Тулхтай, туршлагтайг нь бодож урьдын хамтрагч МАН-аа гуйх гэхээр зургаахан сарын өмнө хаяж одсон байдаг, дээрэлхэж дарлаж байхад амрыг бодож ИЗНН-тай нэгдэх гэхээр цаадуул нь дэндүү цөөхөн гээд тэдэнтэй нийлэх улстөрийн бүлэглэл МАХНМ ҮАН-ын “Шударга ёс” эвслээс өөр байсангүй.
Энэ эвсэл нь гудамжны хоосон тэмцэгчид, нэгэн цагт цөөн сарын хугацаагаар сайдын суудалд заларч үзсэн аснуудаас гол төлөв бүрдэнэ. Дарга нь хүртэл Эрүүгийн хуулийн 263.2, 150.3 дугаар зүйл ангиудаар яллуулах гэж байгаа авлигач. Үнэнийг хэлэхэд Засгийн газарт хамтарч ажиллаач гэж гуйхад дэндүү доошоо орсон л хэрэг. Энэ мэт ч яахав гэж бодоход урьд өмнийн явдлуудаа санаж сэхээрдэггүй л юм байх даа.

МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр АН-ыг 1996-2000 онд засгийн эрх барьж байхад нь дөрвөн ч удаа унагаж байлаа. Сүүлдээ АН-ын засагт ажиллах боловсон хүчин олдохоо больж, ямар сайндаа хорин хэдтэй Ч.Сайханбилэг хэмээх хөтлөгч залууг Гэгээрлийн сайдаар томилж байхав дээ. Үнэн хэрэгтээ энэ хэдэн жилд АН боловсон хүчний хувьд ч тэр, бүх талаараа туйлдаж элгээрээ мөлхөж байлаа.
Элгээрээ мөлхөх ажиллагааг Н.Энхбаярын шууд удирдлагаар АН дотроосоо хийсэн байдгийг ч өдгөө хүн бүхэн мэднэ. Тэрбээр 1997 онд М.Энхсайханы Засгийн газрыг, 1998 онд Ц.Элбэгдоржийн, мөн ондоо Ж.Наранцацралтын, 1999 онд Р.Амаржаргалын гээд дөрвөн ч Засгийн газрыг унагаж байв.
Ийнхүү АН-ын дөрвөн ч Засгийн газрыг унагаад, дараа нь 2000 онд төрийн мэргэшсэн гэх 15 мянган албан хаагчийг гудамжинд гаргасан юм.
Энэ бүхэн Ардчилсан намын эсрэг Н.Энхбаярын гараар хийгдэж байлаа. Харин 2004 оны сонгуулиар хүч тэнцүүхэн өрсөлдсөн улстөрийн хүчнүүд “их эвслийн” хэмээх Засгийн газрыг байгуулж тэргүүнээр нь Ц.Элбэгдоржийг томилсон. Энэ Засгийн газрыг ч Н.Энхбаяр огцруулсан гэдэг.

Ийнхүү АН таван Засгийн газраа Н.Энхбаяраар багалзуурдуулж байжээ. Н.Энхбаярын гарт “амь тавьсан” Засгийн газрууд чухам ямар учраас огцорч байв гээд хөөхөөр бүгд л түүний хатгаасаар дотроо үзэлцээд нэгийгээ аваад хаячихсан байдаг.
Өнөөдрийн жишээн дээр аваад үзэхэд л байгуулагдаагүй байгаа Засгийн газрынхаа сайдын суудлыг булаалдаад эхэлчихсэн нь шаргал ордноор нэг үймээн дэгдээж байна. “Фортуна” Н.Батбаярт сайдын суудал олдохгүйд хүрч, уурандаа өөрийн болон дөрвөн ч гишүүний картыг авч, хурал хаяж одохоос эхлээд зөндөө зүйл болж байгаа.
АН-ын энэ мэт дотоод самуун Н.Энхбаярын дэргэдүүр зүгээр ч нэг өнгөрөхгүй байх шүү. Үүнээс гадна албан тушаалд дуртай залуучууд олон бий. Албан тушаалын донтонгуудыг бол Н.Энхбаяр тун ч хялбар ашиглана. Тийм түүх ч бий, туршлага ч бий. Юутай ч Н.Энхбаярын огцруулсан таван Засгийн газрыг танилцуулъя.

