ гэдэг нь зүгээр нэг гомдлыг илэрхийлнэ гэсэн үг биш юм. Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй бодлогын ямар орчин, ямар шинэтгэл хийвэл энэ улсын эдийн засаг хөгжих вэ гэдгийг хувийн хэвшлийн зүгээс санал болгож байдаг. Ийм л институци юм. Жишээлбэл, төрийн захиргааны реформ гэж ярьдаг. Захиргааны реформыг зохицуулалтын реформын нэг хэсэг гэж би ойлгодог. Төр түүхийн бүхий л үедээ зах зээлтэй дандаа нэгнийгээ хайж баланслах гэж оролдож иржээ. Үүнээсээ болоод эдийн засгийн маш олон үзэл бодол үүссэн. 1990 оноос хойшхи Монголын түүхийг харахаар нэг хэсэг дан зах зээлийг шүтэх хандлага гарч ирснээ, гэнэт төр хэрэгтэй юм байна гээд хошуурсан байдаг. Энэ нь үнэндээ төр, зах зээл хоёрын балансыг олох гэсэн он жилүүд байлаа гэж хэлж болно. Танхим хувийн хэвшлийнхэн дотор ажиллаж, зах зээлийн гол судсыг нь мэдэрч байдаг байгууллагын хувьд зах зээлийг их өмөөрдөг. Тиймээс зах зээлд итгэх, зах зээлийн бүрэн хүч чадлыг гарга гэж төр, засагт хэлдэг.
-Жишээлбэл? Яг юун дээр хэлж ирэв?
-Хамгийн энгийнээр хэлбэл инфляци болонгуут л учир зүггүй хэдэн үйлдвэрүүдийг гурилын үнэ өсгөлөө гэхээсээ илүү нийлүүлэлтийн гинжин хэлхээнд явагдаж байгаа бүх үйл явцад дүгнэлт хийж, замынх нь зургийг гаргаж, хүчин зүйл бүрээр нь анализ хийж, энэ инфляци гэдэг чинь ийм байдлаар өсч байна гэж илүү сайн хардаг. Ер нь хувийн хэвшил болон төр, засгийн харилцах үндсэн арга нь “давс ба сахар” гэсэн хоёр арга л байна даа. Төрийн сайн юмыг бид дэмжинэ. Урам дэм өгнө. Жишээлбэл, сайн засаглалыг сайн хийж байгаа төрийн байгууллагуудыг бид шагнаж урамшуулна. Энэ тэр гээд... сахар мэт амттай аргууд бий. Гэтэл бас төр, засагт алдаатай муу зүйл их байна. Түүнийг нь хэлж ярихаас эхлээд шүүмжлэх гээд давс шиг гашуун зүйл бас бий. Үе үе гашуун давс амсуулна. Үе үе сайхан сахар шиг амттанг амсуулна. Төрийн саад, гох дэгээ болоод байгаа олон зүйл бий. Тиймээс бид авлига, хээл хахууль гээд яриад байгаа нь тэр. Мөн хүнд сурталын индекс гэдэг зүйлийг боловсруулж гаргалаа. Энэ нь дэлхийн туршлага боллоо. Олон улсын танхимууд өөр өөрийн онцлогт тохирсон ийм индекс боловсруулдаг.
-Зарим орны танхимууд их төрөлжиж хөгжсөн харагддаг. Жишээ нь, гар урчуудын, хөдөө аж ахуйн, Үйлдвэр худалдааны салбарын танхимууд гэх мэтээр. Үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн танхим нь түүнийг нэгтгэсэн шүхэр маягийн байгууллага байдаг. Манай улсад ийм шаардлага байна уу?
-Энэ их зөв асуулт. Тухайн орны эдийн засгийн түүхэн онцлогоос хамаараад байж болдог зүйл. Италид гар урчуудын танхим, Туркт хөрөнгийн зах нь хүртэл Танхимдаа орчихсон байдаг. Энэ нь тийм ч түүхэн хандлага биш л дээ. Зүгээр тухайн улс орны танхим хөгжсөн түүх. Манай улсын хувьд авч үзэхэд, Худалдаа, аж үйлдвэрийн гэсэн гол хоёр чиглэлээрээ л явж байна. Энд хөдөө аж ахуй байхгүй юм шиг санагдаж байгаа биз. Тэгвэл цаад утгаараа байж л байгаа юм. Газар тариалангийн салбар тэр чигээрээ үйлдвэрлэл, худалдааны чиглэлийн компаниуд болчихлоо. Тэд манайтай холбоотой. Орон нутагт байгаа манай салбаруудтай мянгат малчид холбогдож үйл ажиллагааг нь сонирхог гишүүн болж байна. Тэд өөрийн гэсэн арга, овсгоотой бүлэг хэсэг болоод байна. Мянгат малчдаар дамжуулан хөдөөгийн бизнесийн хөгжлийг харж ажиглаж болох нь. Би 1997 онд Танхимын дарга болоод “Мянгат малчдын зөвлөгөөн” хийж байсан. Тухайн үед мянгат малчид гэж ярьдаг ч үгүй байлаа. Үүнээс хойш “Улсын сайн малчин” гээд шагнал хүртэл бий болсон биз дээ. 2004, 2005 онд мянгат малчдад ажил олгогч гэсэн гэрчилгээ олгож эхэлснээр тэд хоёроос гурван ажлын байр бий болгож, өөрийн овсгоо самбаа зах зээлийн сэтгэлгээгээр туйлын их хөдөлмөр, хүч авьяасаа зориулаад тодорхой хэмжээний мал сүрэгтэй болж менежментээ сайн хийгэд явж байна. Энэ утгаараа дээрх үйл явц нь тодорхой баримт бөгөөд хөдөөгийн бизнесийн хөгжлийн нэг дүр төрх нь яах аргагүй л мянгат малчин өөрөө юм. Энэ үүднээсээ Танхимд гишүүнээр элсэх нөхцөл нь бүрдсэн байдаг.
Түүнчлэн танхим дээр салбар бүрийг хамарсан 40 гаруй зөвлөл ажилладагийг онцлох хэрэгтэй.  Үүний нэг нь Гар урчуудын зөвлөл юм. Сая Аялал жуулчлалын зөвлөл Монголын бүх аймгийн долоон гайхамшгийг нэрлэж газрын зурагт тэмдэглэн байршууллаа. Энэ нь аялал жуулчлалын үйл ажиллагаанд бодитой үр дүн өгнө гэдэгт итгэлтэй байна. Мөн манайд Зочид буудал, нийтийн хоолны зөвлөл гэж бий. Өнгөрсөн жил Монголд анх удаа “Ногоон навч” олгож эхэллээ. Монгол, Хятад хоёр л төр, засгаас үнэлгээ авсан буудлуудын тухай ярьдаг. Бусад оронд үүнийг янз бүрийн холбоод нь хийгээд явчихдаг.
-Төрийн ачааг үүрэлцэхэд хувийн хэвшлийг яаж ашиглавал зүйтэй вэ. Төр үүнийг хэр ашиглаж байна гэж Та боддог вэ?
-Том утгаар нь ярихад, хүн төрөлхтний засаглалын түүхийг аваад үзвэл “Би чадна” гэсэн үгээр илэрхийлсэн Засгийн газрын бодлого л байлаа шүү дээ. Бүх үеийн Засгийн газар XXI зууны эхэн үе хүртэл зах зээлийн жам, тэдний операторуудын дуу хоолойг сонсохоосоо илүүтэй бид энэ зах зээлийг зохицуулж байна, эдийн засгийг бид авч явж байна гэсэн хандлагатай байлаа. Харин XXI зууны эхнээс нэг үг гарч ирсэн нь олон улсын хэллэгээрээ PPP (Төр хувийн хэвшлийн түншлэл) юм. Орчин үед энэ үг хоёр хэлбэрээр хэрэглэгдэж байна. Нэг нь хөрөнгө оруулалтын шинэ хэлбэр. Концессийн тухай хууль гэж батлагдлаа. Эхлээд тэр замаа ч юс уу, тэр обьектоо барьчих, дараа нь үйл ажиллагаагаа явуулчих. Тэгээд төрд нь ч юм уу, олон нийтэд нь шилжүүлчих ч гэдэг юм уу ийм нэг төр- хувийн хэвшил хоёр хоорондоо сүлэлдэх үйл явц яваад байна. Нөгөө талаас бидний хамгийн их ярьж байгаа ард түмэн, иргэний нийгмийнхээ дуу хоолойг сонсож ардчиллынхаа зарчмыг хэрэгжүүлж чадахгүй байна. Иргэнийхээ дуу хоолойг сонсоод тэр хүмүүс нь өөрсдөө хүмүүсийн төлөө хийдэг явдал юм. XXI зууны эхэн үед утга агуулга нь нэлээд хүчтэй гарч ирлээ шүү дээ. Тэр нь төр хувийн хэвшлийн харилцан яриа түншлэлийн механизм юм. Төрийн ачааллаас үүрнэ гэдэгтэй санал нэг байна. Тйимээс эхлээд төрөөс асуух хэрэгтэй. “Төр та хэр зэрэг ачаалалтай байна вэ?”, “Та яагаад ийм их ачаалалтай байна?”, “Та үүрэх ёсгүй ачаа үүрсэн байна, энэ бол миний үүрэх ачаа” гэх мэтчилэн. Энэ ажлын чиглэлээр төрийн зарим чиг үүргийг ТББ-д шилжүүлье гэсэн болвч манайд нэг л  сайн явж өгөхгүй байна. Төр өөрт нь ашигтай байгаа ачаанаас салах дургүй байна гэсэн үг л дээ. Тиймээс энэ зөвхөн яриа төдий болоод байгаад юм. Бид өнгөрсөн жил бүх ассоциаци, бүх холбоодоос та юу хийж чадах вэ гэж асуугаад ийм ийм зүйлийг ингэж хийж чадна гэдэг санааг нь нэгтгэж ном болгоод төр, засагт барьсан. Одоо жил хагас болж байна. Удахгүй сонгууль боллоо. Гэтэл төрийн ачаанаас үүрэлцэнэ гэдэг туйлын зөв. Жишээлбэл, надад ЖДҮ-ийн чиглэлийн агентлаг, хөрөнгө оруулалтын агентлагийн функцүүдийг өгчихвөл илүү өртөг зардал багатай, үр дүнтэй менеженттэй аваад явчих боломж байна. Нөгөө талаас төрөл бүрийн засаглалын шийдвэр гарах түвшинд, үйл явцад ТББ-уудын төлөөллийг оролцуулсан зохион байгуулалтын хэлбэрүүд гарч ирж байна. Тухайлбал, яамны сайдын зөвлөлд манай төлөөлөл орох ч гэдэг юм уу. Саяхан Хөгжлийн банк байгуулагдлаа. Түүнд нь хувийн хэвшлийг төлөөлсөн бие даасан үл хамаарагч этгээд оруулахыг хуулиндаа заачихсан байгаа. Эсвэл хөдөлмөрийн зах зээлд хүний нөөцийн асуудал дээр ажил олгогчдыг төлөөлөөд манайх бусад холбоод суух жишээтэй. Аливаа үйл явц амжилттай болоход нөлөөлөх тун энгийн нэг зүйл бий. Тэр нь итгэл үнэмшил бөгөөд энэ нь манайд тэр болгон бүрэлдэхгүй байна. Засаглалын дээд түвшинд олон улсын байгууллага төсөл хөтөлбөрийн дэмжлэгтэй хийгдээд доошлох тусмаа саармагжаад замхраад үгүй болчихож байна. Тэгэхээр манайд төрийн ачааг үүрэлцэх анхан шатны үйл явц нь хийгдэж байгаа юм. Үүнийг засаглалын шинэ технологи гэж нэрлэдэг.
-Тэгэхээр Та өнгөрсөн онд Засгийн газартай хамтраад зохицуулалтын механизмыг боловсронгуй болгох чиглэлээр эрх зүйн орчныг сайжруулья, дүрэм журмыг багасгая, хууль тогтоомждоо цэвэрлэгээ хийе гээд “Бизнесийн орчныг шинэтгэх жил”-ийн хүрээнд нэлээд ажил хийсэн. Үүний үр дүн ер нь ямархуу байна вэ?
