Дарьжавын Гомбожав гэхээр манай боловсролын байгууллагынхан андахгүй. Бүтэн жарны турш боловсролын байгууллагад

зүтгэсэн учир аргагүй. Хуучин Сурган хүмүүжүүлэх ухааны хүрээлэнд ажиллаж байхаас нь нэр мэдэх ч нүүр тулж уулзаж амжилгүй явсаар өнөөг хүрчээ. Харин өнөөдөр боловсролын салбарын шинэчлэл, түүний эргэн тойрон дахь асуудлууд биднийг уулзаж ярилцахад хүргэлээ. Гавьяат гэж бодож байсан маань том андуурал байсныг мэдээд гайхсанаа нуух юун. Гэхдээ бүхний сэтгэлд хэдийнээ “гавьяат” болсон хойно тэр тэмдгээр яах ч юм билээ. Бид МУИС-ийн хичээлийн II байрны гурван давхрын зүүн жигүүр дэх нар шиг дугуй шар ширээний дэргэд уулзахаар цаг болзсон юм. Болзсон цагтаа товлосон газраа яарсаар очвол мань өвгөн хэдийнээ ирчихсэн хүлээгээд сууж байлаа. Ингээд шавь нарынх нь авгайлдгаар Гомбоо багшийн ярианд анхаарлаа хандуулна уу.

- Та бол насаараа боловсролын байгууллагад ажиллаж байгаа хүн. Сүүлийн хэдэн жил боловсролын шинэчлэл гэж дээр дооргүй хөл боллоо. Энэ талаар юу гэж бодож явдаг тухай тань яриагаа эхлэх үү дээ?

- Бололгүй яах вэ. Энэ талаар би өөрийн гэсэн бодолтой хүн. Зарим нэг нь мэдэж ч байгаа байх. Боловсролыг шинэчилж бололгүй л яахав. Гэхдээ түүний үр дагавар ямар байх вэ гэдэг дээр манайхан алдаад байх шиг санагддаг. Боловсролыг өөрчлөхтэй зэрэг л үр дүн сайжирчих юм шиг. Тийм биш л дээ. Боловсролыг өөрчилсний дараа сургалт, хүмүүжилд ямар өөрчлөлт гарах вэ гэдгийг л бодох хэрэгтэй. Зөвхөн өнөөдөр ч ингээд байгаа юм биш. Хуучин нийгмийн үед ч гэсэн өөрчлөлт шинэчлэлт, шинэ тогтолцоонд шилжинэ гээд л хоёр гурван жил болоод л хөл болдог байсан. Өнөөдөр шинэ стандарт гаргалаа, гадаад орнуудын туршлагыг авлаа гээд ярьж байна. Ярьж болно. Тэгвэл одоо үр дүнг нь аваад үзье. Цөөлж интеграци хийнэ гээд зарим хичээлийг нэгтгэчихсэнийг мэдэж байгаа байх. Жишээ нь: Физик, биологи, газар зүйн хичээлийг нэг багш заахаар болсон. Гэтэл нөгөө багш маань насаараа нэг хичээл заагаад сурчихсан байдаг. Үр дүн нь тодорхой. Үнэнийг хэлэхэд зарим хичээлийг огт үзээгүй хүүхэд хүртэл их сургуульд ирж байна шүү дээ. Дээгүүрээ л тэд сайн гэж үзээд байгаа боловч цаагуураа сургалтын чанарт муугаар нөлөөлөөд байна. Сайн нь байдаг л байх. Гэвч саар нь их байна даа.

- Хамгийн их хэл ам дагуулаад байгаа нь монгол хэл, уран зохиолын хичээл. Та бол яг энэ талын мэргэжилтэн шүү дээ. Тэгэхээр эдгээр хичээлийг нэгтгэсний үр дагаврыг бусдаас илүү мэдэрч, мэдэж байгаа байх?

