ертөнцийн нууц ноёнтон Карл Лагерфельд (Karl Lagerfeld) энэ дүр төрхөөрөө рок од Мик Жаггерийг эрхгүй санагдуулдаг. Түүнийг барууныхан “Нууц ноёнтон” хэмээн өргөмжлөхийн сацуу “Азтай эр” хэмээнэ.

Учир нь Карл цаг үргэлж гоо бүсгүйчүүдээр хүрээлүүлж, олны анхаарлыг өөртөө татдаг нэгэн. Карл Отто Лагерфельдт. Энэ бол нууц ноёнтны жинхэнэ нэр. Харин төрсөн он нь намтар судлаачдын дунд өнөөг хүрэл маргаан тарьсан хэвээр байна. Намтар судлаачдын зарим нь Карлыг “1938 оны есдүгээр сарын 10нд Германы Хамбург хотноо мэндэлсэн” гэдэг бол нөгөө хэсэг нь “1933 оны эл өдөр төрсөн” хэмээдэг аж. Гэвч энэ нь олны эргэлзээг одоог хүртэл тайлж чадсангүй. Сүүний үйлдвэрийн эзэн Отто Лагерфельдт, эмэгтэйчүүдийн дотуур хувцасны дэлгүүрийн худладагч Элизабет Белхмэн нарын хүү Карл хоёр эгчтэй. Дунд эгч Марта Кристиане нь түүнээс хоёр эгч, том эгч Теагийн хувьд түүний эцэг Отто Лагерфельдийн анхны эхнэрээс төржээ. Отто Элизабеттэй 1930 онд гэрлэж охин, хүү хоёртой болсон юм байна. Ажилсаг гэр бүлд өссөн хүү хожим нь овог нэр болох Лагерфельдтийн хамгийн сүүлчийн үсгийг хасч, өөрийнхөө тодорхойлсончлон Лагерфельд хэмээх сонсголонт овгоор дуудуулж эхэлжээ. Тэрбээр овог нэр, бүтээлээ ч брэнд болгож чадсан хүн.

Карл Лагерфельд эрийн цээнд хүрч, бие даасан амьдралд хөл тавив. Тэрбээр 1953 онд Францад цагаачилж, Парист сууришжээ. Өрсөлдөөн ихтэй, хэр баргийн жаал хүүг тоож харьцахааргүй хүмүүсийн ая эвийг Карл эвтэйхэн олж, загварын ордонд хувцасны зураачаар ажиллажээ. Олонд төдий л нэр хүндтэй бус загварын ордонд ажиллаж байсан хэдий ч тэр цаг үе нь Карлын амьдралд алтан хуудсыг нээж өгсөн явдал юм. Цагийг ягштал баримталдаг герман зан, эцэг эхээс заяасан хөдөлмөрч зан, бизнес сэтгэлгээ нь түүнийг барууны загварын ертөнцийн нууц ноёнтон болон тодроход хамгаас их нөлөөлсөн байна. Карл Лагерфельд залуу халуун насныхаа дурсамжийг ийм өгүүлбэрээр эхлэх дуртай. Цагаач германыг ажилд авсан францчууд түүнийг юунаас ажлаа эхэлж, загварын ордонд ямар дэвшилт авчрахыг нь анхааралтай ажиглаж байсан гэдэг. Карлын хувьд энэ бүхнийг соргогоор мэдэрч, гэрэл зургийн гайхамшгийг загварын ертөнцийн амин сүнс болгох эхлэлийг тавьжээ. Түүнд төрөлхийн авъяас, хөдөлмөрч зангаас гадна уран илтгэх, үзэгчдийг хөгжөөх онцгой чадвар бий. Германд 1980-аад оны үед гардаг байсан телевизийн цуврал нэвтрүүлгийн жишээн дээр 1710 онд германчуудын хувцаслаж байсан донж маягийг францчуудад толилуулж, европчуудыг бүрх малгайнд дурлууллаа.