-Бизнесийн орчин гэдэг энэ томьёолол сүүлийн 15  жил Монголд хэрэглэгдэж байна. Энэ үг үнэндээ Дэлхийн банкны баруун гар болох Олон улсын санхүүгийн корпорацийн хэлдэг томьёолол юм. Энэ бол зоосны нэг тал нь юм шүү дээ. Нөгөө тал нь зохицуулалтын реформ. Дэлхийн банк манайхыг яаж үнэлдэг юм, хүний хөгжлөөрөө хэр зэрэг юм, авлигаараа хаахна нь явдаг юм, өрсөлдөх чадвар нь ямар юм, эдийн засгийн чадавхиараа хаахна нь байна гээд энэ олон индексүүдийг цуглуулсан. Засаглалын тархи руу нөлөөлөх механизм тэр бүр байхгүй шүү дээ. Тэгээд энэ бүхнийг цуглуулан нэгтгээд төр, засагт барьсан. Ичээх арга юм даа. Бид том том юм яриад байдаг. Тэгтэл олон улсын жишгээр нэг иймэрхүү л байранд тууж явна гэдгийг нь ойлгуулахыг хичээсэн. Ер нь манайд сүүлийн 20-иод жил яриад байгаа тулгамдчихсан тэр реформыг л өнгөрсөн жилийн тэрхүү ажлаар хийсэн дээ. Ингээд л дэлхийн түвшний индексийг нэг талд нь, нөгөө талд нь одоо байгаа түвшингээ тавьж байгаад Монголын засаглалын түүхэнд байхгүй сонин төлөвлөгөө гарлаа шүү дээ. Энэ төлөвлөгөө одоо хэрэгжих явц дундаа байна. 40 орчим хувьтай гэсэн үнэлгээтэй. Энэ үйл явц өөрөө үргэлжилж байна. Үр дүн нь зарим талаар харагдсан. Барилгын 144 гарын үсэг хоёр дахин буурсан, лицензүүдийн тоо мөн цөөрсөн. Хил, гааль дээр гардаг хүнд суртлууд арилсан гэх мэтчилэн эерэг зүйлүүд нэлээд бий. Яг одоо “Үхрийн сүүлэн дээр хутга” гэдэг бидний архаг алдаа давтагдсан. Хүнээс асуудаггүй дутагдал. Саяхандаа Тэмдэгтийн хураамжийн хууль гэж гаргаад л бөөн хэл аманд өртөж бухимдал үүсгээ биз дээ. Тэгээд одоо 2011 он бол яг энэ үйл явц үргэлжлэх ёстой. Удахгүй сонгууль болно. 2012 оноос өмнө нэлээд их зүйл хийж, ядаж 60, 70 хувь хүргэх учиртай. Үүнээс үүдээд Монголын дээр гаргасан индексүүд сайжрах хандлага харагдаж байгаа юм. Энэ реформын гол санаа нь философи утгаар нь аваад үзвэл төр зах зээл хоёрын хоорондын харьцаа юм. Дээр нь Монголын аль ч Засгийн газрын үед бичигдэж байгаагүй гуравхан өгүүлбэр орсон юм. Зохицуулалтын тэргүүчлэл гэсэн ойлголт нэр томьёо. Зохицуулалтын тэргүүчлэл гэдэг маань тэргүүлэх гэдэг үйлийн нэршил юм даа. Монгол оронд өнөөдөр зохицуулалт хийхэд хамгийн түрүүнд засаг оролцож байна. Гэтэл хамгийн түрүүнд зах зээл өөрөө зохицуулдаг. Зах зээл зохицуулж чадахгүй бүтэлгүйтвэл хоёр дахь арга нь “бараг зохицуулалт” юм. Энэ нь Танхим, салбарын ассоциаци гэх мэтчилэн өөр өөрийнхөө тухайд тодорхой зах зээлийг зохицуулах хууль биш ч биелэгдэх зөвлөмж юм шиг мөртлөө хэрэгжих ийм “бараг хууль” шахуу “бараг зохицуулалт”-уудыг гаргаж ирдэг. Бүр болохгүй бол Засгийн газар зохицуулна. Зохицуулахынхаа өмнө бие даасан комиссын өмнө Засгийн газар зохицуулна, ийм үр ашиг гарна, бүтэлгүйтэл болохгүй гэсэн амлалт өгдөг. Энэ арга нь зарим улс орнууд тухайлбал, Автрали, Шинэ Зеланд зэрэгт хэрэгжсэн шүү дээ.
Танхимын нэг мэдэгдэл дээр “Зах зээлд итгэцгээ” гэсэн үг бий. Зах зээлийнхээ бүрэн хүч чадлыг нээж илрүүлж чадаагүй мөртлөө төөрдөг. Хоёр зүйл дээр их төөрч байна. Үнэ гэдгийг А бүтээгдэхүүний үнэ, Б бүтээгдхүүний үнэ л гэж хардаг. Амьдрал дээр ийм л байдаг. Гэтэл зах зээл дээр А, Б бүтээгдхүүн сүлэлдээд харьцангуй үнийн систем бүрэлддэг. Үүнийг ойлгодоггүй. Энэ харьцангуй үнэ дээр л замын зургийг нь гаргаж, инфляци байна уу, зах зээлийн операторууд муу ажиллав уу, монопольчилол байна уу, үгсэн хуйвалдав уу, эсвэл Засгийн газрын гаргасан дүрэм, журам нь болсонгүй юу гэдгийг олон талаас нь бодож зохицуулалт хийе гэсэн санаа л даа. Эргээд харвал зах зээлд илүү итгэе л гэсэн үг.
-“Бизнесийн орчныг сайжруулах жил” тэгвэл танай санаачилга уу, аль эсвэл Засгийн газрын санаачилга байв уу?
-Би санаж байна. Ерөнхий сайд над руу утасдаад, Хүрэлбаатар сайдтай гурвалсан холбоогоор холбогдоод бид юу гэж нэрлэхээ ярилцсан. Манай санал бол “Бизнесийн орчны шинэтгэлийн жил” болгох байсан. Яагаад гэж асуусан л даа. Олон улсын хэмжээнд ингэж нэрлэдэг. Нөгөө талаар лоозон маягийн юм хиймээргүй байна гэдгээ хэлсэн юм. Бизнесийн хөгжлийн жил гэж нэрлэж болох байсан. Монгол хүний санаанд буух уу, бууна аа. Тэгээд л Бизнесийн орчны шинэтгэлийн жил гэсэн зорилт нь агуулгаа илэрхийлсэн нэртэй болгоод зарлагдсан. Хүмүүст их содон тусч, эхлэхдээ сонин эхэлсэн. Гол нь зарлахаас нь өмнө бид аль хэдийн ном болгоод тараачихсан байсан юм. Тэгэхээр энэ нь хүлээлтийг үүсгэж байна л даа. Хүлээлт үүсгэнэ гэдэг нь нийгэмд “за ийм юм болох нь” гэсэн хяналт ажиллаад эхэлдэг. Тэр талаас нь бодож хийсэн. Ер нь бид Бизнесийн орчны шинэтгэлийн жилийн үр дүнг “3+” гэж үнэлсэн. Энэ нь өөрөө үйл явц юм. Календарын нэг жилээр боддог зүйл биш. Манай нэг том дутагдал нь нэг юмыг зарлаад дараа жилийн нэг сарын нэгнээс ор тас мартчихдаг явдал. Ер нь сүүлийн үед залгамж халаа гэж ярих болсон шүү дээ. Бодлогын залгамж халаа гээд л... Эцсийн эцэст эдийн засгийн үйл явц гэдэг цаг хугацааны хувьд үргэлжилдэг.
-Чөлөөт бүс гэж Засгийн газар их ярилаа. Хашаа хайснаас цааш хэтэрсэнгүй олон жил боллоо. Танай Танхим үүнд хамаатай юу. Таны бодлыг сонсоё?
-1992 онд Д.Бямбасүрэн гуай “Монгол Улс тэр чигээрээ чөлөөт бүс байх ёстой” гэж хэлсэн. Дараа нь П.Жасрай гуайн Засгийн газар анх удаа 1994 онд Чөлөөт бүсийн тухай Засгийн газрын тогтоол гаргасан. Үүний дараа Чөлөөт бүсийн тухай хууль гарах гэж арваад жил,  байгуулах гэж арваад жил боллоо. Хашаа хайснаас цааш гарсангүй. Энэ талаар намайг үнэнийг ярихаар хүмүүс дургүйцдэг. Харсаар байтал улаан цайм юу ч хийгээгүй л байхгүй юу. Энэ хугацаанд Замын-Үүд дээр хэд хэдэн гаднын стратегийн хөрөнгө оруулагчид ирж тэдэнд хулхидууллаа. Улс орнуудын тухайд эдийн засаг нь хэр зэрэг чөлөөтэй байна гэдгээс шалтгаалаад зарим нь чөлөөт бүс байгуулдаггүй. Зарим улс орнууд улс орныхоо хөгжлийг урагшлуулах, эсвэл тодорхой секторийнхоо хөгжлийг түргэтгэх, шинэ технологи нэвтрүүлэх зэрэг янз бүрээр чөлөөт бүс байгуулдаг. Манайд чөлөөт бүсийн ажил явахгүй байгаа нь үнэндээ эхний жилүүдэд зөвхөн гаднын хөрөнгө оруулагчдад найдаж байсан явдал. Тэгээд стратегийн хөрөнгө оруулагч гээд гоё томьёолчихсон. Энэ хугацаанд Танхим Засгийн газарт хоёр удаа захиа бичсэн. Утга нь “Бид гадна, дотнын хөрөнгө оруулагчдыг дайчлаад, тэдний хүчийг ашиглаад менежментийг нь аваад явья” гэсэн юм.
Тэтгэл ямар хариу ирсэн гээч. Тэр үеийн Засгийн газрын ХЭГ-ын дарга байсан Сундуйн Батболд “Чөлөөт бүсийг танайд өгч болно. Даан ч эрх зүйн үндэс байхгүй” гэсэн хариу байсан. Эрх зүйн үндэс гэдэг нь юу байв. Чөлөөт бүсийн тухай хуульд “Чөлөөт бүсийн захиргаа энэ асуудлыг хариуцна” гэсэн байгаа юм. Ерөнхийдөө манай чөлөөт бүсэд хандах менежментийн систем нь муу учраас “чөлөөт бүс” гэсэн сайн зүйлийн нэрийг гутаачихсан.
1996-аас 1998 оны М.Энхсайханы Засгийн газрын үед Д.Бямбасүрэн гуайн концепци давтагдсан. Импортын тарифыг тэглэж байлаа шүү дээ. Тэгээд Оросын Ерөнхийлөгч, Хятадын Ерөнхий сайд хоёр руу “Бид импортын татвараа тэгэлчихлээ, одоо та нар хөрш орны хувьд бас харж үзээч, чөлөөт худалдаа хийе” гэж захиа бичиж байсан. Хариу нь Хятадаас “Бид та нар шиг л хөгжиж яваа орон. Тийм учраас тэр орныхоо хэмжээнд л явна” гэсэн бол Орос “Манайх танайхтай бүх тарифаа хоёр дахин багасгана. Тэгээд л болоо” гэсэн. Тэгэхээр бид үл бүтэх буюу гэнэн явсан байгаа юм. Эдийн засагт хандах хандлага маань чөлөөт бүсэд хандахаас арай өөр байгаад байсан. Ерөнхийдөө үүний явахгүй байгаа шалтгаан нь нэгд, хамгийн гол нь бид хувийн хэвшлийг дайчлан оруулж чадаагүй, муу менежмент хийсэн. Төр хувийн хэвшил хоёр хамтарч ажиллах ёстой байсан юм л даа. Одоо ямар сайндаа Алтанбулагийн болон Замын-Үүдийн хөрөнгө оруулагчдын чөлөөт бүс гээд байгуулсан л байна. Хөөрхий, тэнд газар авсан компаниуд л арга чарга хайж байгаа нь тэр шүү дээ. Тэд уулзах гээд л явна. Би үнэнийг хэлдэг болохоор дургүй байдаг. Чөлөөт бүс байна уу, хаана байна. Тиймээс нийгэмд ийм бодол төрүүлэх нь аргагүй. Уг нь чөлөөт бүс манайх шиг Хятад, Орос хоёртой залгаа ийм нөхцөлд хэрэгтэй. Чөлөөт худалдаа, чөлөөт либерал дэглэмийг тодорхой газар нутгийн хэмжээнд бий болгоод, ингэснээрээ бараа, хүний урсгалыг чөлөөтэй болгож өгсөнөөрөө улс орон нь тусгаарлагдах бус харин ч хождог юм. Чөлөөт бүсээс гадна улс орон бүхэлдээ хождог. Энэ чинь л олон улсын туршлага шүү дээ. Манайхан миний дээр хэлсэн зүйл дээр л алдаад байгаа юм.
-Тэгэхээр Та бол бизнес эрхлэгч, хувийн хэвшлийн төлөөлөл, төр бол төсөв гэдэг зүйлээр амь зууж байна. Төсөв алдагдалтай байна гэж их ярих болжээ. Энэ юунаас болж байна. Үүний цаадах үрэлгэн эдийн засгийг яавал багасгаж болох вэ?
-Манай Монголд төсвийн гарыг харахаас өөр арга алга. Ганц хөрөнгө оруулагч нь. Одоо л манайх төсвийн болон төсвийн хариуцлагын талаар хууль гаргаад эдийн засгийн үр ашгийг ярьж эхэлж байна.. Гэхдээ манайд энэ үйл явц нэлээд оройтож эхэлж байна л даа. Гэтэл улстөржсөн эдийн засаг бий болчихлоо. Өөрөөр хэлбэл, сонгуульжсан төсвийн мундаг мундаг төсөв төлөвлөгөө. 2008 онд амласан л юм чинь үүнийг заавал өгөх ёстой гэдэг чигийг барьдаг. Эргээд энэ нь эдийн засагт хараар нөлөөлж байна. Үүнийг бодох хэрэгтэй.  Бид XXI зуунд амьдарч байна шүү дээ. Тэр хүнийг биологийн талаас нь хараад тэжээмэл амьтан болгох гээд байх юм. Энэ чинь ямар зорилготой юм гэдэг асуултыг та нар төрд тавих ёстой. Үүнийг 50 хувь нь хүсч байна, бас 50 хувь нь хүсэхгүй байгаа. Хүмүүс үүний оронд ингэх нь дээр гэсэн альтернатив үзлээр ярьж байгаа. Хүн чинь оюун тархитай амьтан. Ходоодтой нь битгий яриад байгаа ч, оюун санаа, тархитай нь яриач гээд хүсээд байна. Гэтэл төсөв маань тийм биш болсон. Хийх бүтээх ёстой нь хэрэглээ буюу ходоод руу ороод байгаа. Ходоод руу орсон юм эдийн засагт маш муу. Орон даяар шахам л аймаг, сумд 80 жилийн баяр наадмаа хийлээ. Аймаг, сум даяараа баярлан цэнгэхэд бараг нэг ч сумд боловсон бие засах газар байхгүй байна шүү дээ. Төсөв хуваарилахдаа яагаад жорлонг төсөвлөсөнгүй вэ. Тэгсэн мөртлөө тэр хүмүүс хурдан морины төсөв, наадмын төсөв гаргаад байна. Үүнд л хамаг юмны учир начир байх шиг.
