Тэгээд ч уулнаас өндөр улиас гэж байдаггүй юм, учирснаас илүү хань гэж байдаггүй юм гэж ухуулан, аргадан дуугаар хүртэл сургадаг биз дээ. Үзэл бодлоороо нэгдэн тэмцэж явсан зорилго, зовлон нэгт намын нөхдөө хаяад голоод солиод давхисан улс төрчид бас адилхан өөдөлдөггүй юм байна. Энө бол онол монол биш ч гэсэн харж байгаа амьдралд сонголтоор баталгаажиж байна. Хамгийн сүүлчээс нь эхэлье.

Д.Энхбат гэж уг нь гайгүй улс төрч залуу л даа. Ухаантай, өөрийн бодолтой, өндөр боловсролтой. Улс төрд дэндүү хурдан ахихын тулд "Ногоон нам" гэдэг айлын гэрт орж, хоймор нь суучихаад байхаар нь бас тэгээд болоогүй ээ. Өөр намтай нэгдчихээр нь журмын нөхөд нь "Ногоон нам" гэдэг гэрээсээ хөөгөөд явуулчихлаа. Одоо Д.Энхбат гэдэг эрхэм гишүүн орох оронгүй болов. Харин Ногоон нам бол ардчиллын үеийн улс терийн намуудын бараг ууган нам. 1992 оны сонгуулиас хойш ардчилалд үнэнчээр зүтгэж, Ардчилсан намыг бараадаж эвсэж хавсаж явдаг байсан. Ням даргатай ногоон нам, Басандорж даргатай ногоон нам, УИХ-ын олон сонгуульд орж, төрийн алба хашилцаж Ардчилсан намын ялалт, ялагдалд адилхан баярлаж гутарч явсан түүхтэй.

Уулнаас өндөр улиас байдаггүй гэдэг шиг жижигхэн ч гэсэн "намаас том, намын нөхдөөсөө том" УИХ-ын гишүүн байдаггүй гэдгийг харууллаа. Одоо Д.Энхбатад намуудын хаалга хаалттай, гэртээ оруулахгүй, гэрт нь орсон ч доогуур сууж дорой дуугарах хувь заяа оногдоно. Харин жижиг ч гэсэн ногоон намынхан хаашаа явахаа сайн мэднэ. О.Бум-Ялагч нартайгаа бужигнуулаад явна даа. Ардчилсан нам, Ногоон нам хоёрын байгуулсан нэг гэрээ байдаг. Тэр гэрээнд 2013 он хүртэл Ардчилсан намтай эвсэнэ гэсэн заалт байгаа. Үүнийг дарга асан Д.Энхбат нь мэдэхгүй ч гэсэн гудамжинд байгаа Ногоон намын хууччуул гэрээгээ ч мэднэ. Цаашдаа зүг чигээ ч мэднэ байх.

Ногоон нам яах вэ, О.Бум-Ялагч бужигнуулаад явахад болоо. Тэд Монгол нутгийнхаа сайхан байгалийг аврахгүй байлаа гэхэд сүйдлүүлчихгүй хүмүүс. М.Энхсайхан гэж бас нэг ганган жишээ байна. М.Энхсайханыг толгой сайтай, төрд хэрэгтэй зайран гэж магтах бол илүүц. Түүнийг ухаантай болохоор нь Ардчилсан намын мянга мянган гишүүд итгэж хүндэлж одоо хүртэл хир халдаахгүй хүндэлж ажиж байдаг юм. Ардчилсан намын гишүүд тэмцэж олсон ялалтын хишиг, идээ ундааныхаа дээж, сүүнийхээ бол өрәм, ногдсон бялуунаасаа хамгийн томыг нь М.Энхсайханд өгдөг байсан. Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга, Улсын бага, Их хурлын гишүүн, намын дарга гээд.

