Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (83910)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (61406)
» Гранд плаза (61705)
» Боса (32730)
» БӨМБӨГӨР ХТ (61698)
» Замбала (46278)
» Метромолл (51517)
» Миний дэлгүүр (63770)
» Эвридэй (43610)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (66174)
» Хар Хорин зах (48629)
» Хүчит Шонхор ХТ (58778)
» ТОСА ХТ (41518)
» Скай их дэлгүүр (36580)
» Сандэй плаза (53452)
» Нарантуул ОУХТ (61704)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (50534)
» НОМИН (56823)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (43831)
» Оргил худалдааны төв (46425)
» Next Center (42155)
» E-mart (18638)
» БСБ (27020)
» БАРС ХТ (40487)
» UB MART (48110)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» Баянгол дүүргийн хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар (8255)
» БАГАНУУР (52687)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (47434)
» ХАН УУЛ (51828)
» СҮХБААТАР (47712)
» НАЛАЙХ (47310)
» БАГАХАНГАЙ (40918)
» БАЯНГОЛ (52730)
» БАЯНЗҮРХ (61600)
» СОНГИНОХАЙРХАН (53843)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (38977)
» ГААЛЬ (59475)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (69075)
» ИНЕГ-МИАТ (74535)
» ММСУХ- Морин спорт (25559)
» Монголын Дарцын холбоо (38831)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (63989)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (43940)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (62470)
» МСНЭ (37144)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (46206)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (46480)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (60239)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (56419)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (47653)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (28895)
» МҮЭХ (45667)
» МҮХАҮТ (40114)
» МҮСХНХ (8044)
» МҮОНРТ (46718)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (37576)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (24349)
» ШШГЕГ (43589)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (57548)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (57777)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (32161)
» Чөлөөт Бүс (42348)
» ЦЕГ (70391)
» Цахилгаан тээвэр (39557)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (45165)
» Цөмийн энергийн газар (38592)
» Хил хамгаалах ерөнхий газар (7269)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (40367)
» ХХЕГ (38158)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (42067)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (54451)
» УМБГ (37635)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (37193)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (40837)
» УРЛАГ- УДБЭТ (38464)
» Ус сувгийн удирдах газар (8383)
» ТАГНУУЛ (69005)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (53547)
» ТӨМӨР ЗАМ (76005)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (35491)
» Санхүүгийн зохицуулах хороо (8572)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (42374)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (21590)
» НИТХ (27593)
» Нийгмийн даатгал (40972)
» Нийслэлийн ЗДТГ (8346)
» Нийслэлийн газрын алба (8930)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (36524)
» Нийслэлийн статистикийн газар (8694)
» НАББҮХ (35566)
» НҮБ (35331)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (62679)
» Авто тээврийн газар (43400)
» ОБЕГ (48860)
» Оюуны өмчийн газар (4547)
» Үндэсний Дата Төв (33362)
» ҮТЕГ (35505)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (36342)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (34996)
» ГАЗАР ХАШАА (64019)
» ГАНДИРС (25386)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (41199)
» Барилгын материал (33665)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (25250)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (41141)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (83485)
» БАРИЛГА (68786)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (48346)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (23501)
» МУУ МЭДЭЭ (53732)
» ЭКО КОНСТРАКШН (45252)
» ШИНЭ БАЙР (63095)
» ЦАСТ ИМПЕКС (38905)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (22544)
» Тахилт өндөр уул (34675)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (46367)
» АВЗАГА ТРЕЙД (41425)
» Пума констракшн (36828)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (60105)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (58355)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (34968)
» ГОЛОМТ (49179)
» ББСБ (37029)
» БАНК САНХҮҮ (60247)
» БАНК (41304)
» МУУ МЭДЭЭ (44634)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (35160)
» МОНГОЛ БАНК (62783)
» МОНГОЛ ШУУДАН (35829)
» ЭРЭЛ (36129)
» ЧИНГИС ХААН (35359)
» ХЗХ (39699)
» ХХБ (38449)
» ХАДГАЛАМЖ (41175)
» ХАС (39957)
» ХААН (50158)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (53285)
» УЛААНБААТАР БАНК (39297)
» ТРАНС (35384)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (53034)
» Тээвэр хөгжлийн банк (36518)
» САЙН МЭДЭЭ (39361)
» НАЙМАН ШАРГА (55270)
» АНОД (43549)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (21948)
» КАПИТРОН (35307)
» КАПИТАЛ (37828)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (34630)
» ҮНЭ ХАНШ (48206)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (34856)
» БААР- ДОРГИО (44543)
» Бусад (37270)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (48551)
» Жура ресторан (34748)
» МЕТРОПОЛИС (25574)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (22608)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (23996)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (24694)
» СТЕЛЛА (31210)
» СТРИНГС КЛУБ (22453)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (35089)
» АМРИТА (23819)
» The Bull (30768)
» RIVER SOUND (31740)
» Loving hut (30434)
» HOLLYWOOD (30996)
» САУН МАССАЖ (43819)
» SS клуб (32505)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (568375)
» ЗУРХАЙ (1108816)
» ЗАР (731783)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1265931)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (41201)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (45632)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (71563)
» ХУУЛЬ (688656)
» ХООЛНЫ ЖОР (228795)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (82732)
» СУРГАМЖ (36458)
» СОНЖОО (105872)
» Сэтгэл зүй (603255)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (23928)
» ПИ АР (54915)
» РЕКЛАМ (46691)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (37806)
» Дартс (32425)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (203996)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1260882)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (877147)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (644203)
» Их хуралдай (50840)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (365530)
» МЭДЭЭ АЙМААР (146078)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (94719)
» ЦУНАМИ (32182)
» Цөмийн хаягдал (32649)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (48708)
» ХҮНС (34902)
» ФАКС МЭДЭЭ (36947)
» ФОТО МЭДЭЭ (1011006)
» УРЛАГ (1102545)
» ТЕХНОЛОГИ (932337)
» ТВ МЭДЭЭ (47367)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (65590)
» ТОДРУУЛГА (49609)
» СЕКС (1150490)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (47405)
» СУДАЛГАА (592940)
» СОНИН ХАЧИН (287112)
» СПОРТ (1110821)
» СКАНДАЛ (44781)
» НИЙТЛЭЛ (181788)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (386146)
» Өвөр Монголын мэдээ (36308)
» NEWS /Russia/ (37242)
» NEWS /English/ (35741)
» NEWS /China/ (43496)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1034408)
» УЛС ТӨР (1037694)
» УРЛАГ (1035676)
» СПОРТ (1034330)
» НИЙГЭМ (1035196)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (44599)
» Барилга хот байгуулалтын яам (16129)
» БСШУЯ (61477)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (47170)
» БОАЖЯ (36731)
» ЗТБХБ (31914)
» ЯАМ (33666)
» ЭМЯ (51395)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (32859)
» ХХААХҮЯ (33229)
» САНГИЙН ЯАМ (34974)
» НХХЯ (35276)
» ҮХЯ (21918)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (30719)
» ХЗДХЯ (31126)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (38847)
» ГЯЛС ТӨВ (28153)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (34462)
» МОНОС (38514)
» Мөнх-Үйлстэн (29026)
» ЯТТ 103 (34225)
» ЭМДЕГ (861)
» ЭМИЙН САН (52154)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (33397)
» ЭМНЭЛЭГ (63615)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (41217)
» ЭХ НЯЛХАС (40250)
» ЭРYYЛ МЭНД (113539)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (141406)
» Шинжлэх ухаан (30172)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (35235)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (32522)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (28034)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (33783)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (31123)
» СОНГОДО эмнэлэг (39608)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (24388)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (807400)
» НОМ (37427)
Шинэ 8 ангилал
» Ярилцах цаг (1339)
» Энтертаймент (3183)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (966401)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (55734)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (40973)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (63167)
» БОЛОД.М Утга зохиол (53024)
» БОЛОД.М Нийтлэл (47254)
» ИЛТГЭЛҮҮД (43863)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (778787)
» ЯРИЛЦЛАГА (1034784)
» Ц.Мянганбаяр (42527)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (141334)
» ХҮМҮҮС (954944)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (109016)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (57033)
» Тэр хэн бэ? нэвтрүүлэг (6855)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (97965)
» С.Жавхлан /дуучин/ (45984)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (1015938)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (37613)
» Л.Гантөмөр /АН/ (34870)
» Л.Гансүх АН (35638)
» Л.Гүндалай АН (36775)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (34305)
» Д.Дондог (31468)
» Д.Дорлигжав /АН/ (36221)
» Д.Дамба-Очир (34032)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (36830)
» Д.Ганхуяг (36166)
» Д.Балдан-Очир (33402)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (43769)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (33480)
» Д.Зоригт /МАН/ (39680)
» Д.Зоригт /АН/ (31420)
» Д.Загджав МАН (35579)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (32095)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (39652)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (32129)
» Д.Хаянхярваа (35314)
» Д.Тэрбишдагва (37716)
» Д.Нямхүү (34364)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (29680)
» Д.Арвин (38002)
» Д.Одбаяр /МАН/ (35286)
» Д.Одхүү АН (34497)
» Д.Очирбат (35977)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (36114)
» Г.Батхүү АН (40635)
» Г.БАЯРСАЙХАН (37787)
» Г.Занданшатар /МАН/ (35661)
» Г.Мөнхбаяр (37719)
» Г.Шийлэгдамба МАН (33543)
» Г.Уянга (37453)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (50135)
» Баабар (35627)
» Батж.Батбаяр /АН/ (35813)
» Б.Баттулга (30880)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (45602)
» Б.Чойжилсүрэн (38664)
» Б.Наранхүү АН (31301)
» Б.Нямтайшир (35087)
» З.Энхболд (40602)
» З.Алтай (35558)
» Ж.Батзандан (34644)
» Ж.Батсуурь (37170)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (34786)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (34846)
» Ж.Энхбаяр (38057)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (37265)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (33023)
» М.Зоригт / ИЗН/ (37094)
» М.Энхболд МАН (38922)
» М.Энхсайхан (39771)
» М.Сономпил (30474)
» Я.Батсуурь (32657)
» Э.Батүүл (55724)
» Э.Мөнх-Очир (34696)
» Ш.Сайхансамбуу (42349)
» Ч.Хүрэлбаатар (35563)
» Ч.Улаан (36902)
» Ч.Сайханбилэг (39422)
» Ц.Даваасүрэн (36481)
» Ц.Дашдорж (32852)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (38034)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (33237)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (23546)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (38088)
» Ц.Элбэгдорж АН (57581)
» Ц.Шинэбаяр (38368)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (34477)
» Ц.Цэнгэл (35300)
» Ц.Сэдванчиг (32621)
» Ц.Нямдорж МАН (45023)
» Ц. Оюунгэрэл (37297)
» Х.Болорчулуун (31381)
» Х.Бадамсүрэн (31582)
» Х.Баттулга АН (45064)
» Х.БАДАМСҮРЭН (31627)
» Х.Жекей (32009)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (52137)
» Х.Наранхүү (33757)
» УЛС ТӨРЧ (54978)
» У.Барсболд /МАН/ (30928)
» У.Хүрэлсүх МАН (39762)
» Т.Ганди (36821)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (36347)
» Т.Энхтайван (30616)
» Сү.Батболд (38991)
» Су.Батболд МАН (34163)
» С.Ламбаа /АН/ (35213)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (34540)
» С.Ганбаатар (36627)
» С.Баяр МАН (46716)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (43977)
» С.Бямбацогт (39074)
» С.Эрдэнэ АН (40891)
» С.Оюун (39689)
» Р.Гончигдорж (38507)
» Р.Содхүү (36824)
» Р.Раш (36435)
» Р.Амаржаргал /АН/ (38483)
» Н.Ганбямба (36414)
» Н.Болормаа (36856)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (43135)
» Н.Баяртсайхан (31863)
» Н.Энхбаяр (66869)
» Н.ЭНХБОЛД (37063)
» Н.Удвал МАХН (35109)
» Н.Номтойбаяр МАН (42534)
» Н.Алтанхуяг АН (43921)
» А.Мөнхбат МЗХ (30193)
» А.Тлейхан (31923)
» Ё.ОТГОНБАЯР (38371)
» О.Магнай (34505)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (27198)
» О.Чулуунбат (36214)
» П.Алтангэрэл АН (31911)
» Ө.Энхтүвшин МАН (34457)
» Ч.Ганхуяг (37120)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (62759)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (56258)
» Гал үндэстэн (32616)
» БХЯ Цэрэг (32501)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (64873)
» ЗАСАГ ДАРГА (32237)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (37761)
» МАХН /new/ (35182)
» МҮАН нам (29932)
» ЭЛЧИН (33176)
» УЛС ТӨР (1126179)
» УИХ-дарга (45417)
» УИХ (54364)
» Төлбөртэй (14668)
» Тєрийн ордон (33491)
» Нам- Монголын консерватив нам (18558)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (30698)
» НАМОХ /МАСОХ/ (29636)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (32962)
» НАМ-НН (29849)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (72208)
» НАМ - МАН (49825)
» НАМ (63074)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (30218)
» Өргөдлийн байнгын хороо (11605)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (35137)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (31871)
» ГАШУУН СУХАЙТ (30237)
» ГАЦУУРТ ХХК (39883)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (36430)
» БАГАНУУР (31681)
» БОРОО ГОУЛД (40362)
» БОРОО ОРД (31414)
» БҮРЭН ХААН ОРД (21077)
» МАРДАЙ (35697)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (40561)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (34397)
» МОНГОЛ ГАЗАР (30257)
» МОНГОЛ 999 (30583)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (22318)
» Энержи ресурс (34885)
» ЭРДЭНЭТ (56714)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (31263)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (53368)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (40148)
» Чалко (28836)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (21504)
» ЦАГААН СУВАРГА (32444)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (30509)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (107797)
» УУЛ УУРХАЙ (85951)
» УРАН (35147)
» Тавантолгой Түлш ХХК (12117)
» Тавантолгой төмөр зам (6206)
» ТАВАНТОЛГОЙ (62058)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (32847)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (33485)
» РИО ТИНТО (35195)
» НИНЖА (34309)
» Нийтлэлч Болормаа (14767)
» НАРИЙН СУХАЙТ (30932)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (30366)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (39261)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (30472)
» АЖНАЙ (34747)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (34103)
» Арева “Кожеговь” (26372)
» ОЛОН ОВООТ (38224)
» ОЮУТОЛГОЙ (97343)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (47786)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (21174)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (70815)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (60538)
» ШИНЭ ДУУ (61382)
» ШҮЛЭГ (142577)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (39556)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (42080)
» УТГА ЗОХИОЛ (49527)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (50124)
» ТҮҮХ (68060)
» АФОРИЗМ (82540)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (42424)
» ОНИГОО (858292)
» ОНЬСОГО (49428)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (1033610)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (75289)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (92955)
» БАЯР НААДАМ (87235)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (50968)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (1037046)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (44250)
» ШАШИН (974653)
» ХУВЬЦАА (39238)
» УЛААНБААТАР ХОТ (110928)
» ТАТВАР (36687)
» НИЙГЭМ (921514)
» ОЮУТАН (44180)
» ОРОН НУТАГ (69393)
АЙМАГ
» Дорноговь (46890)
» ДУНДГОВЬ (53370)
» ДАРХАН УУЛ (63486)
» ДОРНОД (58598)
» Говьсүмбэр (39246)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (60668)
» Баян-Өлгий (52194)
» БУЛГАН (43271)
» БАЯНХОНГОР (56358)
» ЗАВХАН (47685)
» ЭРДЭНЭТ (41811)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (62644)
» ХОВД (51449)
» ХӨВСГӨЛ (68795)
» Увс (63593)
» ТӨВ (41117)
» СЭЛЭНГЭ (54927)
» АРХАНГАЙ (45823)
» ОРХОН (42722)
» ӨМНӨГОВЬ (52490)
» Өвөрхангай (49561)
» СҮХБААТАР (48369)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (37060)
» ДЭВШИЛ (22266)
» ДАШВААНЖИЛ (38855)
» ДОНШИН (35004)
» ГОВЬ (38814)
» ГОЁО (24483)
» Витафит (35920)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (41033)
» Вагнер Ази (41737)
» ВОЯАЖ (22888)
» БИШРЭЛТ (35070)
» БИТ ХЭВЛЭХ (21681)
» Боорчи (41938)
» БУЯН ХОЛДИНГ (25362)
» БАМБУУШ (22166)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (22330)
» Бөхбат (38524)
» БӨXӨГ (21712)
» Зиг Заг (22200)
» ЖЕМ (39554)
» ЖИ МОБАЙЛ (48806)
» Жигүүр гранд (52249)
» ЖУУЛЧИН (21980)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (42904)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (33503)
» Имарт (8536)
» Изинис Эйрвэйс (40015)
» Их-Өвөр (47354)
» МИГ даатгал (36353)
» Монгол газар (46987)
» Монгол Шилтгээн ХК (36773)
» Монгол тамхи СО ХХК (42575)
» Мон-ад (36854)
» Мон Эн Ко (56182)
» Макс групп (47266)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (37374)
» МАХ ИМПЕКС (44766)
» МАК (55277)
» МОБИКОМ (63586)
» МОНДАВС ХХК (26238)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (22558)
» МОНФРЭШ (42007)
» МОНСУДАР (21964)
» МОНРОУД (33986)
» МОННИС (40306)
» МОН УРАН (48867)
» Мөнхийн үсэг (34697)
» ЮНИТЕЛ (55167)
» ЭДМОН (24523)
» ЭРЭЛ ХХК (36861)
» ШУНХЛАЙ ШТС (41274)
» Хамо (32765)
» Хаан хүнс хк (37598)
» ХОС ГАРЬД ХХК (23503)
» Хүннү-Эйр (38591)
» УЛУСНЭТ (22035)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (21993)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (22599)
» ТЭСО (8043)
» ТАЛХ ЧИХЭР (46014)
» ТАВАН БОГД (35418)
» Тэнгэр даатгал (33307)
» Тэнүүн-Огоо (36037)
» СББ (36791)
» Синчи-Ойл (49666)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (26478)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (57577)
» СОДМОНГОЛ ШТС (48841)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (23628)
» СКАЙТЕЛ (40659)
» СҮҮ ХК (46001)
» НОМИН ХОЛДИНГ (42934)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (25118)
» АЛТАЙ КАШМЕР (26171)
» АЛТАН ТАРИА (43978)
» АДМОН (22648)
» Алко групп (35091)
» Алтай Констракшн (35726)
» Алтай хүдэр (36821)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (36518)
» АТАР ӨРГӨӨ (44803)
» АСА групп (35164)
» АПУ (48555)
» ОБ КАПИТАЛ (22630)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (57425)
» КОМПАНИУД (43210)
» UFC (49271)
» Prophecy resource (42996)
» ӨГӨӨЖ (37070)
» Ospring (22026)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (42821)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (28957)
» MCS (60720)
BOLOD STUDIO
» МАНАЙД ИРЭЭРЭЙ НЭВТРҮҮЛЭГ (421)
» Хүүхдийн ертөнц (261)
» Асуудлыг тодруулъя (277)
» Контентууд (268)
» Petrichor /Гэгээлэг нийгмийн үнэр/ (279)
» LIVE (283)
» Bolod Studio | Ярилцлага (297)
» Bolod News (6024)
» 7 хоногийн тойм (7236)
» "Тэр хэн бэ?" ярилцлагын нэвтрүүлэг (142)
» "Нутаг нэг" подкаст (221)
   