Тэр төвлөрлийг сааруулах, санхүүгийн эрх чөлөөг олгох гэдэг маань өдгөө өнөөдөр 2011 онд яригдаж эхэлж байна. Сангийн яамны систем нь одоо ийм байна. Төрөөс томилогдсон нэгэн залуугийн өмнө очоод аймгийн Засаг дарга загнуулаад явж байгаа шүү дээ. Ийм сонин гажиг тогтолцоо байгаад байна. Яагаад төсөв бүх юмыг аваад байгаа юм вэ. Яагаад банк өгч болохгүй байгаа юм бэ, Яагаад энэ өндөр зээлийн хүү байгаад байгаа юм вэ. Төсөв мөнгөний бодлогод энэ маань уялдаж байна уу, яагаад банк Монголын эдийн засаг сүйрэх гэж байхад бид аварлаа гэж үе үе зарлаад байгаа юм... Тэд ингэж тэгж аварлаа гэж цээжилтэл ярьж байна шүү дээ. Түүн шиг худлаа зүйл байхгүй. Төсөв, мөнгө хоёр уялдаатай явагддаг. Төрөөс яагаад хувийн хэвшилд гурван зуун тэрбумыг өгөөд байгаа юм бэ. Банкууд үүнийг өгч болох л ёстой шүү дээ. Хөрөнгийн бирж нь огт хөгжөөгүй. Одоо дөнгөж англичуудыг гуйгаад нэг менежмент хийлгэж байна. Төсөв мөнгөний зохистой бодлогоо дэмжсэн төрийн мөнгөний бодлого байдаггүй учраас энэ Баярцогт гэдэг хүн УИХ дээр загнуулаад л сууж байх тавилантай. Өөрөөр хэлбэл, бүх юм төсвөөр дамжиж байна. Нөгөө талаас эдийн засагт төрийн хэт их оролцоо, ДНБ-нд төсвийн нийт зардлын эзлэх хувийн жин 50 хувь болчихсон. Зохистой нь гучин хэдээс дээш гарах ёсгүй. Төр төсвийн энэ үрэлгэн хэрэглээ, төрийн яам, агентлагуудын тоо, бүтэц гээд олон юм байна. Хэд байх нь хамаагүй ч гол нь тоондоо биш бодлого, зохицуулалтаас хамаардаг юм. Яам болгон тендер гээд нэг юм зарладаг. Эндээс нөгөө авлига гарах гээд л… Энэ бүхэн нь ил тод биш, бас хяналт гээд байх юм үгүй. Ийм систем бүхий тогтолцоо төрд байгаа болохоор л төсөв алдагдаж, хяналтгүй болж итгэл үнэмшилгүй болоод байна. Төсөв хаана юу болж байгаад хяналтын механизм үйлчилж байгаа эсэх нь бүрхэг. Эдгээр асуудлаас болоод бид Төсвийн хариуцлагын тухай хууль гэж яриад байна. Үүнийгээ сонгууль болох гэж байгаа юм чинь 2012 ондоо больё, яагаад гэтэл энэ тэр гээд баахан хууль зөрчих хэрэг гарна. Тэгэхээр 2013 оны нэгдүгээр сарын 1 гэж улс төрийн шийдвэр гаргах гээд байна, нөгөө хоёр нам чинь.
-Төр яагаад ашиггүй ажиллаад, хувийн хэвшил амиа болгоод ашигтай байгаад байна вэ? Төр ер нь хувийн хэвшлээс сурах юм их л байх ёстой доо?
-Европын холбоо манай улсыг зах зээлийн эдийн засагтай бус орон гэж үздэг юм. Манайхан тэгэхээр үүнд нь “Юу ярьж байгаа юм. Бид зах зээлд ороод 20 жил болж байна” гэсэн хариу өгч уурладаг шүү дээ. Тэдний асуулга их нарийн. Үнэхээр төрөөс хамаарахгүй асуудлаа шийдэж чадаж байна уу гэсэн асуулт юм л даа. Бидний хариулт “Юу ярьж байгаа юм бэ. ДНБ-ний 70 хувийг хувийн хэвшил хийгээд байна шүү дээ. Бид чинь одоо аймаар зах зээлтэй, бүх юм чөлөөтэй” гээд л. Гэтэл төрийн өмчийн энэ үйлдвэрийн газрууд ийм ойлголт байхгүй л дээ. Төр сайн, хувийн хэвшил муу гэсэн юм байхгүй. Яахав аль аль нь илбийн юм шиг ирдэггүй. Өөрөөр хэлбэл, өмчлөл, хувьчлал гэсэн түүхэн ойлголтоос салж байна. Түүний нэг илэрхийлэл нь бие даасан хүмүүс тухайн компанийн захирал болох ч юм уу, эсвэл тухайн компанийн зөвлөлд нь орж  бие даасан мэргэжлийн менежерүүд болж удирддаг юм. Төр дээр одоо нэг юм харж байгаа биз. Жишээлбэл, “МИАТ” компанийг аваад үзье. Би “МИАТ”-ийн ТУЗ-ийн хэнээс ч хамааралгүй, хараат бус гишүүн. Гэтэл одоо манай Компаний тухай хуульд өөрчлөлт орж байна. Төрийн нэг өмчтэй, түүндээ суурилсан менежменттэй. Энэ бас нэг процесс явагдаад байгаа биз. Түүндээ зохицсон өөрчлөлт хийнэ гэсэн үг. Үүн дээр бас өөр нэгэн урсгал явагдаж байдаг. Тэр нь төр эхлээд корпорацийн зарчимд орох ёстой. Өөрөөр хэлбэл, хувийн хэвшлийн зарчимд орох ёстой гэсэн үг.  Хоёрт, арилжааны дэглэмд орох ёстой. Гуравт, хувьчлагдах. Энэ гурван процесс явагдах учиртай. Одоо манай эрчим хүчний салбар гэхэд л корпорацийн зарчим,  арилжааны дэглэмд орчихсон. Гэхдээ эрх чөлөөгүй л байна шүү дээ. Эрчим хүчний үнэ монополь гэж ярьсан ч сүүлийн үед монополь гэхээсээ илүү зохицуулж болдог сектор гэж үзээд байна. Гэтэл төрийн татаастай л явж байна. Төрийн өмчийг сайн авч явж болдог. Харин улс төрийн томилгоо орсон үед хичнээн сайхан тэнцвэржүүлж баланслалаа ч гэсэн дандаа хулгай байдаг. Тиймээс миний бодлоор, бушуухан хувьчлах хэрэгтэй. Ингэлээ гээд нэг хэсэг шуугина л биз. “МИАТ”-ийг бид гадныханд өглөө гээд л шуугилаа. Тавиад оны сахар агуулахад байсныг гаргаж ирээд л өглөө гэх. Мэдээж шүү дээ. Тэр хүмүүс аль болох өөрөөсөө мөнгө бага гаргаад л маш сайн менежмент хийгээд нилээд сайн хяналт тавьж өгөх… Тэдэнд зорчигчид бол чухал биш. За, тэгээд л гадныханд хувьчилдаг байж. Монголыг хэдэн компаниуд менежментээрээ аваад явчлаа гэж байхгүй юу. Хувийн сектор дээр хүртэл хулгайлдаг. Жишээлбэл, банкуудын салбарын ажилтнууд хулгайлаад л байгаа биз дээ. Энэ нь өмч менежмент хоёрын процесс явагдаж байгаа явдал юм. Эхлээд дан ганц гэр бүлээрээ өмчилдөг. Тэгснээ ах, дүү, хамаатан садан гээд л. Энэ бол өмч хувьчлалын менежмент. Та одоо ганцаараа өмчтэй байсан ч үр ашиг менежмент шууд автомотаар хангагдчихгүй шүү гэдгийг мэдрүүлээд байна. Тэгээд энэ чинь дангаараа таных биш шүү гэсэн сургамж. 2010 оноос манайд хэрэгжиж эхэлж байна. Түүнтэй адилхан ийм процесс төрд явагдах ёстой. Төр үүнийг сонирхохгүй л байх шиг... Сүүлийн үед манайд төрийн өмчийн дуршил бий болоод байгаа. Энэ дуршил үнэхээр аюултай. Апетит. Молекул гэдэг хочтой гишүүн байдаг даа. Тэр бензин тасрах үед төрийн өмчит компани байгуулчихъя гэсэн. Гаднаас нь өнгөц харахад амархан шийдэл байгаа юм. Гэхдээ шинэ хулгайн салбар нээж өгч байна л гэсэн үг. Хувьчлал гэдэг энэ асуудлыг 20 жил ярилаа. Харин сүүлийн үед ярихгүй байгаа биз. Та сонссон уу? Хувьчлал гэдгийн ил тод байх анхны зарчмууд нь алдагдаж эхэлсэн. Тухайн нийгэмд хувьчлал ид явагдаж байх үед их ажигладаг, хардаг хянадаг байж. Одоо тийм юм үгүй болсон. Харин нуугдмал байдалд орчихсон. Жишээлбэл, уул уурхайн салбар байна.  Та нарт бүгдэд нь таалагдах, танд ч бас таалагдах тийм шалтгаантайгаар бүгдээрээ сайхан хувьцаа эзэмшигч больё л доо гэх. Тэгээд төрийн өмчөөс шүү дээ. Энэ нь арван жилийн дараа хулгайлагдахгүй гэж баталсан хүнд би толгойгоо тавиад өгнө.
-1980 болон 1990-ээд оны барууны орнуудын захиргааны шинэчлэлийн гол санаа нь хувийн сектороос суралцах байсан. Одоо ч ийм байдалтай байна. Манайд энэ талаар чухам ямар боломж байна вэ?
-Манайд уг нь зөндөө олон сайн компани байна. Манай Танхимынхан компаниудаар их явдаг л даа. Төр ингэж явах учиртай. Дотроос нь олж суралцах. Энэ сайд нар компаниудаар явахгүй байгаа биз. Хааяа нэг цагаан халадтай албаны хүн зурагтаар гарч харагдах. Сүүний үйлдвэр, махны үйлдвэрээр аливаа нээлт, шинэ технологи, салбар цехийн нээлт гэх мэтээр… Тариан талбайгаар очиж технологи мэдэхгүй хэрнээ алган дээрээ улаан буудайн үр тавьж ийш тийшээ харан мэддэг дүр эсгэн алхдаг. Түүнээс энэ яагаад ингэж ургасан юм бэ, одоо хэдэн сар билээ, боловсролт нь гүйцсэн үү зэрэг нь тэдэнд падлийгүй. Дэргэдэх мэргэжилтнийхээ амыг харна. Тэр ам нь эцсийн цэг дээр даргын үг болж бууна, түгнэ. Энэ мөн ч их танил зураг харагдаж байгаа биз... Гэтэл үйл ажиллагаа, үйлдвэрлэлийн болон оффисийн соёл гээд олон зүйлийг харж ажиглаж суралцаж болно. Төрийн байгууллагууд компаниудаар явмаар юм. Ногоон оффис л гэнэ, бонусын систем гээд л сонин зүйлүүд их байна. Бүхэлд нь аваад үзвэл, Монголын компаниуд томрох нөхцөл нь нэмэгдэж эхэллээ. Олон жил хүлээтэй байсан скоч нь тайлагдаад жаахан хөгжлийн чиг хандлага тийшээ эргэж байна. “М Си Эс”, “Энержи ресурс” гээд интернационалчлагдах явц руу орчихлоо шүү дээ. Үүний араас бас хэсэг компани сайн засаглал гээд гараад ирлээ. Компанийн нийгмийн хариуцлага гэж ярих боллоо. Гагцхүү энэ бодит компаниуд дээр кейс хийх хэрэгтэй. Ямар сайн тал байна, ямар дутагдал байна гээд төр, засаг өөрөө кейс хийж суралцах ёстой. 