- Хэл уран зохиол хоёр хоорондоо зарчмын холбоотой, ойр төрлийн боловч уран зохиол бол урлаг, хэл бол тодорхой шинжлэх ухаан. Хуучин IV, V, VI, VII ангид уран зохиол бие даасан хичээл болж ордог байсан. Харин одоо монгол хэлтэй нэгтгэчихсэн. Уран зохиолын хичээлийг ингэж хэлтэй хутгасан нь сурагчдыг ёс суртахуун, гоо зүйн хүмүүжил олох, амьдрах ухаанд суралцах, хамгийн наад зах нь дуртай шүлэг зохиолоо уншиж цээжлэх цаггүй болгочихож байгаа юм л даа. Тэгсэн мөртөө өнөөдөр хүүхдийн хэл яриа болхи толхи болж муудлаа гээд байдаг. Энэ бол үнэн. Их дээд сургуульд ирж байгаа хүүхдүүдийн хэлний боловсрол туйлын хангалтгүй байна.

Энэ юутай холбоотой вэ гэхээр, нэгдүгээрт, уран зохиолын хичээлийн шалгалтыг тестээр авдаг болсонтой холбоотой. Өөрөөр хэлбэл хэдэн зохиолын нэр өгчихөөд хэний зохиол вэ гэхэд доор нь тавьсан зохиолчдын нэрийн нэгийг нь бодолгүйгээр дугуйлчихдаг. Энэ нь хэл сэтгэхүй хоёрыг салгаад зогсохгүй нөгөө хэл яриа доройтохын үндэс болж байгаа юм. Ганц уран зохиол ч биш хэл, түүх зэрэг зарим онцлог хичээлийн шалгалтыг тестээр авна гэдэг их буруу. Яриулж бичүүлж авах хэрэгтэй. Ингэж байж л хэл яриа, сэтгэхүй нь хөгжинө. Хоёрдугаарт, хүүхдүүд ном уншихаа байсан. Энэ нь уран зохиолын хичээл урагшгүй болсонтой холбоотой. Өөрөөр хэлбэл сэтгэлд нь хадагдтал уран зохиолоо зааж чадахаа байсан. Ингэхээр хүүхэд ном уншихгүй нь тодорхой. Ном уншихгүй байгаа юм чинь яаж хэл сэтгэхүй нь хөгжих билээ.

Дээр нь нэмээд уран зохиолын хичээлийн цагийг үлэмж хассан. Намайг Боловсролын хүрээлэнд байхад VII, IX, X ангид уран зохиолын хичээлийг долоо хоногт гурваас дөрвөн цаг заадаг байсан. Одоо бол ор нэр төдий ганц хоёрхон цаг болсон. Угаасаа багтахгүй шүү дээ. Жишээ нь: “Монголын нууц товчоо”-г түүх, уран зохиол, хэл талаас нь заахад хоёр цаг яасан ч хүрэлцэхгүй. Ингэж байгаа юм чинь дэлхийн уран зохиолыг бол бүр ярилтгүй. Нэрийг нь хагас дутуу дурдсан болоод л өнгөрч байна. Монгол хэлтэй нэгтгээд дээр нь орох цагийг нь үлэмж багасгачихаар уран зохиолын хичээл яг үнэндээ хичээл биш болчихож байгаа юм даа.

- Хичээл ийм байдаг юм байж. Тэгвэл хүмүүжлийн тухайд? Манайхан мэдлэг боловсрол л гээд байхаас биш хүүхдийн хүмүүжилд анхаарал хандуулахгүй байгаа юм шиг санагдах юм. Эсвэл сургууль хүмүүжүүлдэг газар биш юм уу?