Өнөөгийн засгийн газар хүүхдээр бол "Тархины даралттай"

Өнөөгийн засгийн газар хүүхдээр бол "Тархины даралттай"
2011-11-22

УИХ-ын гишүүн Ч.Улааныг Редакцийн зочноор урилаа. Зочны ярилцлагад МОНЦАМЭ агентлагийн дарга

Т.Баасансүрэн, «МОНЦАМЭ мэдээ» сонины орлогч эрхлэгч Ш.Батболд, сэтгүүлч Г.Энхмандуул, Ш.Эр­дэнэчимэг нар оролцов.
-МОНЦАМЭ сонин редакцийн зочноороо урьсан явдалд баярлалаа. МОНЦАМЭ гэдэг хүүхэд байхын л хамгийн шуурхай, хамгийн үнэн зөв мэдээлэл өгдөг гэсэн ойлголттой байсан. Тэр үед үнэний шалгуур болж байсан “Үнэн” сонин хүртэл МОНЦАМЭ-ээс шууд иш татдаг байлаа шүү дээ. Тиймээс ч МОНЦАМЭ-ийн Редакцийн зочны ярилцлагад орж байгаагаа нэр төрийн хэрэг гэж үзэж байна.

-Та бол нэртэй эдийн засагч, эрдэмтний нэг. Тийм учраас хамгийн хэний асуулт мэргэжлийн эдийн засагчаас шинэ үг сонсмоор байна. Монголын эдийн засаг хөгжиж байна уу?
-Мэдээж хөгжиж, чадваржиж, өргөжин тэлж байна. Гэхдээ бүх асуудал хоёр талтай. Үүнээс илүү хурдан хөгжих бололцоо байсан уу, тэрийг нь бид ашиглаж чадаж байна уу, гэвэл нэг асуудал гарна. Өнөөдрийн энэ хөгжил үр дүнтэй хөгжил мөн үү гэвэл бас нэг асуудал гарна. Ард түмний дунд гарч байгаа шүүмжлэл, ярианаас үзэхэд өнөөдрийн хөгжлийн үр дүнг төдийлөн сайн мэдэрч чадахгүй байна гэдэг. Тийм учраас эдийн засаг хөгжихгүй байна гэж ярих хүн олон таарна. Яагаад вэ? Эдийн засаг өргөжөөд байдаг, хөрөнгө мөнгөний гачаалаас гараад төр засгийн байгууллагууд нь бийлэгжүү загнаад байдаг. Гэтэл ард иргэдийн амьдрал яагаад дээшлэхгүй байна. Өнөөдрийн эдийн засгийн хөгжилд “хөөс” байгаад байна. Буурай хөгжилтэй, жижигхэн эдийн засагтай улс орон хөгжлийн эхний шатандаа “хөөсрөх” хандлагатай тулгардаг л даа. Жишээ нь. жижигхэн шилэн аяганд шар айраг хийхэд тал нь хөөсрөөд дүүрч байхтай адил.
Тэгэхээр аль болох хөөсийг түргэн арилгаж, цаана байгаа үр дүнг нь ард иргэддээ бодитойгоор хүртээх л бодлого явуулах шаардлагатай болдог. Эдийн засаг дахь “хөөс” зөвхөн ард иргэдийн амьдралд ч мэдрэгддэг юм биш. Хэрвээ “хөөс”-нд их шохоорхож хууртвал бүх эдийн засгийн үзүүлэлт буруу гарч олон сөрөг үр дагавар дагуулна. Эдийн засаг хална. Тиймээс өнөөгийн эдийн засагт маш ул суурьтай задлан шинжилгээ хийж, мэргэжлийн өндөр түвшинд бодлогоо тодорхойлох ёстой гэж боддог. Тэгэхгүй зөвхөн харагдаж байгаа хөөсөнд хууртаад, хэрэглээнд хөтлөгдөөд зөнгөөрөө хөвөөд байвал удахгүй хүнд байдалд орно. Эдийн засаг зардлаа даахаа болино, үр ашиггүй үрэлгэн болно. Ард түмний амьдрал дээшлэх бус харин үнэ ханшийн өсөлтөд идэгдэнэ. Ийм сөрөг үр дагавар хүндрэл бэрхшээл гарч болох нөхцөл байдал үүссэн байгааг анхаарахгүй байж болохгүй.

-Сүүлийн үед манайд Монгол Улсын хөгжлийг “үсрэнгүй хөгжил” гэж нэрлэдэг боллоо. Энэ их айхавтар нэр томьёо байх. Хэдхэн хоногийн өмнө БНХАУ-аар явлаа. Эдийн засгийн өсөлтийг их ярих юм. Танайх ямархуу байдалтай хөгжиж байна вэ? гэж асуухад “Хөгжиж байгаа орон” л гэж ярих юм. Тэгсэн мөртөө тэр ард иргэдийн цалин, хангамж, хүнд наалдаж байгаа зүйл нь хамаагүй илүү. Гэхдээ үсрэнгүй хөгжил ярихгүй юм. Даруу л байдаг байх. Манайх бол «бар» болно гэж баахан дав­хисан. Одоо үсрэнгүй хөгжил гээд байх юм. Үсрэнгүй хөгжил гэдгийг бид олж харж чадахгүй байна уу?
- Манай монголчуудын нэг онцлог бол аливаа юманд их өөдрөг ханддаг, “ашдын билгээс амны билэг” гэж ярьдаг. Нөгөө талаасаа бол ер нь их сүржин улс юм шиг. Юм л бол анх удаа, юм л бол үсрэнгүй, эсвэл бүр цоо шинэ шатанд гарлаа гэх мэтээр. Их уянгын халилтай ярих дуртай байдаг шиг байгаа юм. Яг эдийн засгийн утгаар нь аваад үзвэл “үсрэнгүй хөгжил” гэдэг бол их өргөн хүрээтэй ойлголт гэж үзэж байна. Эдийн засгийн хөгжлийн үр дүн нь ард иргэдийнхээ амьдралд тусч мэдрэгдсэн; нийгэм эдийн засгийн үзүүлэлтүүд нь хоорондоо балансжиж жигдэрсэн; тогтвортой урт хугацаанд өндөр хурдацтайгаар хөгжиж байвал үсрэнгүй хөгжил гэх болов уу. Гадаад зах зээлээс ихээхэн хараат мөртөө дэлхийн зах зээлийн үнийн өсөлтийн хэсэгхэн хугацааны таатай өөрчлөлт үүлэн чөлөөний нар тусангуут л бид үсрэх гээд байх шиг байгаа юм. Ер нь урт хугацаанд тогтвортой хөгжих үндсийг бий болгосон эдийн засагт цоо шинэ давуу талыг эргэлтэд оруулсан цагт бид үсрэнгүй хөгжлийг ярих боломжтой байх. Манайхан өөрсдөө бол нэг их сайрхаж байна ч гэж санаа зовдоггүй, даруу биш байна ч гэж ичдэггүй ярьж л байдаг нь сэтгэхүйд байгаа бас нэг “хөөс” юм. Ер нь сүржин уриа лоозон, мэдэмхийрсэн том дүгнэлтээс бодитой ажлын үр дүн гардаггүй шүү дээ.

-Эдийн засаг ирэх жил 25 хувьд хүрнэ гээд байдаг. Гэтэл ажилгүйдэл, ядуурал буурахгүй байна. Жирийн иргэдэд хүрэхгүй байна. Баялгийн 50 гаруй хувь нь хүн амын хоёрхон хувьд байдаг гэсэн мэдээлэл харлаа.
-Харин ч бага байна. Бүр 80 гаруй хувь нь гэсэн яриа ч байдаг. Тэгэхээр их л бодох ёстой болж байна. Хүүхдүүд маань “сайн уу, муу юу аль нь вэ хө” гээд л дуулаад байгаа биз дээ. Бүх юман дээр ийм асуулт тавьж ямар хариулт өгөгдөхийг бодмоор байна. “Эдийн засаг 25 хувь өснө” гэдэг сайн уу, муу юу? Сайн нь юу байна, муу нь юу байна, муугаас нь яаж зайлах вэ? Зүгээр л 25 хувь өснө гээд л хөөрөөд цээжээ дэлдээд байх нь зөв үү гэх мэт. Ингэвэл “Шинэ баян цээж өвчтэй” гэдэг доогтой шүүмжлэлд өртөхгүй байж болмоор байгаа юм. Үнэн хэрэгтээ энэ өндөр өсөлтийг ухаалаг жолоодож зохицуулахгүй бол аюул дагуулна. Бүр аюул шүү. Маш энгийнээр төсөөлбөл эдийн засаг хэт халж хэрэгцээ­гээ дотоодоосоо хангаж чадахаа больж асар их хэмжээгээр импорт нэмэгдэнэ. Үүнээс болж гадны хараат болно. Дотоодод үнийн хөөрөгдөл үүснэ. Хяналтгүй, жолоодлогогүй үнийн өсөлт бол “Гиперинфляци”-ийн аюулд хүргэдэг юм. 2008 онд барилгын материалын хэрэгцээ өсөхөд л барилгын үнэ, ам,метр орон сууцны талбайн үнэлгээ нь 2000 ам.доллар даваад явчихсан, одоо ч буухгүй л байна шүү дээ. Ийм үнийн өсөлттэй тэмцэж байгаа газар алга байна шүү дээ. Монголбанк л хатуу бодлого явууллаа, бодлогын хүүгээ нэмлээ гэж шүүмжлэгдэж байна.

- Арилжааны банкууд Монгол­банкны хатуу бодлогод их дургүй байгаа. Гэхдээ энэ бодлого зөв биз дээ?
- Монголбанкнаас явуулж байгаа бодлогыг ойлгож, дэмжиж байгаа хүн бараг байхгүй байна. Хэрвээ ийм хатуу бодлогыг Монголбанк явуулаагүй бол өнөөдөр байдал шал өөр, байдалтай инфляцийн аюул, сүйрлийг бид нэлээн өндөр түвшинд мэдэрсэн байх байсан. Харин төв банк чаргууцалдсаар байгаагийн хүчинд инфляцийн хүч нилээд саараад байна. Хэрвээ мөнгөний бодлогоо сул тавилаа л бол “жолоог нь хүзүүнд нь уяад чүү гээд гуядлаа” гэдэгтэй л адил болно шүү. Хаашаа явах, юунд хүрэхийг төсөөлөх аргагүй. Тиймээс маш ухаалаг эдийн засгийн уялдуулсан бодлого явуулах ёстой юм. Өнөөдөр Монголд эдийн засгийн нэгдсэн бодлого байхгүй байна. Нэгдсэн бодлого явуулдаг төрийн захиргааны төв байгууллага ч алга. Сангийн яам бол шал өөр, орлогоо бүрдүүлж, өдөр тутмын хэрэгцээг залгуулах нэн тэргүүний үүрэгтэй болохоос биш урт хугацааны хөгжлийн прогноз хийх, эдийн засгийн нэгдсэн уялдаа зохицуулалтыг хангах хариуцлагыг хүлээдэггүй юм л даа.

-Үндэсний хөгжил шинэт­гэлийн хороо бий шүү дээ?
-Үндэсний хөгжил шинэт­гэлийн хороо нь дээр дурьдсан үйл ажиллагааг эрхлэх стратегийн удирдлагын байгууллага юм. Гэтэл энэ хороог ч жижигдүүлчихсэн учир эрх мэдэл нь ч хүрэхгүй, яамд нь ч захирагдахгүй, өөрийнх нь чадавхи улс орны эдийн засгийг жолоодоод явах хэмжээнд хүрээгүй хоёрын хооронд, гурвын дунд юм болчихсон. Үүнээс болоод өнөөдөр Үндэсний хөгжил шинэтгэлийн хороо юу хийж байна вэ, хэрэгтэй юмуу, үгүй юмуу гэдэг асуудал яригдах болсон. Өмнөд хөршөөс та сая жишээ авсан. Өмнөд хөршийн хөгжлийг өнөөдөр Хөгжлийн хороо нь жолооддог. Японы хөгжлийг Эдийн засаг, хөгжлийн агентлаг зохицуулдаг. Тэд чинь хөгжлийн өндөр түвшинд хүрсэн, төрийн ажиллагаа нь жигдэрсэн улсууд учраас яам байна уу, агентлаг байна уу гэдэг нь нөлөөлдөггүй. Тогтсон горимоороо дүрэм журмаараа ажил үйлс нь явдаг. Японы Засгийн газрын гаргаж байгаа бүх шийдвэр дээрх агентлагаар шүүгдэж, нэгдсэн бодлогоор зангидагдаж байж сая хүчин төгөлдөр болдог. Японы жишгийг манайхан дуурайгаад л ийм бүтэц хийсэн юм шиг байгаа юм. Гэтэл манайд шал өөр нөхцөл байдалтай, ойлголттой. Яам гэвэл дээшээ л явна. Агентлаг гэвэл нэлээн доохон байна гэж ойлгодог. Наад захын яамны мэргэжилтэн агентлаг дээр дуудаж байна гэвэл очихгүй дээ. Тийм учраас манайд их өвөрмөц нөхцөл байна. Гадны нэг судлаач “Монголын эдийн засаг номын биш эдийн засаг” гэж бичсэн байсан. Улс орнуудад үйлчилдэг нийтлэг хандлага зүй тогтлууд Монголд үйлчлэхгүй байдаг. Тиймээс Монголын эдийн засгийг жич судалж өөрт нь таарсан загвар гаргаж байж жолоодох ёстой болж байгаа юм. Гэтэл манайхан хуулаад л тавиад байдаг учраас бодитой ажил болохгүй байна шүү дээ.

-Бидний ярилцлага ирэх оны төсөв хэлэлцэж байгаа, төсвийн тодотгол хийсэн энэ үед болж байна. Мэргэжлийн сайд байсан хүний хувьд асуухад төсвийн тодотголыг он дуусах үед хийдэг ёстой юмуу? Ирэх оны төсвийг ярьж байгаа энэ баталж тавьж байгаа тоог харахад их л хачин харагдаад байна. Ээлжит сонгууль дөхөж байгаа учир гэж тайлбарлах байх л даа. Нөгөө тогтвортой бодлого, урт хугацааны бодлогоо барьж явах ёстой юм биш үү?
-Хэрвээ урт хугацааны бодлого­доо захирагддаг байсан бол байдал огт өөр байна л даа.
Харамсалтай нь тийм биш байна Тодотголын хувьд ярихад амьдрал баян учраас бүхнийг урьдчилж харж төлөвлөж, тооцох боломжгүй болохоор зайлшгүй нөхцөл үүсвэл тодотгол хийх нь зөв. Яагаад гэвэл төсөв өөрөө бодитой, бүтээлч баримт бичиг байх ёстой. Харин хэзээ тодотгох вэ гэдгээс их зүйл хамаарна. Дөнгөж он гараад тодотговол бид бодлогоо богинохон харж байгаагийн шинж. Оны дундуур, ажил хэрэг ид өрнөсөн, эрч хүчээ авчихсан үед нь тодотгож байгаа бол “ажил хэрэгч” тодотгол болно. Оны эцсээр тодотгож байгааг би таашаадаггүй, учир нь ажил хэрэгч гэхээсээ илүү хууль зөрчсөн, хэтрүүлсэн буруу үйл ажиллагаагаа зөвтгөсөн, өнгөлөн далдалсан байдалд хөтлөгдчих гээд байдаг. Тэр тусмаа энэ оны төсвийн тодот­голыг би бүр анхнаасаа дэмжээгүй. Яагаад гэвэл сонгууль ойртсон, хүмүүс сонгуулиар амьсгалаад эхэлсэн энэ үед тодотгол хийх нь төсвийг сайжруулж чадахгүй байх гэсэн болгоомжлол байснаас тэр. Төсвийг сайжруулж чадаагүй. Миний хувьдаа мөрддөг нэг зарчим байдаг. Хэрвээ сайжруулж чадахгүй бол хуучныг өөрчлөөд хэрэггүй гэж. Төсөвт тодотгол хийснээр эдийн засгийн үзүүлэлт муудсан, зардал нэмэгдсэн. Оны эцэст эдийн засгийн үр ашиг ихээхэн буурсан дүн гарах байх. Дуусаагүй хөрөнгө оруулалт нэмэгдэнэ. Зардал их хурдтай өснө. Эргээд энэ нь ирэх оны төсөв дээр ачаа болно. Энэ оны төсөв ирэх оны төсвийн суурь болдог учраас сууриа зөв тавьж авахгүй бол ирэх оны төсөв өөрөө асуудалтай болно. Одоо яая гэхэв дээ, нэгэнт баталчихсан төсвийг. Ер нь нөхцөл байдал нөлөөлсөн гэж зөвтгөх нь хаашаа юм, хариуцлагагүйгээс болсон гэж чангалах нь хаашаа ч юм ийм л юм боллоо. Өнөөгийн Засгийн газрыг хүүхдээр бол “тархины даралттай” төрсөн гэж боддог юм. Төрсөн цагаасаа л эхлээд яаж сонгуулийн энэ их амлалтыг биелүүлэх вэ гэдэг маш том асуудалтай тулгарсан. Эрүүл саруулаар бодож тооцох бололцоо ч олдсонгүй. Ам алдвал барьж болдоггүй гээд зүтгээд л байдаг, зүтгээд л байдаг. Цаашлах тутам ачаа нь улам хүндрээд, дааж давахын аргагүй болж байна. Ард иргэдийн хувьд бол үзэгдэж харагдахуйц нааштай ахиц өөрч­лөлт гарахгүй байна. Нэг кинон дээр “шан чинь шарх болох вий дээ” гэж байдаг даа. Нээрээ энэ их огцом өсөөд байгаа цалин тэтгэвэр, шагнал урамшил чинь эргээд дарамт болох юм биш үү. Дотоодын үйлдвэрлэлээр баталгаажаагүй таваарын хомс­долтой үед хэрэглээ өсөх нь үнийн хөөрөгдлийг л дагуулдаг. Бараа нь байхгүй. Хүний гар дээр мөнгө байна. Үйлдвэрлэгчид, борлуулагчид дампуурахгүйн тулд, зах зээлийн тэнцвэрийг хадгалахын тулд үнээ л нэмнэ өөр арга байхгүй. Амьдрал дээр үнийн өсөлтийг дааж давахаа болилоо, төрөөс зохицуулж өгөөч гэсэн хүн олон тааралдах болж байна. Бас л бөөн асуудал үүсчээ.