2005 оноос хойш ярьж ярьж энэ оны нэгдүгээр сарын 7-нд анх удаа Монголд 20 жилийн түүхэнд “Монголын хувийн хэвшлийн хөгжлийн стратеги” гэдэг юмыг баталлаа. Энэ их том дэвшил. Үүнийг сайн хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. Одоо энэ нь Компанийн тухай хуульд тодорхой хэмжээгээр ороод явж л байна. Төрийн талаас нь төрийн энэ менежментийг харахаар сонин байна. Саяхны нэг жишээгээр төрийн үйлчилгээ үзүүлдэг нэг цэгийн үйлчилгээ маягтай нэг байгууллага 12 цонхтойгоос хоёрхон цонх нь ажиллаж байна. Бусад нь амарсан байх юм. Компанийн бүртгэл хийж байгаа бололтой. Хэрвээ манай Танхим ийм юм нээсэн бол ядаж зургаан цонх нь ажиллаж байх ёстой гэж бодсон шүү. Учир нь хүмүүст үйлчилгээ үзүүлж байгаа, тэр нь ил тод байдаг болохоор аль болох сайн, хөнгөн, шуурхай үйлчлэх ёстой. Гэтэл тэнд дугаарласан хүмүүс ярьж байх юм. “Хоёр ажиллаж байгаа хүний нэг нь туршлагатай, нөгөө нь шинэ, туршлагагүй” гэж. Би 20-н хүний ажлын байр бий болгох гээд зогсож байхад эд нар ингэж хүлээж авч байдаг. Амарчихсан гээд л. Төр бол амардаг юм байна. Төрд нэг давуу тал байх шиг. Олон хоногийн амралт бий болгож амардаг. Гэгэл хувийн хэвшил үйлдвэрүүд энэ жилийн наадмаар тийм олон хоног амраагүй. Ихэнхдээ 3 хоноод л ажилдаа орсон. Сайн жишээ олон бий. Тэр нь ингээд, энэ нь ингээд гэж нэрлэмээргүй байна. Ямар ч гэсэн төрийн агентлагууд үйлчилдэг субьектүүдээрээ нэг явмаар юм шиг ээ. Хянаж шалгахын наагуур үзэж харж, дотор нь орж авахыгаа авч, өгөхийгөө өгч. Манайх  хагас цэргийн орон болчих гээд байна шүү дээ. Бүгд л нэг формтой. Хэрэгтэй ч юм уу, үгүй ч юм уу. Гааль л гэнэ, нийгмийн даатгал л гэнэ, татвар л гэнэ. Энэ соёл мөн үү. Биш. Манай төр нэг цэгийн үйлчилгээ гэж юм нээгээд биет байдлаар ажиллаад байна. Төрийн байгууллагууд үйлчилгээ гэдгийн сайн хэлбэрийг биет байдлаар нэг өрөөг нэг цэгийн үйлчилгээ гэж нэрлээд тэндээ суухыг хэлээд байна. Гэтэл нэг цэгийн үйлчилгээ гэдэг маань бүх үйлчилж байгаа үйлчилгээ нь өөрөө онлайн болоод зохистой хэлбэрээр үйлчлэхийг хэлээд байгаа юм л даа. Төрийн менежмент муу байгаагийн зөвхөн нэг жишээ нь л энэ юм.
-Та “Монголын хөгжил-Өнөөдөр маргаашийн асуудлууд” гэсэн нэг ном хэвлүүлсэн. Номыг тань хураангуйлвал...?
-Би 2005 онд “Юуг яаж хийх вэ?” гэдэг ном бичсэн. Бичил ном л доо. Нэг сонин нь эдгээр номуудыг 5 жилийн хугацаатай, дандаа наадмаар бичдэг юм. Нэг их удаан амардаг. 2005 онд бичихдээ одоо яриад байгаа төрийн зохицуулалтын шинэтгэл, Төрийн зохицуулалтын шинэтгэлийн хороо энэ тэр гэдгийг бичсэн. Тэгтэл Үндэсний шинэтгэлийн хороог миний бичсэнээс өөрөөр байгуулчихсан. Одоо тэгээд засах гэж байна л даа. Өнгөрсөн жил миний бичсэн “Монголын хөгжил-Өнөөдөр маргаашийн асуудлууд” гэдэг бичил номонд манай нийгэм солиорч эхэлсэн. Ерөнхийдөө өнөөдөр маргаашийн тэргүүчлэл алдагдсан. Хэтэрхий их маргаашийг ярьдаг болсон. Одоо харж байгаа биз дээ. Монгол хэлний тийн ялгалаар бол ирээдүй нөхцөлөөр ярих болж. Тэгнэ, тэгэх болно гэсэн. Маргаашийн гэрэлт ирээдүйг өнөөдрийн харанхуй саарал дэвсгэр дээрээс яриад байгаа юм. 50 хувь нь ядууралтай. Үндсэн 5 өвчнөөр өвчилдөг. Мөн дээр нь хүний хөгжил, хээл хахууль, хүнд суртал гээд олигтой үзүүлэлтүүд байхгүй. Байгаль орчин нь доройтсон. Ийм эдийн засагтай. Тэгтэл өнөөдрөө ярьдаггүй. Тэгээд маргаашаа яриад гоё сайхан мөрөөдөөд байдаг. Энэ хоёрын балансыг яах вэ, адил тэгш яаж ярьж бүтээх вэ гэдгийг л сонин талаас бичсэн юм. Ногоон эдийн засаг гэж бас бичсэн. “Таван 20”-ийн зарчим гэж бичлээ. Энэ бүхнийг манайх таван жилийн дараа ойлгоно. Манай төр “Та зүгээр хэвтэж бай, бид өгнө” гэсэн менежментийн буруу зүйл хийж хүнд буруу авир төрх олгоод байна. Оюутнуудыг “Чи муу сур. Гэхдээ мөнгө өгнө” гэнэ. Гэтэл ойрын Хятад, холын Америкт оюутан мөнгөө өгөөд сурах, шалгалтандаа унавал дахиж мөнгө төлөөд мэддэг болтлоо өгч, зүтгэж байж сая нэг юм сургуулиа төгсөж, мэргэжилтэй болно. Манайд бол эсрэгээр. “Чи муу сурсан ч хамаагүй бид мөнгө өгнө” гээд л байх жишээтэй. Бүх хүмүүсээ биологийн амьтан л гэж үзэж байна. Тэгтэл хүн бол нийгмийн амьтан. Нийгмийн амьтан гэхээр хүн бүхэн өөр өөрийн оюун тархитай, үзэл бодолтой, сэдэл санаатай шүү дээ. Үүнийг зөвхөн биологийн амьтан гэж оочерлуулаад, бас нэг хэсгийг нь гадагш ажилд явуулна гэж оочерлуулж дугаарлуулаад... Тэгтэл зарим хүмүүс үүнийг тун хэрэгтэй гэж хэлдэг байхгүй юу. Тиймээ, хэрэгтэй. Яагаад гэвэл энэ хүмүүст мөнгө хэрэгтэй. Хүмүүст мөнгөтэй болох өөр боломжууд гаргаж өг л дөө. Тухайбал, Говь-Алтай аймгийн Шарга сумын малчид уламжалт аргаар чулуун тээрэм ашиглан тээрэмдэж арвайн гурил хийдэг юм байна. Тэгвэл Германд дээд зэргийн бүтээмжтэй гар тээрэм байдаг. Энэ л бидэнд хэрэгтэй байна. Увс, Ховд аймгийн бусадтай адилхан л 21 мянгадаа оочерлодог ажилгүй 15 эмэгтэй манай дээр Францын багет гэдэг талх хийж сурчихаад надаас юу хүссэн гээч. Одоо төхөөрөмж яаж олох вэ гэж байна. Зээлээр авах гэхээр барьцаа байхгүй гэнэ. Өөр юм шаардаад байгаа биз. Төхөөрөмжийг нь лизингээр л өгчих л дөө. Заавал банк гэлгүй. Ингээд л өгсөн. Улаанбаатар хотын Нарантуул зах дээр 200 мянган төгрөгийн үнэтэй үсчний цүнх байгаа. Тэр цүнхийг аваад Ховд аймгийн малчны ажилгүй хүүхдэд өгчихлөө. Тэр хүүхэд үүргийн үсчний цүнхээ үүрээд үйлчилдэг болсон. Аав, ээжээс нь эхлээд ойр саахалтынхан төв орж үсээ засуулахгүй болж, нэг хүн өөрийн орлоготой болсон. Ийм жишээ олон байна. Бас Архангай аймгийн Булган суманд Буухиа зээлийн сан ажиллуулж эхэлсэн. Ингээд хүн бүхэнд амьдрах, амьдралаа авч явах, мөнгөтэй болох өөр өөрийн олон арга байхад яагаад бүгдийг нь тэгш ав адилхан мэтээр 21 мянган төгрөг тараагаад байгаа юм...
-Эдийн засгийн прогноз хийдэг байгуулага, судалгааны институт гаднын орнуудад их байдаг. Та эдийн засагч хүний хувьд энэ талаар ямар бодолтой байдаг вэ?... Манайд их ховор юм.
-Мэргэжлийн муугийнх гэж бодохгүй байна. Төрийн Think tank л муу байна. Түүнээс монгол хүний толгой ч мундаг шүү. Засгийн газар судалгааны эрэлтээ тодорхой гаргаж өгөхгүй байна. Энэ жилийн наадмын урт амралтаар миний хийсэн зүйл бол “Бид хэн юм бэ?” гэсэн бодол санаа. Ингээд бодохоор дундаж наслалт нь хэд юм, гол гол өвчлөл нь юу юм, өрхийн орлого нь хэд билээ, эрчүүд нь, хүүхнүүд нь юу хийж байна вэ. Ажилгүйдэл нь юу юм гээд олон баримт үзүүлэлт байна. Байгаль орчин нь ямар байна. Ой мод нь шатаад, огтлогдоод дууслаа. Хорин жил, арван жил, таван жилийн дараа яах юм гээд л... Олон талаас нь монголчууд ямар байна гэдгийг бодлоо, судаллаа. Захаасаа гарч ирж байна. Ой модгүй болвол яахав, малчид нь бэлчээргүй болвол яахав... энэ бүхний цаана монгол хүн, Монгол Улс хоёрын тухай ойлголт зүүгдээстэй. Манай сүүлийн үеийн нэг том дутагдал нь хэт ерөнхий үзүүлэлтүүдийг тавьдаг. Тэр нь ДНБ, инфляци, төсвийн алдагдал тэд байх нь гэхчлэн макро эдийн засгийн хэдэн асуулт тавиад л орхидог. Манай макро эдийн засгийн прогноз, бизнесийн хүлээлт хоёр зөрдөг. Энэ хоёр зөрөөд л эхлэхээр макро эдийн засгийн бодлого байгаа онохгүй байна гэсэн үг.
Энэ бүхэнд үзээд, хараад, ойлгоод, ухаараад авчих гаднын туршлага бэлэн жишээ баримтуудыг олж орчуулаад гаргачихгүй л байна. Кейсүүд хийх хэрэгтэй л дээ. Манайх чинь үнэндээ Голланд өвчин гэхээс цаашгүй л сууцгаана. Энэ мэтчилэн дэлхийн натураль байгалийн нөөцийн худалдаа цаашдаа ийм байх нь гэх ч юм уу... Ийм л юмнууд манайд, манайханд хэрэгтэй байна. Сэдэл санааг нь гаргаж өгөх хэрэгтэй. Монголчууд толгой дутсандаа ингээгүй л гэж бодож байна. Эдийн засгийн прогноз хийх том төв Засгийн газрын дэргэд ажиллах хэрэгтэй л дээ.
-Одоо Засгийн газар бизнесийг улам сайхан болгоход юу хийх хэрэгтэй байна вэ?
-Энэ 30 миллиард гэсэн тоо яаж гарч ирсэн түүхийг ярьж өгье л дөө. 21 аймгийг 1,5-аар л үржүүлсэн тоо шүү дээ. Одоо 300 тэрбум болоод явж байна. Хамгийн түрүүнд мөнгөний бодлогыг өөрчлөх ёстой. Дараа нь хувийн хэвшлийн хөгжлийн стратегийг хуваарилах хэрэгтэй. Гуравт, энэ Үндэсний манлайлагчдыг гаргаж ирэх. Компаниудыг томруулах бодлогыг дэмжих арга ухааныг боловсруулах явдал. Жижиг, дунд гээд байна даа. Дунд хэсэг нь дэмжлэг муутай. Энэ бүхнийг жигд авч явах нь чухал л даа. Төрийн бодлого үүнд чиглэж, тусаасай. Том нь өөрийн зөнгөөрөө болоод жижиг нь дэмжлэг хүртээд дундах нь хаягдаад байвал яах билээ. Дээр нь бичил бизнес гээд нэг сул орхигдсон  том давхарга байна. Эд чинь нийгмийн санал бодлыг тодорхойлдог том хэсэг. Төр анхаарахгүй л явж ирлээ.
 Бичил, жижиг, дунд бизнес өөр өөрийн хэрэгцээтэй, тэр бүрт нь тохирсон бодлого хэрэгтэй. Бид олон жил шахаж шаардаж байж үйлдвэржилт, ЖДҮ-ийг дэмжих санхүүгийн орчин бүрдүүлж байна. Гэхдээ энэ маань бас л сайн төлөвшөөгүй, хэрэгжилт нь тэр бүр хангалттай биш. Танхим анх удаа Үйлдвэржилтийн газрын зургийг 2008 онд гаргаж бодлогын чиглэлүүдийг тодорхойлж өгсөн. Хэрэгжиж эхэлж л байна. Одоо нэг гол бодлого бол уул уурхай бас экспортын стратегийг хэрэгжүүлэх. Үүнийг боловсруулаад саяхан Г.Занданшатар сайдад хүлээлгэж өглөө. “Хүрэн эдийн засгаас ногоон эдийн засаг руу” шилжих Үндэсний хөтөлбөрийг боловсруулж “Таван 20”-ийн зарчим, чиглэлүүдийг тодорхойлж Засгийн газарт өглөө. Ингээд тоочоод байвал маш их юм байна... 