- Яалаа гэж дээ. Гэхдээ чиний хэлж байгаа үнэн л дээ. Манайхан хамгийн гол нь мэдлэг, боловсрол л гэхээс биш хүүхдийг хүмүүнлэг болгож хүмүүжүүлэх талаас огт ярьдаггүй гэхэд болно. Чанартай боловсрол гэдгийн дээр хамгийн гол нь хүүхдийг хүн болгож төлөвшүүлэх тал дээр манайхан маш их алдаж байна. Дунд сургуулийн зорилго бол хүүхдийг бие эрүүл, сэтгэл ариун, тэгээд дээр нь мэдлэг боловсролтой болгох ийм гуравт оршино. Өнөөдөр тэр эрүүл бие, ариун сэтгэл гэдэг бол бараг хаягдчихсан. Боловсрол мэдлэг олгох, төлөвшүүлэн хүмүүжүүлэх хоёр бол өөр л дөө. Зарим хүн хүүхдэд хичээл заах нь хүмүүжүүлж байгаа хэрэг гэж үздэг. Энэ бол үнэндээ өрөөсгөл ойлголт. Дунд сургуулиа төгсчихөөд л гэмт хэрэг үйлдээд байна шүү дээ. Энэ юу хэлээд байна вэ гэхээр тэд маань дунд сургуульд мэдлэг эзэмшсэнээс биш хүн болж төлөвшөөгүй гарчээ гэдгийг л харуулаад байгаа юм. Хүн болж төлөвшөөгүй хүмүүст мэдлэг боловсрол олгоно гэдэг үнэндээ галзуу хүний гарт хутга бариулчихсантай адил хэрэг. Одоо тэр харахгүй юу, хүн болж төлөвшөөгүй цэргүүдэд галт зэвсэг бариулахаар хэд хэдээр нь хүн хөнөөчихөж байна шүү дээ. Энэ ерөөсөө л хүүхдийнхээ хүмүүжил дээр, хүн болж төлөвшихөд онцгой анхаарах хэрэгтэй байгааг л хэлээд байна. Ёстой л нөгөө “төл болгоныг мал болгоё” гэдэг шиг хүүхэд бүрийг хүн шиг хүн болгоё гэдэг асуудал хэрэгтэй байгаа юм.

Төл гэснээс мал бол төрийн хамгаалалтад байдаг амьтан гэж байгаа. Тэгвэл өнөөдөр хүн, хүүхэд төрийн хамгаалалтад байж чадахгүй л байна шүү дээ. Тарчигхан амьдралтай айлын хүүхдүүд хүнд хөдөлмөр хийгээд гэр орноо тэжээхийн тулд алтны уурхай дээр газар шороо малтаад л, сургууль боловсролгүй явж л байна. Эмс охид нь үрээ хөндүүлээд, түүнийг нь хүртэл хуулчилж зөвшөөрч байна. Олон олон хүүхэд эхийнхээ хэвлийд амь үрэгдэж байна, хогийн саванд хаягдаж байна. Арай чамай хүн болсныг нь өөрөөс нь хэдэн хувь илүү дааж давшгүй ажил хийлгүүлж байна. Үүнийг нэн даруй засаж залруулах хэрэгтэй. Энэ тухай би мөн ч олон удаа хэвлэл мэдээллээр яншиж байна даа. Төрийн гурван өндөрлөгт хүртэл санаа бодлоо хүргэлээ. Энэ бүгдийг одоо л бодохгүй бол бүр болохоо байх нь ээ.

- Тэгээд бид одоо яах ёстой юм бэ?

- Хүүхдийн хүмүүжлийн талаар төрөөс баримтлах бодлогыг боловсруулж даруй хэрэгжүүлмээр байна. Хүүхдэд зориулсан уран бүтээлийг дэмжиж олшруулах хэрэгтэй. Үүнийг ерөнхийлөгчийн ивээл дор хийж болох юм. Социализмын үед хүүхдийн жил гэж тусгайлан зарладаг байсныг сэргээх хэрэгтэй. Энэ бол хоцрогдсон юм биш. Ингэж байж л бүхнийг хүүхдийн зүгт хандуулна шүү дээ. Цаашилбал сургуулиудын хичээлээс гадуур зохиодог хүмүүжлийн ажлын чанарыг сайжруулж хүүхдүүдийг уйдаахааргүй маш сонирхолтой байдлаар хийх хэрэгтэй. Хийх юмгүйдээд л хүүхдүүд өнөөдөр гэмт хэрэгт холбогдоод байна.

Нөгөөтэйгүүр томчууд маань хүүхдүүддээ үлгэрлэж чадахаа байжээ. Иймээс хэрэг төвөгт орсон хүүхдийг шийтгэх биш хүмүүжүүлж байгаа эцэг эх, сургуультай нь давхар хариуцлага тооцдог болох хэрэгтэй. Цаашлаад энэ үндэсний гэх тодотголтой уран зохиол, түүх, монгол бичгийн хичээлдээ илүү анхаарч хамгийн гол нь ирээдүй хойчоо эх оронч, хүмүүнлэг иргэн болгох ёстой. Гэтэл энэ хичээлүүд одоо зогсонги байдалтай, үр өгөөж тааруухан байна. Хамгийн энгийн жишээ л гэхэд “Халх голын дайн хаана болсон бэ” гэхэд урдаас “Увсад” гээд сууж байна шүү дээ.

