Хар тамхичин хотын хулигаан, Халтуур хийгч хөдөөний мангар хоёр Монголыг доромжилж дууслаа

2011-11-11

Үе үеийнхэн л өөрсдийгөө зөвтгөж өсвөр үеэ гоочилдог нь уламжлал юм.

Гэхдээ одооны дунд үеийнхнийг залуу байхдаа ариун сайхан явсан гэж ам бардам хэлж чадахгүй. Хоёр нийгмийн зааг дээр залуу насаа өнгөрөөгчид өдгөө зөв өтөлж чадахгүй буруу үлгэр үзүүлж байгааг алийг тэр гэхэв.

Өнөөдөр тэтгэврийн нас нь яагаа ч үгүй олон хүн хийх ажилгүй, авдаг цалингүй өдөр хоногийг өнгөрөөж суугаа. Тэд шинэ нийгэмд наснаасаа болж гологдоогүй. Худлаа ярьж байгаа юм. Хууччуулыг ажиллуулмааргүй хэд хэдэн шалтгаан бий. Пүүс компаниудын эздийн ярьж байгаагаар бол манай дөч тавин насны ажлаасаа халагдсан нөхдүүд ихэвчлэн найгүй архичид байдаг. Мөн бусдын эд хөрөнгө баялгийг үзэн ядах сэтгэхүй нь одоо хүртэл арилаагүй. Өнөө хэр социализмдаа байгаа мэтээр өмч хөрөнгийг үрэн таран хийх буюу санаанд оромгүй муухай арга сэтгэж байнга жижиг сажиг хулгай хийцгээнэ. Арай дэвшилттэй хэсэг нь хэлбэр хөөцөлдсөн ажиллагаа явуулж, аягүй бол эзний эрх мэдэлд ч халдахаас сийхгүй. Үүрэг даалгаврыг төгс төгөлдөр гүйцэтгэхийн оронд аль болох аргалах, тайлбар тавих, зовлон тоочих гэх мэт ажил хийлгэснээсээ эсэн юм болж урам хугалдаг аж.

Харин нэг сайн тал нь шүүх цагдаагаас сүнсээ зайлтал айдаг. Олон хүн шоронгоор, эсвэл хагас шоронжсон армиар дамжсан болохоор яс махандаа тултал хаширсан, халширсан нөхдүүд. Ямаан омогтой эрчүүд үсчээд л байдаг болохоос “Чи эхлээд цохьчих…” гэхээс цаашгүй шалчигнуур.

Өвөг эцгийг нь эсэргүүн гээд хөнөөсөн, дараа үеийн нь нууц мэдээлэгчид хяналтандаа авсан аймшигт нийгмээс гарч ирсэн болохоор төрийн нэр баригчдыг долигнохдоо авьяаслаг.

gangaa

Тэгвэл одооны залуус ямар вэ? Хар нялхаараа шунахай ховдог сэтгэлтэй болсон залуус олноор бий болж байна. Тэр нь маш зэвүүн байдлаар илэрнэ. Чадамж нь хагас өдөр хонь хариулах, хотынхны хувьд ресторанд хоол зөөгч хийх төдийхөн. Харин мөрөөдөл нь агуу. Мөрөөдлийнхөө захыг нь ч болтугай амсахын төлөө оюун ухаанаа дайчилж үзээгүй. Тасралтгүй хөдөлмөрлөх гэдэг юу байдгийг огт үзээгүй. Хэт хөгжлийн туниа муутай нийгэмд хоол хайх, өвөлд бэлтгэх, унаагүйдэх, холбоо тасалдах, зэрэг өмнөх үеийн том зовлонгууд үндсэндээ шийдэгдчихсэн. Энэ мэтийг хангахын төлөө хамаг цаг зав, залуу үеэ зориулдаг байлаа. Тэгвэл орчин цагт тэр судлаачдын бүртгээд байгаа хүн амын 30 хувь нэн ядуус гэгчээс бусад 70 хувийнхны гэр бүл дотор өсч бойжиж буй залуус цөмөөрөө “од мичид” эсвэл тэрбумтан болцгоох агуу төлөвлөгөөтэй. Харамсалтай нь мөрөөдөл санаснаар болохгүй байна. Залуус элдэв зовлонг өөртөө бий болгон түүнийхээ буруутанг бусдаас хайцгаана. Ховдог сэтгэлд нь гай бологчоор гол төлөв хамгийн ойр дотны гайгүй яваа нөхдүүд тодрох нь гачлантай. Үүнээс улбаалан нийгмийг бүхлээр нь үзэн ядах сэтгэл төрнө. Зовлон үзээгүй, худлаа ч гэсэн нэг юмны төлөө бие сэтгэлээ зориулж байгаагүй боловсон малнуудад хайр гээч юм огт байдаггүй. Одооны муу залуус урьдны тааруухан залуусаас үүгээрээ ялгаатай. Өмнөх үеийнхэн үе үе архидаж тасрахаараа гэмт явдал өдүүлдэг байсан бол орчин үеийн хүнд гарууд өдөр болгон бухимдал төрүүлэх ааш аяг гаргана. Улаанбаатар хотод гэхэд хөдөөнөөс орж ирсэн мангарууд түгжрэлтэй ядаж байгаа зам дээр хээр байдаг шигээ тэнэглэж, оочерийн урдуур дайрах, явган яваа нь шөнийн гудамжинд хээв нэг сарих, нусаа хүр хийтэл нийхээс ёс бус авир нь эхэлнэ. Хотынхны шинэ үзэгдэл бол хар тамхи. Хар тамхичин хулигаанууд одоо өөрсдийгөө урлагийн од гэж өргөмжлөх болсон байна билээ.