-Хамтарсан Засгийн газар байгуулагдахдаа гэрээ хэлэлцээр байгуулсан. Үүний хэрэгжилт муу байна. Баттулга сайд 30-40 хувьтай байна гэсэн байсан. 4 жил болж байхад амлалт нь 30-40-хөн хувьтай байх юм бол ямар хэрэг байх юм бэ? Амлалтаа биелүүлэх гээд зүтгээд байсан мөртөө биелүүлж чадаагүй байх юм?
- Яг л түрүүний хэлдэг анхнаа­саа тархины даралттай төрснийх. Тэр эмгэг нь “сонгуулийн амлалт” шүү дээ. Анхнаасаа л маш хүнд ачаа үүрчихлээ дийлэхгүй нь гэд­гээ мэдэрсэн учраас хамтарсан Засгийн газар байгуулж хариуц­лагаа хуваалцахыг бодсон байхыг үгүйс­гэх аргагүй. Анхнаасаа айд­сын өмнө байгуулагдсан учраас учир шалтгаан үнэн мөнөө хэлж ча­даагүй. Ам алдвал барьж болдог­гүй болохоор хэлээд ч хүмүүс хүлээж авахгүй учраас биелүүлэх гээд зүтгэхээс өөр аргагүй. Үнэхээр чадал нь хүрэхгүй юм чинь яах юм. Тавантолгой, Оюутолгой эдийн засгийн эргэлтэд орж амжаагүй байхад хаанаас ийм их мөнгө бий болох юм. Ингээд л дээшээ тэнгэр хол, доошоо газар хатуу гээч болж байна. Уг нь хамтарсан Засгийн газар анх байгуулагдаж байх үедээ л үүнийг чадна, үүнийг нь чадахгүй гээд үнэнээ хэлчихсэн бол байдал арай өөр байх байсан юм. Нөгөө “буруу замаар будаа тээвэл буцахдаа шороо тээнэ” гэгч болохгүй байсан. Бид эдийн засгаа хямруулчихвал, ядуурлаа нэмэгдүүлчихвэл, үнийн­хээ өсөлтийг дэвэргэчихвэл ёстой шороо тээж байгаа нь тэр болно шүү.

УЛСТӨРЧИД ЖҮЖИГЧИД БАЙХ ЁСГҮЙ
- Цалин тэтгэврийн нэмэгдэл бодит нэмэгдэл болж чадах уу? Хамаг хүчээ сонгуулийн өмнө шавхах гээд байна уу даа.
-Бодит нэмэгдэл биш, тоон үзүү­лэлтийг нэмэгдэл болчих гээд байгаа учраас би ирэх оны төсвийг “насгүй төсөв” гээд хэлчихсэн тал бий. Бушуухан сонгууль болоод өнгөрөөсэй. Тэгвэл арай эрүүл саруу­лаар сэтгэж, ядаж 4 жил ажил­лахаа бодож төсвөө тодотгох байх гэж бодож байна. Тэр үеийн эдийн засаг, санхүүгийн бодлогоо үндсээр нь эргүүлэх хэрэгтэй болно доо. Өнөөгийн УИХ, Засгийн газар тийм өөрчлөлт хийх бололцоо ч байхгүй, чадах ч үгүй.

-Мэддэггүй, чаддаггүй юм бол тэр чиглэлийн мэргэжилтэй гишүүдийнхээ үгэнд ордоггүй юмуу? -Одоо чинь мэддэггүй хүн байхгүй болсон. Монгол улсад одоо 76 Сангийн сайд байгаа юм биш үү. - Зарим орон эдийн засгийн өсөлтийг барьж байдаг. Гэтэл манай эдийн засгийн өсөлт “хөөс” гэдэг нь тодорхой. Үнийг барьж болдоггүй юмуу, эс­вэл ард түмэнд нэг их өндөр үзүү­лэлтэй болж харагдах гээд бай­даг юмуу?
- Сүүлийн 20-иод жил өмнөд хөрш эдийн засгийн өсөлтөө бод­логоор зохицуулж ирсэн. Дээд тал нь 12 хувь хүргээд л барьчихдаг байлаа л даа. Эдийн засаг хэт халбал эргээд хямралд хүргэдэг гэдгийг сайн мэдэрсэн юм болов уу л гэж боддог юм. Манай эдийн засаг номын бишээс гадна маш жижигхэн, тиймээс маш мэдрэмтгий, тэр хэмжээгээрээ эмзэг. Оюутолгойн эхний хөрөнгө оруулалт ороод ирэхэд л эдийн засгийн өсөлт 20-30 хувь болоод явчихаж байна. Энэ үед бид уул уурхайн нөлөөллөөс нь ялгаж байгаад эдийн засгийн бодлогоо тодорхойлж уялдуулж авч үзэх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл цочир өсгөж байгаа хүчин зүйлээ чөлөөлөөд суурь эдийн засгийнхаа чадамж дээр тооцоогоо хийж, үр өгөөжөө ярьж байх ёстой. Эдийн засгийн хэт өндөр өсөлт гэдэг бол бидний хүсэн хүлээж байгаа эцсийн үр дүн биш. Энэ бол завсрын үзэгдэл. Тэгэхээр завсрын үзэгдлийн үзүүлэлтийг яриад байгаа учраас өнөөх чинь ард түмний амьдрал дээр бууж харагдахгүй байгаа юм л даа. Иргэд өндөр өсөлтийн хувь харахаараа илүү ихийг нэхээд байдаг. Гэтэл анхны том хөрөнгө оруу­лалт чинь бүтээгдэхүүн болоогүй, өгөөжөө өгөх болоогүй байгааг ард түмэнд ойлгуулж ярихгүй байна. Эдийн засгийн өсөлтийг зөв хүлээн авч удирдах ёстой. Эдийн засгийг савлагаатай байдалд оруулчихгүйн тулд бид хоёр жил ноцолдож байж Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуулийг батлуулсан боловч хэрэгжилтийг нь хойш тавьсаар л байгаа нь харамсалтай.

-Таныг Сангийн сайдаар, Н.Энх­баярыг Ерөнхий сайдаар ажил­лаж байхад танай Засгийн газар Монголын түүхэнд нэгэн том гавьяа байгуулсан нь их өрийг тэглэсэн явдал. Хэчнээн муу­лаад ч үүнийг үгүйсгэх ар­гагүй. Гэтэл өнгөрсөн 20-иод жилд авсан өр жигтэйхэн их өсч. Өр авах ёстой байх л даа. Гэхдээ бодол­той бодлоготой байх ёстой юм биш үү?
- Өр зээлд болгоомжтой хандах ёстой. Яах аргагүй их өрнөөс салсан явдал Монголын эдийн засгийг эрүүлжүүлсэн, үндсэндээ тусгаар тогтнолыг эдийн засгийн аргаар баталгаажуулсан чухал ололт мөн. Үүнийг хаана ч хэлнэ, хоног хугацаа өнгөрөх тусам ач холбогдол нь улам тод болно. Одоо Европ өрийн хямралд орж байгаа тухай шуугиж эхэллээ. Энэ үед бид хуучны их өртэйгөө байсан бол байдал улам л бүрхэг болно биз дээ. Ер нь өр зээлийн асуудалд маш ухаалаг, мэдлэгтэйгээр хан­дах ёстой. Дэлхий дээр өргүй улс байхгүй л дээ. Аливаа зээл үр өгөөжтэй ашиглагдах, эргээд өөрөө өөрийгөө төлөх чадвартай байвал авч болно. 1992-2010 он хүртэл бид 20-40 жилд төлөх, эхний 10 жилд үндсэн төлбөр хийхгүй, хүү нь маш бага хөнгөлөлттэй зээлийг л авах бодлого барьсан. Засгийн газрын шугамаар арилжааны нөхцөлтэй зээл аваагүй. Арилжааны зээл хүү өндөр, ашигласныхаа дараа жилээс төлбөр нь эхэлдэг учир эдийн засагт дарамттай байдаг юм. 1992 оноос хойшхи хугацаанд ашигласан 4 орчим тэрбум ам.долларын хөнгө­лөлттэй зээл байна. Өр, зээл одоо ДНБ-ний 50 орчим хувьтай байна. Энэ бол дарамт биш. Харин сүүлийн үед арилжааны зээл аваад эхэлсэн нь санаа зовоож байна. Оюутолгойгоос урьдчилгаа авсан гээд байгаа боловч энэ бол зээл шүү дээ.

-Одоо нэхээд эхэлсэн юм биш үү?
-Нэхээд эхэлсэн тухай хэвлэл мэдээллээр шуугаад л байна. Тэгэхээр арилжааны зээл эдийн за­сагт дарамт учруулдаг нь харагдаж байгаа биз дээ. Арилжааны зээл авч ашиглах ёсгүй, авдаг юмаа гэхэд ашигтай төсөл дээр авахаас биш Засгийн газар өөр дээрээ авч болохгүй. Өнөөдөр Европын Холбоо өрийн хямралыг хохирол багатай давахын тулд яах вэ гэж толгойгоо өвтгөж байна. Өрийн хямрал хэзээ ч бий болж болзошгүйг мартаж огт болохгүй.

-Томруулж хэлбэл энэ чинь гэмт хэрэг юм биш үү?
- Их өрөнд оруулсан хүмүүст хариуцлага тооцох ёстой гээд л 90-ээд оны эхээр баахан шуугиад байсан. Монголын төрж байгаа хүү­хэд бүхэн 5-6 сая төгрөгийн өртэй төрж байна гээд л. Тэгсэн харин нь тэр их өрийг чөлөөлүүлсэн хүмүүс маань хариуцлага хүлээхээ шах­сан биз дээ. Гэтэл өнөөдөр сонгуу­лийн амлалтаа л биелүүлж бай­вал, хүмүүсийн гар дээр мөнгө тавьж л байвал өр тавих ч юу ч биш гэж болохгүй л дээ.

-Буцах эхнэрт үнээ тугал ний­лэх хамаагүй гэдэг шиг сонгууль болтол ямар ч аргаар хамаагүй аргалах гээд байгаа юм аа даа?
-Яг тийм. Францын хааны хэлсэн “Миний дараа юу ч болсон яах вэ?” гэсэн утгатай үг байдаг шүү дээ. Үүн шиг асуудалд хандаад байна. Яагаад энэ тогтвортой байдлын хуулийг хэрэгжүүлэхгүй хойш татаад байгаа юм. Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуулийг хэрэгжүүлээд төс­вийн зардлаа хязгаарлаад, төсвийн алдагдлаа багасгаад явах учиртай. Төсвийн алдагдал ирэх онд 4 хувиас хэтрэхгүй байх ёстой. Энэ онд бол 10 хувь хүрч байгаа. Миний дараа­гийн хүмүүс л хэрэгжүүлнэ биз гээд орхиод байвал дэндүү хувиа хи­чээсэн хариуцлагагүй явдал болно.

- УИХ хууль, тогтоол гаргах­даа хэрэгжүүл гэж гаргаж байгаа биз дээ. Хойш нь тавиад бай гэж гаргаагүй биз дээ? Хууль тог­тоо­лыг үг дуугүй хэрэгжүүлэх ёс­той. Хэрэгжүүлэхгүй байгаа Зас­гийн газарт хариуцлага тооцож болох­гүй юмуу? УИХ-ын 57-р тогтоолын талаар хэсэг гишүүд шаардлага тавиад байсан юу болсон бэ?
-Онолын хувьд таны тавьж бай­гаа бүх асуудал зөв. Тийм л байх ёстой. Гэтэл өнөөдөр тийм биш, номын биш Монгол бол­чихоод байна. Хууль гаргадаг, хэрэг­жүүл­дэггүй шалтаг, шалтгаан тоочоод байдаг жишиг тогтсон байдаг. УИХ 57 дугаар тогтоолоо хэрхэн хэрэг­жүүлсэн байгааг дүгнэх хэрэг­тэй. Энэ нь хэрэгжсэн, энэ нь боломж­гүй, энэ нь хэрэгжээгүй гэх мэт. Тэгээд хариуцлагаа яривал бүх асуудал ойлгомжтой болно. Гэтэл тэгэхгүй шийдвэр гаргаад л орхичихсон байна. Манайхан шийдвэр гаргаснаа ажил хийсэнд тооцдог, хэлэх нь хийхийн хагас гэж боддог зуршилтай болчихжээ.

- Жүжигчид энд тэнд очоод ярьж ярьж, тэрийгээ ажил хий­лээ гэдэг шиг үү?
-Жүжигчин хүний хувьд бол ажил нь байх. Гэхдээ бид чинь улс төрчид чинь жүжигчид байх ёсгүй. Хуулиараа ард түмний элч, бүх нийтийн төлөө тодорхой ажиллах ёстой, хуулиа дээдлэн хэрэгжүүлэх тангарагтай хүмүүс л дээ.

-Гишүүдийн гэх нэртэй нэг тэрбум төгрөгийг зарим хүмүүс шүүмжилдэг. Таны хувьд яаж зарцуулсан бэ?
- Гишүүдийн нэртэй нэг тэр­бум төгрөгийг зөв ойлгох хэрэгтэй байгаа юм. Аймаг, орон нутагт хуваарилагдаж байгаа хөрөнгө оруулалтын тэнцвэртэй байдал алдагдаж араасаа үргэлж хэл ам, хардлага сэрдлэг дагуулж байдаг. 2012 оны төсвөөр жишээ авахад Булган, Говь-Алтай, Сүхбаатар зэрэг 5-6 аймаг 14-18 тэрбумын хөрөнгө оруу­лалттай байхад нэлээд олон ай­магт 70-80 тэрбумыг төлөвлөсөн байна. УИХ-ын гишүүдийн хооронд, аймгуудын хооронд ялгаа гаргахгүй байх, хөрөнгө оруулалтыг болон бодлогыг тэнцвэржүүлэхийн тулд тойргуудад 500 саяас нэг тэрбум төгрөг өгч ижил нөхцөл бүрдүү­лээд төсөвт тусгагдаагүй ч зайлш­гүй хэрэгцээтэй асуудлыг шийдэх зорилго тавьсан юм. Гэтэл хэрэгжих явцдаа зарим газар гажуудал гарч буцалтгүй тусламж, зээл бол­гоод өгчихсөн, бэлэг болгоод тараа­чих­сан, сургалтын төлбөрт зарцуулсан байна лээ. Миний хувьд аймаг өөрийн хөрөнгөөр шийдэж чадахгүй, улсын төсөвт тусгагдаагүй объектод хөрөнгө оруулалт болгон зарцуулж байгаа.
2009 онд гишүүдийн хөрөн­гө оруулалт 500 сая төгрөг байсан бөгөөд түүнээсээ; -150 саяыг аймгийн төвд баригдах дулааны цахилгаан станц, дулааны шугам сүлжээний шинэчлэлтийн зураг төсөв боловсруулахад;

-115 саяыг «Гэр» төсөлд
-50 саяыг Талбулагийн уурхайн хотхон болон ойр орчмын малчдыг гар утастай болгох төсөлд

-50 саяыг Баруун-Урт суманд иж бүрэн худалдааны зах байгуулахад
-90 саяыг сумдын Засаг даргын Тамгын газруудад тоног төхөө­рөмж, техник хэрэгслэл, Наран, Асгат суманд авто машин, Эрдэнэцагаан суманд түргэний машин авч өгөхөд

-48 саяыг Халзан, Дарьганга, Түвшинширээ сумын шинээр ашиглалтад орсон сургуулиудад ширээ сандал, тоног төхөөрөмж, компьютер авч өгөхөд зарцуулсан байна.
2010 онд гишүүдийн хөрөн­гө оруулалт нэг тэрбум төгрөг болсон бөгөөд түүнээсээ;

-235 саяыг бүх сумдад жижиг, дунд үйлдвэрлэл хөгжүүлэх “Сумын эргэлтийн сан” байгуулахад,
-100 саяыг Дарьганга, Эрдэнэ­цагаан зэрэг суманд соёлын төв, спорт цогцолборын зураг төсөв хийх, бэлтгэл хангахад,
-50 саяыг аймгийн төвд кабелийн телевиз, олон сувгийн антенн суурилуулахад,
-45 саяыг Уулбаян суманд цэцэр­лэг, Наран суманд ахмадын соёл, үйлчилгээний төв барихад,
-40 саяыг аймгийн болон сум­дын сургуулиудад үндэсний бөхийн дэвжээ байгуулахад,
-30 саяыг Алтан-Овоо, Ганга­нуурыг хөрсний эвдрэл, элсний нүүд­лээс хамгаалахад,
-500 саяыг Мянганы замын бү­тээн байгуулалтад хуваарилан зар­цуулсан.
Энэ онд нэг тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаа дараахь төсөл ар­га хэмжээнд хуваарилан зарцуулж байна. Үүнд;
-200 саяыг 13 сумын 26 багийг тохижуулах, шинээр төвтэй бо­лоход,
-200 саяыг хөдөөгийн эмнэлгүү­дэд тоног төхөөрөмж авч өгөхөд,
-150 саяыг Мөнххаан сумын сургуулийг өргөтгөхөд,
-150 саяыг Онгон суманд спорт цогцолбор байгуулахад,
-200 саяыг Дарьганга, Эрдэнэ­цагаан суманд соёл урлаг, спортын өргөө барихад,
-50 саяыг Түмэнцогт сумын спорт заалыг засварлахад,
-50 саяыг Сүхбаатар сумын соёлын төвийн дээврийг засвар­лахад.
Гишүүний санаачилгаар сүү­лийн 3 жилд хэрэгжсэн 2,5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтын төс­лүүд маань 20-иод тэрбум төгрөгийн төсөвт өртөгтэй бүтээн байгуулалт болж хэрэгжээд байна.

