Өнөөдөр дэлхий нийтэд либериализмын улс төр, эдийн засаг, нийгмийн бодлого бүхэлдээ нуран унаж байна. Саяхан болж өнгөрсөн Давосын дэлхийн эдийн засгийн форум дээр шинэ либериализм сүйрсэн учраас социализм болон капитализм хоёрын давуу талыг шингээсэн шинэ тогтолцоогоор явахаас өөр арга замгүй болсон гэдгийг зарласан. Энэ шинэ тогтолцоо социализмийн зохицуулалттай капитализмийн суурьтай байх нь тодорхой болоод байна. Аливаа онол, үзэл баримтлалыг хэрхэн бодит байдалтай уялдуулж хэрэгжүүлэх нь зөв зохион байгуулалттай институт болон мэдлэг боловсролтой хүмүүсийн хийдэг ажил. Хэрвээ асуудал гараад ирвэл ялангуяа Монгол шиг замбараагүй оронд хариуцлага хүлээдэг механизм нь тодорхой байх хэрэгтэй. Монгол орон ядуураад, дордоод байдаг гэтэл хэн Монгол орныг ядуураалаад байгааг мөн хэн Монгол орныг хөгжүүлж чадахыг бид өнөөг хүртэл мэдэхгүй л байна. Ард түмэн хэнд итгэл найдвар хүлээлгэхээ мэдэхгүй сонголтгүй болжээ.

Социализмаар 80 жил явсан улс орнууд либериализмын замыг сонгосондоо өнөөдөр харамсаад ч барахгүй тийм хүнд байдалд орж, харин капиталист улс орнууд эдийн засгийн хямрал, алдагдлаа нэгэнт дийлхээ больжээ. Хуучин социалист лагерт байсан орнууд либериализмд шилжсэнээр бүхий л бүтээн байгуулалт, өмч хөрөнгөө устгаад дууссан. Эдгээр улс орнуудын улс төр нь олигархиудын гарт орж, авилгал, шударга бус байдал хэрээс хэтрэн, эдийн засаг нь залилан, хулгай дээрэмд идэгдэн, нийгмийн бодлого гэдэг зүйл нь үнэндээ бүрэн устсан. Эрүүл мэнд, ажлын байр, боловсрол, үйлчилгээ, нийгмийн халамж, тэтгэвэр зэрэг улс орны амин чухал асуудлууд нь ямар ч төлөвлөгөө зохион байгуулалтгүй болж улс орон нь тоногдсон машины сэг шиг л болсон юм. Монгол орон либериализмийн талаар сүйрэлд хүрсэн орнуудын тод жишээ болдог.
Монгол улс социализмийн үед бий болгосон асар их өмч хөрөнгө, бүтээн байгуулалтаа хэрхэн устгасныг, хэн өнөөдөр Монголд эрх мэдэлтэй болж, хэрхэн луйврын аргаар хөрөнгөжиж байгааг та бүхэн мэднэ биздээ. Монгол улсад өмч хөрөнгөтэй гэж байгаа хүмүүсийн дийлэнхи нь социализмын үед ард түмний бүтээсэн баялгийг өөрийн эрх мэдлийн нөлөөгөөр хувьдаа завшсан этгээдүүд байдаг. Монгол улсад либериализмын улс төр эдийн засаг 22 жилийн турш оршин тогтнохдоо бүхий л баялгийг нь тусгаар тогтнолыг нь хүн амынх нь мэдлэг боловсрол, ёс суртахуунтай нь хамт хуу хамсан юм.

Либериализмын чимээгүй тахал олон улс орныг сульдааж, гүн ангал руу алгуурхан живүүлсээр л. Хүн төрөлхтөн либериализмыг үзэн ядаж, амьдралдаа итгэх итгэлгүй болж байна. Дээшээ тэнгэр хол доошоо газар хатуу гэдэг шиг хувь заяагаа л зүхэн сууна.