Өнөөдөр Д.Нацагдоржийн “Миний нутаг” шүлгийг бүрэн мэддэг хүүхэд бараг алга. Хуучин бол үүнийг бүтнээр нь цээжлүүлж байж гаргадаг байлаа. “Энэ бол миний төрсөн нутаг Монголын сайхан орон” гэдэг үгийг сэтгэл зүрхэндээ хадалгүйгээр төгсөж байгаа гэж бодохоор үнэхээр харамсалтай. Үүнээс гадна хүүхдүүд маань үндэснийхээ соёлоос их хөндийрч байна. Үндэснийхээ соёлыг сурч мэдээгүй байж бусдын соёлыг сурна гэдэг үнэхээр байж боломгүй. Аливаа соёлд нэвтрэх цагаан толгой бол үндэсний соёл. Нөгөө капитализмыг алгасаж социализм руу гэдэг шиг үр хүүхдүүд маань үндэснийхээ соёлыг алгасаад бусдын соёл руу явдаг болж. Хамгийн эмгэнэлтэй нь тэд маань харийн оронд үндэснийхээ соёлын гайхамшийг анх мэдэрлээ гэх юм. Гэтэл эх нутагтаа үүнийгээ мэдрэхгүй. Өөрөөр хэлбэл тэр боловсрол шинэчлэлийн стандартад үндэснийхээ соёлыг анхаарах хэрэгтэйг харуулж байна. Бусад хичээлийг орхигдуул гээгүй юм шүү. Сурах ёстой мэдээж сурах л хэрэгтэй. Хэтэрхий өрөөсгөлөөр битгий ойлгоорой. Юу хэлэх гээд байна вэ гэхээр хүүхдүүдээ сургах тал дээр бид алдаад байна.

- Хүүхэд гэлтгүй багш нараа сургах тал дээр алдаад байгаа юм биш үү? Энд тэнд явж байхад хичээлээ мэдэхгүй багш нарын тухай яриа чих дэлсэх юм?

- Хуучин бол программ, сурах бичгийг шинэчиллээ гэхэд ингэж заах юм шүү гэж багш нараа сургадаг байлаа. Гэтэл өнөөдөр тийм юм алга. Хөрөнгө мөнгө ч олддоггүй бололтой. Багш нарыг бэлтгэж байгаа сургуулиудыг муу гэж би үнэхээр хэлж чадахгүй нь. Сайнтай муутай л байдаг байх. Хамгийн гол нь үнэн юу гэхээр багш нар нь хийж байгаа шинэчлэлээсээ хоцорчихоод байна, цаана чинь.

- Төгсөж байгаа нь уу, төгсчихсөн нь үү?

- Аль аль нь. Шинэчлэлээ хийхээсээ өмнө түүндээ зохицуулж багш нараа бэлтгэх ёстой юм байхгүй юу. Ер нь багш нараа бэлтгээгүй байж яаж шинэчлэл хийх юм. Үгүй дээ ядаж давтан сургах хэрэгтэй байна шүү дээ. Үнэхээр хөрөнгө мөнгө нь олддоггүй юм бол өөрсдөө яваад аймаг орон нутагт нь бүсчилсэн семинар хийх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл шинэчлэл хийгээд газар зүй, биологи, химийн хичээлүүдийг нэгтгэчихэж байгаа юм бол тэр хичээлийг заах багшийг бэлтгэх хэрэгтэй. Гэтэл өнөөдөр тийм багш бараг алга. Аргагүйн эрхэнд сурах бичгээ л нухаж байх шиг байна. Ер нь сурах бичгээсээ илүү гарахгүй байгаа багшийг ямар багш гэх вэ дээ. Тэгээд ч сурах бичгээр хичээл заадаггүй л байхгүй юу. Хэрвээ зааж болдог байсан бол багш нарын хэрэг байхгүй шүү дээ. Тэр сурах бичгийг нь худалдаж аваад л хэн дуртай нь л заачихна биз дээ.

- Тэглээ гэж бодоход худалдаж авах сурах бичиг маань хуудуутай гараад байх шигээ? Нэг хэсэг нэлээд будилах шиг боллоо?