Карл 1955 онд Олон улсын ноос, ноолуурын нарийн бичгийн дарга нарын газраас зохион байгуулсан загварын уралдаанаас шагнал хүртэв. Тэрбээр шагнал хүртсэнийхээ дараахан “Чамин хийц, загвар бүхий эдгээр пальтог би тун цөөхөн хийсэн. Миний хувьд жижигхэн хэрнээ бариу хар хувцас урлах дуртай” хэмээжээ. Уралдаанд хэдий амжилттай оролцсон ч Карл энэ бүхнийг амжилт хэмээн хүлээж аваагүй. Учир нь түүний урд алдарт Иве Сант Лорент “гишгэсэн” юм. Иве гоёлын даашинзаараа уралдааны ялагчаар тодорчээ. Уралдаан, ялалт, Иве Сант Лорент… Карлын зүрх сэтгэлд энэ явдал үүрд хонигшон үлдсэн аж. Тэрбээр 21 жилийн дараа буюу 1976 онд “тэгэхэд Иве Диорт ажилладаг байсан. Миний мэдэх олон залуус Валенсиажаг бурхан мэт шүтдэг байсан бол би тэгж боддоггүй байсан” хэмээн дурсан ярьсан байдаг. Этгээд үзэл бодолтой герман залуу маань дахин нүүх болов. Балмэнд 1958 оныг хүртэл гурван жил амьдрасныхаа дараа Жан Патоуд суурьшин загварын хоёр ч ордонд нэгэн зэрэг хүч үзжээ. Хоёр ажлын хооронд өглөө оройгүй гүйсэн Карлын хувьд энэ мөч харвасан сум шиг л өнгөрсөн аж. Хүч, хөлсөө урсган байж ийнхүү хөдөлмөрлөснийхөө үр дүнг тэрээр 1958 онд мэдэрсэн. Гэхдээ бяцхан золиостойгоор. Карл овог нэрээ Роланд Карл болгон өөрчилж, загварын шоугаа зохион байгуулсан юм. Харамсалтай Карлын уг шоунд үзэгчид “муу” дүн тавьж, зарим хэвлэлд уг арга хэмжээний талаар “хэвлэлийнхнийг айлгасан шоу” хэмээн бичиж байсан бол Карлыг дэмжигчид “Залуу дизайнер Роланд Карл өнгөрсөн онд үзүүлсэн элдэв “шуудай”-наас тэр өөр сонголтыг санал болгосон байна” гэж дурдаж байжээ. Төд удалгүй Карл цочир сүртэй сюрпризийг хүмүүст барив. Түүний гараар бүтсэн коктейль даашинзыг ойроос харсан бүсгүйчүүд баярласандаа ухаан алдан унаж, эрчүүдийнх нь амьсгаа хурдасч байсныг юутай ч зүйрлэхийн аргагүй. Ёстой л тэсрэлт гэж үүнийг хэлэх байх. Коктейль даашинз Карлыг жинхэнэ брэнд нууц ноёнтон болгожээ. “К” үсэг түүний загварын нэрийн хуудас болов.

Ээлжит коллекци 1959 оны хавар гарч сэтгүүлчид Карлыг ангуучилсан хэвээр байв. Тэдний өөлж гоочилж, магтаж сайшаах нь өөрчлөгдсөнгүй. Карл Лагерфельдийн ажил үйлс, амьдралаар дагнан бичдэг сэтгүүлч Карри Донован загвар зохион бүтээгчийн шийдлүүд өмнөхөөсөө сайжирсныг дурдаад “Карлын загварын шоу Браво хэмээн хашхиралдах дуун, нижигнэсэн алга ташилтаар ер тасарсангүй” хэмээн онцолжээ.
Парист богино банзал моодонд оров. Тавиад жилийн өмнөх дэлгэцийн бүтээлүүдээс иймэрхүү дүр зургийг та ч харсан байх. Бүсгүйчүүд үсээ тайрч, Карлын “байлдан дагуулал”-д өртөхийг эмээ, өвөө нар тэвчсэнгүй. Тэд “Карлын богино банзлууд сөнөтүгэй” гэх нь холгүй бухимдацгааж байв. Жараад оны үеийн кино жүжигчин бүсгүйчүүдийн өмсдөг богино банзал бүхий загварын нууц ноёнтон нь Карл Лагерфельд.

Герман залуу Францад цагаачилж, амьдралын утга учрыг ойлгосноо ер матрдаггүй. “Би тэнд төрсөн. Дунд сургуульд сурсан. Гэхдээ ажиллаж байгаагүй. Парист хоёр жил ажиллаад би амьдралд суралцсан” гэсэн удаатай. Карл 1962 онд Патоугаас явсныхаа дараа Марио Валентино, Репетто нарын бренд бүтээгдэхүүний дизайнеруудтай хамтарч, Моноприск супермаркетад ажиллан санхүүгийн хувьд чамлахааргүй болсныхоо дараа Парист жижиг дэлгүүр нээжээ. Энэ цаг үеэс тэрбээр Christian Dior-ын дэлгүүрийн армени кассчин хатагтай Zereakian-ы зөвлөхөөр ажиллах болсон юм. Армени бүсгүйтэй хамтран ажиллаж байсан тухайгаа Карл “тэр хүн намайг “Загварын ертөнцөд амжилт олно” гэж хэлсэн” хэмээн дурссан байдаг. Нууц ноёнтон 1963 онд Италийн алдарт Tiziani-н загварыг бүтээж, Ромын загварын ордны эзэн, Техас гаралтай Эван Ричардстай дотно нөхөрлөжээ. “Өмсөхөд бэлэн!” уриа бүхий брэндээ тэд “Tiziani-Roma-Made in England” шошготойгоор худалдаалж эхлэв. Холливудын од Элизабет Тейлор Tiziani-н шүтэн бишрэгч бөгөөд уг брэндийн хувцсыг 1966 оны наймдугаар сард анх өмссөнөө ер мартдаггүй гэнэ.