Либериализмийн уршгаар баян хоосны ялгаа, өлсгөлөн, ядуурал, гуйланчлал, дайн, өвчин өдрөөс өдөрт хүрээгээ тэлж хүн төрөлхтөн эдгээрийн өмнө хүчин мөхөсдөж байна. Монгол орон 1990 оноос ардчилалд шилжихтэй хамт либериализмын замаар замнасан. Гэхдээ энэхүү нийтлэлдээ социализмыг сайлах гэсэнгүй бас ардчилалыг муулах гэсэнгүй бодит байдлыг л харуулахыг зорилоо. Бид ардчилалыг либериализмтай хольж хутган, ардчилалыг либериализмаар төлөөлүүлэн ойлгосноор төөрөгдөлд орох цаашлаад үгүйрэн хоосрох эхлэлээ тавьсан юм. Ардчилал бол либериализм биш. Аливаа ардчилсан намын идеологи хэрхэвч либерал байж болохгүй. Либериализмын уршгаар улс орны тусгаар тогтнол алдагдаж, эх оронч сэтгэл үнэгүйдэж, үндэстний аюулгүй байдал үгүй болж, эдийн засаг бүхэлдээ луйврын сүлжээнд орон, улс орныг хамарсан хямрал, ядуурал газар аван инфляци, банкны хүү зэргээс үүдэлтэй сүйрлүүд гардаг. Төр эдийн засагт оролцохгүй дэндүү либерал байснаар улс оронд томоохон хэмжээний хямрал болдогийг 1930, 2008 оны АНУ-ын санхүү, эдийн засгийн хямрал гэрчилдэг. Аливаа хямрал бүрийн эх сурвалж нь либериализм байсаар ирсэн.

Монголын ард түмний 22 жилийн итгэл найдвар усанд хаясан чулуу шиг алга боллоо. Монголын ард түмэн ардчилалд итгэсэн найдсан, их зүйлийг хүлээсэн, удахгүй бүх зүйл сайн сайхан болно гэж 22 жил тэссэн, харин өнөөдөр хайран цаг хугацаа хэмээн халаглан сууна. Товчхондоо ардчилалын 22 жил хар дарсан зүүд шиг он жилүүд байлаа. Аливаа ардчилсан төр ард иргэдээ наад зах нь идэх хоол, өмсөх хувцас, орох орноор хангах үүрэгтэй. Түүний дараагаар улс төр, эдийн засаг, нийгмийн талаар ярьж, бодлогоо боловсруулж төрийн дараа дараачийн ажлуудаа явуулдаг. Ардчилалын онолд ард түмнээ хуурч, мэхэлж эрх мэдэлд хүрээд авилга авч, хулгай дээрэм хийж, олигархи луйварчин бол гэж ерөөсөө ч заагаагүй. Ардчилал хүмүүнлэг ёсыг, шударга байхыг, эрх чөлөөг, тэнцүү эрхийг тунхагладаг болохоос дураа дагасан дураараа авирлагчдын бузар булхайгаа далдалдаг тийм бохир зүйл биш. Ардчилал нэрийн дор овоо тахиж, одон тарааж, суварга босгож, наадам хийж ард түмнийг хөдөлмөрлөх хүсэлгүй, ирээдүйгээ харах харцгүй болгож байгаа төрийг та бид 22 жил сонголоо үр дүнд нь ямар улс оронтой болсоноо нэг харчихаарай.

Ардчилалын гол үзүүлэлт болох хэвлэн нийтлэх , үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрх чөлөөгөөрөө Монгол улс дэлхийд 100-р байранд, Авилгалын үзүүлэлтээрээ дэлхийд тэргүүлдэг урд хойд хоёр хөршөө ардаа хаян 124-р байранд орон авилгалд идэгдсэн орон боллоо, хүн амын 50 хувь нь ядууралд өртөн энэ тоо инфляци, банкны хүүнд нэрвэгдэн өдрөөс өдөрт ихэссээр л, баян ядуугын ялгаа туйлдаа хүрч баян хүний хөрөнгө орлого ядуу хүнийхээс даруй 250 дахин илүү байна, эдийн засгийн өрсөлдөх чадвараараа дэлхийд мөн л сүүл мушгиж 100 гаас хойш байранд байна. 1990 оноос 2008 он хүртэлх Монгол улсын гадаад өр зээл 2,3 тэрбум ам доллар байсан бол 2008 оноос 2011 онд нийт 7 тэрбум ам долларын гадаад өр зээл авсан байна ингээд нийт 9,1 тэрбум ам долларын гадаад өртэй болж нэг Монгол хүнд 3500 ам долларын гадаад өр ноогдож байна. Архидалт, хар тамхи, гудамжныхан, гооночид, өвгөнтийнхөн, халаасны хулгайч, олигархи, луйварчин гээд л буруу замаар будаа тээсэн худлаа ардчилалын сөрөг үзэгдэл дэндүү их.
Одоо газар шороогоо сэндийчиж зөөгөөд, гол мөрнөө ширгээж дуусгаад хатсан тал дээрээ хэдэн малтайгаа үлдэх л бидэнд дутлаа даа. 1990-ээд оны үед Монголын өөдтэй өнгөтэй гэсэн үйлдвэр, аж ахуйн нэгжүүдийг бүгдийг нь либериализм, хувийн өмч гэсэн нэрээр халхавчлан хувьчилсан байдаг. Үнэндээ тухайн үеийн өмч хувьчлал тийм ч шударга явагдаагүйг олон баримтаас харж болно.