С.Дэмбэрэл: Европын холбоо манай улсыг зах зээлийн бус эдийн засагтай орон гэж үздэг
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



“Bitcoin”-ийн ханш сүүлийн 2 жил гаруйн хугацаанд анх удаа $60,000 давлаа
18:40

Крипто зах зээлд хөшүүрэг эргэн нэмэгдэж, “Bitcoin”-ийн ханш сүүлийн хоёр жил гаруйн хугацаанд анх удаа 60 мянган ам.доллар давлаа.

 “Bitcoin”-ийн ханш сүүлийн 2 жил гаруйн хугацаанд анх удаа $60,000 давлаа

Крипто зах зээлд хөшүүрэг эргэн нэмэгдэж, “Bitcoin”-ийн ханш сүүлийн хоёр жил гаруйн хугацаанд анх удаа 60 мянган ам.доллар давлаа.

»»
"Nissan” 2027 онд өөрөө жолоодогч машин нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна
18:35

"Nissan Motors” компани 2027 онд бие даасан, өөрөө удирдагч автомашины такси үйлчилгээ нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна. 

"Nissan Motors” компани 2027 онд бие даасан, өөрөө удирдагч автомашины такси үйлчилгээ нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна. 

»»
Малчдад туслах аяны хүрээнд цугласан 203 гаруй сая төгрөг, 50 орчим сая төгрөгийн үнэ бүхий эд материалыг УОК-т хүлээлгэн өглөө
17:47

Зэвсэгт хүчний нийт бие бүрэлдэхүүний дунд өрнүүлсэн малчдад туслах “Бид хамтдаа” сайн үйлсийн аяны хүрээнд хуримтлуулсан мөнгөн хандив, тусламжийн барааг УОК-т хүлээлгэн өгөх ажиллагаа өнөөдөр (2024.03.01) ЗХЖШ-ын жагсаалын талбайд боллоо. 

Малчдад туслах аяны хүрээнд цугласан 203 гаруй сая төгрөг, 50 орчим сая төгрөгийн үнэ бүхий эд материалыг УОК-т хүлээлгэн өглөө

Зэвсэгт хүчний нийт бие бүрэлдэхүүний дунд өрнүүлсэн малчдад туслах “Бид хамтдаа” сайн үйлсийн аяны хүрээнд хуримтлуулсан мөнгөн хандив, тусламжийн барааг УОК-т хүлээлгэн өгөх ажиллагаа өнөөдөр (2024.03.01) ЗХЖШ-ын жагсаалын талбайд боллоо. 

»»
Метронд шаардагдах цахилгааны эх үүсвэрийг Бөөрөлжүүтийн цахилгаан станцаас нийлүүлнэ
17:25

Улаанбаатар хотод байгуулах гэж буй метроны шугам нь Толгойтоос Амгалан хүртэл 17.7 км урт байх бөгөөд үүнээс 6.6 км нь газар доогуур хийгдэх юм. Метро нь газар доорх инженерийн байгууламж тул цахилгаан эрчим хүчний найдвартай эх үүсвэр шаардлагатай.

Метронд шаардагдах цахилгааны эх үүсвэрийг Бөөрөлжүүтийн цахилгаан станцаас нийлүүлнэ

Улаанбаатар хотод байгуулах гэж буй метроны шугам нь Толгойтоос Амгалан хүртэл 17.7 км урт байх бөгөөд үүнээс 6.6 км нь газар доогуур хийгдэх юм. Метро нь газар доорх инженерийн байгууламж тул цахилгаан эрчим хүчний найдвартай эх үүсвэр шаардлагатай.

»»
УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн явцад иргэдийн сонгох эрхийн хэрэгжилтэд мониторинг хийх төлөвлөгөөг баталлаа
16:38

Хүний эрхийн Үндэсний Комисс Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулиар Монгол Улсын иргэний сонгох, сонгогдох эрхийг хангах, сонгуулийн үеэр хүний эрхийн зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх чиглэлд Сонгуулийн ерөнхий хороотой хамтран ажиллахаар тохирсон.

УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн явцад иргэдийн сонгох эрхийн хэрэгжилтэд мониторинг хийх төлөвлөгөөг баталлаа

Хүний эрхийн Үндэсний Комисс Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулиар Монгол Улсын иргэний сонгох, сонгогдох эрхийг хангах, сонгуулийн үеэр хүний эрхийн зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх чиглэлд Сонгуулийн ерөнхий хороотой хамтран ажиллахаар тохирсон.

»»
Явган хүний замыг 35.6 тэрбум төгрөгөөр сайжруулна
16:25

Нийслэлийн 2024 оны төсвийн тодотголд явган хүний замыг стандартад нийцүүлэн шинэчлэх ажлыг тусгасан байна.

Явган хүний замыг 35.6 тэрбум төгрөгөөр сайжруулна

Нийслэлийн 2024 оны төсвийн тодотголд явган хүний замыг стандартад нийцүүлэн шинэчлэх ажлыг тусгасан байна.

»»
Зөвлөмж: Мал төллөх үеийн цаг агаарын нөхцөл
16:08

2024 оны гуравдугаар сарын урьдчилсан мэдээгээр нутгийн баруун хэсгээр олон жилийн дунджаас дулаан, зүүн өмнөд хагаст олон жилийн дунджаас хүйтэн,

Зөвлөмж: Мал төллөх үеийн цаг агаарын нөхцөл

2024 оны гуравдугаар сарын урьдчилсан мэдээгээр нутгийн баруун хэсгээр олон жилийн дунджаас дулаан, зүүн өмнөд хагаст олон жилийн дунджаас хүйтэн,

»»
А.Нарантуяа: Аж ахуйн нэгжүүд БНКиргиз Улс руу мах, махан бүтээгдэхүүн экспортлоход хоёр улсын мал эмнэлгийн албанаас хорио цээрийн асуудал байхгүй боллоо
16:07

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Жогорку Кенеш буюу Парламентын дарга Н.Шакиевын урилгаар 2024 оны 02 дугаар сарын 27-ноос 29-ний өдрүүдэд тус улсад албан ёсны айлчлал хийсэн. Энэ үеэр Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга А.Нарантуяа, Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Усны нөөц, хөдөө аж ахуй, боловсруулах үйлдвэрийн яамны харъяа Мал эмнэлгийн албаны дарга У.Кожобергенов нар Мал эмнэлгийн алба хоорондын мал эмнэлгийн үйлчилгээний салбарын харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурсан. Ингэснээр хоёр улсын хооронд мах, махан бүтээгдэхүүний экспорт импорт хийх боломж нээгдэж байгаа юм. Энэ талаар Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга А.Нарантуяагаас дараах тодруулгыг авлаа

А.Нарантуяа: Аж ахуйн нэгжүүд БНКиргиз Улс руу мах, махан бүтээгдэхүүн экспортлоход хоёр улсын мал эмнэлгийн албанаас хорио цээрийн асуудал байхгүй боллоо

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Жогорку Кенеш буюу Парламентын дарга Н.Шакиевын урилгаар 2024 оны 02 дугаар сарын 27-ноос 29-ний өдрүүдэд тус улсад албан ёсны айлчлал хийсэн. Энэ үеэр Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга А.Нарантуяа, Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Усны нөөц, хөдөө аж ахуй, боловсруулах үйлдвэрийн яамны харъяа Мал эмнэлгийн албаны дарга У.Кожобергенов нар Мал эмнэлгийн алба хоорондын мал эмнэлгийн үйлчилгээний салбарын харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурсан. Ингэснээр хоёр улсын хооронд мах, махан бүтээгдэхүүний экспорт импорт хийх боломж нээгдэж байгаа юм. Энэ талаар Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга А.Нарантуяагаас дараах тодруулгыг авлаа

»»
Жолооч нар Навальныйн шарилыг тээвэрлэхээс татгалзжээ
12:52

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальныйн оршуулах ёслол өнөөдөр /2024.03.01/ Москва хотод болно. Орон нутгийн цагаар 14:00 цагт Навальныйн амьдарч байсан Марьино дүүрэг дэх сүмд оршуулах ёслол болох бөгөөд дараа нь Борисовын оршуулгын газарт түүнийг оршоох аж.

Жолооч нар Навальныйн шарилыг тээвэрлэхээс татгалзжээ

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальныйн оршуулах ёслол өнөөдөр /2024.03.01/ Москва хотод болно. Орон нутгийн цагаар 14:00 цагт Навальныйн амьдарч байсан Марьино дүүрэг дэх сүмд оршуулах ёслол болох бөгөөд дараа нь Борисовын оршуулгын газарт түүнийг оршоох аж.

»»
В.Зеленский: Бид хүйтэн бөгөөд ойлгомжгүй нөхцөл байдал хүсэхгүй байна
12:51

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский CNN-ийн нэвтрүүлэгч Kaitlan Collins-тэй ярилцсан ярилцлагыг орчуулан хүргэж байна. 

В.Зеленский: Бид хүйтэн бөгөөд ойлгомжгүй нөхцөл байдал хүсэхгүй байна

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский CNN-ийн нэвтрүүлэгч Kaitlan Collins-тэй ярилцсан ярилцлагыг орчуулан хүргэж байна. 

»»
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар: Алтайн соёл гэх ойлголт хэвшсэнээр хамтын ажиллагааны шинэ боломжийг нээж байна
12:31

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар тэргүүтэй төлөөлөгчид Бүгд Найрамдах Киргиз Улсад хийж буй албан айчлалынхаа үеэр Киргиз-Туркийн хамтарсан “Манас” их сургуульд зочлон оюутнуудтай уулзлаа.

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар: Алтайн соёл гэх ойлголт хэвшсэнээр хамтын ажиллагааны шинэ боломжийг нээж байна

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар тэргүүтэй төлөөлөгчид Бүгд Найрамдах Киргиз Улсад хийж буй албан айчлалынхаа үеэр Киргиз-Туркийн хамтарсан “Манас” их сургуульд зочлон оюутнуудтай уулзлаа.

»»
Банкуудын ногоон санхүүжилтийнтуршлагаас Киргиз улс суралцана
12:30
АНУ | Түүхэнд хоёр дахь удаагийн том ой хээрийн түймэр дэгджээ
11:08

Техас мужийн Панхандле хотод өчигдөр /2024.02.29/ ойн түймэр дэгдсэн нь тус улсын түүхэн дэх хоёр дахь удаагийн том түймэр болсон гэж үзжээ.

АНУ | Түүхэнд хоёр дахь удаагийн том ой хээрийн түймэр дэгджээ

Техас мужийн Панхандле хотод өчигдөр /2024.02.29/ ойн түймэр дэгдсэн нь тус улсын түүхэн дэх хоёр дахь удаагийн том түймэр болсон гэж үзжээ.

»»
Хилийн чанад дахь монгол хүүхдийн эрхийг хамгаалах чиглэлээр санал солилцов
11:06

УИХ-аас энэ оны нэгдүгээр сарын 17-нд Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга, Хүүхдийн эрхийн тухай хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг баталсан.

Хилийн чанад дахь монгол хүүхдийн эрхийг хамгаалах чиглэлээр санал солилцов

УИХ-аас энэ оны нэгдүгээр сарын 17-нд Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга, Хүүхдийн эрхийн тухай хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг баталсан.

»»
ЮНЕСКО--гийн Монголын үндэсний комиссын гишүүдийн хурал болов
11:04

ЮНЕСКО-гийн Монголын үндэсний комисс (МҮК)-ын гишүүдийн хурал өнгөрсөн сарын 29-нд Гадаад харилцааны яаманд болов.

ЮНЕСКО--гийн Монголын үндэсний комиссын гишүүдийн хурал болов

ЮНЕСКО-гийн Монголын үндэсний комисс (МҮК)-ын гишүүдийн хурал өнгөрсөн сарын 29-нд Гадаад харилцааны яаманд болов.

»»
"Хөх сувд" мөсний баярт оролцогчдод өгөх анхааруулга, зөвлөмж
10:55
Энэ сарын 1-7-ний өдрүүдэд төрийн өмчийн бүх музей ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ үйлчилнэ
09:11

Жил бүрийн гуравдугаар сарын эхний долоо хоногт “Музейн нээлттэй өдрүүд”-ийг зохион байгуулдаг. Тиймээс Соёлын сайдын тушаалаар төрийн өмчийн бүх музей гуравдугаар сарын 1-7-нд иргэдэд үнэ төлбөргүй үйлчлэх юм.