М.Энхсайханы Засгийн газрыг дүрмээр боомилж огцруулав

1996 онд МҮАН-МСДНын “Ардчилсан холбоо” эвсэл 50, МАХН 25, МУНН нэг суудал авч эвсэл анх удаа дангаараа Засгийн газраа байгуулсан түүхтэй.
Засгийн газрын тэргүүнээр МҮАН-ын Ерөнхий зөвлөлийн гишүүн М.Энхсайхан сонгогдож, бүрэлдэхүүнд нь сонгуульд эвсэл болон орж ялалт байгуулсан МҮАН, МСДН-ын төлөөлөл 50:50 хувийн харьцаатай орж байлаа.
Тухайн цагт нялх ардчилагчид дөнгөж учраа олох гэж ядаж байхад нь буюу 1997 онд Н.Энхбаяр УИХ-д нөхөн сонгуулиар орж ирсэн юм. Тэрбээр УИХ-д орж ирсэн даруйдаа бүлэглэл, фракцийн зохион байгуулалтыг найруулж эхлэнгүүтээ М.Энхсайханы Засгийн газрыг огцруулах шаардлага тавьж байв.
Тэр цагт МҮАН дүрэмдээ “Намын дарга нь Ерөнхий сайд байна” гэж заалт оруулсныг Н.Энхбаяр олж хараад ашиглахгүй хаачихав. Ингэж тэр анхныхаа Засгийн газрыг унагаав. Үүний дараа АН-ынхан нэлээд үймж байж, Ц.Элбэгдоржийн Засгийн газрыг байгуулж байлаа.

Ц.Элбэгдоржийн Засгийн газрыг банкаар далимдуулж нясаллаа

Нэгэнтээ дүрэм ийм хойно, тухайн үед МҮАН-ын тэргүүн байсан Ц.Элбэгдорж Ерөнхий сайдаар томилогдов. Энэ үед УИХ дахь олонхи, цөөнхийн бүлэг банкны асуудлаар санал зөрөлдөж чуулганы хуралдааныг нэг сар гаруй гацаасны эцэст нууцаар санал хурааж, Ц.Элбэгдоржийг огцруулж байсан билээ.
Түүнийг огцрох ажлыг Н.Энхбаяр гардан зохион байгуулсан бөгөөд энэхүү ажиллагаандаа АН-ын “хөдөөний” гэгдэх фракцийг ашигласан байдаг.
“Элсний 13” хэмээх бүлэглэл нэгэн үе юм юманд л хошуу дүрж явдаг байсныг уншигч та санаж байгаа байх. Өвөрхангай аймгаас сонгогдсон “сум” хэмээх хочит Н.Дашзэвэг тэргүүтэй хэсэг нөхдийг Н.Энхбаяр ийнхүү намын даргынх нь эсрэг ашиглаж байлаа.
Энэ үед Ц.Элбэгдорж банкны салбаруудыг шалгаж эхэлсэн ч өөрсдийн талын зарим банкинд хэт их анхаарал хандуулсан гэдэг үндэслэлээр “Элсний 13”-тай нь нийлэн огцруулж дөнгөсөн юм. Ц.Элбэгдоржийн Засгийн газар гуравхан сарын настай байв.

Ж.Наранцацралтын Засгийн газрыг захидлаар далимдуулж унагав.