АЛЬ Ч УУРХАЙД МИНИЙ ХУВЬ, ОРОЛЦОО БАЙХГҮЙ

- Жил гаруйн өмнө Сүхбаатар аймгаар явж үзлээ. 20-30 км яваад нэг хүн тааралдах юм. Зам харгуй асуух санаатай очоод ярихаар ярихгүй юм. Явж байгаад нэг жижигхэн үйлд­вэр гараад ирэх юм. Очоод сур­валжлах гэхээр болохгүй, битгий ярь гэсэн гээд байх юм. Сүхбаатар урд зүгийн үүд хаалга, эх орны алтан босго. Алтан бос­гыг даваад айлын хүмүүс ирээд суучихсан юм биш байгаа? Айм­гийн хөгжил дэвшил ямар байна даа?

- Ийм байдал тааралдаж болох талтай ч түгээмэл биш. Сүхбаа­тар аймагт гадаадын хөрөнгө оруу­лалттай 3 том, орон нутгийн шинж чанартай 4-5 жижиг үйлдвэр ажиллаж байгаа юм. Аль болох хяналттай байлгах, хуулийг хатуу дагаж мөрддөг байх, нутгийн иргэдтэй хэл амаа ололцож хамтарч ажиллуулах тал дээр чадлын хэрээр анхаарч байна.
Ялангуяа, манай Эрдэнэцагаан суманд хэд хэдэн уул уурхайн үйлдвэр бий болсон учир бүрт­гэл тооцоотой хяналттай байл­гах зорилгоор ард иргэдийн санаа­чилгаар “Газар шороо” хөдөлгөөн байгуулагдан ажиллаж байгаа. Орон нутаг ч хяналт тавьдаг. Хуульд ИТХ хяналтын зөвлөл байгуулан ажиллуулах заалт байдаг ч ийм зөвлөл тэр бүр байдаггүй юм шиг байна билээ. Манай сумдад ийм зөвлөл байгуулагдан ажиллаж байна. Уул уурхайн үйлдвэрүүд хөгжил дэвшилд эерэг нөлөө үзүүлж байгаа шүү. Сүүлийн 20 жилийн дотор Сүхбаатар аймаг их өөрчлөгдсөн, хөгжсөн шүү. 1990-ээд оны үед эдийн засаг, нийгмийн хөгжлөөр аймгуудын дотор сүүлийн гуравт байсан. Зах хязгаар нутаг, зам харгуй үйлдвэрлэл үйлчилгээ муу хөгжсөн, зөвхөн мал аж ахуйтай байсан. Өнөөдөр дэд бүтэц хөгжиж бүх сумд цахилгаан эрчим хүч, шилэн кабельд холбогдсон, гар утасны 3-4 операторын үйлчилгээ авч байна. Бүх сумдад төр засгийн болон төсвийн байгууллагууд үйл ажиллагаагаа хэвийн түвшинд явуу­лах материаллаг бааз бий болж, уул уурхай, мал аж ахуй зонхилсон эдийн засагтай аймаг болсон. Нэг хүний үйлдвэрлэж байгаа аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн ДНБ-ний хэмжээгээр Сүхбаатар аймаг Монгол Улсад айргийн тавд багтаж байна. Эдийн засаг, санхүүгийн талаар биеэ дааж төсвөөс татаас авдаггүй аймгуудын нэг болсон.

-Энэ үйлдвэрүүдээс орон нутаг Сүхбаатар аймагт хамгийн үр өгөөжөө өгч байгаа нь ямар үйлдвэр байна. Цайрт минерал гээд үйлдвэр бий. Өөртэй чинь холбоод бичээд байдаг шүү дээ. Эндээс ямар ашигт малтмал олборлодог юм бэ? Энд дандаа гадныхан байна уу, эсвэл удирд­лага нь гадных байна уу?

-Сүхбаатар аймгийн хөгжил дэв­шилд Төмөртэйн ”Цайрт ми­нерал” уулын баяжуулах үйлдвэр чухал нөлөөтэй. Тэнд цайрын баяжмал үйлдвэрлэж, экспортод гаргадаг юм. Удирдлага нь ерөнхийдөө гадны мэргэжилтнүүд байдаг. Хятадын хөрөнгө оруулалттай, Экспорт им­портын банкны зээлээр баригдсан хамтарсан үйлдвэр шүү дээ.

-Цайраас гадна төмрийн хүдэр гардаг уу?
-Төмрийн хүдэр одоогоор гараа­гүй алсдаа бол гарна. Геологийн тогтоцоор нь аваад үзэхэд ордын дээд хэсэгтээ цайрын хүдэр, доогуур нь их хэмжээний төмрийн агуулгатай хүдэр бий. Геологийн мэргэжлийн хүмүүс энэ ордыг ашигт малтмалын музей гэдэг.

-Тэнд таны оролцоо юу байна. Таных гэлцдэг юм билээ?
-Миний оролцоо гэж юу байх вэ. Сэтгэл зүтгэл хоёр л оролцсон. Сүхбаатар аймагтаа ийм уулын баяжуулах үйлдвэртэй болохыг мөрөөдөж байсан. 1990 онд тэр ордыг Япон Улсын хөрөнгө оруу­лалт­тайгаар ашиглана гэж Засгийн газар хоорондын тохироо хийж хөрөнгө оруулалт орж эхлээд байсан ч зогсчихсон юм. Цахилгаан эрчим хүч байхгүй, зам тээвэр хөгжөөгүй, алслагдсан зах хязгаар нутаг байсан учир эдийн засгийн хувьд ашиггүй тооцоо гарсан юм билээ. Үндэсний хөгжлийн сайдаар ажиллаж байхдаа 1992 онд Сүхбаатар аймагтаа ажиллаад манай аймгийн хөгжлийг түргэтгэе гэвэл энэ ордыг аж ахуйн эргэлтэд оруулах шаардлагатай гэж дүгнэсэн. Сүхбаатар аймгийнхны ирээдүй энэ уурхайтай холбоотой юм гэдгийг анх олон түмэнд зарласан. Тэгээд л тэр төслийн нэрний зохиогч бол­чихсон юм. БНХАУ-тай Засгийн га­зар хоорондын шугамаар 1993-1994 онд яриа хэлэлцээ хийж орд дээр хайгуул хийж, нөөцийг нь батал­гаа­жуулах төсөл хэрэгжүүлсэн. Уулын баяжуулах үйлдвэр бол 2005 онд ашиглалтад орсон. Одоо 6 дахь жил­дээ ажиллаж байна. Авсаархан, ор­чин үеийн техник технологитой ая­тайхан үйлдвэр байгаа юм даа.

-Хувьцаа энэ тэр байхгүй юу?

-Байхгүй. Би чинь цэнхэр, ягаан тасалбараа ч аваагүй хүн шүү дээ. Хувьчлалыг буруу хийж байна, үр дүн өгөхгүй гэж үзэж эсэргүүцэж байгаагаа илэрхийлж байсан хэрэг. Гэлээ гээд би л хохирсон байх л даа. Сүхбаатар аймагт ч биш Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээрх аль ч уурхайд миний хувьцаа, оролцоо байхгүй. Гадаадад бол буурч байхгүй нь ойлгомжтой.
-Одоо Сүхбаатар дэд бүтэц гайгүй болсон. Үүнтэй холбоотой нэг асуулт байна. Мянганы замын бүтээн байгуулалт Н.Энх­­баярын Засгийн газрын үед яриг­даж байх үед эхлээд “Зууны зам” гэж ярьж байхад Улаан сайд “Мянганы зам” гэж нэрлэе гэсэн юм гэнэ билээ гэсэн яриа байдаг. Тэгэхээр энэ үнэн юмуу. Мянганы зам гэсэн нэрийн зохиогч та мөн үү?

-Яг ч тийм юм болоогүй юмаа. 2000 оны 8 дугаар сард Н.Энхбаярын Засгийн газар байгуулагдахад би Санхүү, эдийн засгийн сайдаар томилогдсон юм. Тэр үед эдийн засаг хямралтай, цалин тэтгэврээ хэдэн сар тавьж чадаагүй, гадаад дотоодын өр нэхэгдсэн, санхүүгийн нөөц шавхагдсан амаргүй үе байсан. Тэр үед эдийн засгийн хүндрэлээс гарах, ард түмний бүтээн байгуулах эрмэлзлэлийг ямар нэг бодитой зүйлд чиглүүлэх шаардлага тавиг­даж байв. Зам дагаж хөгжил ирдэг зүй тогтлыг дагаж энэ асуудалд анхаарал хандуулсан юм. Судалж үзэхэд баруун чиглэлд гурван зам эхлээд дутуу хаячихсан, хойноос урагшаа гэвэл Алтанбулагаас Улаан­баатар хүртэл эвдэрсэн замтай, ураг­шаа юу ч байхгүй байсан. Ин­гээд Монгол орон эхний ээлжинд баруунаас зүүн тийш, хойноос ураг­шаа нэвт гарсан замтай болох нь зүйтэй юм гэсэн санаа төрсөн. Тэр үед замын асуудлыг их сонирхож, дэмждэг хүн бол УИХ-ын дарга асан Д.Энэбиш гуай байсан. Бид хоёр хэд хэдэн хувилбараар тоо­цоо хийсэн. Би баруун чиглэлийн замыг Хархорин, Архангайн төв, Солонготын даваа, Тосонцэнгэл гэж явуулах нь зүйтэй гэж үзэж байхад Д.Энэбиш гуай Архангайн даваа, Баяннуур, Даншинчилэн­гээр явуулах нь зөв гэдэг байсан. Санхүү, эдийн засгийн яаман дээр тооцоо үндэслэлээ нарийвчилж, мэргэжлийн байгууллагуудтай зөв­лөлдөж төсөл боловсруулахдаа шийд­сэн юм л даа. Шинэ мянган эхэлж байгаа учраас “Мянганы зам” гэж төслөө нэрлэхээр бол­сон. Би 11 сарын дундуур Мон­гол телевизийн нэвтрүүлэгт орол­цож анх энэ санаагаа олон ний­тэд танилцуулсан юм. Тэр үед нэвт­рүүлэг хөтөлж байсан сэтгүүлч Дуламсүрэн, «та цалин тэтгэврээ тавьж чадаагүй байж яаж ийм их зам барих юм, бүтэх үү» гэж асууж байсан юм. Ингээд “Мянганы зам” төслийн хороо байгуулагдаж богино хугацаанд төслөө боловсруулахад 2001 оны 1 дүгээр сарын 9-нд Хэн­тий аймагт анхны шав тавьж ажлаа эхэлсэн юм. Тэндээсээ шууд яваад 11-нд нь Сүмбэр дээр очиж Мянганы зам энд дуусна гэж товлож багана босгож байсан юм. Баруун талд хүрэх цэг нь Баян-Өлгий аймаг, Цагааннуурын хилийн боомт гэж шав тавьсан. Тэр үеэс хойш их цаг хугацаа өнгөрлөө. Уг нь дээрх замыг анхны тооцоогоор 8 жилд барих байсан ч 12 жил болж байхад дуусаагүй л байна.

-Сүүлийн үед яагаад үүний ач холбогдол буурав аа. Энэ том бүтээн байгуулалтыг одоо нэг их ярихгүй байх шиг байна?

-Манайд аливаа асуудлыг улс­төр­жүүлдэг муу зуршил газар ав­сан байна. Энэ ажлыг тэр үеийн МАХН-ынхан эхэлсэн учраас их чанга ярьж, эрчимтэй хөөцөлдөхгүй гэсэн хандлага байх шиг байна. Зүүн чиглэлд гэхэд замын ажил 3 удаа зогссон юм. Жишээ нь, 1992-1996 онд Япон Улсаас тусламж аваад Эрдэнэ сум хүртэлх замыг япон технологиор барьж, ажилчдыг нь сургаад бүх тоног төхөөрөмжийг нь хүлээлгэж өгсөн. Гэтэл 2000 он хүртэл энэ чиглэлд нэг ч км зам нэмж бариагүй техник, тоног төхөөрөмжийг нь өөр зориулалтаар ашигласан.
2000 оноос Мянганы замын төсөл эхэлж 2004 он хүртэл зүүн чиглэлийн зам эрчимтэй баригдаж Хэнтий аймгийн Мөрөн сум хүрсэн. Гэвч 2005 оноос бас 2 жил зогссон. Энэ жил гурав дахиа зогсоод байна. Ирэх оны төсөвт ч тодорхой санал алга байна.

-Хамтарсан Засгийн газрыг МАН барьж байгаа. Энэ өөрийн­хөө төслийг явуулах талаар яагаад анхаарахгүй байна?

- Анхаарал нь онц төвлөрөхгүй байна. Салбарын бодлого ингэж л тодорхойлогдож байна. Эхлүүлсэн олон сайхан ажил бий ч орхигдсон нь ч бий, үр дүнд хүрсэн нь ч бий байх. Үр дүнд хүрснийг нь өөрсдийн болгох гэж булаалцалдаад л үр дүнд хүрээгүйг нь санаачилсан хүний буруу гээд л орхиж байна. Жишээ нь, Бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлал огт явахгүй байна. Эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээ байгуулах төсөл харин овоо явсан. Бүх сум эрчим хүчний сүлжээнд холбогдож дуусах шатандаа орлоо. Холбоо мэдээллийн төсөл сайн явж байгаа. Энэ бүхэн чинь 2000-2004 онд боловсруулагдаж хэрэгжиж эхэлсэн төслүүд шүү дээ.

- Энэ бүхнээс харахад Монголд төрийн бодлогын залгамж чанар алдагдаад байна уу ? Нэг Засгийн газар солигдохоор өөр бодлого зарлаад явдаг. Олон том том бодлого орхигдож байна?

-Манайд ер нь Төрийн бодлогын залгамж чанар ихээхэн сул шүү дээ. УИХ-ын гишүүн Н.Ганбямба 1990 оноос хойш улсын эдийн засгийн хөгжил синусоид маягаар явлаа гэж ярьдаг. Засгийн газруудын 4 жилийн хугацаагаар аваад үзэхээр МАН (МАХН) төр барьсан үед эдийн засаг өсөөд, бусад үед ухраад буураад байгаа зураг харагддаг. Жишээ нь 1990-1992 онд эдийн засаг бүр их унаж, 1992-1996 онд 6 хувь өссөн. Гэтэл 1996-2000 онд бас л буураад өсөлт бүр “0” болсон бол 2000-2004 онд өсөөд 8 хувь хүрсэн байх жишээтэй. Энэ болгонд залгамж чанар алдагдаж бодлого, арга механизм өөрчлөгдөж байсан явдал. Бүгдээрээ шинэчлэлийн төлөө явж байна гээд дандаа шинээр эхлэх гэж оролддог. Нөгөө талаар манайхан эвсэж хамтарч ажиллахдаа муу юм билээ.
Эвсэж хамтарсан үед эдийн засаг унасан, ухарсан байдаг нь нууц биш. Энэ бүхнээс сургамж авч Монголынхоо хөгжлийн загварыг бий болгох ёстой л доо. Одоо эдийн засаг цоо шинэ хөгжлийн үед ирлээ гэж байна. Энэ үнэн л дээ. Энэ үед л их л ухаалаг бодлого явуулах учиртай гэж үзэж байна. Хүлээх хариуцлагыг тодорхой болгож, харилцан хяналттай, хөндлөнгөөс шахалттай байвал монгол хүн сайн ажилладаг юм шиг байна билээ.

-Хамтарсан Засгийн газар хамгийн сайхан мөчид ажиллаж байна. УИХ дотор сөрөг хүчин байхгүй, гудамжинд нь жагсаал цуглаан байхгүй, мөнгө төгрөг нь хахчихсан. Ийм нөхцөлд яагаад ажиллаж чадахгүй байна?

- Сэтгэл зүтгэл нь дутаагүй болов уу. Мэдлэг чадвар нь хүрэхгүй байна гэж баймааргүй. Арга эвээ олдоггүй, эвсэж хамтарч чаддаггүй юм болов уудаа. Миний хувьд Засгийн газарт 5 удаа томилогдож, 4 удаа Санхүү, эдийн засгийн сайдаар ажилласан боловч дандаа л хямрал хомсдлын үед таарч байсан юм билээ . Тийм учраас өнөөгийн энэ нөхцлийг харахаар атаархмаар байдаг юм.

