хаалгаа барьж байсан түүх саяхных. Тэгвэл өнөөдрийг хүртэл өөрийн гэх ганц онгоцгүй явж ирсэн манай үндэсний агаарын ууган тээвэрлэгч МИАТ компанийнхан дээрх шуурганд урууд чихалгүй тэсэж үлдсэн нь харьцангуй зөв менежменттэй байсных гэдэг. Энэ нь манай Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын үйл ажиллагаатай холбоотой. Дэлхийн 191 орныг нэгтгэсэн Олон улсын иргэний агаарын тээврийн байгууллагаас ИНЕГ-ыг нислэгийн аюулгүйн ажиллагааг хангасан Азийн 15 байгууллагын нэгээр шалгаруулсан байна. Зөвхөн энэ оны эхний улиралд дотоодын нислэг 80, олон улсын нислэг 30 хувиар тус тус нэмэгдсэн нь энэ байгууллагын хариуцлага, үйл ажиллагааг өндөрсгөж буй юм. Үндэсний агаарын тээвэрлэгч МИАТ компанитай холбоотой асуудал үе үе гардаг.

Сөүл-Улаанбаатарын чиглэлийн ачаа тээврийн тарифыг үндэслэлгүй нэмсэн асуудал лав сүүлийн 2-3 жил яригдсан. Энэ асуудлаар тус компанийн удирдлагуудыг шалгасан нь шуугиан тарьсан. Гэтэл сүүлийн үед тус компанийн тийзний үнийн асуудлаар багагүй ярих боллоо. МИАТ өнөөгийн байгаагаасаа ч илүү ашиг, орлогтой ажиллах боломж байсан гэдэг. Зөвлөх нэртэй гадаадын зарим компанийн буруу менежментээс үүдэн ихээхэн алдагдал хүлээсэн тохиолдол бий. Хоёр, гуравхан жилийн өмнө 58 тэрбум төгрөгийн орлоготой ажиллаж байсан бол өнгөрсөн онд энэ тоо 104 тэрбумд хүрчээ.

Манай гадаад харилцаа, эдийн засаг өсөхийн хэрээр иргэний агаарын тээв рийн зах зээл тэлэв. Тий мээс энэ салбарт өнөөдөр Монголын гэх хаягтай агаарын тээврийн таван компани үйл ажиллагаа явуулж байна. Энэ онд иргэний агаарын тээвэр том, жижиг 13 онгоцоор паркаа шинэчилжээ. Иргэний агаарын тээвэрт орж ирсэн зарим компанийнхан хөрш орнууд руу нислэг үйлдэж эхлэв. Цаашдаа алсын зайн нислэг хийхээр онгоц авч, боловсон хүчнээ бэлтгэж байна. Эдгээр компаниуд хөл дээрээ тогтчихвол иргэний агаарын тээвэрт өрсөлдөөн бий болж, тийзний үнэ хямдарч, үйлчилгээ сайжрах боломжтой.

Монголын иргэний агаарын тээврээр үйлчлүүлэгчдийн урсгал нэмэгдэж буй нь гадаадын авиа компаниудын анхаарлын гадна үлдсэн гүй. Ялангуяа, солонгосчууд энэ салбарт багагүй ач холбогдол өгч, нислэгийнхээ тоог нэмэх, Монголын иргэний агаа рийн тээврийн зах зээлд өөр авиа компани оруулахаар манайх ныг үе шахах, эрх мэдэл бүхий байгууллага, албан ту шаалт нуудыг лообийдох бол сон гэх. БНСУ-ын иргэний агаарын тээвэрт “Корейн эйр”, “Asiana” ком пани гол өрсөлдөгчид. Олон жил өр сөлдөж буй энэ хоёр компанийн хан зах зээлээ булаалцалдаж, бус дын “олз” байсан түүх бий гэдгийг энэ салбарын мэргэжилтнүүд өгүүл дэг юм билээ. Тухайлбал, Сөүл-Парисын чиглэлд хэн нь ноёрхохоо үзэж, маргалдсанаас зах зээлээ “Эйр Франц” компанид алдаж байсан удаатай. Дээрх чиглэлд одооноос л нислэг нь сэргэж байгаа гэнэ.