Ийнхүү хоёр дахь Засгийн газрынхаа маанийг уншсан ардчилагчдын хүч тарамдаж хоорондоо муудалцах нь ч улам ихэсч байв.
Яг л энэ үед Ардчилсан холбоо эвслийн удирдлагууд шинэ Ерөнхий сайдад МҮАН-ын дэд тэргүүн Да.Ганболдыг санал болгосон ч тухайн үеийн Ерөнхийлөгч “Да. Ганболд нь УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хорооны даргын хувьд банкны асуудлуудыг хуулийн дагуу хяналт тавьж таслан зогсоох, засч залруулах арга хэмжээ аваагүй учир түүнийг Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар томилуулах саналыг УИХ-д оруулах боломжгүй” хэмээн долоон удаа буцаасан түүхтэй.
Үүнээс хойш дөрвөн сарын дараа УИХ-ын гишүүдийн олонхийн саналаар Ж.Наранцацралт Ерөнхий сайдаар томилогдсон юм.
Гэвч энэ Засгийн газар тийм ч удаан настай байсангүй, найман сарын дараа захидлын асуудал боссоноор огцорсон түүхтэй. Мань Н.Энхбаяр 1999 оны долдугаар сарын 15- нд УИХын чуулган дээр “Монгол Улсын Засгийн газрын тэргүүн Ж.Наранцацралтаас 1999 оны нэгдүгээр сарын 19-нд ОХУ-ын Ерөнхий сайдын нэгдүгээр орлогч Ю.Д.Маслюховт он, сар нь засвартай нэгэн захиа явуулжээ.
Энэ захиаг Ерөнхий сайд маш яаруу, нууцаар хийсэн бололтой. Энэ захиа “Эрдэнэт”-ийг 240 мянган ам.доллараар худалдаад Монголд оногдох хувиа худалдахад та нар чимээгүй байна шүү гэсэн утгатай байна” гэснээр Ж.Наранцацралтын Засгийн газар өвдөг шороодсон гашуун түүхтэй.

Р.Амаржаргалын Засгийн газрыг намынх нь зөрчлөөр дөрөөлж буулгалаа

Энэ үед дөнгөж зургаахан настай ардчилагчид ёстой л модоо барьж, Засгийн газраа яаж байгуулж хэн хэнийгээ сайд болгохоо ч шийдэж чадахгүйд хүрч байв. 1999 оны долдугаар сард Р.Амаржаргалыг Ерөнхий сайдаар томилсон юмдаг.
Энэ үед 2000 оны сонгуулийн чимээ ойртож, нялх ардчилагчид хоорондоо “алалцах” нь жирийн үзэгдэл болов. Ус үзээгүй хормой шуусан нялхас хоорондоо эрх мэдлийн дайн хийсээр, эцэс сүүлд нь ардчиллын алтан хараацай С.Зориг амь насаа алдав.
Тун удалгүй казиногийн хэрэг босч гурван ч УИХ-ын гишүүнээ шоронд илгээсэн учраас Р.Амаржаргалын Засгийн газрыг намынх дотоод зөрчилд дөрөөлж байгаад буулгаад авсан юм. Энэ бүх дотоод зөрчил нь тэднийг 2000 онд навс ялагдахад хүргэсэн билээ.