Карл Лагерфельд 1964 онд Францын загварын ордноо Chloe брэндийн загварыг бүтээж, улирал бүрт зориулсан анхны бүтээлүүдээ туурвив. Тэрбээр 1930-аад оны үеийн дэлгэцийн хатан хаадыг санагдуулам дэгжин дүрслэлийг загвартаа тусгажээ. Нэгэн цагт богино банзлуудаараа Парисыг доргиож байсан залуу эр ихэмсэг ямбыг илтгэсэн хувцаснуудаар барууныхны нүдийг хужирласан нь бас л онцлох үйл явдал. Chloe Карлын “гараар орохдоо” алдсангүй, харин ч “Дээд зэргийн чанартай брэнд” хэмээх тодотголыг загварын ертөнцийн хатуу шүүгчдээс авсан юм. 1973 Spring… түүхийн ийм цаг үед Карл Chloe брендийг гаргаж ирлээ. Торгон агаад бариу хүрэмт Карлын нэр ч дэлхийн загварын давцнаа тодоор бичигдэх болов.

Дэлхийн домог мэт шүтэгдсэн Chanel, Fendi брендийн нууц ноёнтон Карл Азид нөлөөгөө тогтоож эхэлжээ. Японы Isetan брэндийн загварыг урлаж эрэгтэй, эмэгтэй 30 гаруй загварын лицензийг нууц ноёнтон эзэмшиж байна. Үүгээр ч зогсохгүй “Кармен” дуурь болон “Мөнхийн Каллас” киноны жүжигчдийн хувцсыг 2002 онд бүтээжээ. Дуучин Мадонна, Кайли Миноуг нар ч Карл руу утасдаж, 2004 онд шоу тоглолтуудынхаа хувцсыг урлуулсан байна. Японы брэнд менежерүүд Карлыг шүтэн биширсэн ч далайн чанадад алгассан бүтээл, туурвил нь төгссөнгүй. Шведийн H and M брэндийн загварын онцлогийг гаргаж өгөх үүрэг түүнд ногдов. Карл уг брэндийн нүүр царай, нэр хүндийг ердөө хоёрхон хоногийн дотор өсгөжээ.

Карлыг ойр дотныхон нь “Гэрэл зурагчин” гэдэг. Тэрбээр “Загварын шинэ эзэнт гүрэн” баримтат киноны зураг авалтын үеэр Өмнөд Африкийн загвар өмсөгч Давид Миллерийн зургийг авч, 2005 онд V сэтгүүлийн хавтсыг Мэриа Кэригийн дүр төрхөөр чимэглэсэн нь дээрх үг оргүйг илтгэх биз ээ. Карлд өдөр, хоног хаанаа ч хүрэлцдэггүй мэт. Учир нь тив тивээс басхүү олонд алдаршсан брэнд үйлдвэрлэгчид түүний чихийг амраадаггүй бөгөөд Chanel-ийнхан бүр ч салдаггүй. Chanel брэнд менежирүүд 2005 онд Карлд Signe Chanel цуврал бүтээх эр хүсэлтээ уламжилж, 2004-2005 оны намар, өвлийн загварын шоугаа үзэгчдийн хүртээл болгосон. Fendi брэндийн эзэд ч юу гэж зүгээр суух вэ. Хар, цагаан өнгө хосолсон загварын цуглуулга тус брэндийн гол нүүр царай. Энэ хоёр өнгө дээр Fendi оршин тогтнохыг Карл тодорхойлж өгчээ. Эцэс төгсгөлгүй мэт ажиллах Карл 2006 оны арванхоёрдугаар сарын 18-нд эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийн жинсэн футболка бүтээсэн нь залуусын төдийгүй ахимаг насныхныг ч баярлуулсаар байна. Карлыг тахин шүтэгчдийн тив алгассан сонирхол, хүсэл тэмүүлэл түүнийг Арабын томоохон хот Дубайд ч авчирч чадсан. Түүнийг дэлхийн загварын ертөнцөд дахин ямар хувьсгал хийхийг хэн ч таашгүй. Карл юу ч сэдэж мэднэ. Гэхдээ тэр нууц ноёнтон хэвээр үлдэнэ.