- Үүнээс харахад төр барьж байгаа хүмүүсийг хоёр хэсэгт хувааж болох юм байна. Нэг хэсэг нь юм хийдэг, нөгөө хэсэг нь харж байгаад булааж авч иддэг. Тэгээд л өсч байсан эдийн засгийг унагадаг?

- Хүн хүний хувь тавилан өөр өөр байдаг байхаа. Зарим нь сэт­гэж зүтгэж, зовж явж амьдралаа зал­гуулдаг. Зарим нь бусдаар тэжээл­гээд амар хялбар амьдардаг. Гэхдээ зүтгэж бүтээж амьдарсан нь илүү жаргалтай, нийгэмд үнэ хүндтэй байдаг юм билээ.

ИХ ГЭРЭЭСЭЭ ӨРХ ТУСГААРЛАСАН Ч ОВОГ НЬ НЭГ Л БАЙДАГ
- Сонгуулийн хууль одоо энэ ярьж байгаагаараа батлагдах юм бол 2012 онд дахин эвс­лийн Засгийн газар байгуулаг­дахаар боллоо гэж үзэж болохоор байна?
- Сүүлийн үеийн үйл явдлууд бусад орны сонгуулийн үр дүн, хандлагыг ажиглаад байхад аль нэг хүчин илт давуу ялдаг байдал алга болж байх шиг байна. Үзэл бодлын ялгаа их ойртож, жигд дундаж сэтгэлгээтэй болохоор илт давамгай ялах нөхцөл үгүй болж хүссэн ч, хүсээгүй эвслийн Засгийн газар байгуулах хандлага давамгайлах байдалтай байна. Магадгүй ирэх сонгуулийн дараа олонхигүй УИХ бүрдэж, эвслийн засгийн газар байгуулагдах нөхцөл байдал үүсч магадгүй гэж таамаглаж байна.

- Нийгэмд үзэл бодлын ял­гаа багасаж байгаа учраас ил да­вамгай ялах байдал байхгүй болно. Ийм зүйл байгаа байх. Сон­гуулийг ялахын төлөө хий­дэг. Ялагдсан хүчинтэйгээ хам­тарч эвсэл байгуулаад байвал сон­гууль явуулах утга байна уу? Олон намын дэмжигчид намаа ялуулах гээд гутлынхаа улыг эргэтэл явж байгаа шүү дээ. Ерөнхий сайд асан С.Баяр нэг удаа «би сонгууль болохоос өмнө хамтарсан Засгийн газар байгуулахыг дотроо шийдсэн байсан» гэж ярьсан байсан. Ингэх юм бол сонгууль явуулах хэрэг байна уу?

-Сонгогчид яг ийм асуулт тавьдаг болсон. Манай монголчууд сонгуульд их ач холбогдол өгдөг, өөр өөрийнхөө үзэл бодол дээр хатуу зогсдог улс. Тийм ч учраас сонгуулийн үеэр их улс төрждөг, жинхэнэ тэмцэлддэг. Ингэж тэмцэлдэж ялах хэрэг байна уу гэж асуудаг. Энэ асуултад би оновчтой хариулт өгч чаддаггүй юм. Зөвхөн Монголд л байдаг олон сонин зүйлийн нэг нь болоод тэр биз. Нөгөө тархины даралтаас үүдэлтэй ч байж болох юм.

-АН 2012 онд ялж магадгүй Тэр үед АН хамтарсан Засгийн газар байгуулах саналыг МАН-д тавих бол уу?
-Үгүй . Хэзээ ч үгүй гэж бодож байна.

-Тэгэхээр МАН зөв замаар явж байна уу? Энэ 4 жил маш их боломж олголоо. Яах гэж ийм боломж өгөөд байгаа юм?
-“Каждый по своему с ума сходит” гэдэг орос ардын зүйр үг санагдаж байнаа.

- Сонгуулийн хуулиар мөнгөний амлалтыг хаалаа гэж бай­гаа. Гэхдээ ямар нэг хэмжээний амлалт байх л байх даа. Амлалтаас бүрэн татгалзаж чадах болов уу?
-Би бүрэн татгалзаж чадна гэж хэлж чадахгүй. Ямар ч гэсэн бага­саад, байж болох хэмжээнд ойрхон очоосой гэж бодож байна. Нөгөө талаар амлахгүй бол нийгэм хүлээж авахгүй хөрс бий болгочихсон шүү дээ.

-УИХ-ын 57-р тогтоолыг биелүүлэх шаардлагыг гишүүд тавьсан. Бүр Ерөнхий сайдыг огцруулна гэж байснаа сүүлдээ суларч байх шиг байна. 20 гишүүн шаардаж байснаа 9 боллоо. Тэднийг дээрээс нь шахаж дарамтлаад байгаа юм болов уу? Энд та ямар байр суурьтай байгаа вэ?

-УИХ-ын гаргасан шийдвэрийг хэрэгжүүл, Монголын ард түмэнд ашигтай нөхцлөөр гэрээ байгуул гэдэг нь хэний ч тавих л ёстой шаардлага. Хүмүүсийн асуудалд хандах хандлага өөр өөр байдаг шүү дээ. Ажлыг нь сайжруулъя гэж ажил хэрэгч шүүмжлэл хэлдэг нь байхад, алдаа нь эндэгдлийг нь отож байгаад улс төр хийдэг нь ч байдаг л байх. Ажлыг нь сайжруулна гэж шүүмжилдэг хүн олон боловч огцруулъя гэдэг нь цөөхөн байгаа учраас гарын үсэг зурсан нь багассан харагдаж байгаа биз дээ.

- Тэр шүүмжлэлийг хүлээж авахгүй байгаа учраас гишүүд арай ширүүн хандаад байгаа юм биш үү?
-Арга барилын ялгаа болов уу. Зарим хүн зөөлөн аядуу учирлаж хэлээд ойлгуулдаг байхад зарим нь зандарч загнаж байж ойлгуулдаг. УИХ өөрөө 57-р тогтоолын биелэлтээ дүгнэх ёстой юм. Тэгэхгүй хэдэн гишүүдийн асуудал мэт чимээгүй байдаг нь буруу. Ингэхээр нэг хэсэг гишүүд нь баатар болох гээд ч байгаа юм шиг, нөгөө хэсэг нь дайсан болох гээд ч байгаа мэт харагддаг. Ийм байж болохгүй.

-Тэгэхээр УИХ Засгийн газраа захирч чадаж байгаа юм уу?
-Чадахгүй байгааг л харуулж байна. Итгэ, хяна, шаард, дэмж гэдэг утгаар нь ойлгож байна л даа.

-МАХН өнгөрсөн намар ху­рал­даад нэрээ сольсон. Зарим нь хуучин нэрээ аваад нам бай­гуулчихлаа. МАН-ынхан ч бас янз бүр байх шиг байна. Зарим нь Ерөнхий сайдаа хүртэл огцруулна гэж байна. Ер нь танай намд лидер байна уу?
- Ганц нэг хүчтэй лидергүй байя гэсэн бодлого явж байгаа юм биш үү. Ардчилна, бүгдээрээ адилхан болно, эрх тэгш байна, захирагдахгүй, захиргаадуулахгүй гээд байна. Хариуцлага хүлээдэг лидергүй болъё гэсэн үг болов уу гэж ойлгож байна. Нэг лидер гараад ирдэг. Тал талаас нь зулгаасаар байгаад унагаагаад авдаг. Уг нь удирдлагад байгаа хүн лидер байх ёстой. Тэгж байж үүргээ биелүүлж хариуцлагаа хүлээнэ. Тийм учраас намын дарга маань том хариуцлагыг хүлээж чадах лидер болоосой гэж хүсэж байна. Чадахын хэрээр бололцоотой бүх хэлбэрээр дэм болох гэж хичээж байдаг юм. Жанжин Сүхбаатарынхаа байгуулсан намыг өөд нь мандуулах уу, уруудуулж бүдгэрүүлэх үү гэдэг хариуцлага сүхбаатарчууд бидэн дээр ирээд байна. Энэ хариуцлагыг үүрч гарахаас бултаж гарах учиргүй.

-МАХН байгуулагдаж, Ерөн­хийлөгч Н.Энхбаяр өөр нам бай­гуулаад явчихлаа. Энэ нь дотроо ойлголцоогүй асуудал уу? Эсвэл шахаад явуулчихав уу? Үнэхээр эвсэж нэгдэх боломж байгаагүй юу? Цаашид эвсэж нэгдэж болох болов уу?
-Эцсийн шийдвэр гаргах түв­шинд хэрхэн, юу гэж ярилцсаныг би мэдэхгүй. Яригдаж буй намуу­дын гарал үүсэл нэг, үзэл бодол ижил, орон зай, зорилго адил юм чинь хэл амаа ололцох ёстой. Өөр арга байхгүй. Үүнийг хооронд нь мөргөлдүүлээд сөргөлдүүлээд байж хэрэггүй. Мэдээж өрсөлдөгчид мөргөлдүүлэхийг л бодно. Тийм хүмүүсийн үгэнд орж, хоорондоо тэрсэлдэлгүй хэл амаа ололцооч, уулзаж ярилцаач гэж намуудын удирдлагуудад санал болгомоор байна. Их гэрээсээ өрх тусгаарласан ч овог нь нэг л байдаг. Ах дүү нар шиг ойлголцож байгаасай гэж хүсэж байна.

-Хуучны МАХН-ынхан л голдуу байна шүү дээ?
-Мэдээж. Ихэнх нь манайхан байгаа шүү дээ. Цөөхөн хувь хү­мүүсийн хоорондын харилцаанаас болж намын хамт олныг талцуулж хагаралдуулж болохгүй гэж үзэж байна.

ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАСАГЛАЛД МЭРГЭШИЖ АЖИЛЛАХ НЬ МИНИЙ МӨРӨӨДӨЛ, ХҮСЭЛ

- Та бол улс төрч хүн. Улс төрч хүний хувийн амьдралыг сонирхмоор байна. Та Нийгмийн ухааны академийн сүүлчийн төгсөлт юм байна. Та тэнд сурч байхдаа их гоё хүүхэлдэй хийдэг уран хүн байсан гэж сонссон. Тэрийгээ зарж сургалтынхаа зардлыг олж байсан гэдэг юм билээ?
-Зах зээлд шилжих үед Нийгмийн ухааны академид сурч байсан л даа. Үнэхээр төр, засгийн халамжаар үнэ төлбөргүй сурдаг үеийн сүүлч нь, өөрсдөө зардлаа олж суралцах зарчмын эхлэл бидэн дээр таарсан юм. Зах зээлийг гэдгийг Варшавын стадионы зах л гэж ойлгож байсан үе бий. Москвагаас бараа аваад л Варшав руу л явж борлуулаад олсон орлогоороо сургалтын зардлаа санхүүжүүлдэг байсан юм.

-Та их уран гартай хүн байсан уу? Юу юу хийж байв?
- Яах вэ, сурагч байхаасаа ханын сонин гаргах, хөрөг зурах, бэлэг дурсгалын зүйл хийх зэрэг юм юм л оролддог байлаа. Бараа таваар л голдуу аваачиж зарж байсан даа.

- Таныг Белаз барьж байсан гэдэг?
-Би хүүхэд байхын техникт их ойр өссөн. Багадаа гурван дугуйтай дугуй унаж байгаад томроод хоёр дугуйт унадаг болсон. 5 дугаар ангид байхдаа мотортой дугуй унасан.
9 дүгээр ангид байхдаа “Иж” мотоцикл унаад хичээлдээ явдаг байлаа. 5-8 дугаар ангидаа Нисэх загварын дугуйланд суралцаж онгоц­ны загвар хийж уралдаан тэмцээнд оролцож байлаа. 9 дүгээр ангид байхдаа жолооны курст суралцаж жолооч болсон. Дээд сургуульд уулын үйлдвэрийн инженер эдийн засагчийн мэр­гэж­лээр сурч төгсөж ирээд Ул­сын Төлөвлөгөөний комисст ху­ваарилагд­сан юм. Сургууль төгссөн хүнийг амьдралтай танилцуулах зорилгоор томилолт өгч Шарын гол, Хажуу-Улаан, Эрдэнэтийн уурхайд дадлага хийлгэсэн юм. Эрдэнэтэд 21 хоног ажиллаж, уурхайчидтай хамт ээлжинд гардаг байлаа. Тэгээд л ээлжинд гарахад ахмад ажилчид залуу инженерийг зарнаа. “За дүү хүү хэдэн рейс хийчих” гээд л. Тэгээд хөрс хуулалтад Белаз бариад явж байсан юм л даа.

-Та говийн хүн. Яагаад ийм усанд сайн болов? Хүний амь ч аварч байсан?
-Би Сүхбаатар аймагт төрөөд, Улаанбаатарт өсөөд Сэлэнгийн Зүүнхараад сургуульд орсон юм. Хараа голын хөвөөнд тоглож наадаж өссөн. Учир уснаас айх айдас нь арилсан байсан. Усанд нэг гоц сайн сэлдэг биш л дээ. Зүгээр л арга эвээ л олсон хүн. Усан спортын холбооны ерөнхийлөгчөөр 10 гаруй жил ажиллаж байна.

-Ер нь спортоор их хичээллэдэг байсан юмаа?
-Тийм. Хүүхэд байхдаа спортод их дуртай байсан. Цана тэшүүрээр их гулгадаг байлаа. Сагсан бөмбөгөөр сургуулийн шигшээд орж, хот районы тэмцээнд орж байлаа. Цана, тэшүүр, сагсаар улсын зэрэг ч авсан. Гар бөмбөгөөр ч хичээллэж байлаа. Аль нэгэнд нь гоц гойд болоогүй ч юм юмаар оролдож л байсан . Одоо бол уулын цанаар гулгах дуртай.

- Хурдан морь их сонирхдог. Багаасаа сонирхдог байсан уу?
- Хүүхэд байхдаа морь унах их дуртай байлаа. Зүүнхараад манай хамар хашаанд Балдандорж гэж буриад айл байсан. Намар хадлангаа хадахад нь би бас дагаж хадланд гарна. Тэнд очоод хамгийн их дуртай ажил бол морь унаж бухал чирэх байлаа. Яг моринд орсон нь сүүлд юм шүү дээ. 1996 онд Сүхбаатар аймгаасаа УИХ-д сонгогдсон. Сүхбаатарт хурдан морь ярихгүй бол хэнтэй ч яриа эвлэдэггүй юм шүү дээ. Монгол хүнийх нь генд ч юм байсан байх. Аав маань “50 хүрч байж хурдан морь оролдоорой тэрнээс наана хэрэггүй” гэж хэлдэг байсан. Намайг нэг юманд дур­лавал бүх юмаа хаяад зүтгэчихдэг болохоор ч тэгж байсан байх. Эх­нийхээ морийг гайгүй хурдлуулж, Архангай, Завханд айрагдуулаад ирэхэд аав маань “нэгэнт моринд орж байгаа бол хурдаа сайн тог­тоогоорой” гээд лам багш дээрээ очиж шившсэн сахиусаар адислаж байсан юм даа. Ингээд 10-аад жил хурдан морьтой холбоотой байна даа. Нэртэй уяачдын хэлсэн “Өрний морь уралдуулж түрүүлүүлснээс өөрийнхөө мориор сайхан наадах нь дээр байдаг юм» гэсэн үгийг үргэлж бодож байдаг даа. Өрөөлөөр морио уяулаад бөмбөлзөж явснаас өөрөө оролдоод хоцорсон ч сайхан санагдах үе байдаг л юм.

-Та өөрөө уядаг байх нь ээ?
- Оролдоно оо. Сурахыг хичээж байдаг юм.

-Хэдэн азарга адуутай вэ? Хурдан адуу их бий биз?
-6-7 азарга адуу бий. Энэ жил олон ой том наадамд азарга гурвалж, Тамирын хурдад аман хүзүүдэж сайхан наадсан шүү. Би улс бүсийн наадмаас 12 айраг, түрүү аваад “Манлай уяач”-ийн болзол хангасан.

-Хурдан азарганы үр төл уралдаж байна уу?
-Энэ жил хавчиг соёолон учир ирэх жил гарна даа. Бас шинжлэх ухааны үндэстэйгээр үржил селек­цийн ажил хийж өөрийн гэсэн адуу­тай болох холын санаатай байдаг даа.

- Хурдан морь арчлахад их зардал гарна биз?
-Зарим нь нэг морийг 10 саяар тэжээдэг мэтээр ярьж бичсэн байна лээ. Бас ч тийм биш шүү. Бид өвлийн уралдаандаа 1000 боодол өвс 1,5 сая төгрөгөөр авсан. 2-3 тонн хивэг авчихсан. Манай найз газар тариалан эрхэлдэг учир буудай овъёсыг өөрсдөө бэлдээд авчихсан. Энэ жилдээ хангалттай. Зарим хүмүүс өдөр шөнөгүй дулаан байранд байлгаад, эм тариа, витамин хэрэглээд байдаг гэсэн. Тэгвэл зардал их гаралгүй яах вэ. Бид монгол аргаараа л үзэж байгаа л даа.

-Хурдан морьд уяан дээрээ дусал залгаатай байж байдаг гэдэг юм билээ?
-Уралдааны дундуур тариа хийх­гүй. Бэлтгэл уяа эхэлж байх үед угтуулаад, тэжээлийн хорыг нь авах зорилгоор дусал тариа хийх тохиолдол байдаг л даа.

-Мориноос өөр ямар хобби байна?
-Спорт л байна даа. Өөр зүйл байхгүй ээ. Ан ав хөөцөлдөхгүй, хуучны эд баялаг сонирхдоггүй, хөзөр даалуу тоглож мэддэггүй, хөөрөг энэ тэр таньдаггүй болхидуу эр хүн дээ. Эр хүн учир хөөрөг барих ёстойг мэддэг, цагаан сараар хөөрөглөдөг.