Ахиад л Ц.Элбэгдоржийн Засгийн газрыг унагаав

2000 оны сонгуулиар бүрэн ялалт хүлээсэн АНынхан 2004 оны сонгуульд “Эх орон-ардчилал” эвсэл байгуулан оролцсон.
Харин энэ удаагийн сонгуулиар “Эх орон-ардчилал” эвсэл тухайн үеийн МАХН, өдгөөгийн Ардын намтай тэнцүү суудал авсан.
Тиймээс УИХ дахь “Эх оронардчилал” эвслийн болон МАХН-ын бүлгүүд гурван долоо хоног зөвшилцсний эцэст Засгийн газрыг МАХН, “Эх орон-ардчилал” эвсэл 50, 50 хувиар хамтран их эвслийн Засгийн газар байгуулах, УИХ-ын дарга, Ерөнхий сайдын албыг эвсэл намууд хоёр, хоёр жилээр хаших зөвшилцөлд хүрэв. Зөвшилцлийн дагуу их эвслийн Засгийн газрын тэргүүнээр Ц.Элбэгдорж томилогдов.
Ц.Элбэгдоржийн тэргүүлсэн Засгийн газарт ажилласан МАХН-ын сайдуудын огцрох өргөдлийг УИХ-аар авч хэлэлцэхэд АН-ын гишүүн М.Энхсайхан, М.Сономпил, Ж.Наранцацралт, Ж.Батхуяг болон Ард түмний намын дарга Л.Гүндалай, БНН-ын дарга Б.Жаргалсайхан нар огцруулахыг дэмжсэн санал өгснөөр МАХН, Ардчилсан намын хамтарсан их эвслийн Засгийн газар огцров. Үүний ар талд Н.Энхбаяр л байв.

С.УУГАНБАЯР

www.UNEN.mn

Н.Энхбаярын гарт АН-ын таван ч засгийн газар “амь тавьсан” түүх
Tweet
Bolod.mn

Сэтгэгдэл (33)

Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

Зочин
Элбэгдорж ард түмнийг хооронд нь яс хаян алалцуулж байхад Энхбаяр түүнийг өөгшүүлэн арчаагүй байсныхаа горыг амсч байгаа юм. Шудрага Д. Сүхбаатар шиг эх оронч байцгаа хужаагийн эрлийзүүдээ

2012-08-06 | 15:51:50 | 103.10.22.58 |

Зочин
АН-ийнкхан оорсдоо ë унаãàñàí áèç äýý. Ýíõáàÿðûã äýíä¿¿ äýíä¿¿ õýëìýãä¿¿ëæ áàéãààä òóñ èõ õàðàìñàæ áàéíà. ¯íýí ÿëàõ áîëòóãàé.

2012-08-06 | 13:01:14 | 124.158.109.140 |

Зочин
Энхсайханыг АН өөрөө Багабанди гуайтай нийлж унагасан байлгүй дээ.

2012-08-06 | 11:30:50 | 202.9.47.129 |

Зочин
Наранцацралтын засгийн газрыг Багабанди унагасан биз дээ.Багабандийн эрин үе байлаа.

2012-08-06 | 11:29:43 | 202.9.47.129 |

Зочин
МАН-н явуулга байна.Тэр үед ганц Энхбаяр байгаагүй.МАН-ыхан бүгд л байсан ш дээ.Одоо МАН-хан ингэж хатгаж байгаад АН-тай 50:50 аар эвсэх гэж байгаа юм.МАХН-тай 25% аар эвсэнэ биз дээ.Тэгвэл АН-д ашигтай биз дээ. 50:50 бол ерөнхийлөгчийн сонгуулиар яах болж байна.Хүн зүхэх яах вэ.АН-ыхан сайн л бодоорой.

2012-08-06 | 11:28:04 | 202.9.47.129 |

Зочин
тэгээд энэ энхбаяр гуайг юу ч идэж уугаагүй гээд бдагт ни гайхдаг энэ яригдаад шүүхдээд бгаа асуудал ни зах зух ни л байх.Тэр 1 уйлаад бсан авгай эд нар одоо юу вэ үнэн тэнэг

2012-08-06 | 11:27:23 | 183.81.169.21 |

Зочин
наранцацралтийн засгийн газрийг элбэгээ огцруулсан биздээ

2012-08-06 | 10:38:43 | 182.160.19.212 |

Зочин
Энхбаяр эхнийх нь араас нь явах ёстой маш олон луйварчид байгаа даа. Тэднээс ядаж араван хувийг нь араас нь явуулж чадвал манайд авилга маш ихээр багасна.