Гэтэл нэг харанхуй шөнө, ханилсан хань болох намын нөхдөө хаяад өөр нам байгуулна гээд гарч өгсөн. Өнгөрсөн сонгуулиар М.Энхсайханд санал өгөх намын нөхөд нь байтугай жирийн сонгогчид бараг олдсонгүй. М.Энхсайхан аргаа барахдаа өөрийнх нь Ардчилсан намын дарга байх үед хэрэглэж байсан МҮАН /Монголын үндэсний ардчилсан нам/ гэдэг нэрийг авчихаад тууж явна. Энэ үйлдлээрээ Ардчилсан намын жирийн гишүүд ардчиллыг дэмҗдэг үе үеийн сонгогчдын толгойг эргүүлэх юм гэнэ. М.Энхсайхан ухаантай, Ардчилсан намын гишүүд, дэмжигчид тэнэг байж болно. Гэсэн ч дөрвөн үсгийг ялгахтайгаа. Ардчилсан намын гишүүдэд нэг сайхан чанар байдаг юм. Хэн нэг нь гомдоод гарч л байдаг.

Өөр нам байгуулаад явж л байдаг. Уучлаарай гээд эргээд ирж л байдаг. Начигнатал зодолдож л байдаг, тачигнатал хэрэлдэж л байдаг. Харин сонгууль болохоор цуг явж л харагддаг. М.Энхсайхан Ардчилсан намын энэ агуу чанарыг мэддэг юм уу, үгүй юм уу, бүү мэд. Бас өөрийгөө намаасаа том, намын олон нөхдөөсөө илүү гэж бодоод баларч яваа эр хүн бол Н.Энхбаяр байна. МАХН бараг ганц гишүүнтэй юм шиг байсан үе байсан. Түүнийг оройн дээд хэмээн тахин шүтэж байсан цаг саяхан. Юм л бол Н.Энхбаяр. Намын дарга, УИХ-ын гишүүн, Ерөнхий сайд, УИХ-ын дарга, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч гээд Монгол төрийн бүх өндөрлөгт хүрч чадсан. Хүн хоолонд цаддаг бол албан тушаалд бол цадаж ханадаггүй юм байна.

Ерөнхийлөгчийн сонгуульд унасан уур унтуу, хор шараа намын нөхөд, цаашлаад ард түмэндээ гаргав. Ардчилсан нийгмийн түүхэн шаардлагаар коммунист МАХН, Монгол Ардын нам /МАН/ болж нэрээ өөрчилсөн. Тэгсэн чинь Н.Энхбаяр яаж жүжиглэв ээ. МАХН гэдэг нэрэнд нэг их хайртай хүн болж тэмцэж гарч ирэв. МАХН нэрийг хамгийн түрүүнд өөрчилье дөө гэж явсан хүн бол өөрөө байсан гэдгийг улс төрийг ажиглаж явдаг хүн бүр мэднэ. Бас л энэ хүн ганц өөрийнхөө толгойг намаасаа том гэж бодож, ард түмний тархийг угаахад амархан гэж андуурч явна. МАН-ын гишүүд дэмжигчдэд Н.Энхбаяр шиг орос, англи хэлтэй. Утга зохиолын сургууль төгссөн, ийм том албан тушаал хашиж байсан мундаг хүн байхгүй л дээ.

Гэхдээ л иргэд сонгогчид ухаан, бодлого, боловсролоороо хоёр Энхээс дутуу дутуу гэхэд сонгуулиар МАХН, МҮАН гэсэн дөрвөн үсгийг хуучин дэмжиж байсан нам минь гээд андуураад эндүүрээд зураад саналаа өгөөд байх нь юу л бол. Нам гэдэг уг нь юу ч биш зүгээр л олон зуун мянган хүн эвсэж, нэгдэж улс төр явуулах эрх авсан аж ахуйн нэгж байхгүй юу. Нам, банк хоёр зөвхөн итгэл дээр л оршин тогтдог болохоос хэн нэгэн ухаантай хүн дээр мөнх оршин тогтнодоггүй, тэднээр ч дутдаггүй юм байна. Ханиа голсон, сольсон эр хүн өөдөлдөггүй шиг. Намаа голсон сольсон улс төр ч өөдөлдөггүй юм шив дээ.