-Ирэх сонгуульд нэр дэвших бодол байна уу? Намаа харах уу?
-Намаа харна. Нутгийнхаа ард иргэд, сонгогчдын санал бодлыг үндэслэнээ.

-Өөрт бол дахиад үзчихвэл ч үзчихье гэсэн бодол байгаа юм аа?
-Мэдээж нам даалгавар өгөөд нутгийн ахан дүүс, анд нөхөд итгэл хүлээлгэвэл сонгуульд өрсөлдөнө шүү.

-Таны хувьд гишүүн байх нь улс оронд илүү ач тустай үр өгөөжтэй байна уу? Засгийн газарт байх нь илүү байна уу? Би бодохдоо таныг Засгийн газарт байх ёстой гэж санагдаад юм?
-Парламентын гишүүн байх нь хамтын хариуцлага хүлээдэг, сайхан ярьж сурдаг эрхэм хүндтэй алба. Гэхдээ Засгийн газрын алба бол тодорхой ажил хариуцдаг, хувийн хариуцлага хүлээдэг. Алдаа оноо, амжилт ололт нь ил байдаг цаг наргүй хэцүү алба. Би анхнаасаа гүйцэтгэх засаглалын байгууллагаар дамжсан хүн. Анх би УИХ-д орохгүй гүйцэтгэх засаглалдаа ажиллана гэж хэлж байсан. Гэхдээ намынхаа шийдвэрийг дагаад зүтгээд явж байна. Гүйцэтгэх засаглалдаа мэргэшиж ажиллах явдал бол миний мөрөөдөл, хүсэл минь юм шүү.
Тэмдэглэсэн Ш.Эрдэнэчимэг


Өнөөгийн засгийн газар хүүхдээр бол "Тархины даралттай"
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (1)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно
Зочин
БЗД-ийн БХ-ийг шалгаачээ МХ-ын СОДХҮҮ даргаа. Энэ дүүргийн Баянхайрхан дунд сургуулийн захирал Наранцэцэг нь улсыг хуурч, хууль зөрчин хувьсах зардал авч байна. Учир нь нэг ч сурагчгүй мөртлөө олон сурагчтай гэж улсын мэдээг хуурамчххр дүүрэгтээ өгснийг тус дүүргийн Боловсролын хэлтсийн дарга Отгонжаргал нуун дарагдуулан, хамтран хууль зөрчиж, хууль бус үйл ажиллагаа хийж байгааг хэвлэл мэдээллээр үнэнийг цацаж байна.

2012-12-12 | 18:29:58 | 122.201.18.169 |


   



Амарсанаагийн гудамжны авто зогсоолын шинэчлэнэ
11:02

Баянгол дүүрэг, Амарсанаагийн гудамжны авто зам нь 2004 онд их засварын ажил хийгдсэнээс хойш ээлжит болон их засварын ажил хийгдээгүй.

Амарсанаагийн гудамжны авто зогсоолын шинэчлэнэ

Баянгол дүүрэг, Амарсанаагийн гудамжны авто зам нь 2004 онд их засварын ажил хийгдсэнээс хойш ээлжит болон их засварын ажил хийгдээгүй.

»»
Долоо хоногт гурван хүүхэд зам тээврийн ослоор амиа алдлаа
10:52

Тээврийн цагдаагийн албаны Жижүүрийн шуурхай удирдлагын төвд энэ долоо хоногт зам тээврийн ослын шинжтэй 918 дуудлага мэдээлэл бүртгэгджээ.

Долоо хоногт гурван хүүхэд зам тээврийн ослоор амиа алдлаа

Тээврийн цагдаагийн албаны Жижүүрийн шуурхай удирдлагын төвд энэ долоо хоногт зам тээврийн ослын шинжтэй 918 дуудлага мэдээлэл бүртгэгджээ.

»»
Нүүрснээс 503.9 тэрбум төгрөг төсөвт төвлөрчээ
16:28

Монгол Улсын хилийн Гашуунсухайт боомтоор өчигдөр буюу зургаадугаар сарын 23-ны өдөр нүүрс тээврийн 478 автомашин, Ханги боомтоор 126 автомашин, Булган боомтоор 141 автомашин, Шивээхүрэн боомтоор 88 автомашин хил нэвтэрчээ.

Нүүрснээс 503.9 тэрбум төгрөг төсөвт төвлөрчээ

Монгол Улсын хилийн Гашуунсухайт боомтоор өчигдөр буюу зургаадугаар сарын 23-ны өдөр нүүрс тээврийн 478 автомашин, Ханги боомтоор 126 автомашин, Булган боомтоор 141 автомашин, Шивээхүрэн боомтоор 88 автомашин хил нэвтэрчээ.

»»
З.Санждорж: Д.Чойжамц бид хоёр, хоёулаа “Хамба номун хан” гарцаагүй мөн шүү дээ !!!
15:54

Монголын бурханы шашинтны шинэ төвийн тэргүүн, Монголын их хүрээ хийдийн хамба номун хан З.Санждоржтой ярилцлаа.

З.Санждорж: Д.Чойжамц бид хоёр, хоёулаа “Хамба номун хан” гарцаагүй мөн шүү дээ !!!

Монголын бурханы шашинтны шинэ төвийн тэргүүн, Монголын их хүрээ хийдийн хамба номун хан З.Санждоржтой ярилцлаа.

»»
Я.Баяраа: “Гэгээн Муза”-гийн тайзан дээрээс багшийнхаа ариун алдрыг дуудсандаа баяртай байна
15:51

Яруу найрагч, утга зохиол судлаач Я.Баяраатай ярилцлаа.

Я.Баяраа: “Гэгээн Муза”-гийн тайзан дээрээс багшийнхаа ариун алдрыг дуудсандаа баяртай байна

Яруу найрагч, утга зохиол судлаач Я.Баяраатай ярилцлаа.

»»
Чежүгийн аялал, жуулчлалын салбарынхан Монголд зочилж байна
15:09

Цар тахлын улмаас дэлхий даяараа зогсонги байдалд ороод байсан аялал жуулчлалын салбар сэргэх цаг үе ирж, монголчуудын 

Чежүгийн аялал, жуулчлалын салбарынхан Монголд зочилж байна

Цар тахлын улмаас дэлхий даяараа зогсонги байдалд ороод байсан аялал жуулчлалын салбар сэргэх цаг үе ирж, монголчуудын 

»»
ЭМЯ: 15-39 насны залуучууд дунд бэлгийн замын халдвар өндөр хувьтай байна
14:52

Монгол улсын хүн амын халдварт өвчний бүтэц 2020 оны байдлаар нийт халдварт өвчний 48.4 хувийг бэлгийн замаар дамжих халдварт өвчин эзэлж байна. 

ЭМЯ: 15-39 насны залуучууд дунд бэлгийн замын халдвар өндөр хувьтай байна

Монгол улсын хүн амын халдварт өвчний бүтэц 2020 оны байдлаар нийт халдварт өвчний 48.4 хувийг бэлгийн замаар дамжих халдварт өвчин эзэлж байна. 

»»
ЭМЯ: Ковидын 23 тохиолдол бүртгэгдэв
14:50

Өнгөрсөн хоногт улсын хэмжээнд коронавируст халдварын 23 тохиолдол шинээр батлагджээ.

ЭМЯ: Ковидын 23 тохиолдол бүртгэгдэв

Өнгөрсөн хоногт улсын хэмжээнд коронавируст халдварын 23 тохиолдол шинээр батлагджээ.

»»
ДЭМБ сармагчны цэцэг өвчний тархалтыг үнэлнэ
14:44

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага /ДЭМБ/ сармагчны цэцэг өвчний тархалттай холбогдуулан онцгой байдлын хороогоо хуралдуулж байна. 

ДЭМБ сармагчны цэцэг өвчний тархалтыг үнэлнэ

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага /ДЭМБ/ сармагчны цэцэг өвчний тархалттай холбогдуулан онцгой байдлын хороогоо хуралдуулж байна. 

»»
Олон улсын бодибилдингийн тэмцээнийг Улаанбаатарт зохион байгуулна
12:36

Нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон агаар, орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч З.Төмөртөмөө БНСУ-ын бодибилдингийн алдарт тамирчин Хан Чолсуныг хүлээн авч уулзлаа. 

Олон улсын бодибилдингийн тэмцээнийг Улаанбаатарт зохион байгуулна

Нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон агаар, орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч З.Төмөртөмөө БНСУ-ын бодибилдингийн алдарт тамирчин Хан Чолсуныг хүлээн авч уулзлаа. 

»»
"Apple" ирэх онд 15 инчийн дэлгэцтэй "Macbook air"-ийг танилцуулахаар төлөвлөж байна
11:45

“Apple” компани ирэх онд шинээр 15 инчийн дэлгэцтэй “MacBook Air” болон 12 инчийн дэлгэцтэй зөөврийн компьютерыг танилцуулахаар төлөвлөж байна.

“Apple” компани ирэх онд шинээр 15 инчийн дэлгэцтэй “MacBook Air” болон 12 инчийн дэлгэцтэй зөөврийн компьютерыг танилцуулахаар төлөвлөж байна.

»»
Нүүрснээс 503.9 тэрбум төгрөг төсөвт төвлөрчээ
11:42

Монгол Улсын хилийн Гашуунсухайт боомтоор өчигдөр буюу  зургаадугаар сарын 23-ны өдөр нүүрс тээврийн 478 

Нүүрснээс 503.9 тэрбум төгрөг төсөвт төвлөрчээ

Монгол Улсын хилийн Гашуунсухайт боомтоор өчигдөр буюу  зургаадугаар сарын 23-ны өдөр нүүрс тээврийн 478 

»»
Нүүрс тээврийн жолооч нар согтуурсан үедээ нэгнийхээ аминд хүрчээ
11:40

Өмнөговь аймгийн Ханбогд сум буюу Цагаанхаданд байрлах Монфорд ХХК-ний байранд тусгаарлалтад байсан тээврийн жолооч нар нэгнийхээ аминд хүрчээ.

Нүүрс тээврийн жолооч нар согтуурсан үедээ нэгнийхээ аминд хүрчээ

Өмнөговь аймгийн Ханбогд сум буюу Цагаанхаданд байрлах Монфорд ХХК-ний байранд тусгаарлалтад байсан тээврийн жолооч нар нэгнийхээ аминд хүрчээ.

»»
Гашуунсухайт-Ганцмод боомтод автомат удирдлагатай тээвэр нэвтрүүлэх бэлтгэлийг хангаж, энэ сарын 27-28-нд туршилтын тээвэрлэлт эхлэхээр боллоо
11:40

Гашуунсухайт-Ганцмод боомтод автомат удирдлагатай тээвэр нэвтрүүлэх бэлтгэлийг хангаж, энэ сарын 27-28-нд туршилтын тээвэрлэлт эхлэхээр боллоо

»»
Монгол, Германы худалдаа, эдийн засгийн харилцааг өргөжүүлнэ
11:38

Монгол Улсын Гадаад харилцааны яам, Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын Гадаад хэргийн яамны улс төрийн зөвлөлдөх ээлжит уулзалт энэ сарын 23-нд Улаанбаатар хотноо болов.

Монгол, Германы худалдаа, эдийн засгийн харилцааг өргөжүүлнэ

Монгол Улсын Гадаад харилцааны яам, Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын Гадаад хэргийн яамны улс төрийн зөвлөлдөх ээлжит уулзалт энэ сарын 23-нд Улаанбаатар хотноо болов.

»»
Украин, Молдова ЕХ-нд гишүүнээр элсэх нэр дэвшигчийн статустай боллоо
11:31

Европын Комисс /ЕК/ Украин, Молдова улсад Европын Холбоонд /ЕХ/ гишүүнээр элсэх нэр дэвшигчийн статус олгожээ. 

Украин, Молдова ЕХ-нд гишүүнээр элсэх нэр дэвшигчийн статустай боллоо

Европын Комисс /ЕК/ Украин, Молдова улсад Европын Холбоонд /ЕХ/ гишүүнээр элсэх нэр дэвшигчийн статус олгожээ. 

»»
Монгол Улсыг үхрийн цээж өвчнөөс ангид болсныг зарлаж гэрчилгээ олгов
10:28

Дэлхийн мал, амьтны эрүүл мэндийн байгууллагаас Монгол Улсыг үхрийн цээж өвчний эрүүл, үүсгэгчийн халдвараас ангид улс болсныг зарлаж 5 дугаар сарын 25-нд гэрчилгээ олгосныг Монгол Улсаас Франц Улсад суугаа Элчин сайдын яам албан ёсоор хүлээн авлаа.

Монгол Улсыг үхрийн цээж өвчнөөс ангид болсныг зарлаж гэрчилгээ олгов

Дэлхийн мал, амьтны эрүүл мэндийн байгууллагаас Монгол Улсыг үхрийн цээж өвчний эрүүл, үүсгэгчийн халдвараас ангид улс болсныг зарлаж 5 дугаар сарын 25-нд гэрчилгээ олгосныг Монгол Улсаас Франц Улсад суугаа Элчин сайдын яам албан ёсоор хүлээн авлаа.

»»
Согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохгүй байхыг анхаарууллаа
10:15

Согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсоны улмаас автомашин онхолдож, хүүхэд амиа алджээ.

Согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохгүй байхыг анхаарууллаа

Согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсоны улмаас автомашин онхолдож, хүүхэд амиа алджээ.

»»
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Элчин сайд нартай уулзан Бичигт, Ульхан боомтын дэд бүтцийн талаар ярилцав
10:09

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ ОХУ, БНХАУ-аас манай улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд Искандер Кубарович Азизов, Цай Вэньруй Тан нарыг өнөөдөр хүлээн авч уулзлаа.

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Элчин сайд нартай уулзан Бичигт, Ульхан боомтын дэд бүтцийн талаар ярилцав

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ ОХУ, БНХАУ-аас манай улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд Искандер Кубарович Азизов, Цай Вэньруй Тан нарыг өнөөдөр хүлээн авч уулзлаа.

»»
Б.Дуулим: Дуу хөгжимгүйгээр би өөрийгөө төсөөлж чадахгүй
09:46

Аавтайгаа ижил хувцсаар гоёж,  эелдэг намуухан хоолойгоор  урлаж дуулах, хайр царуулсан авьяаслаг охин Б.Дуулимыг энэ удаагийн “Өөр зочин” буландаа урилаа. Түүний ертөнцөд уншигч та тухлан саатна уу.

Б.Дуулим: Дуу хөгжимгүйгээр би өөрийгөө төсөөлж чадахгүй

Аавтайгаа ижил хувцсаар гоёж,  эелдэг намуухан хоолойгоор  урлаж дуулах, хайр царуулсан авьяаслаг охин Б.Дуулимыг энэ удаагийн “Өөр зочин” буландаа урилаа. Түүний ертөнцөд уншигч та тухлан саатна уу.

»»
Канад НҮБ-ын хүнсний хөтөлбөрт 193 сая ам.доллар олгоно
09:39

ОХУ Украин руу довтолсноос үүдэлтэй үнийн өсөлт, хүнсний хямралыг шийдвэрлэхийн тулд нэмэлтээр 250 сая канад доллар буюу 193 сая ам.доллар НҮБ-д олгохоо Канадын Ерөнхий сайд Жастин Трюдо пүрэв гарагт мэдэгдэв.

Канад НҮБ-ын хүнсний хөтөлбөрт 193 сая ам.доллар олгоно

ОХУ Украин руу довтолсноос үүдэлтэй үнийн өсөлт, хүнсний хямралыг шийдвэрлэхийн тулд нэмэлтээр 250 сая канад доллар буюу 193 сая ам.доллар НҮБ-д олгохоо Канадын Ерөнхий сайд Жастин Трюдо пүрэв гарагт мэдэгдэв.

»»
Нийслэлийн албан тушаалтнуудын автомашиныг хурааж эхэлжээ
18:53

Төрийн хэмнэлтийн тухай хууль батлагдсаны дагуу нийслэлийн албан тушаалтнуудын автомашиныг хураан, төвлөрүүлж эхэлжээ. 

Нийслэлийн албан тушаалтнуудын автомашиныг хурааж эхэлжээ

Төрийн хэмнэлтийн тухай хууль батлагдсаны дагуу нийслэлийн албан тушаалтнуудын автомашиныг хураан, төвлөрүүлж эхэлжээ. 

»»
Батлан хамгаалахын дэд сайд Б.Баярмагнай ЗХУ-ын сансрын нисэгчдийг хүлээн авч уулзлаа
18:06

Батлан хамгаалахын дэд сайд Б.Баярмагнай сансрын хамтарсан нислэгийн түүхт 40 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх ажлын хүрээнд Монгол Улсад хүрэлцэн ирсэн ЗХУ-ын хошой баатар, 

Батлан хамгаалахын дэд сайд Б.Баярмагнай ЗХУ-ын сансрын нисэгчдийг хүлээн авч уулзлаа

Батлан хамгаалахын дэд сайд Б.Баярмагнай сансрын хамтарсан нислэгийн түүхт 40 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх ажлын хүрээнд Монгол Улсад хүрэлцэн ирсэн ЗХУ-ын хошой баатар, 

»»
Ойрхи Дорнодод Цельсийн 50 хэм давж халж байна
18:05

Ойрхи Дорнодын хэд хэдэн оронд энэ долоо хоног гарсаар агаарын температур огцом халж, Цельсийн 50 хэм давснаар олон хүний амь нас, эрүүл мэндэд аюул учирчээ. 

Ойрхи Дорнодод Цельсийн 50 хэм давж халж байна

Ойрхи Дорнодын хэд хэдэн оронд энэ долоо хоног гарсаар агаарын температур огцом халж, Цельсийн 50 хэм давснаар олон хүний амь нас, эрүүл мэндэд аюул учирчээ. 

»»
Харааны бэрхшээлтэй иргэнийг халамжийн мөнгөнөөс хассанаас үүдэж, амиа егүүтгэсэн хэрэг гарчээ
17:54

Харааны бэрхшээлтэй Б гэх иргэнийг халамжийн мөнгөнөөс хассанаас үүдэж, амиа егүүтгэсэн харамсалтай хэрэг энэ сарын 15-ны өдөр гарчээ.