2012-08-06 | 08:10:03 | 202.180.216.235 |

Зочин
за одоо болчихоосой , хэлмэгдүүлэлт шүү дээ, жудаггүй өлөн цөөвөрүүд!!!

2012-08-06 | 08:07:32 | 202.126.91.151 |

Зочин
за боличихоочээ,дандаа худлаа.яасан муухай ош хонзон бэ.хунийг арай ч ингэж худлаа гутгэж болохгуй.энэ хунийг хангалттай хилсээр мыылж оорсдийн сайтаар элдэбээр гоочиллоо.одоо наадах чин хэтрээд худлаа гэдгэ ни илт болоод бнаа хооэ.бид ухээгүй амид бн.,амид гэрчүүд бгаа шуу.бидний уйэд юу болсонг мэднэээ.МАНАН гийн хэдэн бичээч нар болсон туухээ сыдлаж байж ундэстэй унэн ыил бич.ингэж уурсдийнхуу нэр хундийг шороонд холиж илт мэдээж хыдлаа бичиж хэдэн халатр тогрогоор уурсдийгуу худалдах шаардлга байхгуй баймаар .нэр хунд чин шороонд булагдсаар бн.МАНАН ДАХИН БУУ УЗЭГДЭГ БУРХАН МИН

2012-08-06 | 06:27:03 | 85.218.60.11 |

Зочин
энxбаяр үxээгүй байгаа юмүү

2012-08-06 | 03:43:53 | 71.191.202.23 |

Зочин
Энхбаярын нэг боовний хүүхэн солиорч эхлэвээ хөөрхий... хахаха

2012-08-05 | 22:22:57 | 182.160.6.86 |

Зочин
Тэглээ гээд шүүхийг улс төрийн хонзон авах хэрэгсэл болгон ашиглаж хуулийг гууль болгож ямар ч нотлох баримтгүйгээр ял өгч болно гэж үү?

2012-08-05 | 22:20:54 | 203.194.116.122 |

Зочин
ууганбаяраа. та яг монгол хүн мөн үү. хэрвээ монголдоо хайртай байсан бол халаасанд чинь хийсэн хэдэн халтар төгрөгөөс хүний мөс чанар илүү нандин. энэ л монгол хүний эрхэмлэж ирсэн зан. ямар ч үндэслэлгүй юмыг яаж бичиж чадаж байна. ядахдаа ичиж сур. эх оронч бай. эх орныхоо төлөө цохилох зүрхтэй бай. би жирийн нэгэн монгол эмэгтэй. Эрдэнэтийн иргэн. чиний өмнөөс иччихлээ. сэтгүүлч ухаантай юм бол ёс зүйтэй шударга бай. иргэдээ ч эх орноо хайрлах сэтгэлтэй болгох нь таны хүн чанар, шударга байхаас эхэлдэг гэж эмээ минь надад сургаж өсгөсөн

2012-08-05 | 22:14:43 | 27.123.213.5 |

Зочин
ЖИНХЭНЭ ЦЭВЭР ЦУСТ МОНГОЛ ТУМЭН ЭНХБАЯРЫН БУРУУГУЙГ НЭР ТӨРӨӨ ЯАЖ ШУДАРГААР ХАМГААЛЖ БАЙГААГ НЭЭЛТТЭЙ ХУРЛААР ХАРЖ ХАРУУСАЖ, ХАЙРЛАЖ БАЙЛАА. УНЭХЭЭР ЭХ ОРНОО МОНГОЛ ОРНОО ХАМГААЛАХ ХАРАМЛАХ СЭТГЭЛЭЭСЭЭ БОЛЖ ӨӨРИЙГӨӨ ЗОЛИОСЛОЖ БАЙГААГ Ч ХАРЛАА. АВИЛГА ГЭЖ ЮУГ ХЭЛДГИЙГ ОЙЛГОХ ТЭНХЭЛТЭЙ БОЛ АВИЛГАЧИН ГЭЖ ЭНХБАЯРЫГ ХЭЛДЭГГУЙ.