Г.ДАШРЭНЦЭН

niisleltimes

Хань нам хоёроо голсон, хаясан, сольсон хүн өөдөлдөггүй юм байна
Tweet
Bolod.mn

Сэтгэгдэл (22)

Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

Зочин
хүний эвлэлдэн нэгдэх, намаас гарах орохыг хориглосон суртачилгаа хийж байгаа нь энэ улсуудаас илүү хортой зүйл, тэр тусамаа нийгэмд танигдсан нэгэнт хоцрогдсон энэ намуудыг үндсээр нь өөрчлөх хэрэгтэй эдгээр намууд шинчлэгдэж чадахгүй гэдэг нь сонгуулийн хуулийг боловсруулж байгаа байдлаас харагдаж байна. Ойлгов уу Дашцэрэн гуйа

2011-10-25 | 08:38:20 | 202.61.97.81 |

Зочин
Дашцэрэн гэдэг бөөс хуурсандаа баригдсан өмхий амт болиочдоо. Энхбат юу хийж байгаагаа чамаас илүү мэдэж байгаа гэдэгт эргэлзэхи зүйлгүй. Энхбаяр, Энхсайхан хоёрын хувьд хуйвалдагч, хувиа хичээгчдийг улс орноороо тоглохыг зогсоох гэж зүтгэж байгаа гэдгийг бид ойлгож эхэлсэн. Чи хэний захиалгаар донгосоод байна вэ?

2011-10-25 | 08:36:09 | 202.61.97.81 |

Зочин
Ганц үнэн гэвэл харин Энхсайханы тэмцэж олсон ялалтыг АН-н мануухайнууд араас нь гэтэж яваад нуруунд нь хутга шаагаад олзоо булаалддаг байсан юм за.2008 онд тэгвэл Элбэгдорж намаа ялуулчих нь яаваа чаддаггүй л байхгүй юу, одоо цаашдаа Энхсайхангүй бол АН хэзээ ч олонхи болохгүй. Энхсайхан бол маш чадварлаг менежер, 93 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль, 1996, 2004 онуудад Энхсайхан ардчилсан хүчнийг гар дороо зангидаж удирдаад ямар сайхан хийморьтой явсан үеээ нэг санаач хогын ургамалуудаа. Одоо тэгтэл яаж байна даа МАНамын хөнжлөөс нь зуураад л хэвтэж байгаа биздээ. хахаха

2011-10-25 | 08:35:20 | 202.61.97.81 |

Зочин
HAR ARHI HARTAI EHNEREESEE BOLJ OODLOHGUI YVAA BOL GEREE ZASAAD TOROO ZASAJ BUI HIIMORITOI ERCHUUDTEI BITGII BARITS BUU ATAARH HUNII ORONTSOG MINi

2011-10-25 | 08:34:02 | 202.61.97.81 |

Зочин
Хужаа Энхсайхан Монголчуудаар тоглох гээд үзэж байна.Хужаа хүн хэзээч МОНГОЛЫН ТӨЛӨӨ ЗҮЗТГЭЖ БАЙГААГҮЙ ШҮҮ.

2011-10-22 | 03:28:35 | 93.219.186.114 |

Зочин
Хужаа Энхсайхан Монголчуудаар тоглох гээд үзэж байна.Хужаа хүн хэзээч МОНГОЛЫН ТӨЛӨӨ ЗҮЗТГЭЖ БАЙГААГҮЙ ШҮҮ.

2011-10-22 | 03:28:34 | 93.219.186.114 |

Зочин
Энxбат бол МАН-ийн гишуун хун. Дашрэнцэн гуай яг оноод хэлчихлээ. Энхбат байгал орчны толоо ганц ч уг дугардаггуй хэрнээ албан тушаалийн толоо улайран МАН-ийхаа даалгавраар хаа сайгуй маш их монго цацан орилж байгаа н яасан шившигтэй байнаа. Энэ хун гантс ч гол горхи аварсангуй, байгал орчний толоо гантс ч ходолгоонийг дэмжсэнгүй, байгал орчний ганц ч хуули санаачилсангуй. Олиггуй хун юм даа. Ямар нуурээрээ албан тушаалийн толоо ухэн хатан яваад байнаа?