Чингис зочид буудал, Алтан тариа, АПУ гээд л ар араасаа хөвөрсөн олон үйлдвэр компануудын хувьчлал хэн нэг эрхмийн халаасанд луйврын аргаар орсон гэдэг. Өмч хувьчлал руу бүр нарийн орвол бөөлжис хүрч, дотор муухай оргимоор баримтууд зөндөө бий. Харин өнөөдөр ард түмнийг луйвардаж авчихаад ичих ч үгүй миний байгуулсан компани гээд яриад сууж байна. Ийм л либериализм Монголд өрнөсөн гэдгийг та ойлгох хэрэгтэй. Монгол улс стратегийн ач холбогдолтой хүнсний болоод бусад бүтээгдэхүүний үйлдвэрүүдээ хувьд гаргаж хаясан. Үүний үр дүнд талхны болоод шатахууны үнэ яаж өсөж галзуурч байгааг та бүхэн мэдэж байгаа байх. Монгол шиг үнийн өсөлт нь дураараа авирлагчдын гарт байдаг улс орон Африкт л байгаа байх. Бүхнийг чөлөөт өрсөлдөөн гээд л хаячихна, ард түмэн эцэг эхгүй хүүхдүүд шиг шоовдорлогдоно. Үүний дараагаар Монгол улс уул уурхай хэмээх гайхамшигтай сайхан зүйлтэй учирсан. Өнөөдөр уул уурхайгаас үүдэлтэй сүйрэл үргэлжилсээр л. Архи, тамхинаас өөр үйлдвэрлэлгүй, жалга довноос давсан стратеги боловсруулж чаддаггүй төртэй, тамын тогоондоо 22 жил бид чанагдлаа. Одоо л ухаарч, одоо л сэхээрэхгүй бол Монгол гэдэг улс цаашид байх уу үгүй юу гэдэг нь туйлын хэцүү болоод байна.

Чөлөөт зах зээлийн дэндүү либериалчилсан эдийн засаг нь хяналттай зах зээл болон зохицуулалттай зах зээлүүдээс эрс ялгаатай, учир нь эдгээр тохиолдлуудад төрийн оролцоо байдаг. Либериализмын эдийн засаг ёсоор бүхнийг нээлттэй болго гэсэн бодлого нь улс оронд эмх замбараагүй эдийн засгийн харилцааг үүсгэдэг. Мөн хувийн өмчийг наагуураа дэмжсэн дүр үзүүлээд цаагуур нь улс үндэстнийг эдийн засгийнх нь хувьд цөлөмдөг. Монголчууд бид либериализмаар замнасан 22 жилд 9.1 тэрбум ам долларын гадаад өртэй ( ДНБ-ээсээ 2 дахин их гадаад өртэй), ХАА болон уул уурхайд суурилсан дэндүү хоцрогдсон эдийн засагтай, авилга, шударга бус байдалд идэгдсэн улс төртэй, баталгаагүй амьдралтай болжээ. Чөлөөт зах зээлийн эдийн засгаар хөгжинө гэж яваад бид өрөндөө баригдсан, хоцрогдсон техник технологитой хэдэн жижиг дунд үйлдвэртэй, утаандаа хордсон Төв азийн цээжин дахь буурай хөгжилтэй улс болоод үлдвээ хөөрхий. Либериализмаас үүдэлтэй улс төр, эдийн засаг, нийгмийн гамшигуудийг авч үзье.