2012-08-05 | 22:04:00 | 27.123.213.5 |

Зочин
Муу л бол хойд талын хар овоохой гэдэг шиг бүх зүйлийг Энхбаяртай холбоод байж болохгүй шүү дээ.Тэр хүнийг хангалттай хараар будлаа.Монгол хуний ёс жудаг хаачив аа.Унасан хүнийг нэмж өшиглөөд байх муухай. Бариад хоричихсон хирнээ л ханахгүй нэт-р муулаад байх юм.ямар их айдас,яасан их өшөө хорсол вэ?! Ганц л амидрах хорвоо.Тэр хун бидэн шиг урсах нулимс,булгилах зүрхтэй,хайрлах гэр бул,хайрлуулах үр хүүхэдтэй хун биз дээ.Монголчууд дотроо эвдрэлцээд ирэхээрээ л гадныхны ,,идэш,,болдог гэмтэй улс.

2012-08-05 | 21:57:49 | 180.3.21.158 |

Зочин
тагжгар тарвагыг дагаж хошгирогсдын бичиж байгаа нь ч өрөвдмөөр. ардчиллын нэрийг гутаасан юмнууд. ядахдаа хэлж бичиж байгаа нь будуулэг

2012-08-05 | 21:57:03 | 27.123.213.5 |

Зочин
ЭЛБЭГ УХЛЭЭЭ ЮУ, ХИЛСЭЭР УНАГАХ ГЭЭД УНЭНИЙГ АРД ТУМЭН НЭЭЛТТЭЙ ШУУХ ХУРЛААР МЭДЧИХСЭН. ОДОО БАС ӨӨР ХЭЛМЭГДУУЛЭЛТИЙН ЖУЖГИЙГ ДЭГЛЭСЭН УУ. ХЭРЭГГУЙ ДЭЭ. ДАГАЖ ДАЛДАГАНАСАН ЮМНУУДЫН ХОШГИРОЛТ Ч ТУМНИЙ ТАРХИЙГ УГААЖ ДИЙЛЭХГУЙ БОЛСОН.

2012-08-05 | 21:52:10 | 27.123.213.5 |

Зочин
Наад элбэгдорж новш, с. баяр новшнууд бүгд Энхбаяраас хол дутуу новшнууд болоод л та нар шиг малуудын толгойг угааж Энхбаярын эсрэг турхирч байгааг харахгүй байна уу. Чадалтай хүн бол өрсөлдөгчийнхээ сайн талыг л илүү харж нөхөрлөж ажилладаг тэр нь ертөнц хөгжих үндэс байдгийг мэдэхгүй үхэрүүдүү хө

2012-08-05 | 21:45:48 | 182.160.57.175 |

Зочин
гаалийн баатрийг баривчилсан гээд хувигалт намийн сайдууд огтсрох ургудулуу угч байсан биздэ харин тэр элбэгдөрж намайг унагаалаа гэж гоншигнож байгаагуй байх шу

2012-08-05 | 21:05:16 | 202.9.47.130 |

Зочин
Миний сайн мэдэxээр бол Нараншашралт агсаний засгийг АН-ийн ноxод оорсдоо унагаснийг л сайн мэдэж бна . Харин ч Энxбаяр биш шуу уунийг бол ч....................................

2012-08-05 | 20:15:41 | 202.179.2.80 |

Зочин
Яая яая Ийм л адгийн луйварчин пизданий энхбаяр шүүдэ!!! Төрийн бүx булингар хөгжилийн садаа ядуурлын эхлэлийг тависан... Энэ хүн ялаа авч байж энэ улс төр булингарийнхаа эхнээсэ цэвэрших ёстой!!!!! Авилгалчид одоо л хэргээ хүлээж эхлэх ёстой!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

2012-08-05 | 20:07:02 | 182.160.6.86 |

Мэдээ
Гадаад мэдээ
Видео