Энэ сарын 1-7-ний өдрүүдэд төрийн өмчийн бүх музей ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ үйлчилнэ

Жил бүрийн гуравдугаар сарын эхний долоо хоногт “Музейн нээлттэй өдрүүд”-ийг зохион байгуулдаг. Тиймээс Соёлын сайдын тушаалаар төрийн өмчийн бүх музей гуравдугаар сарын 1-7-нд иргэдэд үнэ төлбөргүй үйлчлэх юм.

»»
Зарим суманд малчдад зориулсан "отрын штаб" байгуулжээ
08:21

Отроор нүүдэллэж буй малчдад зориулсан отрын штабыг зарим аймаг, суманд түр хугацаагаар ажиллуулах талаар Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Хөнгөн Үйлдвэрийн дэд сайд М.Ганхөлөг мэдээллээ. 

Зарим суманд малчдад зориулсан

Отроор нүүдэллэж буй малчдад зориулсан отрын штабыг зарим аймаг, суманд түр хугацаагаар ажиллуулах талаар Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Хөнгөн Үйлдвэрийн дэд сайд М.Ганхөлөг мэдээллээ. 

»»
Бүлэглэн хахууль авсан газрын албаныхны хэргийг прокурорын байгууллагад хүргүүлжээ
08:19

Авлигатай тэмцэх газрын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийн ажилтнууд гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн шалтгаан, нөхцөлийг арилгуулахаар 

Бүлэглэн хахууль авсан газрын албаныхны хэргийг прокурорын байгууллагад хүргүүлжээ

Авлигатай тэмцэх газрын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийн ажилтнууд гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн шалтгаан, нөхцөлийг арилгуулахаар 

»»
З.Энхболдыг шүүх хуралд албадан ирүүлэхээр боллоо
19:56

Нийслэлийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэгт 

З.Энхболдыг шүүх хуралд албадан ирүүлэхээр боллоо

Нийслэлийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэгт 

»»
III Чарльз хаан титмээ хүүдээ хүлээлгэн өгөхөөр бэлтгэлээ базааж эхэлжээ
19:44

Их Британийн хаан III Чарльз өөрийн угсаа залгамжлах хунтайжид титмээ хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөж байснаасаа эрт 

III Чарльз хаан титмээ хүүдээ хүлээлгэн өгөхөөр бэлтгэлээ базааж эхэлжээ

Их Британийн хаан III Чарльз өөрийн угсаа залгамжлах хунтайжид титмээ хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөж байснаасаа эрт 

»»
МЕТА: Сонгуулийн үеэр хуурамч мэдээлэл тархахаас сэргийлэх арга хэмжээ авна
19:28

Фэйсбүүк, Инстаграм аппликейшнүүдийн толгой Мета компани энэ онд болох Европын Холбооны парламентын сонгуулийн 

МЕТА: Сонгуулийн үеэр хуурамч мэдээлэл тархахаас сэргийлэх арга хэмжээ авна

Фэйсбүүк, Инстаграм аппликейшнүүдийн толгой Мета компани энэ онд болох Европын Холбооны парламентын сонгуулийн 

»»
Метроны тасалбарын үнэ 1000 төгрөг байх тооцоо гарчээ
19:28

Улаанбаатар хотод метро байгуулах олон улсын нээлттэй тендерийг өнөөдөр зарласан. Тендерийг сонгон шалгаруулж 

Метроны тасалбарын үнэ 1000 төгрөг байх тооцоо гарчээ

Улаанбаатар хотод метро байгуулах олон улсын нээлттэй тендерийг өнөөдөр зарласан. Тендерийг сонгон шалгаруулж 

»»
100 айлын барилгын материалын төвүүдийг Барилгачин зах руу нүүлгэнэ
19:22

Нийслэлийн төв цэгээс 1.5 км зайд байрлах хүн ам шигүү суурьшсан 100 айлд гэр бүлийн зориулалттай газар дээр эрсдэл 

100 айлын барилгын материалын төвүүдийг Барилгачин зах руу нүүлгэнэ

Нийслэлийн төв цэгээс 1.5 км зайд байрлах хүн ам шигүү суурьшсан 100 айлд гэр бүлийн зориулалттай газар дээр эрсдэл 

»»
Christian Dior брендийн Намар-Өвлийн бэлэн хувцасны шоунд Ким Жисү оролцлоо
18:31

Энэ оны хоёрдугаар сарын 27-ны өдөр 15:00 цагаас Paris хотноо Dior 2024-2025 оны Намар-Өвлийн “Ready- to- wear” шоу боллоо.

Christian Dior брендийн Намар-Өвлийн бэлэн хувцасны шоунд Ким Жисү оролцлоо

Энэ оны хоёрдугаар сарын 27-ны өдөр 15:00 цагаас Paris хотноо Dior 2024-2025 оны Намар-Өвлийн “Ready- to- wear” шоу боллоо.

»»
С.Чинзориг: Зайлшгүй шаардлагаар гадаадад эмчлүүлсэн хүүхдийн эмчилгээний зардлын 50 хувийг буцаан олгоно
18:03

Засгийн газрын өчигдөр /2024-02-28/-ийн хуралдаанаар ”Эрүүл мэндийг дэмжих сангийн хөрөнгийг төвлөрүүлэн зарцуулах, хяналт тавих журам”-ыг баталсан юм.

С.Чинзориг: Зайлшгүй шаардлагаар гадаадад эмчлүүлсэн хүүхдийн эмчилгээний зардлын 50 хувийг буцаан олгоно

Засгийн газрын өчигдөр /2024-02-28/-ийн хуралдаанаар ”Эрүүл мэндийг дэмжих сангийн хөрөнгийг төвлөрүүлэн зарцуулах, хяналт тавих журам”-ыг баталсан юм.

»»
“С.Зоригийн амиа алдсаны маргааш хуралдсан ЗГ-ын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэл”-ийг Улсын нууцаас гаргажээ
17:49

“С.Зоригийн амиа алдсаны маргааш хуралдсан ЗГ-ын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэл”-ийг өчигдөр ЦЕГ-ын хүсэлтээр Улсын нууцаас гаргажээ.

“С.Зоригийн амиа алдсаны маргааш хуралдсан ЗГ-ын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэл”-ийг Улсын нууцаас гаргажээ

“С.Зоригийн амиа алдсаны маргааш хуралдсан ЗГ-ын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэл”-ийг өчигдөр ЦЕГ-ын хүсэлтээр Улсын нууцаас гаргажээ.

»»
Юн Сог Ёль, М.Цукерберг нар AI салбарт хамтран ажиллах талаар ярилцжээ
17:47

СӨҮЛ, 2024 оны хоёрдугаар сарын 29 /Yonhap/. Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёль, Meta компанийн гүйцэтгэх 

Юн Сог Ёль, М.Цукерберг нар AI салбарт хамтран ажиллах талаар ярилцжээ

СӨҮЛ, 2024 оны хоёрдугаар сарын 29 /Yonhap/. Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёль, Meta компанийн гүйцэтгэх 

»»
“Плэйтайм” фестивалийн товыг албан ёсоор зарлалаа
15:09

Монголын амьд хөгжим сонирхогчдын хүсэн хүлээдэг “Плэйтайм” наадмын товыг зохион байгуулагчдын зүгээс албан ёсоор зарлалаа.

“Плэйтайм” фестивалийн товыг албан ёсоор зарлалаа

Монголын амьд хөгжим сонирхогчдын хүсэн хүлээдэг “Плэйтайм” наадмын товыг зохион байгуулагчдын зүгээс албан ёсоор зарлалаа.

»»
Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын урсгал нэмэгдэж байна гэв
14:59

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын тоо 2024 онд цар тахлын өмнөх түвшин рүү ойртож нэмэгдэх төлөвтэй байгааг ОХУ-ын Эдийн засгийн хөгжлийн орлогч сайд Дмитрий Вахруков мэдээлжээ.

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын урсгал нэмэгдэж байна гэв

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын тоо 2024 онд цар тахлын өмнөх түвшин рүү ойртож нэмэгдэх төлөвтэй байгааг ОХУ-ын Эдийн засгийн хөгжлийн орлогч сайд Дмитрий Вахруков мэдээлжээ.

»»
"Улсын хэмжээнд 14,783 өрх, 6.4 сая толгой мал отроор өвөлжиж байна"
14:56

Улс оронд нүүрлээд буй зудын нөхцөл байдал хүндэрснээс үүдэн УОК өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжсэн. Үүнтэй холбогдуулан УОК-оос өдөр бүрийн 11 цагаас иргэдэд мэдээлэл хүргэж буй. 

Улс оронд нүүрлээд буй зудын нөхцөл байдал хүндэрснээс үүдэн УОК өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжсэн. Үүнтэй холбогдуулан УОК-оос өдөр бүрийн 11 цагаас иргэдэд мэдээлэл хүргэж буй. 

»»
“Тавантолгой түлш” компанийн худалдан авах ажиллагаанд авлигын шинжтэй үйлдэл илэрчээ
14:41

АТГ-ын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийнхэн энэ сарын 19-23-ны өдрүүдэд авлигын шалтгаан, нөхцөлийг 

“Тавантолгой түлш” компанийн худалдан авах ажиллагаанд авлигын шинжтэй үйлдэл илэрчээ

АТГ-ын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийнхэн энэ сарын 19-23-ны өдрүүдэд авлигын шалтгаан, нөхцөлийг 

»»
Х.Нямбаатар: Нийтийн тээврийн салбарыг төрөөс татаас авдаггүй болгохыг зорьж байна
14:40

НИТХ-ын ээлжит бус XVII хуралдааны хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн үеэр хэлэлцэж буй асуудлуудтай холбоотойгоор төлөөлөгчид 

Х.Нямбаатар: Нийтийн тээврийн салбарыг төрөөс татаас авдаггүй болгохыг зорьж байна

НИТХ-ын ээлжит бус XVII хуралдааны хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн үеэр хэлэлцэж буй асуудлуудтай холбоотойгоор төлөөлөгчид 

»»
н.Мөнх-Эрдэнэ: Барилгын компаниуд гэрээгээр халхавчлан залилан хийж байна
14:39

Орон сууц захиалагчдын мөнгөөр барилга барьсан компаниуд байруудыг давхардуулан зарж, иргэдийг хохироосон талаар

н.Мөнх-Эрдэнэ: Барилгын компаниуд гэрээгээр халхавчлан залилан хийж байна

Орон сууц захиалагчдын мөнгөөр барилга барьсан компаниуд байруудыг давхардуулан зарж, иргэдийг хохироосон талаар

»»
Загвар өмсөгчид "AI” технологид бухимдаж байна
14:38

Өнгөрсөн долоо хоногт томоохонд тооцогддог  “Нью-Йорк загварын долоо хоног” (NYFW) болж өрнөв. 

Загвар өмсөгчид

Өнгөрсөн долоо хоногт томоохонд тооцогддог  “Нью-Йорк загварын долоо хоног” (NYFW) болж өрнөв. 

»»
ШӨХТГ: Шалтгаангүйгээр гурилын үнээ олон удаа нэмсэн компаниудыг шүүхэд өгсөн
14:36

Гурилын компаниуд үнээ шалтгаангүйгээр нэмсэн нөхцөл байдал тогтоогдсон тул ШӨХТГ-аас мэдээлэл хийлээ. 

ШӨХТГ: Шалтгаангүйгээр гурилын үнээ олон удаа нэмсэн компаниудыг шүүхэд өгсөн

Гурилын компаниуд үнээ шалтгаангүйгээр нэмсэн нөхцөл байдал тогтоогдсон тул ШӨХТГ-аас мэдээлэл хийлээ. 

»»
Нөөцийн мах худалдаанд гарна
14:25

Нөөцийн махыг гуравдугаар сарын 1-нээс эхлэн худалдаанд гаргах Засгийн газрын шийдвэр гарчээ. Нийслэлийн хүн амын 2024 оны хаврын улирлын хүнсний хэрэгцээнд 8,000 тонн мах бэлтгэж, нөөцөлсөн. 

Нөөцийн мах худалдаанд гарна

Нөөцийн махыг гуравдугаар сарын 1-нээс эхлэн худалдаанд гаргах Засгийн газрын шийдвэр гарчээ. Нийслэлийн хүн амын 2024 оны хаврын улирлын хүнсний хэрэгцээнд 8,000 тонн мах бэлтгэж, нөөцөлсөн. 

»»
Байшин шатаж, нэг иргэн нас баржээ
12:53

Өчигдөр /2024.02.28/ Онцгой байдлын байгууллага нийт гал түймрийн 9 дуудлага, мэдээлэл хүлээн авсан байна. 

Байшин шатаж, нэг иргэн нас баржээ

Өчигдөр /2024.02.28/ Онцгой байдлын байгууллага нийт гал түймрийн 9 дуудлага, мэдээлэл хүлээн авсан байна. 

»»
Зэс, молибденийн баяжмал, бүтээгдэхүүнийг Уул уурхайн биржээр худалдаална
11:26

Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний нэр төрөл, ангилалд зэс, молибденийн баяжмал, бүтээгдэхүүнийг нэмэх тухай Засгийн газрын тогтоолыг баталлаа.