Харааны бэрхшээлтэй иргэнийг халамжийн мөнгөнөөс хассанаас үүдэж, амиа егүүтгэсэн хэрэг гарчээ

Харааны бэрхшээлтэй Б гэх иргэнийг халамжийн мөнгөнөөс хассанаас үүдэж, амиа егүүтгэсэн харамсалтай хэрэг энэ сарын 15-ны өдөр гарчээ.

»»
Брэд Питт: Би кино салбараас удахгүй “зодог тайлна”
16:39

Брэд Питт 2020 онд Квентин Тарантиногийн "Холливудад нэгэн удаа" киногоороо Оскарын шагнал хүртэж байсан бөгөөд энэ зуны сүүлээр Sony-ийн "Bullet Train" киногоороо эргэн ирж буй.

Брэд Питт: Би кино салбараас удахгүй “зодог тайлна”

Брэд Питт 2020 онд Квентин Тарантиногийн "Холливудад нэгэн удаа" киногоороо Оскарын шагнал хүртэж байсан бөгөөд энэ зуны сүүлээр Sony-ийн "Bullet Train" киногоороо эргэн ирж буй.

»»
Өндөгний нийлүүлэлтийг хязгаарлажээ
14:18

Аж ахуйн нэгж өндөг импортлоход гаалийн албан татвар 15 хувь, НӨАТ-ийн арван   хувийн татварыг  төлдөг. Харин “Чөлөөт 

Өндөгний нийлүүлэлтийг хязгаарлажээ

Аж ахуйн нэгж өндөг импортлоход гаалийн албан татвар 15 хувь, НӨАТ-ийн арван   хувийн татварыг  төлдөг. Харин “Чөлөөт 

»»
ШӨХТГ-аас импортын хүнсний бүтээгдэхүүний үнэд хяналт тавин ажиллаж байна
14:03

Монгол Улсын Засгийн газрын 2022 оны дөрөвдүгээр сарын 27-ны өдрийн хуралдаанаар “Гол нэр төрлийн зарим бараа, бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт, хомстохоос сэргийлэх, 

ШӨХТГ-аас импортын хүнсний бүтээгдэхүүний үнэд хяналт тавин ажиллаж байна

Монгол Улсын Засгийн газрын 2022 оны дөрөвдүгээр сарын 27-ны өдрийн хуралдаанаар “Гол нэр төрлийн зарим бараа, бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт, хомстохоос сэргийлэх, 

»»
Афганистанд болсон газар хөдлөлтийн улмаас амиа алдсан хүний тоо 1500 давжээ
13:22

Афганистаны зүүн хэсэгт орших Пактика мужид 6.1 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болсон талаар бид өмнө нь мэдээлсэн. 

Афганистанд болсон газар хөдлөлтийн улмаас амиа алдсан хүний тоо 1500 давжээ

Афганистаны зүүн хэсэгт орших Пактика мужид 6.1 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болсон талаар бид өмнө нь мэдээлсэн. 

»»
ДАРХАН-УУЛ: Сяньбигийн хаад язгууртны бунхант булш олдлоо
12:27

Судалгааг Улаанбаатарын Их Сургуулийн Археологийн тэнхимийн Профессорын 2 дугаар багийн ахлагч, доктор Т.Идэрхангайгаар ахлуулсан судалгааны баг малтан судалж байна.

ДАРХАН-УУЛ: Сяньбигийн хаад язгууртны бунхант булш олдлоо

Судалгааг Улаанбаатарын Их Сургуулийн Археологийн тэнхимийн Профессорын 2 дугаар багийн ахлагч, доктор Т.Идэрхангайгаар ахлуулсан судалгааны баг малтан судалж байна.

»»
ДАРХАН-УУЛ: Сяньбигийн хаад язгууртны бунхант булш олдлоо
12:18

Судалгааг Улаанбаатарын Их Сургуулийн Археологийн тэнхимийн Профессорын 2 дугаар багийн ахлагч, доктор Т.Идэрхангайгаар ахлуулсан судалгааны баг малтан судалж байна.

ДАРХАН-УУЛ: Сяньбигийн хаад язгууртны бунхант булш олдлоо

Судалгааг Улаанбаатарын Их Сургуулийн Археологийн тэнхимийн Профессорын 2 дугаар багийн ахлагч, доктор Т.Идэрхангайгаар ахлуулсан судалгааны баг малтан судалж байна.

»»
Оросын гадаад валютын өрийг рублиэр төлөх тухай зарлигт гарын үсэг зуржээ
12:04

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин еврогоор гаргасан бондыг төлөх шинэ түр журмын тухай зарлигт гарын үсэг зуржээ. Баримт бичгийг хууль, эрх зүйн мэдээллийн албан ёсны цахим хуудсанд нийтэлсэн байна. 

Оросын гадаад валютын өрийг рублиэр төлөх тухай зарлигт гарын үсэг зуржээ

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин еврогоор гаргасан бондыг төлөх шинэ түр журмын тухай зарлигт гарын үсэг зуржээ. Баримт бичгийг хууль, эрх зүйн мэдээллийн албан ёсны цахим хуудсанд нийтэлсэн байна. 

»»
Афганистаны газар хөдлөлтөд нэрвэгдэгсдэд тусламж үзүүлэхийг уриалав
12:03

НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерриш лхагва гарагт Афганистаны зүүн хэсэгт болсон газар хөдлөлтийн улмаас олон хүний амь нас эрсэдсэнд харамсаж байгаагаа илэрхийлээд,

Афганистаны газар хөдлөлтөд нэрвэгдэгсдэд тусламж үзүүлэхийг уриалав

НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерриш лхагва гарагт Афганистаны зүүн хэсэгт болсон газар хөдлөлтийн улмаас олон хүний амь нас эрсэдсэнд харамсаж байгаагаа илэрхийлээд,

»»
Үндэсний төлбөрийн системийн зөвлөлийн ээлжит хурал боллоо
10:59

Үндэсний төлбөрийн системийн зөвлөлийн ээлжит хурал 2022 оны 6 дугаар сарын 22-ны өдөр боллоо.

Үндэсний төлбөрийн системийн зөвлөлийн ээлжит хурал боллоо

Үндэсний төлбөрийн системийн зөвлөлийн ээлжит хурал 2022 оны 6 дугаар сарын 22-ны өдөр боллоо.

»»
Ши Жиньпин: Хориг арга хэмжээнүүд дэлхийн эдийн засгийг улс төрийн зэвсэг болгож байна
10:41

БНХАУ-ын Ерөнхийлөгч Ши Жиньпин BRICS-ийн дээд хэмжээний уулзалтыг нээж хэлсэн үгэндээ “Хориг арга хэмжээнүүд дэлхийн эдийн засгийн хямралыг өдөөж байна” гэж онцоллоо.

Ши Жиньпин: Хориг арга хэмжээнүүд дэлхийн эдийн засгийг улс төрийн зэвсэг болгож байна

БНХАУ-ын Ерөнхийлөгч Ши Жиньпин BRICS-ийн дээд хэмжээний уулзалтыг нээж хэлсэн үгэндээ “Хориг арга хэмжээнүүд дэлхийн эдийн засгийн хямралыг өдөөж байна” гэж онцоллоо.

»»
Элсэлтийн ерөнхий шалгалт эхэллээ
10:20

Элсэлтийн ерөнхий шалгалт өнөөдөр 10:00 цагт Түүхийн шалгалтаар орон даяар эхэлж байна. Үдээс хойш 14:00 цагт Англи 

Элсэлтийн ерөнхий шалгалт эхэллээ

Элсэлтийн ерөнхий шалгалт өнөөдөр 10:00 цагт Түүхийн шалгалтаар орон даяар эхэлж байна. Үдээс хойш 14:00 цагт Англи 

»»
Элон маскын трансжендер охин эцгээсээ ТАТГАЗЛАХ ХҮСЭЛТЭЭ өгчээ
10:11

Дэлхийн хамгийн баян эрхмээр 214 тэрбум ам.долларын хөрөнгөтэйгөөр нэрлэгдээд буй SpaceX, Tesla компаниудын гүйцэтгэх 

Элон маскын трансжендер охин эцгээсээ ТАТГАЗЛАХ ХҮСЭЛТЭЭ өгчээ

Дэлхийн хамгийн баян эрхмээр 214 тэрбум ам.долларын хөрөнгөтэйгөөр нэрлэгдээд буй SpaceX, Tesla компаниудын гүйцэтгэх 

»»
ЗХА-ийн аюулгүй байдлын асуудлаарх “Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ” олон улсын бага хурал эхэллээ
10:11

Зүүн хойд Ази (ЗХА)-ийн аюулгүй байдлын асуудлаарх “Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ” олон улсын 7 дугаар бага хурал Улаанбаатар хотноо эхэллээ.

ЗХА-ийн аюулгүй байдлын асуудлаарх “Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ” олон улсын бага хурал эхэллээ

Зүүн хойд Ази (ЗХА)-ийн аюулгүй байдлын асуудлаарх “Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ” олон улсын 7 дугаар бага хурал Улаанбаатар хотноо эхэллээ.

»»
"Хүүхдүүдийг хооронд нь зодолдуулж байна" гэх мэдээллийн дагуу цагдаагийн байгууллага шалгалтын ажиллагаа явуулж байна
10:08

Олон нийтийн сүлжээнд өчигдөр “Sunshine-ийн хүүхдүүдийг Хүннү 2222-ийн хүүхдүүдтэй зодолдуулж байна” гэх мэдээлэл цацагдсан.

Олон нийтийн сүлжээнд өчигдөр “Sunshine-ийн хүүхдүүдийг Хүннү 2222-ийн хүүхдүүдтэй зодолдуулж байна” гэх мэдээлэл цацагдсан.

»»
ЗАВХАН: Г.Алтаншагай: Орон нутгийн замд хурд хэмжсэнээр зам тээврийн осол буурна
09:45

Тус аймагт “Аажуу явбал аяндаа хүрнэ дээ” аяны нээлт боллоо.

ЗАВХАН: Г.Алтаншагай: Орон нутгийн замд хурд хэмжсэнээр зам тээврийн осол буурна

Тус аймагт “Аажуу явбал аяндаа хүрнэ дээ” аяны нээлт боллоо.

»»
Хятад улс дэлхий орчмын сансрын орон зайг судлах хиймэл дагуул хөөргөжээ
09:39

Хятад улс дэлхий орчмын сансрын орон зайг судлах зорилгоор “Tianxing-1” туршилтын хиймэл дагуулыг өнөө өглөө амжилттай хөөргөлөө. 

Хятад улс дэлхий орчмын сансрын орон зайг судлах хиймэл дагуул хөөргөжээ

Хятад улс дэлхий орчмын сансрын орон зайг судлах зорилгоор “Tianxing-1” туршилтын хиймэл дагуулыг өнөө өглөө амжилттай хөөргөлөө. 

»»
Төргүй улсыг "бүтээсэн" Үндсэн хуулийг үндсээр нь өөрчлөх ёстой
17:24

Монгол Улсын Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах тухай яригдах болсонтой холбогдуулан тэрхүү сэдвээр ТВ-9 телезизээр хийгдэх 

Төргүй улсыг

Монгол Улсын Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах тухай яригдах болсонтой холбогдуулан тэрхүү сэдвээр ТВ-9 телезизээр хийгдэх 

»»
БНСУ дотооддоо бүтээсэн "Нури" сансрын пуужинг хөөргөжээ
16:55

СӨҮЛ. /CGTN/. БНСУ дотооддоо бүтээсэн "Нури" пуужинг мягмар гарагт хөөргөсөн нь хиймэл дагуулуудыг дэлхийн тойрог 

БНСУ дотооддоо бүтээсэн

СӨҮЛ. /CGTN/. БНСУ дотооддоо бүтээсэн "Нури" пуужинг мягмар гарагт хөөргөсөн нь хиймэл дагуулуудыг дэлхийн тойрог 

»»
Залуучуудын сонгуульд саналаа өгдөггүй бодит шалтгаан
16:39

2021 оны байдлаар Монгол Улсад сонгуулийн насны 2.041.985 иргэн бүртгэлтэй байгаа бөгөөд түүний 46 хувийг 18-35 насны 

Залуучуудын сонгуульд саналаа өгдөггүй бодит шалтгаан

2021 оны байдлаар Монгол Улсад сонгуулийн насны 2.041.985 иргэн бүртгэлтэй байгаа бөгөөд түүний 46 хувийг 18-35 насны 

»»
Герман улсын амласан зэвсэг Украинд иржээ
15:36

Герман улсын засгийн газрын амласан зэр зэвсгийн тусламжийн эхний хэсэг Украинд ирсэн тухай Киевийн албаны эх сурвалж Мягмар гарагт мэдээлжээ.

Герман улсын амласан зэвсэг Украинд иржээ

Герман улсын засгийн газрын амласан зэр зэвсгийн тусламжийн эхний хэсэг Украинд ирсэн тухай Киевийн албаны эх сурвалж Мягмар гарагт мэдээлжээ.

»»
ЗГ: Чөлөөт бүсийн ажлыг эрчимжүүлэх талаар хэлэлцэж байна
14:34

Засгийн газрын лхагва гарагийн ээлжит хуралдаан болж байна. 

ЗГ: Чөлөөт бүсийн ажлыг эрчимжүүлэх талаар хэлэлцэж байна

Засгийн газрын лхагва гарагийн ээлжит хуралдаан болж байна. 

»»
Цагааннуурт автомашин осолдож нэг хүн амь насаа алджээ
12:39

Хөвсгөл аймгийн Цагааннуур сумын Гурвансайхан багийн “Цагаан нуур”-нд аймгийн төвөөс баруун хойд зүгт 252 км, автомашин осолдсон тусламж хэрэгтэй байна гэсэн дуудлага  Хөвсгөл аймгийн Онцгой байдлын газарт энэ сарын 20-нд иржээ.

Цагааннуурт автомашин осолдож нэг хүн амь насаа алджээ

Хөвсгөл аймгийн Цагааннуур сумын Гурвансайхан багийн “Цагаан нуур”-нд аймгийн төвөөс баруун хойд зүгт 252 км, автомашин осолдсон тусламж хэрэгтэй байна гэсэн дуудлага  Хөвсгөл аймгийн Онцгой байдлын газарт энэ сарын 20-нд иржээ.

»»
Сүүлийн хоногт халдварын 61 тохиолдол бүртгэгдэв
12:36

Сүүлийн хоногт улсын хэмжээнд коронавируст халдварын 61 тохиолдол батлагджээ. 

Сүүлийн хоногт халдварын 61 тохиолдол бүртгэгдэв

Сүүлийн хоногт улсын хэмжээнд коронавируст халдварын 61 тохиолдол батлагджээ. 

»»
Бусдын тээврийн хэрэгслээс ₮1.2 тэрбумын үнэт эдлэл хулгайлсан есөн этгээдийг баривчлжээ
12:11

Бусдын тээврийн хэрэгслээс үнэт эдлэл хулгайлсан этгээдүүдийг шуурхай илрүүлж, дайчлан баривчилжээ.

Бусдын тээврийн хэрэгслээс ₮1.2 тэрбумын үнэт эдлэл хулгайлсан есөн этгээдийг баривчлжээ

Бусдын тээврийн хэрэгслээс үнэт эдлэл хулгайлсан этгээдүүдийг шуурхай илрүүлж, дайчлан баривчилжээ.

»»
Ази тивийн АШТ-ээс Б.Ган-Эрдэнэ хүрэл медаль хүртлээ
10:40

Бишкек хотноо болж буй “U17” ангиллын Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээний эрэгтэйчүүдийн 71 кг жинд 73 дугаар сургуулийн тамирчин Б.Ган-Эрдэнэ хүрэл медаль хүртлээ. 

Ази тивийн АШТ-ээс Б.Ган-Эрдэнэ хүрэл медаль хүртлээ

Бишкек хотноо болж буй “U17” ангиллын Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээний эрэгтэйчүүдийн 71 кг жинд 73 дугаар сургуулийн тамирчин Б.Ган-Эрдэнэ хүрэл медаль хүртлээ. 

»»
ДЭМБ сармагчны цэцэг өвчний тархалтыг үнэлнэ
14:44

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага /ДЭМБ/ сармагчны цэцэг өвчний тархалттай холбогдуулан онцгой байдлын хороогоо хуралдуулж байна. 

ДЭМБ сармагчны цэцэг өвчний тархалтыг үнэлнэ

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага /ДЭМБ/ сармагчны цэцэг өвчний тархалттай холбогдуулан онцгой байдлын хороогоо хуралдуулж байна. 

»»
Украин, Молдова ЕХ-нд гишүүнээр элсэх нэр дэвшигчийн статустай боллоо
11:31

Европын Комисс /ЕК/ Украин, Молдова улсад Европын Холбоонд /ЕХ/ гишүүнээр элсэх нэр дэвшигчийн статус олгожээ. 

Украин, Молдова ЕХ-нд гишүүнээр элсэх нэр дэвшигчийн статустай боллоо

Европын Комисс /ЕК/ Украин, Молдова улсад Европын Холбоонд /ЕХ/ гишүүнээр элсэх нэр дэвшигчийн статус олгожээ. 

»»
В.Зеленский: “Бид энэ мөчийг 120 хоног хүлээсэн, бас 30 жилийн турш хүлээсэн”
10:43

Брюссель хотноо пүрэв гарагт болсон Европын 27 улсын дээд хэмжээний уулзалтын үеэр Украин ба Молдов улсад Европын 

В.Зеленский: “Бид энэ мөчийг 120 хоног хүлээсэн, бас 30 жилийн турш хүлээсэн”

Брюссель хотноо пүрэв гарагт болсон Европын 27 улсын дээд хэмжээний уулзалтын үеэр Украин ба Молдов улсад Европын 

»»
Канад НҮБ-ын хүнсний хөтөлбөрт 193 сая ам.доллар олгоно
09:39

ОХУ Украин руу довтолсноос үүдэлтэй үнийн өсөлт, хүнсний хямралыг шийдвэрлэхийн тулд нэмэлтээр 250 сая канад доллар буюу 193 сая ам.доллар НҮБ-д олгохоо Канадын Ерөнхий сайд Жастин Трюдо пүрэв гарагт мэдэгдэв.