Улс төрийн гамшиг:
Либериализм улс төрийг өөрийнх нь үндсэн үүргээс хазайлгаж, мөн чанарыг нь алдагдуулдаг. Улс төр өөрийн үндсэн функцуудаа алдаж эхэлнэ. Либериализм хувь хүний шунал дээр тогтдог учраас ёс суртахуун, хэм хэмжээний асуудлууд устаж үнэгүйднэ. Харин төр хамтын сайн сайхны төлөө байгуулагдаж, нийт ард түмний баталгаатай амьдрал, ирээдүйн сайн сайхныг хангахын төлөө ажилладаг. Тиймээс шунал, хувийн сонирхол хэтэрсэнээс хамтаараа сайн сайхан амьдръя гэсэн төрийн тогтолцоо сүйрэлд ордог. 2008 онд АНУ-д нүүрэлсэн эдийн засгийн хямрал либериализмын замбараагүй бодлогоос үүдэлтэйг томоохон эрдэмтэд баталсан байна. Либериализм улс орны тусгаар тогтнолыг, үндэстний аюулгүй байдлыг алдагдуулдаг. Яг л манай Монгол улс шиг дэлгээд тавьцан шагай адил бүх зүйл нь нээлттэй хэн ч орж ирээд юу ч хийхэд бэлэн тийм л сул задгай болж хувирдаг. Өнөөдөр Монгол улсад уул уурхай, үйлчилгээ, үйлдвэрлэл эрхэлж буй гадны компаниудын эзэд Монгол улсын хууль, шүүхийг өөрсдийн харцаараа хөдөлгөж Монгол нутаг дээр нь Монгол хүнийг доромжилж байхад төр засагт ард түмнээ өмгөөлөх, хамгаалах бодлого гэж алга. Төрд гарсан этгээдүүд нь зөвхөн өөрийнхөө хамгийн сайндаа л ах дүүгийнхээ төлөө ард түмний татварын мөнгөөр ёстой л дургиж сууна. Монголд төрийн албаныхан яаж ажилладаг, улс төр нь хэр зэрэг ёс суртахуунлаг, хэр эх оронч түшээдтэй вэ гэдгийг ард түмэн маш сайн мэдэж байгаа.

Хамтын амьдралын төлөө, улс орны хөгжлийн төлөө байх ёстой хүмүүс өөр өөрийн замыг хөөгөөд явчихаар энэ улс орон яаж ч хөгжих билээ дээ. Либериализмын уршгаар Африкийн олон орнууд тусгаар тогтнолоо алдаж гадны тусламжаас хараат болон хувирсан. Европт болж буй санхүү, эдийн засгийн цаашлаад нийгмийн хямралаас шалтгаалан шинэ либериализм нуран унах нь тодорхой болсон. АНУ-д нүүрлэсэн хямралаас улбаалан дундаж давхаргаас ядуу давхрага руу шилжих өрх гэр бүлийн тоо хурдацтайгаар өсч байна. Дэлхий нийтийг хамарсан хямралын буруутан нь либериализм гэдэг нь тодорхой болж хүн төрөлхтөн либериализмаар замнасан 30 жилийн замбараагүйтэлдээ баяртай гэж хэлэх мөч ирээд байна. Ер нь монгол үндэстэн хамтаар амьдрах сонирхолтой, хамтаар сайн сайхан байх хүсэлтэй ард түмэн, ийм ард түмнийг либериализмийн замаар явуулна гэдэг ёстой бүтэхгүй асуудал.

Эдийн засгийн гамшиг:
Либериализм хамтын хүчээр оршин тогтнодог дүрэм журамтай, хариуцлагатай зах зээлийг замбараагүй байдалд оруулж сүйтгэдэг. Хүссэн хүн нь өөрийн дүрэм журам, үнэ ханшийг тогтоож, өөрийн ашиг сонирхолын төлөө бусдын амьдралыг хүч хөдөлмөрийг үнэгүйдүүлж золиослодог. Хувийн хүсэл сонирхлыг тэргүүнд тавьж үндэстний эрх ашгийг хязгаарласнаар тухайн улсын эдийн засаг эрлийз болдог. Улс орны хэмжээний томоохон бүтээн байгуулалтуудын оронд жижиг дунд үйлдвэрлэл, өрхийн аж ахуй гэсэн хөгжил авчирдаггүй хоцрогдсон тогтолцоог сурталчилдаг. 1990 оноос зах зээлийн нийгэмд шилжихтэй зэрэгцээд Монгол улсад явуулсан өмч хувьчлал нь либериализмын эхлэлийг тавьж цаашлаад Монгол орныг ядуу буурай болгох гол хөшүүрэг болсон юм. Өнөөдөр архи, пивоноос өөр ямар ч үйлдвэрлэлгүй болж хүн амдаа бэлэнчлэх сэтгэлгээ, залхуурлыг уриалан дуудагч хавтгайрсан халамжийг тарааж байна. Халамж гэдэг нийгмийн эмзэг хэсэгт болон ажилгүй иргэдэд чиглэсэн байдаг бол Монголын халамжийн бодлого 2700000 иргэнд аманд ч үгүй хамарт ч үгүй сонгуулийн шоу хэлбэрээр хүрч байна.  Эцэстээ хавтгайрсан халамжаас болж мэдлэггүй харанхуй, залхуугийн бүхэл бүтэн арми бэлтггэгдэж байгаа ч юм билүү.