Лондонгийн нислэгт ч бас иймэрхүү юм болж байжээ. Тэгвэл энэ хоёр компанийн ээлжит маргаан Сөүл-Улаанбаатарын чиг лэлд өрнөөд байгаа аж. “Asiana”-г БНСУын төрийн өмчийн оролцоотой гэдэг юм билээ. Эх сурвалжийн өгүүлснээр тус компанийн 30 хүртэл хувийг төр нь эзэмшдэг юм байх. Тиймээс төрийн оролцоогоороо түрий барьж, хувийн хөрөнгө оруулалттай “Корейн эйр”-ээ үе үе шахалтад оруулсаар иржээ. Сөүл-Улаанбаатарын чиглэлд өнөөдөр МИАТ-аас гадна “Корейн эйр” зорчигч тээвэрлэдэг. Тус улсад манай 30 шахам мянган иргэн ажиллаж, амьдардаг гэсэн албан бус тоо бий.

Сүүлийн жилүүдэд хоёр улсын эдийн засаг, соёлын харилцаа нэмэгдсэн. Дээрээс нь аялал жуулчлал хөгжиж, зорчигчдийн урсгал аль ч улиралд тасардаггүй. БНСУын Засгийн газраас монгочуудад визийн хөнгөлөлт олгосноор хоёр улсын хооронд зор чих иргэдийн тоо нэмэгдэхээр байгаа. Тэгэхээр дээрх чиглэлд нислэг үйлдэх нь ихээхэн ашиг авчирах нь мэдээж. Энэ их ашгаас “Asiana”-гийнхан хүртэхийг хүсчээ. Тиймээс дээрх чиглэлд “Корейн эйр”, МИАТ компани моно поль тогтоож байна хэмээн гомдол гаргаад авч. Энэ гомдлыг БНСУ-ын Шударга бус өрсөлдөөнийг хянан зохицуулах хорооноос шалгаж, МИАТ-ыг 1.8, “Корейн эйр”-ийг 4.5 тэр бум вонноор торгох санал гаргаад байгаа аж.

Дээрх хоёр компанийн эсэргүүцлээр энэ асуудлыг тус газраас дахин шалгаж буй юм байна. Бидэнд олдсон мэдээллээр шалгалтын урьдчилсан дүгнэлт гарчээ. Энэ дүгнэлтээр тус хоёр компанийг үгсэн хуйвалдаагүй гэж үзсэн байна сурагтай. Өнөөдөр Улаанбаатар-Сөүлийн чиглэлийн нислэгийн тийзний үнэ өндөр байгаа нь үнэн. Үндсэндээ гурван мянга шахам км газар, дөрвөн цагийн нислэг шүү дээ. “Гэтэл энэ зайнаас 2-3 дахин хол зайд нисч буй бусад компанийн тийзний үнэ дээрх чиглэлээс хямд” гэсэн гомдол солонгос, монгол зорчигчдоос цөөнгүй ирдэг гэсэн. Дээрх чиглэлийн нислэгийн тийзний үнийг хямдруулах боломж байгаа юм билээ. Ялан гуяа, Солонгосын талд. Тэнд өнөөдөр нисэх онгоцны шатахууны үнэ тонн нь 1000 ам.доллар.