2011-10-21 | 22:45:37 | 202.70.34.2 |

Зочин
дашцэрэн үнэн бичсэн байна гэж бодох юм.зарим нэгэнд таалагдахгүй байж болно.гэхдээ Энхбаяр.Энхсайхан.Энхбат нар журмын андуудаасаа холдход албан тушаал чухал байсан гэж боддогдож байдаг ялангуяа Энхбаяр.Энхсайхан 2 бол тийм л хүмүүс гэж ойлгогдож байдаг даа.би нэг жирийн ард гэхэд л иймэрхүү ойлголттой байдаг хүн.Энхсайхан д албан тушаал л хэрэгтэй байсан шүү дээ.ямар нэг муухай үгээр нэгнээ бүү хэлээч хүмүүсээ Энхбаяр бол бүх л албанд ажилласан одоо болно хүү минь бүү давраач.хэмжээ байдаг гэдгийг ойлго

2011-10-21 | 15:01:57 | 202.179.20.162 |

Зочин
Дашрэнчин өөрөө бол сэтгүүлч олох гэж их хичээсэн даанч болоогүй юм. Дарга болж нэг үзсэн мөн л чадаагүй гологдсон юм шүү дээ.

2011-10-21 | 12:48:09 | 202.179.11.58 |

Зочин
Анагаахын сургуулийн багш нар ЕБС-ийн багш нарын адил 5 жил ажилласны дараа тэтгэлэг авдаггүй, эмч багш нар эмчийн тоонд орж тэтгэмж авдаггүй боловсролын байгууллагын ажилчин мөн үү гэвэл мөн, эмч мөн үү гэвэл мөн тэгээд төр засгийн бодлогоос гадуур явдагийн учир юу юм бэ гэдгийг төрийн түшээдээс асуумаар байх юм

2011-10-21 | 11:16:21 | 202.179.10.74 |

Зочин
Ичих нүүргүй болсон болохоор хэлсэн үгээ мартчихаад ард түмний тархийг угааж ямаа Н.Энхбаяр мэтийн хүмүүс улам л олширох болсоныг ард түмэн тунгаана биздээ. Бүхэл бүтэн улсын ерөнхийлөгч байсан хү гэхэд итгэмээргүй араншин гаргаж байна даа

2011-10-21 | 11:11:26 | 202.179.10.74 |

Зочин
Одоо нэг хоцрогдсон хүнийг магтаж мундаг энэ тэр гэхээ болиоч ээ Англи орос хэлтэй хүн захаас аваад түм бумаараа байна Архичин хүртэл байна.Энхбаяр хоцрогдсон шдээ Тэгээд ч түүний орчуулга юү юм бэ Муу ш дээ Нуршуу найруулга муутай Бурхан багшийн сургаалыг Дашбалбар хатанбаатар нарар орчуулуулаад ганцхан өөрийнхөө нэрээр гаргасныг хүн бүхэн мэднэ.

2011-10-21 | 10:27:38 | 202.179.20.163 |

Зочин
шинэбаяр гэж махан толгойг мартсан байна дааа

2011-10-21 | 09:59:55 | 202.180.220.242 |

Зочин
шинэбаяр гэж махан толгойг мартсан байна дааа

2011-10-21 | 09:59:53 | 202.180.220.242 |

Зочин
шинэбаяр гэж махан толгойг мартсан байна дааа

2011-10-21 | 09:59:49 | 202.180.220.242 |

Зочин
Нам банк хоёр итгэл дээр тогтдоггүй, нам банк хоёр улсын мөнгөн дээр тогтдог. Энийг чи одоо болтол мэдээгүй байгаа юм уу. Дашцэрээн. Чи М Си Эс-ийн бууний нохой болж худалдагдсан биз дээ.

2011-10-21 | 09:38:18 | 203.194.116.232 |

Зочин
ТИЙМ БАЙНА ХУДАЛДАГДЖЭЭ, ЭНХСАЙХАНЫГ ЯАГААД ЯВСАН УЧРЫГ НЬ ОЛООГҮЙ ЮМУУ МАЛАА ЧИ СЭТГҮҮЛЧ БИЗ ДЭЭ АРДЧИЛСАН НАМ ЧИНЬ ТИЙМ САЙН АЖИЛЛААД БАЙНА УУ МАН-ТАЙ НИЙЛЖ УЛС ОРНОО ХУДАЛДАЖ БАЙГААГ ЧИ ЗӨВ ГЭЖ БОДОЖ БАЙНА УУ МАЛАА ЯАДАГ ЯНХАН БЭ

2011-10-21 | 09:31:45 | 182.160.63.60 |

Зочин
МАНАН-д худалдагчихсан уу, Дашрэнчин гуай.

2011-10-21 | 09:15:33 | 202.179.20.219 |

Мэдээ
Гадаад мэдээ
Видео