Зэс, молибденийн баяжмал, бүтээгдэхүүнийг Уул уурхайн биржээр худалдаална

Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний нэр төрөл, ангилалд зэс, молибденийн баяжмал, бүтээгдэхүүнийг нэмэх тухай Засгийн газрын тогтоолыг баталлаа.

»»
Гарман дээр морио солихгүй ээ, МИАТ-ынхаан
10:52

Үндэсний агаарын тээврийн МИАТ компани. Энэ нэршил нь өөрөө МИАТ манайх гэдэг омогшлыг төрүүлдэг юм. 

Гарман дээр морио солихгүй ээ, МИАТ-ынхаан

Үндэсний агаарын тээврийн МИАТ компани. Энэ нэршил нь өөрөө МИАТ манайх гэдэг омогшлыг төрүүлдэг юм. 

»»
Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Ерөнхийлөгч С.Жапаровт бараалхлаа
10:48

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлалаас нь хойш удалгүй Ерөнхийлөгч С.Жапаровтой уулзаж байгаадаа баяртай байгаагаа илэрхийлээд, 

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Ерөнхийлөгч С.Жапаровт бараалхлаа

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлалаас нь хойш удалгүй Ерөнхийлөгч С.Жапаровтой уулзаж байгаадаа баяртай байгаагаа илэрхийлээд, 

»»
Хоёрдугаар сарын 29 буюу "Өндөр жил"-ийн тухай...
10:33

Дэлхий нарыг нэг бүтэн тойрох хугацааг 365 хоног буюу нэг жил гэж үздэг. Гэтэл нарийн тооцоогоор бол дэлхий нарыг 

Хоёрдугаар сарын 29 буюу

Дэлхий нарыг нэг бүтэн тойрох хугацааг 365 хоног буюу нэг жил гэж үздэг. Гэтэл нарийн тооцоогоор бол дэлхий нарыг 

»»
Яаралтай тусламжийн тусгай дугаар холбогдохгүй байвал +976 угтвар хийж залгаарай
10:33

Яаралтай тусламжийн 101,105, 102, 103 тусгай дугааруудад дуудлага өгөхөд гар утасны загвараас хамаарч холболт үүсэхгүй байх тохиолдол гарч байна. 

Яаралтай тусламжийн тусгай дугаар холбогдохгүй байвал +976 угтвар хийж залгаарай

Яаралтай тусламжийн 101,105, 102, 103 тусгай дугааруудад дуудлага өгөхөд гар утасны загвараас хамаарч холболт үүсэхгүй байх тохиолдол гарч байна. 

»»
Монгол Улсад хоёрдугаар сарын 29-нд төрсөн 2,302 иргэн байна
10:31

Дөрвөн жилд нэг удаа тохиодог өндөр жил буюу хоёрдугаар сарын 29-н өнөөдөр тохиож байна. 

Монгол Улсад хоёрдугаар сарын 29-нд төрсөн 2,302 иргэн байна

Дөрвөн жилд нэг удаа тохиодог өндөр жил буюу хоёрдугаар сарын 29-н өнөөдөр тохиож байна. 

»»
Автобус баазуудыг нэгтгэж, шинэчлэн зохион байгуулна
10:12

НИТХ-ын ээлжит бус XVII хуралдааны хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн үеэр Орон нутгийн өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн зарим газрыг өөрчлөн байгуулах тухай асуудлыг хэлэлцэн, баталлаа.

Автобус баазуудыг нэгтгэж, шинэчлэн зохион байгуулна

НИТХ-ын ээлжит бус XVII хуралдааны хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн үеэр Орон нутгийн өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн зарим газрыг өөрчлөн байгуулах тухай асуудлыг хэлэлцэн, баталлаа.

»»
НЗДТГ-ыг Яармаг руу нүүлгэхээ хойшлуулжээ
09:52

"Гуравдугаар сарын 1-н гэхэд нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрыг Яармаг руу нүүлгэсэн байх болно" гэдэг мэдэгдлийг 

НЗДТГ-ыг Яармаг руу нүүлгэхээ хойшлуулжээ

"Гуравдугаар сарын 1-н гэхэд нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрыг Яармаг руу нүүлгэсэн байх болно" гэдэг мэдэгдлийг 

»»
Зудын хүндрэлийг даван туулах багц шийдвэрийг гаргалаа
08:48

Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаас өвөлжилт, хаваржилтын хүндрэлийг даван туулахтай холбоотой багц шийдвэрийг гаргалаа.  Шийдвэрээс тоймлон хүргэж байна.

Зудын хүндрэлийг даван туулах багц шийдвэрийг гаргалаа

Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаас өвөлжилт, хаваржилтын хүндрэлийг даван туулахтай холбоотой багц шийдвэрийг гаргалаа.  Шийдвэрээс тоймлон хүргэж байна.

»»
Ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна
08:35

Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байхыг Цаг уур орчны шинжилгээний газраас мэдээллээ.

Ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна

Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байхыг Цаг уур орчны шинжилгээний газраас мэдээллээ.

»»
“АЛТАНГЭРЭЛ СУДАР”-ын их тахилга болно
13:05

Монгол түмний нийтийн шүтээн, судар аймгийн хаан, засал бүхний дээд, эдийн тэнгэр “Алтангэрэл судар”-ыг тахих арван нэг 

“АЛТАНГЭРЭЛ СУДАР”-ын их тахилга болно

Монгол түмний нийтийн шүтээн, судар аймгийн хаан, засал бүхний дээд, эдийн тэнгэр “Алтангэрэл судар”-ыг тахих арван нэг 

»»
Навальныйг суллах хэлэлцээг нас барахынх нь өмнөх өдөр хийжээ
13:00

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальный гэнэт нас барахаасаа өмнө хоригдол солилцоогоор суллагдахад ойрхон 

Навальныйг суллах хэлэлцээг нас барахынх нь өмнөх өдөр хийжээ

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальный гэнэт нас барахаасаа өмнө хоригдол солилцоогоор суллагдахад ойрхон 

»»
В.Зеленский: Бид хүйтэн бөгөөд ойлгомжгүй нөхцөл байдал хүсэхгүй байна
12:51

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский CNN-ийн нэвтрүүлэгч Kaitlan Collins-тэй ярилцсан ярилцлагыг орчуулан хүргэж байна. 

В.Зеленский: Бид хүйтэн бөгөөд ойлгомжгүй нөхцөл байдал хүсэхгүй байна

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский CNN-ийн нэвтрүүлэгч Kaitlan Collins-тэй ярилцсан ярилцлагыг орчуулан хүргэж байна. 

»»
АНУ | Түүхэнд хоёр дахь удаагийн том ой хээрийн түймэр дэгджээ
11:08

Техас мужийн Панхандле хотод өчигдөр /2024.02.29/ ойн түймэр дэгдсэн нь тус улсын түүхэн дэх хоёр дахь удаагийн том түймэр болсон гэж үзжээ.

АНУ | Түүхэнд хоёр дахь удаагийн том ой хээрийн түймэр дэгджээ

Техас мужийн Панхандле хотод өчигдөр /2024.02.29/ ойн түймэр дэгдсэн нь тус улсын түүхэн дэх хоёр дахь удаагийн том түймэр болсон гэж үзжээ.

»»
III Чарльз хаан титмээ хүүдээ хүлээлгэн өгөхөөр бэлтгэлээ базааж эхэлжээ
19:44

Их Британийн хаан III Чарльз өөрийн угсаа залгамжлах хунтайжид титмээ хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөж байснаасаа эрт 

III Чарльз хаан титмээ хүүдээ хүлээлгэн өгөхөөр бэлтгэлээ базааж эхэлжээ

Их Британийн хаан III Чарльз өөрийн угсаа залгамжлах хунтайжид титмээ хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөж байснаасаа эрт 

»»
Юн Сог Ёль, М.Цукерберг нар AI салбарт хамтран ажиллах талаар ярилцжээ
17:47

СӨҮЛ, 2024 оны хоёрдугаар сарын 29 /Yonhap/. Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёль, Meta компанийн гүйцэтгэх 

Юн Сог Ёль, М.Цукерберг нар AI салбарт хамтран ажиллах талаар ярилцжээ

СӨҮЛ, 2024 оны хоёрдугаар сарын 29 /Yonhap/. Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёль, Meta компанийн гүйцэтгэх 

»»
Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын урсгал нэмэгдэж байна гэв
14:59

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын тоо 2024 онд цар тахлын өмнөх түвшин рүү ойртож нэмэгдэх төлөвтэй байгааг ОХУ-ын Эдийн засгийн хөгжлийн орлогч сайд Дмитрий Вахруков мэдээлжээ.

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын урсгал нэмэгдэж байна гэв

Хятадаас Оросыг зорих жуулчдын тоо 2024 онд цар тахлын өмнөх түвшин рүү ойртож нэмэгдэх төлөвтэй байгааг ОХУ-ын Эдийн засгийн хөгжлийн орлогч сайд Дмитрий Вахруков мэдээлжээ.

»»
Өмнөд Солонгосын иргэд эсэргүүцлийн жагсаал хийлээ
13:46

Сөүлд Өмнөд өчигдөр /2024.02.28/ Солонгосын энх тайвны төлөө тэмцэгчид гуравдугаар сарын 4-өөс 14-ний хооронд Өмнөд Солонгос, АНУ-ын хооронд хийх гэж байгаа "Эрх чөлөөний бамбай" (FS) хамтарсан цэргийн сургуулилтыг эсэргүүцэн АНУ-ын ЭСЯ-ны гадаа жагслаа. Тэд ийм маневрууд нь Солонгосын хойгт байдлыг улам хурцатгаж байгаад санаа зовниж байгаагаа илэрхийлж, цэргийн ажиллагааны талаар энхийн яриа хэлэлцээ хийхийг уриалав. Ингэхдээ "Бид энх тайвныг хүсч байна", "Дайн авчирдаг бүх цэргийн ажиллагаа, дайсагналыг зогсоож, яриа хэлэлцээний сувгийг сэргээ" гэсэн уриа лоозон барьжээ.

Өмнөд Солонгосын иргэд эсэргүүцлийн жагсаал хийлээ

Сөүлд Өмнөд өчигдөр /2024.02.28/ Солонгосын энх тайвны төлөө тэмцэгчид гуравдугаар сарын 4-өөс 14-ний хооронд Өмнөд Солонгос, АНУ-ын хооронд хийх гэж байгаа "Эрх чөлөөний бамбай" (FS) хамтарсан цэргийн сургуулилтыг эсэргүүцэн АНУ-ын ЭСЯ-ны гадаа жагслаа. Тэд ийм маневрууд нь Солонгосын хойгт байдлыг улам хурцатгаж байгаад санаа зовниж байгаагаа илэрхийлж, цэргийн ажиллагааны талаар энхийн яриа хэлэлцээ хийхийг уриалав. Ингэхдээ "Бид энх тайвныг хүсч байна", "Дайн авчирдаг бүх цэргийн ажиллагаа, дайсагналыг зогсоож, яриа хэлэлцээний сувгийг сэргээ" гэсэн уриа лоозон барьжээ.

»»
Навальныйг суллах хэлэлцээг нас барахынх нь өмнөх өдөр хийжээ
13:00

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальный гэнэт нас барахаасаа өмнө хоригдол солилцоогоор суллагдахад ойрхон 

Навальныйг суллах хэлэлцээг нас барахынх нь өмнөх өдөр хийжээ

ОХУ-ын сөрөг хүчний улстөрч Алексей Навальный гэнэт нас барахаасаа өмнө хоригдол солилцоогоор суллагдахад ойрхон 

»»
НҮБ-ын Байгаль орчны VI бага хурал боллоо
14:56

НҮБ-ын Байгаль орчны VI бага хурал өчигдөр /2024.02.26/ Кени улсын Найроби хотноо боллоо. "Үр дүнтэй, хүртээмжтэй, тогтвортой олон талт үйл ажиллагааны хүрээнд уур амьсгалын өөрчлөлт, биологийн олон янз байдлын алдагдал болон бохирдлын асуудлыг даван туулна" гэсэн ерөнхий сэдвийн дор энэхүү бага хурал болсон юм.

НҮБ-ын Байгаль орчны VI бага хурал боллоо

НҮБ-ын Байгаль орчны VI бага хурал өчигдөр /2024.02.26/ Кени улсын Найроби хотноо боллоо. "Үр дүнтэй, хүртээмжтэй, тогтвортой олон талт үйл ажиллагааны хүрээнд уур амьсгалын өөрчлөлт, биологийн олон янз байдлын алдагдал болон бохирдлын асуудлыг даван туулна" гэсэн ерөнхий сэдвийн дор энэхүү бага хурал болсон юм.

»»
Нийгэм хөгширч байгаа нь Хятадын эдийн засаг удааширч байна гэсэн үг үү?
11:28

БАЙР СУУРЬ: Хятад улс жил бүр болдог Бүх Хятадын Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурал болон Хятадын Ардын Улс төрийн Зөвлөлдөх Зөвлөлийн хоёр чуулганд бэлдэж завгүй байгаа энэ үед барууны зарим хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр Хятадын эдийн засаг уналтад орж байна гэх мэдээлэл цацагдаж байна. 