Харин манайд 1500 ам. доллар байх жишээтэй. Тэгэхээр дээрх чиглэлд “Asiana” орж ирсэн тохиолдолд нислэгийн тийз ний үнээ хямдруулж байж олон жил нислэг үйлдэж буй дээрх хоёр компанитай өрсөлдөнө. Тус компанийг дагаад “Корейн эйр” ч тийзийнхээ үнийг бууруулж таарна. Эцсийн дүндээ энэ нь хэнд ашигтай, хэнд хохиролтой нь харагдаж буй биз ээ. Аль ч оронд иргэний агаарын тээвэр нь онцгой салбарт тооцогддог бөгөөд төрийн дэмжлэгээр хөгжиж байдаг аж. МИАТ-ын алдагдлыг нөхөх замаар төрөөс дэмжээд байх чадал хэр билээ. Ийм дэмжлэг байдаг бол тус компанийнхан олон чиглэлд үйлчилж, тийзнийхээ үнийг хямдруулах боломжтой. МИАТ компани нислэг үйлдэж буй хоёр чиглэлээсээ л ашиг олж буй. Тэр нь Улаанбаатар-Сөүл, УлаанбаатарБээжингийн нислэг. Европын чиглэлийн бүх нислэг алдагдалтай.

Улаанбаатар-Токиогийн нислэг баланс барьж, Хонконг руу нисэх нь бараг ашиггүй болоод байгаа гэсэн. Тэгэхээр жаахан ашиг олж буй Улаанбаатар-Сөүлийн чиглэлээ бусадтай хуваалцахыг хэн хүсэх билээ. Үндэсний бусад тээвэрлэгч маань дэлхийн хэмжээний авиа компани болох “Корейн эйр”, “Asiana”-тай өрсөлдөх яагаа ч үгүй. Ийм тохиолдолд үндэсний хэмжээний ганц агаарын тээвэрлэгч компанийнхаа хаалгыг бариулах уу. Нэгэнт төрөөс дэмжлэг бага учир тус компанийханд одоохондоо дээрх чиглэлд өнөө мөрдөж буй тарифаараа үйлчлүүлэхээс өөр зам алга. Үндэсний агаарын тээвэрлэгчээ төрөөс илүүтэйгээр иргэд бид дэмжиж байна. Тус компани удахгүй “Боинг” загварын гурван он гоц авахаар төлөвлөж буй гэ сэн. Хэдэн жилийн дараа Мон гол Улс дотооддоо нефть боловсруулж эхэлнэ. Экспортын, хилийн гэх нэмэгдэлгүй тул онгоцны шатахуун хямд рах нь лавтай. Үндэсний бусад тээвэрлэгч өсч, өндийнө. Тэр үед МИАТ-ын монополийн асуудлаар дотооддоо зарга үүсгэж болох юм. Харин өнөөдөр энэ асуудлыг сөхөн тавибаас “Корейн эйр”, “Asiana” гэх дэлхийн хэмжээний хоёр аварга тээвэрлэгчид зах зээлээ алдаж, МИАТ хаалгаа барихдаа тулах биш үү.

Д.ЗАЯАБАТ

mongolnews.mn

Таньд манай сайт таалагдаж байвал like хийнэ үү. Баярлалаа

“ASIANA” ОРЖ ИРВЭЛ МИАТ ХААЛГАА БАРИХАД ХҮРНЭ
Tweet
Bolod.mn

Сэтгэгдэл (4)

Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

Зочин
ЭНХВАЫАР АНАБДБАЗАР 2 өндөр үнэтэй түлсн шахдаг

2012-06-11 | 16:49:55 | 124.197.173.41 |

Зочин
ЭНХВАЫАР АНАБДБАЗАР 2 өндөр үнэтэй түлсн шахдаг

2012-06-11 | 16:49:52 | 124.197.173.41 |

Зочин
МИАТ-г удахгүй дампууруулна гэж бодож байгаа хүлээж л бай

2012-06-11 | 14:53:33 | 81.182.18.61 |

Зочин
МИАТ дампуурвал дампуурна л биз. Үйлчилгээ муутай Хогийн газар ш дээ. МИАТеын нэрээр МӨНГӨ ШУЛДАГ ЛУЙВАРЧИД олон шүү дээ. Ардууд бид ХЧМД ҮНЭ САЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭ Л ХЭРЭГТЭЙ Ш ДЭЭ. ХЭН БАЙХ ХАМАА АЛГА.

2012-06-11 | 09:35:48 | 119.40.99.214 |

Мэдээ
Гадаад мэдээ
Видео