Эдийн засаг өөрөө мэдлэг дээр суурилж байж улс оронд хөгжилийг авчирдаг. Хэдий чинээ илүү мэдлэг шингэсэн байна, хэр зэрэг онолын үндэслэлтэй байна гэдгээсээ шалтгаалаад эдийн засгийн өрсөлдөх чадвар харагддаг. Харин манай Монголын эдийн засгийг товчхон дүгнээд хэлвэл түүхий эдийн засаг юм. Уул уурхай, ноос ноолуур зэрэг түүхий эдэд суурилсан үйлдвэрлэл, технологи нэвтрээгүй манай эдийн засгийн бүтэц тогтолцоо хүн төрөлхтний хөгжлөөс даруй 100 жилээр хоцорч байна. Мэдлэггүй улс төртэй орон түүхий эдийн засагтай, замбараагүй нийгмийн бодлоготой байдгийн жишээг бид маш тод томруун харууллаа. Монголын эдийн засаг Манжийн үеийн феодалын эдийн засгаас дээрдэх зүйлгүй болжээ. Ард иргэдээ банкны хүү, инфляцаар шулж, хоногийн хоолоо ч дийлхээргүй цалин авч, хүнд хэцүү нөхцөлд хөдөлмөрлөж арга ядахдаа Монгол хүн харын оронд боолын хөдөлмөр эрхэлхээр дүрвэнэ. Эх нутагтаа нүд үзүүрлэгдсэн Монголын иргэн харийн оронд бас л нүд үзүүрлэгдэж хувь заяандаа гомдоно.
Либериализмаар удирдуулсан нийгэм бүхэлдээ эмх замбараагүй болж эхэлдэг. Нийгэмд тогтворгүй байдал үүсч, нийгмийн бүхий л институтууд ганхаж нуран унадаг. Ажлын байр, тэтгэвэр тэтгэмж, цалин хөлс, нийгмийн халамж хамгаалал, эрүүл мэнд боловсрол гээд л нийгмийн амин чухал салбарууд болон асуудлууд хурцдан өөр өөрсдийн гүйцэтгэх үүргүүдээ алдана. Монголын нийгэмд үүсээд буй ядуурал, гуйланчлал, орон гэргүйчүүд, гэр бүл салалт, архидалт зэрэг нийгмийн тулгамдсан асуудлууд нь хэзээ ч шийдэгдэхгүй мэт өдрөөс өдөрт хурцдаж байна. Төр засгийн зүгээс эдгээр асуудлуудыг шийдэх талаар авч хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээ ч гэж алга.

Дэлхийн нэгдүгээр дайны дараа ЗХУ босохдоо Германаас олон зүйлийг шууд хулгайлан авсан байдаг. Үйлдвэрүүдийг нь тэр чигээр нь вагоноор зөөн авчраад өөрийн нутагтаа байршуулаад л бүтээн байгуулалтаа эхлүүлсэн юм. Мөн Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа АНУ-ын хөгжсөн гол хүчин зүйл нь Германы эрдэмтэн мэргэжилтнүүдийг болон техник технологийг шууд нутагтаа зөөж авчирсанд оршдог. Германы эдийн засаг хамтын зах зээлийн эдийн засаг дээр тулгуурладаг ба аливаа хямралын үед хямрана, уруудна гэж байдаггүй. Европт хямрал нүүрэллээ, дэлхийн эдийн засаг саваллаа л гэдэг, харин Германчууд огт хямардаггүй. Өнөөдөр хүн төрөлхтөн ахиад л Герман руу итгэлийн харцаар харж шинэ либериализмын хямрал, сүйрлээс гарах арга замаа асууж байна. Хүн төрөлхтнийг аливаа хямралаас, уналтаас гаргах хүч нь ямагт Германчууд байсаар ирсэн юм. Учир нь дэлхийн оюуны томчууд болон онол, үзэл баримтлалууд Герман үндэстнээс гарсан байдагт оршино.

Монголын бохир улс төр:
Монголын улс төр 1990 оноос эхлээд буруу замаар явж эхэлсэн. Монголын улс төр 22 жил либериализмд тулгуурласан учраас дампуурч, сүйрсэн. МАН болон АН-д либериализмын эдийн засаг, улс төр улс орныг сүйтгэдэг, тусгаар тогтнолгүй болгодог, хүн амыг нь харанхуй, ёс суртахуунгүй болгодог гэдгийг мэдэх ойлгох хүн нэгээхэн ч байсангүй. Тэд зүгээр л өөрийн өчүүхэн амьдралын төлөө ард түмний татварын мөнгөөр, Монгол улсын баялгаар тоглосон, наргисан хүмүүс. 2700000 иргэний сайн сайхан амьдралыг хулгайлан байж өөрийн худлаа, булхайтай амьдралаа босгосон хүмүүс. Мэдлэгтэй, эх оронч иргэдийг замаасаа зайлуулж өөрсдийн луйвар хийх талбайгаа цэвэрлэсэн хүмүүс. Монголын улс төрийн хүчнүүдэд улс төрийн идеологи буюу үзэл бодол гэж ерөөсөө ч байдаггүй. Улс төрийн үзэл бодолгүй улс төрийн хүчин гэдэг өөрөө зүг чигээ мэддэггүй хүнтэй адил. Шинэ либериализм 30 хүрэхгүй жил оршин тогтноод бүрэн нуран уналаа. Түүний хажууд социалимт систем 80 жил оршин тогтносон шүү дээ. Хэтэрхий их шунал, тачаал дээр тулгуурласан либериализмийн сонгодог жишээ нь Монголын ханаж цаддаггүй улс төрчид. Өнөөдөр Монголын төр өөрийн үндсэн функцуудаа алдаад дууссан, бодлого тодорхойлох, хууль хэрэгжүүлэх талаар тэдэнтэй яриад ч хэрэггүй. Дэндүү харалган дотортой, ойрын бодолтой улс төрч нэр зүүсэн луйварчид Монгол улсын тусгаар тогтнолыг алдагдуулсаар.

Дэлхий нийт либериализмыг улс орныг сүйтгэдэг, ёс суртахууныг устгадаг, мэдлэг боловсролыг үнэгүйдүүлдэг тогтолцоо хэмээн оршуулчихаад байхад, АН өөрийгөө бид либериал үзэл баримтлалтай гээд л цээжээ дэлдээд байдаг. Баабар оюутолгойг өмөөрч, Бат-Үүл өвөг дээдсээ шоронд амьдарч байсныг нь дурсаж, өөрсдөөс нь өөр хүн байхгүй мэт аашилна. Тэдний байгуулсан ардчилал үнэндээ Монголын ард түмнийг 22 жил зовлон дундуур гэлдрүүлсэн гэдгийг тэд өөрсдөө ойлгох хэрэгтэй.

Хүн төрөлхтөнд сүйрэл, хямралыг авчирсан либериализмын улс төр, эдийн засгийн бодлогыг Монголын парламентад суудалтай улс төрийн томоохон хүчин баримталж байгааг хараад ямар их эмгэнэл вэ гэхээс өөр хэлэх үг үнэндээ олдохгүй байна. “Монгол хүн 2020” хэмээх Монгол улсыг 2020 он хүртэл хөгжүүлэх стратегаа боловсруулахдаа уг улс төрийн хүчин либериал улс төр болоод эдийн засгийн бодлого дээр тулгуурлаж байгаа нь мэдлэг боловсролгүй байгаагийнх нь илрэл. Либериализмын замаар “Монгол хүн 2020” он хүртэл явбал орох оронгүй, оочих аягагүй, өмсөх хувцасгүй, овоглох эх оронгүй болоод дуусна. Бид сөнөөд, устаад дуусна. АН-д анхааруулж хэлэхэд улс төрийн үзэл баримтлалаа солихгүй бол, либериализмаас хагацахгүй бол танай нам энэ улс орныг хөгжүүлж хэзээ ч чадахгүй шүү гэж хэлье.
Монголд хоосон уриа лоозон хэрэггүй, бэлэн амлалтууд ч хэрэггүй, бодит ажил, мэдлэг боловсролтой хүмүүс л хэрэгтэй. Ард түмэн ч үүнийг ухаарч, өөрийнхөө төлөө биш юмаа гэхэд үр хүүхдийнхээ төлөө ухаалаг байх цаг үе ирээд байна.