Канад НҮБ-ын хүнсний хөтөлбөрт 193 сая ам.доллар олгоно

ОХУ Украин руу довтолсноос үүдэлтэй үнийн өсөлт, хүнсний хямралыг шийдвэрлэхийн тулд нэмэлтээр 250 сая канад доллар буюу 193 сая ам.доллар НҮБ-д олгохоо Канадын Ерөнхий сайд Жастин Трюдо пүрэв гарагт мэдэгдэв.

»»
Ойрхи Дорнодод Цельсийн 50 хэм давж халж байна
18:05

Ойрхи Дорнодын хэд хэдэн оронд энэ долоо хоног гарсаар агаарын температур огцом халж, Цельсийн 50 хэм давснаар олон хүний амь нас, эрүүл мэндэд аюул учирчээ. 

Ойрхи Дорнодод Цельсийн 50 хэм давж халж байна

Ойрхи Дорнодын хэд хэдэн оронд энэ долоо хоног гарсаар агаарын температур огцом халж, Цельсийн 50 хэм давснаар олон хүний амь нас, эрүүл мэндэд аюул учирчээ. 

»»
ОХУ дэлхийд ганцаардаж байна
14:39

“Ганц дайчин ганцаардахгүй”-н үлгэрээр хамаг юмаа дотооддоо л аргалчих гээд ваффле, гурил, будаагаа зарж, импортын бүтээгдэхүүн үгүй, гаднын хөрөнгө оруулалт байхгүй мөн ч их ганцаардаж байна даа, ОХУ.

ОХУ дэлхийд ганцаардаж байна

“Ганц дайчин ганцаардахгүй”-н үлгэрээр хамаг юмаа дотооддоо л аргалчих гээд ваффле, гурил, будаагаа зарж, импортын бүтээгдэхүүн үгүй, гаднын хөрөнгө оруулалт байхгүй мөн ч их ганцаардаж байна даа, ОХУ.

»»
Афганистанд газар хөдлөлт, үерийн улмаас 1500 гаруй хүн амиа алдав
12:44

Афганистаны Пактика, Хост мужуудад хүчтэй газар хөдөлсний улмаас 1.1 мянган хүн амиа алдаж, 1650 гаруй хүн бэртэж, гэмтжээ. Албаныхны мэдээлснээр, амиа алдсан хүний тоо нэмэгдэж болзошгүй гэнэ.

Афганистанд газар хөдлөлт, үерийн улмаас 1500 гаруй хүн амиа алдав

Афганистаны Пактика, Хост мужуудад хүчтэй газар хөдөлсний улмаас 1.1 мянган хүн амиа алдаж, 1650 гаруй хүн бэртэж, гэмтжээ. Албаныхны мэдээлснээр, амиа алдсан хүний тоо нэмэгдэж болзошгүй гэнэ.

»»
Ши Жиньпин: Хориг арга хэмжээнүүд дэлхийн эдийн засгийг улс төрийн зэвсэг болгож байна
10:41

БНХАУ-ын Ерөнхийлөгч Ши Жиньпин BRICS-ийн дээд хэмжээний уулзалтыг нээж хэлсэн үгэндээ “Хориг арга хэмжээнүүд дэлхийн эдийн засгийн хямралыг өдөөж байна” гэж онцоллоо.

Ши Жиньпин: Хориг арга хэмжээнүүд дэлхийн эдийн засгийг улс төрийн зэвсэг болгож байна

БНХАУ-ын Ерөнхийлөгч Ши Жиньпин BRICS-ийн дээд хэмжээний уулзалтыг нээж хэлсэн үгэндээ “Хориг арга хэмжээнүүд дэлхийн эдийн засгийн хямралыг өдөөж байна” гэж онцоллоо.

»»
Украйн дахь нөхцөл байдал ба олон улсын эрх зүй
10:05

Украйны нутаг дэвсгэрт өрнөж буй үйл явдлыг олон улсын эрх зүйн хүрээнд тайлбарлах нь олны санааг зовоож байгаа болон 

Украйн дахь нөхцөл байдал ба олон улсын эрх зүй

Украйны нутаг дэвсгэрт өрнөж буй үйл явдлыг олон улсын эрх зүйн хүрээнд тайлбарлах нь олны санааг зовоож байгаа болон 

»»
Хятад улс дэлхий орчмын сансрын орон зайг судлах хиймэл дагуул хөөргөжээ
09:39

Хятад улс дэлхий орчмын сансрын орон зайг судлах зорилгоор “Tianxing-1” туршилтын хиймэл дагуулыг өнөө өглөө амжилттай хөөргөлөө. 

Хятад улс дэлхий орчмын сансрын орон зайг судлах хиймэл дагуул хөөргөжээ

Хятад улс дэлхий орчмын сансрын орон зайг судлах зорилгоор “Tianxing-1” туршилтын хиймэл дагуулыг өнөө өглөө амжилттай хөөргөлөө. 

»»
БНСУ дотооддоо бүтээсэн "Нури" сансрын пуужинг хөөргөжээ
16:55

СӨҮЛ. /CGTN/. БНСУ дотооддоо бүтээсэн "Нури" пуужинг мягмар гарагт хөөргөсөн нь хиймэл дагуулуудыг дэлхийн тойрог 

БНСУ дотооддоо бүтээсэн

СӨҮЛ. /CGTN/. БНСУ дотооддоо бүтээсэн "Нури" пуужинг мягмар гарагт хөөргөсөн нь хиймэл дагуулуудыг дэлхийн тойрог 

»»
Герман улсын амласан зэвсэг Украинд иржээ
15:36

Герман улсын засгийн газрын амласан зэр зэвсгийн тусламжийн эхний хэсэг Украинд ирсэн тухай Киевийн албаны эх сурвалж Мягмар гарагт мэдээлжээ.

Герман улсын амласан зэвсэг Украинд иржээ

Герман улсын засгийн газрын амласан зэр зэвсгийн тусламжийн эхний хэсэг Украинд ирсэн тухай Киевийн албаны эх сурвалж Мягмар гарагт мэдээлжээ.

»»
Илон Маскийн трансжэндэр хүүхэд эцгээсээ холбоогоо тасалж, нэрээ өөрчлүүлэх хүсэлт гаргажээ
09:55

Дэлхийн хамгийн баян хүнд тооцогддог Америк тэрбумтан Илон Маскийн трансжэндэр охин эцгээсээ холбоогоо бүрмөсөн тасалж, нэрээ өөрчлүүлэх хүсэлт гаргасныг хэвлэлүүд олж мэдээлжээ.

Илон Маскийн трансжэндэр хүүхэд эцгээсээ холбоогоо тасалж, нэрээ өөрчлүүлэх хүсэлт гаргажээ

Дэлхийн хамгийн баян хүнд тооцогддог Америк тэрбумтан Илон Маскийн трансжэндэр охин эцгээсээ холбоогоо бүрмөсөн тасалж, нэрээ өөрчлүүлэх хүсэлт гаргасныг хэвлэлүүд олж мэдээлжээ.

»»
БНХАУ “Tesla”-ийн цахилгаан автомашинуудыг Бээжингийн Бэйдайхэ дүүргээр нэвтрүүлэхийг хориглоно
18:21

БНХАУ “Tesla” компанийн автомашинуудыг долоодугаар сарын нэгнээс Бээжин хотын Бэйдайхэ дүүргээр нэвтрүүлэхийг хориглох шийдвэр гаргалаа.

БНХАУ “Tesla”-ийн цахилгаан автомашинуудыг Бээжингийн Бэйдайхэ дүүргээр нэвтрүүлэхийг хориглоно

БНХАУ “Tesla” компанийн автомашинуудыг долоодугаар сарын нэгнээс Бээжин хотын Бэйдайхэ дүүргээр нэвтрүүлэхийг хориглох шийдвэр гаргалаа.

»»
Оросын сэтгүүлч Нобелийн шагналын медалиа 103.5 сая ам.доллароор худалджээ
13:14

“Новая газета” сонины ерөнхий редактор Дмитрий Муратовын Нобелийн медаль АНУ-ын “Heritage” ордонд болсон дуудлага худалдаагаар 550 мянган ам.долларын үнэ хүрч зарагджээ.

Оросын сэтгүүлч Нобелийн шагналын медалиа 103.5 сая ам.доллароор худалджээ

“Новая газета” сонины ерөнхий редактор Дмитрий Муратовын Нобелийн медаль АНУ-ын “Heritage” ордонд болсон дуудлага худалдаагаар 550 мянган ам.долларын үнэ хүрч зарагджээ.

»»
БНСУ руу 15 хоног визгүй зорчиход ямар шаардлага тавих вэ?
12:55

БНСУ-ын Засгийн газрын шийдвэрээр Монгол, Вьетнам, Филиппин, Индонез зэрэг зарим улсын бүлэг жуулчид Солонгосын 

БНСУ руу 15 хоног визгүй зорчиход ямар шаардлага тавих вэ?

БНСУ-ын Засгийн газрын шийдвэрээр Монгол, Вьетнам, Филиппин, Индонез зэрэг зарим улсын бүлэг жуулчид Солонгосын 

»»
Дэлхийн цэнгэг усны хамгийн том загасыг Камбожоос барьжээ
12:44

Дэлхийн хамгийн том цэнгэг усны загасыг Камбожийн нутаг дахь Меконг мөрнөөс барьсан тухай эрдэмтэд зарлажээ.

Дэлхийн цэнгэг усны хамгийн том загасыг Камбожоос барьжээ

Дэлхийн хамгийн том цэнгэг усны загасыг Камбожийн нутаг дахь Меконг мөрнөөс барьсан тухай эрдэмтэд зарлажээ.

»»
Израилын эвслийн Засгийн газар тарахаар болжээ
11:46

ЙЕРУСАЛИМ. /VOA/. Израилын эвслийн Засгийн газар тарахаар болсныг тус улсын Ерөнхий сайд Нафтали Беннеттийн ажлын 

Израилын эвслийн Засгийн газар тарахаар болжээ

ЙЕРУСАЛИМ. /VOA/. Израилын эвслийн Засгийн газар тарахаар болсныг тус улсын Ерөнхий сайд Нафтали Беннеттийн ажлын 

»»
Макрон Зеленскийг тэвэрч буй зураг ИНЭЭДЭМ БОЛОВ
10:22

Францын Ерөнхийлөгч Эммануэл Макрон энэ сарын 16-нд Киевт айлчилсан билээ. Тэрбээр Италийн Ерөнхий сайд Марио Драги, 

Макрон Зеленскийг тэвэрч буй зураг ИНЭЭДЭМ БОЛОВ

Францын Ерөнхийлөгч Эммануэл Макрон энэ сарын 16-нд Киевт айлчилсан билээ. Тэрбээр Италийн Ерөнхий сайд Марио Драги, 

»»
Литва Оросын ачааг нутгаараа дамжуулахыг хориглож, ОХУ хариуд нь сүрдүүлэв
10:01

Литва улс Европын хоригт багтсан бараа бүтээгдэхүүнүүдийг нутгаар нь дамжуулан Калининград муж руу хүргэх төмөр замын транзит тээвэрт хориг тавьжээ. 

Литва Оросын ачааг нутгаараа дамжуулахыг хориглож, ОХУ хариуд нь сүрдүүлэв

Литва улс Европын хоригт багтсан бараа бүтээгдэхүүнүүдийг нутгаар нь дамжуулан Калининград муж руу хүргэх төмөр замын транзит тээвэрт хориг тавьжээ. 

»»
РАДИО, ТЕЛЕВИЗИЙН ИНЖЕНЕР Мөнхдэлгэрийн ДАВААНЯМ-ыг танилцуулж байна
15:41

СУИС-ийн Радио Телевиз Медиа Урлагийн сургуулийн төгсөгч, РАДИО, ТЕЛЕВИЗИЙН ИНЖЕНЕР Мөнхдэлгэрийн ДАВААНЯМ-ыг 

РАДИО, ТЕЛЕВИЗИЙН ИНЖЕНЕР Мөнхдэлгэрийн ДАВААНЯМ-ыг танилцуулж байна

СУИС-ийн Радио Телевиз Медиа Урлагийн сургуулийн төгсөгч, РАДИО, ТЕЛЕВИЗИЙН ИНЖЕНЕР Мөнхдэлгэрийн ДАВААНЯМ-ыг 

»»
Мөнх-Эрдэнэ: Монголчууд амаараа иддэг лабораторитой ...
18:02
Турк улсад яах учраа олохгүй яваа нэгэн гэр бүлийн хоёрын хоёр нялх үрд монголын ард түмэн минь туслаач гэж гуйж байна
17:52
Гэрлэх саналын үеэр саад болсон ажилтныхаа өмнөөс Дисней компани уучлалт гуйжээ
18:57

Парисын Диснейлэндэд нэгэн эр хайртай бүсгүйдээ үлгэрийн мэт гэрлэх санал тавьж байхад нь энэхүү газрын ажилтан саад 

Гэрлэх саналын үеэр саад болсон ажилтныхаа өмнөөс Дисней компани уучлалт гуйжээ

Парисын Диснейлэндэд нэгэн эр хайртай бүсгүйдээ үлгэрийн мэт гэрлэх санал тавьж байхад нь энэхүү газрын ажилтан саад 

»»
Сүнстэй тулалдсан боксчныг ялагдсанд тооцлоо
21:49

ӨАБНУ-ын боксчин Симисо Бутелези замналынхаа анхны ялагдлыг тун хачирхалтай байдалд хүлээлээ. 

Сүнстэй тулалдсан боксчныг ялагдсанд тооцлоо

ӨАБНУ-ын боксчин Симисо Бутелези замналынхаа анхны ялагдлыг тун хачирхалтай байдалд хүлээлээ. 

»»
Отгонтэнгэр хайрханы тухай маш тодорхой бодитоор тайлбарлаж байна
12:17
Ачаа бараа зөөж олсон мөнгөө хүүхдүүдэд тарааж өгч баярлуулжээ
15:50
Хаягдал дугуйгаар хүлэмж барьж байна
18:01
"Ялалтын үдэш" - "Дайнд мордсон охид" баримтат кино, уран бүтээлчдийн хамтарсан тоглолт
17:07
Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийг эсэргүүцэж морьтой тайван жагсаал хийнэ гэв
13:17

Монголын үндэсний морин уралдаан, уяачдын холбооноос мэдээлэл хийлээ.

Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийг эсэргүүцэж морьтой тайван жагсаал хийнэ гэв

Монголын үндэсний морин уралдаан, уяачдын холбооноос мэдээлэл хийлээ.

»»
С.Эрдэнэ, Э.Бат-Үүл нар АН-ын гишүүдийн жагсаалыг үймүүлэхээр 50,000 төгрөгөөр хүмүүс хөлсөлсөн гэв
13:49
Сургуулийн дэргэдээс тэсэрч дэлбэрэх аюултай "Магнай трейд" ХХК-ийн ШТС-ыг ХОЛДУУЛМААР байна‼️
17:21
"Арманы амьдрал" ток шоу #дугаар 01 Сэдэв: "Эрэгтэй хүн хүүхэд өсгөх хэцүү юу?
16:22
Эрчүүд бид чинь ийм л ерөнхийд нь хайрладаг хүмүүс шүү дээ
16:17
Д.Монголхүү шөнө гэртээ унтаж байхдаа БУСДАД ЗОДУУЛЖЭЭ
17:36

Д.Монголхүүгийн халдлагад өртсөн тухайгаа мэдэгдэв. Тэрбээр хэлэхдээ: “Урд шөнө гэр лүү нүүрээ битүү халхалсан гурван залуу халдаж орж, ирж зодчихоод зугтчихлаа. 

Д.Монголхүү шөнө гэртээ унтаж байхдаа БУСДАД ЗОДУУЛЖЭЭ

Д.Монголхүүгийн халдлагад өртсөн тухайгаа мэдэгдэв. Тэрбээр хэлэхдээ: “Урд шөнө гэр лүү нүүрээ битүү халхалсан гурван залуу халдаж орж, ирж зодчихоод зугтчихлаа. 

»»
"Сайд байхдаа мөнгө зувчуулсан Д.Сумьяабазар хотын төсвийг яачих ч юм билээ" гэв
16:56
Хэрлэн сумын ИТХ-ын төлөөлөгч Дагвасүрэн согтуугаар жолоо барьж, хүн дайрсан уу
16:41
Ч.Хүрэлбааар: Жэнко Баттулга еранхийлөгч байх хугацаанд энэ бүх хөгжлийн банкны луйвар явагдсан
16:37
Казахстаны нийслэл Нурсултанд 8 давхраас унах гэж бсан 3 настай охиныг аварсан Сабит Шонтакбаевт 3 өрөө байр бэлэглэжээ
15:03

Казахстаны нийслэл Нур-Султанд 8 давхраас унах гэж бсан 3 настай охиныг аварсан 36-тай Сабит Шонтакбаевт 3 өрөө байр бэлэглэжээ.

Казахстаны нийслэл Нурсултанд 8 давхраас унах гэж бсан 3 настай охиныг аварсан Сабит Шонтакбаевт 3 өрөө байр бэлэглэжээ

Казахстаны нийслэл Нур-Султанд 8 давхраас унах гэж бсан 3 настай охиныг аварсан 36-тай Сабит Шонтакбаевт 3 өрөө байр бэлэглэжээ.

»»
Ялалтын баярын 77 жилийн ойн баяр, Оросын цэргийн тусгай ажиллагааг дэмжсэн жагсаалаас
17:53












bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Рекламын алба | Сэдэв
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2021 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК
n