Нийгэм хөгширч байгаа нь Хятадын эдийн засаг удааширч байна гэсэн үг үү?

БАЙР СУУРЬ: Хятад улс жил бүр болдог Бүх Хятадын Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурал болон Хятадын Ардын Улс төрийн Зөвлөлдөх Зөвлөлийн хоёр чуулганд бэлдэж завгүй байгаа энэ үед барууны зарим хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр Хятадын эдийн засаг уналтад орж байна гэх мэдээлэл цацагдаж байна. 

»»
Европын улс төрийг ганхуулах тариаланчдын бослого
10:34

Европ даяар тариаланч, фермерүүдийн бослого хөдөлгөөн эрчимжлээ. Хэдийгээр газар тариалан Европын холбооны ДНБ-ий 

Европын улс төрийг ганхуулах тариаланчдын бослого

Европ даяар тариаланч, фермерүүдийн бослого хөдөлгөөн эрчимжлээ. Хэдийгээр газар тариалан Европын холбооны ДНБ-ий 

»»
Америк цэрэг Израилийн Элчингийн өмнө өөрийгөө шатаажээ
10:14

Газын зурваст үргэлжилж буй мөргөлдөөнийг эсэргүүцэн Вашингтон дахь Израилийн Элчин сайдын яамны гадаа америк цэрэг 

Америк цэрэг Израилийн Элчингийн өмнө өөрийгөө шатаажээ

Газын зурваст үргэлжилж буй мөргөлдөөнийг эсэргүүцэн Вашингтон дахь Израилийн Элчин сайдын яамны гадаа америк цэрэг 

»»
Палестин-Израилын мөргөлдөөний учир шалтгаан
13:02

2-р сарын 20-ны өдөр АНУ НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн гаргасан Газын асуудлаарх тогтоолын төсөлд хориг тавьсан юм. 

Палестин-Израилын мөргөлдөөний учир шалтгаан

2-р сарын 20-ны өдөр АНУ НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн гаргасан Газын асуудлаарх тогтоолын төсөлд хориг тавьсан юм. 

»»
Украин: Оросын суртал нэвтрүүлгийн улаан шугам
11:37

Украинд 733 хоног үхэх сэхэхээ үзэн тулалдаж, Оросын цэргийн тусгай ажиллагаа хоёр дахь жилээ үдэж гурав дахь жил рүүгээ орж байгаатай холбогдуулан мэдээллийн тэнцвэртэй байдал 

Украин: Оросын суртал нэвтрүүлгийн улаан шугам

Украинд 733 хоног үхэх сэхэхээ үзэн тулалдаж, Оросын цэргийн тусгай ажиллагаа хоёр дахь жилээ үдэж гурав дахь жил рүүгээ орж байгаатай холбогдуулан мэдээллийн тэнцвэртэй байдал 

»»
НАСА Ангараг гаригийн симуляторт амьдрах хүмүүсийг хайж байна
10:49

Ангараг гариг дээр амьдрал ямар байдгийг мэдэх хүсэлтэй АНУ-ын иргэдэд шинэ боломж нээгдлээ. НАСА 2025 оны хавар 

НАСА Ангараг гаригийн симуляторт амьдрах хүмүүсийг хайж байна

Ангараг гариг дээр амьдрал ямар байдгийг мэдэх хүсэлтэй АНУ-ын иргэдэд шинэ боломж нээгдлээ. НАСА 2025 оны хавар 

»»
AT&T-ийн сүлжээ доголдсон шалтгааныг Холбооны мөрдөх товчоо тогтооно
15:49

Үүрэн холбооны AT&T компанийн үйл ажиллагаанд гарсан саатлын шалтгааныг тодруулахаар Холбооны мөрдөх товчоо, Дотоодын аюулгүй байдлын яам ажиллаж байна. 

AT&T-ийн сүлжээ доголдсон шалтгааныг Холбооны мөрдөх товчоо тогтооно

Үүрэн холбооны AT&T компанийн үйл ажиллагаанд гарсан саатлын шалтгааныг тодруулахаар Холбооны мөрдөх товчоо, Дотоодын аюулгүй байдлын яам ажиллаж байна. 

»»
Хөнгөн үйлдвэрийнх нь салбар 1.4 их наяд юанийн ашиг олжээ
14:39

Өнгөрсөн онд Хятадын хөнгөн аж үйлдвэрийн борлуулалт 22.2 их наяд юань болж, өмнөх жилээс 1.6 хувиар нэмэгдэж, цэвэр ашиг нь 1.4 их наяд юань болж, 

Хөнгөн үйлдвэрийнх нь салбар 1.4 их наяд юанийн ашиг олжээ

Өнгөрсөн онд Хятадын хөнгөн аж үйлдвэрийн борлуулалт 22.2 их наяд юань болж, өмнөх жилээс 1.6 хувиар нэмэгдэж, цэвэр ашиг нь 1.4 их наяд юань болж, 

»»
"Их-20"-ийн сайд нарын уулзалт өндөрлөв
13:41

"Их-20" бүлгийн гадаад харилцааны сайд нарын хурал /2024.02.22/-нд өндөрлөв. Палестин, Израилийн мөргөлдөөнийг хоёр үе шаттай зохицуулан шийдвэрлэх тохиролцоонд хүрсэн гэж хурлын тайланд онцолжээ.

"Их-20" бүлгийн гадаад харилцааны сайд нарын хурал /2024.02.22/-нд өндөрлөв. Палестин, Израилийн мөргөлдөөнийг хоёр үе шаттай зохицуулан шийдвэрлэх тохиролцоонд хүрсэн гэж хурлын тайланд онцолжээ.

»»
Юн Сог Ёль: Эмч нар хүмүүсийн амь нас, эрүүл мэндийг барьцаалж болохгүй
11:39

Эрүүл мэндийн салбарын шинэчлэлийн бодлогын эсрэг чиглэсэн эсэргүүцлийн ажиллагаагаа цуцлахыг Өмнөд Солонгосын 

Юн Сог Ёль: Эмч нар хүмүүсийн амь нас, эрүүл мэндийг барьцаалж болохгүй

Эрүүл мэндийн салбарын шинэчлэлийн бодлогын эсрэг чиглэсэн эсэргүүцлийн ажиллагаагаа цуцлахыг Өмнөд Солонгосын 

»»
Испанид орон сууцанд гал гарч, 20 хүн сураггүй байна
10:44

Испанийн Валенсиа хотод олон давхар орон сууцны барилгад гал гарч, дөрвөн хүн амиа алдан, 20 хүн сураггүй алга болжээ.

Испанид орон сууцанд гал гарч, 20 хүн сураггүй байна

Испанийн Валенсиа хотод олон давхар орон сууцны барилгад гал гарч, дөрвөн хүн амиа алдан, 20 хүн сураггүй алга болжээ.

»»
Байден 1.2 тэрбум долларын оюутны зээлийг тэглэв
10:30

АНУ-ын ерөнхийлөгч Жо Байден сонгуулийн амлалтаа биелүүлж, өнгөрсөн оны наймдугаар сард америк оюутнуудын 

Байден 1.2 тэрбум долларын оюутны зээлийг тэглэв

АНУ-ын ерөнхийлөгч Жо Байден сонгуулийн амлалтаа биелүүлж, өнгөрсөн оны наймдугаар сард америк оюутнуудын 

»»
ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна
11:28

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

ОХУ-ын Алс Дорнодын Сахалин мужид их хэмжээний цас орсон байна

ОХУ-ын  Алс Дорнодын Сахалин мужид энэ сарын 24-ний өдрөөс эхлэн их хэмжээний цасан шуурга гурван өдөр үргэлжилж, урд өмнө нь болж байгаагүй байгалийн аюулт үзэгдэл тохиолоо. 

»»
Хятад-Монголын олон улсын худалдааны хот
17:13
“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт
17:02

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

“Алтан холбоо” 1 – Хилийн Эрээн боомт

“Алтан холбоо” нэвтрүүлгийн эхний дугаараар та бидний сайн мэдэх Эрээн – Замын-Үүд боомтыг танилцууллаа.

»»
Орос үндэстний цорын ганц шян
16:30

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Орос үндэстний цорын ганц шян

“Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон
18:24

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

Шинэ Барга зүүн хошууны Соёлын ордон

Шинэ зууны Хятадын зураглал·Хөлөнбуйр дахь аялал”

»»
Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар
17:41

Гадаад хүмүүс Хятадад

Мияа: Мөрөөдөл эхэлсэн газар

Гадаад хүмүүс Хятадад

»»
Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав
11:38

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

Гацууртын Л.Чинбат гарал үүслийн бичиггүй 300 тооны адууг нь нутагтаа оруулахыг эсэргүүцсэн малчдыг машинаараа дайрав

Гацуурт компанийн ерөнхий захирал Л.Чинбат адууг нь албадан гаргах гэсэн Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын малчдыг 

»»
Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая
17:58

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая

Нүдний хагалгаанд яаралтай орох шаардлагатай 5 хүүхэдтэй Д.Алтанчимэгт тусалцгаая Утас: 8071-6660 /шууд/ Хаан банк #5417007768

»»
“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв
10:08

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

“Tesla” компанийн салбарыг Монголд байгуулахыг хүсэв

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр АНУ-ын “Tesla”, “SpaceX” компанийн гүйцэтгэх захирал, “Twitter” компанийн 

»»
С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя
10:51

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

С.Ганбаатар: Надад гуравхан сар ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдынхаа суудлыг өгчих. Би яаж энэ улсыг босгох вэ? гэдгийг харуулъя

УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар сэтгүүлчдийн асуултанд хариуллаа.

»»
Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ
09:05

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

Жолооч нар зогсоол дээр маргалдаж, санаатайгаар нэгнийхээ автомашиныг мөргөжээ

Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хороонд байрлах орон сууцны гадна, хүүхдийн талбайн зогсоол дээр "Хүмүүс нэгнээ 

»»
Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан
17:44

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

Л.Аззаяа: Бэлэг гээд өгсөн цагаан торонд мөнгө байгааг мэдээгүй. Харанхуй, хүйтэн байсан учраас гэртээ очоод задалсан

Хөгжлийн Банкны гэх хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан Улаанбаатар чуулгын байранд долоо дахь өдрөө үргэлжилж байна. 

»»
Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан
10:55

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан

Д.Сумъяабазар: С.Амарсайхантай ЗГ-ын хуралдааны үеэр муудсандаа уучлал гуйсан. 

»»
Ч.Хүрэлбаатар: Х.Баттулга арьс, ширний экспортыг зогсоосон нь маш буруу бодлого байсан
18:20
Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй
09:58

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

Монголбанкны Эрдэнэсийн сангаас түүх, соёлын үнэт зүйлс алдагдаагүй

УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2023.03.31/ хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар Монголбанкнаас 2022 оны арванхоёрдугаар 

»»
Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа
18:40

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон цусаа хандивлалаа

Барилгын хөгжлийн төвийн хамт олон өнөөдөр цус хандивлах ээлжит өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Тус байгууллага нь цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвтэй хамтран уг өдөрлөгийг 2018 оноос хойш жилд хоёр удаа зохион байгуулдаг юм байна.

»»
У.Равдан: Миний ээж хэзээ ч эх орноосоо урвах хүн биш!
16:56

Яруу найрагч Ц.Хуланг ТЕГ-аас саатуулж, улмаар нэг сар цагдан хорих шийдвэрийг шүүхээс гаргасан.

У.Равдан: Миний ээж хэзээ ч эх орноосоо урвах хүн биш!

Яруу найрагч Ц.Хуланг ТЕГ-аас саатуулж, улмаар нэг сар цагдан хорих шийдвэрийг шүүхээс гаргасан.

»»
Хүүхдийн мөнгөний асуудлаар Д.Амарбаясгалан, Н.Учрал, Б.Жавхлан нар мэдээлэл хийж байна
18:09

Хүүхдийн мөнгөний асуудлаар Д.Амарбаясгалан, Н.Учрал, Б.Жавхлан нар мэдээлэл хийлээ.

Хүүхдийн мөнгөний асуудлаар Д.Амарбаясгалан, Н.Учрал, Б.Жавхлан нар мэдээлэл хийж байна

Хүүхдийн мөнгөний асуудлаар Д.Амарбаясгалан, Н.Учрал, Б.Жавхлан нар мэдээлэл хийлээ.

»»
Д.Мөнх-Эрдэнэ 461-т ямар байсан талаар ярив
17:27
С.Батдөлийн гэрээс 7.3 тэрбум төгрөг хураан авсан баримтыг цагдаагийн байгууллага дэлгэлээ
17:31

Эрүүгийн цагдаагийн газраас өнгөрсөн пүрэв гаригийн шөнө хойшлуулшгүй ажиллагаа явуулж, УБТЗ-ын Тээвэр зохион 

С.Батдөлийн гэрээс 7.3 тэрбум төгрөг хураан авсан баримтыг цагдаагийн байгууллага дэлгэлээ

Эрүүгийн цагдаагийн газраас өнгөрсөн пүрэв гаригийн шөнө хойшлуулшгүй ажиллагаа явуулж, УБТЗ-ын Тээвэр зохион 

»»












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Маркетингийн алба |
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2021 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК