Эргэлзээ тээсэн томилгоо үргэлжилсээр

2011-12-19

АТГ бүтцийн өөрчлөлт хийж, зарим ажилтнаа чөлөөлсөн гэх боловч бүтцийн өөрчлөлтийг хэрхэн хийж байгаа талаар

мэдээлэл ховор байсан юм. Тэгвэл тус газарт өнгөрөгч пүрэв, баасан гаригт бүтцийн томоохон өөрчлөлт хийжээ. Авлигын гэмт хэргийг илрүүлэн, шалгах чиг үүрэгтэй Мөрдөн шалгах хэлтэс, Гүйцэтгэх алба хоёр тусдаа нэгж байсныг нэгтгэн Эрүүгийн хэрэг эрхлэх статус бүхий шинэ хэлтэс бий болгожээ. Хэлтсийн даргаар Тагнуулын ерөнхий газарт мөрдөн байцаах газрын дарга хийж байсан цагдаагийн хурандаа Д.Цоодолсэнгээг томилжээ. Харин Мөрдөн шалгах хэлтсийн дарга Э.Амарбатыг Мөрдөн байцаах албаны дарга болгосон юм байх. Гүйцэтгэх албаны даргаар өмнө нь Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн Ажлын албанд референт байсан, түүнээс өмнө буюу 2002-2004 онд Австрийн Вена хотод Монгол Улсыг төлөөлсөн консулаар сууж байхдаа дипломат эрх ямбаа ашиглаж ХБНГУ-ын хилээр 16 удаагийн үйлдлээр тамхи хууль бусаар нэвтрүүлсэн хэрэгтээ тус улсад зургаан cap хоригдон, шалгагдаж байсан С.Эрдэнэ гэгчийг томилсон талаар манай сонин өмнө нь мэдээлсэн.

АТГ-т шинээр бий болгосон Эруүгийн хэрэг эрхлэх статус бүхий хэлтсийн даргаар томилогдсон Д.Цоодолсэнгээ өмнө нь тагнуулд байхдаа буюу 2004 онд С.Зориг агсны хэрэгт холбогдуулан иргэн Д.Энхбатыг хил давуулан хулгайлж авчирсан хэрэгт холбогдож, хэвлэлээр нэр нь гарч байсан нэгэн.Тамгын хэлтсийндарга Г.Бадарчийн оронд томилогдсон Үндэсний аюулгуй байдлын зөвлөлийн ажлын албаны орлогч байсан Ч.Өнөрбаяр Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн сонгуульд идэвхийлэн зүтгэснийхээ хүчинд төрийн албанд ирсэн хүн юм. Түүнийг улаан христчин гэдэг шиг улаан Элбэгдоржчин гэж таних, мэдэх хүмүүс нь хочилдог.

Дээрх томилгоонуудаас харахад АТГ-т ямар хүмүүс томилогдоод байна гэж хардаж болохоор. Тус газар өнгөрсөн 14 хоногийн хугацаанд нэлээд хэдэн ажилтнаа бүтцийн өөрчлөлт нэрийн дор ажлаас чөлөөлсөн.

Ажлаас чөлөөлөхдөө ажилдаа тэнцэхгүй, түвшин тогтоох шалгалтад доогуур үнэлгээ авсан ажилтнуудыг чөлөөлсөн гэж мэдэгдэж байгаа ч Хяналт шалгалт, дүн шинжилгээний хэтсийн дарга Ж.Батсайхан, Мөрдөн шалгах хэлтсийн дарга Э.Амарбат хоёрын гаргаж өгсөн нэрсийн дагуу ахлаас чөлөөлөх үйл ажиллагаа хийгдсэн гэдгийг эх сурвалжууд хэлж байгаа юм. Шинээр томилогдсон удирдлагууд АТГ-ын ажилтнуудын хэн нь хэн бэ гэдгийг мэдэхгүй учраас тэдний гаргаж өгсөн нэрсийн дагуу ажлаас чөлөөлөх тушаалыг гаргасан нь ч тодорхой байгаа юм. Тэдний тайлбарлаж байгаагаар ажил хийж чаддаггүй, ёс зүйн болоод ашиг сонирхлын зөрчил гаргадаг албан тушаалтан, ажилтнуудыг л юуны түрүүнд чөлөөлөх, халах ёстой бол хамгийн түрүүнд халагдах ёстой нь дээрх хоёр эрхэмийг хэмээн АТГ-ынхан ойр зуураа шивнэлдэж байна. Ж.Батсайхан өнгөрсөн хавар төрийн өндөр албан тушаалтнуудын хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийг олон нийэд мэдээлэхдээ Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн болон УИХ-ын 20-иод гишүүний хөрөнгө, орлогыг ташаа мэдээлсэн маш том алдаа гаргаж, ажлын хариуцяага алдсан гэнэ.

Хэдэн тооны учрыг очиж, нэмж, хасаад, тавьчихаж чадаагүй түүний энэ урагшгүй үйл ажиллагаанаас болж АТГ Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс хүлцэл өчиж байсан нь сонинуудын хуудсанд үлджээ. Унасан хүнийг түлхдэггүй монгол жудаг нөлөөлсөн үү, УИХ-ын гишүүд элдэв хэл ам хийлгуй, чимээгүй өнгөрүүлжээ. Ж.Батсайханы тухай үнэмшихэд бэрх нэг мэдээлэл байдаг нь УИХ-ын гишүүн З.Энхболд хэдэн жилийн өмнө ТӨХ болон “Эрдэнэт" үйлдвэрийн газарт дайрч ороход хэдэн залуусыг дагуулж очин, түвээж өгсөн гэдэг мэдээлэл юм. Тэр үедээ тэрбээр Тагнуулын ерөнхий газарт мэргэн буудагч байжээ.

Э.Амарбатын хувьд АТГ-т шалгагдсан Онцгой байдлын сайд асан С.Отгонбаярын өмгөөлөгч эмэгтэйг хэрцгийгээр хүчирхийлсэн, найзынхаа эхнэрийг оролдож байгаад найздаа хутгалуулсан, нэг хүнд гэхэд хэтийдсэн олон байр сууцтай, түүнийгээ ямар орлого, эх үүсвэрээр худалдаж авсан нь тодорхойгүй гээд тоочоод байвал ёс зүйн зөрчил гаргасанд тооцогдох нэгэн мөнөөс мөн. Ядаж л өмнөх удирдлагуудтайгаа гар нийлж ажиллаж чадаагүй, дарга нараа ийш тийш нь матаж, эрүүгийн хэрэгтэн болоход гар бие оролцсон гэгддэг. Тэрээр мөн л хэлтсийнхээ мөрдөн байдаагч эмэгтэйтэй холбогдож, эдүгээ тэр бүсгүй нь түүний хүүхдийг гаргаж, хүүхэд харах чөлөөтэй байгаа билээ. Мөрдөн байцаагч бүсгүй эргэж ажилдаа орвол АТГ-т нэг гэр бүлийн хүмүүс ажиллахгүй гэсэн хуулийн заалт зөрчигдөхөд хүрнэ. Энэ мэтчилэн тоочоод байвал Төрийн жинхэнэ албан хаагч хүнээс гарах ёсгүй, ёс зүйгүй, увайгүй үйлдлүүд АТГ-аас гэмгүй ажилтнуудыг явуулчихаад, өөрснөө үлдсэн нь бүхий дарга нартай нь холбоотой яриа хөврөө цөөнгүй.

АТГ-т цагдаагаас томилогдож очсон болон Прокурорын дэргэдэх Мөрдөн байцаах албанаа Э.Амарбатын дагаж очсон мөрдөн байцаагчид ажилладаг. Түвшин тогтоох шалгалтад тэнцээгүй нэрийн дор ажлаас чөлөөлөгдснн, цагдаагий байгууллагаас томилогдон ажиллаж байсан мөрдөн байцаагчид түвшин тогтоох шалгалтын тестийг авч үзэхээр АТГ-ын Тамгын хэлтсийн дарга Ч.Өнөрбаярт ханджээ. Гэвч тэрбээр шалгалтын дүнг харуулах боломжгүй хэмээн татгалзсан гэх. Аль ч байгууллагад, тэр бүү хэл арван жилийн сургуульд ч шалгалтын дүн шалгалтын материалыг сурагчид үзэхээр нь бүрэн нээлттэй байхад дарга ёсыг тогтоох уриатай АТГ-т энэ бүхэн хаалттай байгаа нь гайхмаар.

АТГ-аас чөлөөлөгдсөн ажилтнуудын дунд нүдээ олж чөлөөлөгдсөн нэгэн байгаа эх сурвалж нуугаагүй. Харамсалтай нь нүдээ олсон нь цөөн, хэлмэгдсэн нь олон гэнэ. Шинэ удирдлагууд зарим ажилтныг ажлаас чөлөөлөх шалтаг олдохгүй болохоор бүтцийн нэрийн дор ажлаас нь чөлөөлсөн. Гэвч тэрхүү бүтцийн өөрчлөлтийг УИХ хийхээр Авлигын эсрэг хуулийн 17 дугаар зүйлд тов тодорхой зааж өгчээ. Авлиигын эсрэг хуулийн 17.1-т Авлигатай тэмцэх газрын зохион байгуулалтын бүтэц, орон тоог УИХ батлахаар тодорхой заасан. Гэвч шинэ удирдлагууд УИХ-ын гишүүд өөрсдийг нь ногоон гэрлээр томилсон юм чинь юу хийхийг нь бас ногоон гэрлээр зөвшөөргө гээд бодчихсон бололтой. Хуулийн заалтыг ч дур мэдэн зөрчиж, УИХ-аас дээгүүр эрх мэдэл эдэлж сууна.

Шинээр бий болж байгаа хэлтэс, алба нэгээр дутахгуй байгаа аж. Гэвч хуучин бүтцээ хэрхэн, яаж өөрчилж, хэдэн хүнийг шинээр нэмж авч байгаа талаараа АТГ-ын эрх бүхий албан тушаалтнууд олон нийтэд мэдээлэх хүсэлгүй байна. Угтаа бол хуучин ийм бүтэцтэй байсан одоо бүтцээ ингэж өөрчиллөө, ийм хүмүүсийг АТГ-т шинээр томиллоо гэдэг мэдээллийг аль ч хэвлэл мэдээллийн байгууллагад өгөх үүрэгтэй. Гэвч ийм мэдээллийг хүртэл шинэ удирдалагууд гадагш гаргахыг хоригложээ. Магадгүй гадагш мэдээлэх хүсэлгүй байгаа нь хийж байгаа ажилдаа итгэл үнэмшилгүй байгаатай ч холбоотой байж мэднэ. Шинээр томилогдож байгаа албан тушаалтнуудын хэн нь хэн бэ гэдгээс харахад ч шинэ удирдлагуудын хийж байгаа бүтэц, зохион байгуулалтын өөрчлөлт сайн юманд хүргэх болов уу даа гэсэн эргэлзээг төрүүлж байгааг дурдах нь зүйтэй санагдлаа.

Н.Гэрэл