Залууст хойч үеэ бодох нь байтугай хойтон жил яах нь ч сонин биш. Мэдээж улс орны өмнө хүлээх үүрэг, эх оронч үзэл, гэр бүлдээ хайртай байх энэ тэр бол хоцрогдсон сэдэв. Гансарсан сэтгэлийг хааяа архиар, дайварт нь тамхиар тайлж байсан бол одоо хар тамхиар мансуурч элийрч балайрах боллоо. Ялангуяа урлаг хөөсөн нөхдүүд нэр алдар, эд баялагт шунасан сэтгэлдээ живж хар тамхинд орцгоов. Тэднийг хориглох хууль нь дорой, айлгах хүчний байгууллага нь хээл хахуульд идэгдсэн, залах захирах төр засаг нь явуулын болчихсон юм. Өөрөөр хэлбэл задарсан залуус ядарсан Монголыг ёстой нэг доромжилж дуусч байна.

Энэ балмад нөхдүүд хэрэв Монголоос өөр оронд ингэж сагаж галзуурвал яадаг гээч. Сингапурт очоод тамхиныхаа ишийг гудманд хаясны төлөө мянган долларын өрөнд орох бол юу ч биш. Лалын оронд халамцуухан гадагшаа гарвал тархиа хага цохиулна. Тайландад хар тамхи татах нь байтугай хармайлаад явж байвал барьж аваад таныг газар дээр нь золбин нохой шиг буудчихна. Төр шиг төртэй улс орнууд ийм муусайн юмнуудад дээрэлхүүлж доромжлууна гэж ёстой гонж. Түм бумаар язганах олны дунд танихгүй охид бүсгүйн биед нэг метрээс дотогш ойртохыг гэмт халдлага гэж үзэн цагдаад барьж өгдөг. Шөнө оройн цагаар айлын хаалга нүдэх, хашаан дээгүүр нь өнгийх юм бол амь насны хохь болно. Тэр бүү хэл нохой нь удаан хуцсан, гудманд машины сигнал хангинуулсан хэргээр ял эдлэх хуультай.

Хотжилт, нийгэмшилт нь ингэж хатуурхахаас өөр арга байдаггүй. Тэгэхгүй болохоор анархистууд бусдыг амар тайван байлгадаггүй аж.

Тэглээ гээд гэмт хэргүүд, хууль зөрчилт гардгаараа гарах авч ял, үйл лайгаа дараа нь хангалттай эдэлдэг. Ингэсний үр дүнд нийгмийг доромжлогсдын хандыг нь дарж өгдөг.

Манай орны дотоодын нийт бүтээгдхүүн өсч, эдийн засаг сайжраад, хөгжөөд байгаа мөртлөө иргэдийн бухимдал, стресс, ирээдүйдээ зовних явдал огт буурахгүй байгаагийн шалтгаан бол гэрээс гараад гэрт орон ортол тааралдах элдэв өдөөн хатгалтууд юм. Одоогийн хуулийн хэллэг, эрүүгийн зүйл ангиар бол шалихгүй жижиг танхайрал төдий. Тэр байтугай хар тамхи татчихсан байхад цагдаа шалгаад архи уугаагүй эрүүл байна гээд явуулчих жишээтэй. Чиний хар тамхи татах нь миний монгол үндэстэн мөхөхөд хүргэж байна. Би арга буюу хар тамхи татаагүй хятад хүнтэй гэрлэхэд хүрлээ гэж ухуулаад ойлгох ч үгүй. Харин энэ мэтийн “жижиг танхайрал”-уудыг багцалж бүртгээд эрүүгийн нэг шинэ зүйл анги нээмээр байна. Эсвэл хууль санаачилдаг юм уу. Тэр нь “Монгол орныг доромжилж буй иргэдэд авах арга хэмжээний тухай”. Монгол орныг хамгийн их доромжилж байгаа нь гадаад талаас биш бид өөрсдөө, нэн ялангуяа ухвар мөчид одооны зарим залуус. Энэ бүдүүлгүүд, балмадууд тийм овоо юм бол Европын дурын оронд очоод гудамжинд хашгираад үздээ. Тэнд яль шалгүй танхайрлаа гээд загнаад өнгөрөх нь үү, харин бүр эрүүгийн хэрэгт татагдаж ял эдлэх нь үү.

Сургууль дотор ганцаараа үймүүлээд байгаа сурагч, бэлчээр сорчилж, булаг шанд ширгээх малчин, цонхоороо хогоо чулуудах хотын авгай эд бүгд жижиг асуудал биш бөгөөд байгууллага хамт олон цаашилбал нийт нийгмийг доромжилж, дарамталж буй гэмт үйлдэл юм.

Ж.ГАНГАА

yanaa

Хар тамхичин хотын хулигаан, Халтуур хийгч хөдөөний мангар хоёр Монголыг доромжилж дууслаа
Tweet
Bolod.mn

Сэтгэгдэл (2)

Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

Зочин
нийгмийн зөв бодлогогүй бол ажилгүй хүмүүс ийм л байна шүү дээ. Юугий нь муулж гайхна вэ энэ тэнэг сэтгүүлч....

2016-03-23 | 21:27:33 | 122.201.21.230 |

Зочин
нийгмийн зөв бодлогогүй бол ажилгүй хүмүүс ийм л байна шүү дээ. Юугий нь муулж гайхна вэ энэ тэнэг сэтгүүлч....

2016-03-23 | 21:27:29 | 122.201.21.230 |