- Хэлэх ч юм биш. Хуучин Боловсролын яаманд бүхий л сурах бичгийг нарийн шалгаж, хянаж, шинжлэх ухааны онол арга зүйн талаас нь авч үзсэний үндсэн дээр хэвлэх эсэхийг нь шийддэг сурах бичгийн нэгдсэн редакц гэж байлаа. Одоо тэр редакц байхгүй болсон. Хэдхэн хүн ярилцаад л сурах бичиг гаргадаг болж. Бас сурах бичгээ хувилбартай гаргана гэж их будилууллаа. Алинаар нь заах сургууль, багш нарын дур зоргын асуудал. Энэ бол байж боломгүй зүйл. Сургалт нэг л зарчим дээр явагдах ёстой. Хувилбартай гарснаар сурах бичгийн чанар сайжирна гэж зарим нь ярих. Би бол санал нийлэхгүй ээ. Үнэндээ нөгөө хэдхэн хүний бичсэн сурах бичгийг шинжээчийн группэд оруулсан таньдаг хэдэн хүн нь шууд зөвшөөрөөд гарын үсэг зурчихаж байгаа юм шүү дээ. Сурах бичгийн шинжээчийг баргийн хүн хийхгүй. Хүүхдэд хүрэх үг, өгүүлбэр бүрийг нарийн бодох хэрэгтэй. Бага, дунд, ахлах ангид гээд өөр өөр байх ёстой. Гэтэл шинжээчид маань хангалтгүй, сурах бичиг маань зураг чимэглэлээр дүүрсэн бол сайн гэж ойлгогддог болж. Үүнийг засахын тулд сурах бичгийнхээ нэгдсэн редакцыг дахин байгуулах хэрэгтэй. Энэ бол зайлшгүй асуудал. Сурах бичгийг Боловсролын хүрээлэнд шилжүүлсэн сураг дуулдсан. Хэрвээ энэ үнэн бол тэнд сурах бичиг хариуцсан тусгай сектор байгуулах хэрэгтэй. Шинэчлэлд өртдөг хамгийн эхний зүйл бол сурах бичиг. Би өөрөө сурах бичиг хийж байсны хувьд зовлонг нь сайн мэдэж байна л даа.

- Боловсролын хүрээлэн орон тоо цөөтэй. Дээр нь яг сурах бичгээр дагнаад мэргэжчихсэн хүн тэнд байгаа юм уу?

- Байхгүй дээ. Байгуулах гээд байгаагийн учир энэ. Ер нь Боловсролын хүрээлэнг бэхжүүлэх шаардлагатай байгаа юм. Орон тоо хэтэрхий цөөн. Тэд чадлынхаа хэрээр л ажиллаж байна. Манайд чинь нэг их олон академи байна шүү дээ. Боловсролын академи, боловсрол судлалын академи ч юм уу, сурган хүмүүжүүлэх ухааны академи байгуулах цаг нь болоод удаж байна. Ямар нэртэй байх нь хамаа алга. Боловсролын тогтолцоог сайжруулахад шинжлэх ухааны байгууллага маш хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл боловсролоо судалдаг байгууллага. Бодох санах, хийх бүтээх юм их л байна даа.

- Манай боловсролын тогтолцоо бусад оронтой харьцуулахад харьцангуй залуу. Энэ өөрчлөлт шинэчлэлтийн асуудал ч гэсэн. Гэхдээ өвөг дээдэс маань үр хүүхдээ хэнээс ч дутахааргүй хүмүүжүүлж байсан. Энэ уламжлалыг орхигдуулаад байгаа юм биш биз дээ?

- Яриа байхгүй үнэн. Манайхан уламжлалаа хэтэрхий үгүйсгэдэг өвчтэй болоод удаж байна даа. Уул нь авах гээхийн ухаанаар хандах хэрэгтэй байгаа юм. Авах юм их бий. Үүнийг маань гаднынхан илүү анзаардаг юм шигээ. Жишээ нь: Монголчууд гүн ухаанаар сэтгэж, яруу найргаар ярьдаг ард түмэн гэж бичиж тэмдэглэн үлдээсэн байх юм. Энэ нэг л юм хэлээд байна даа. Юу гэхээр уламжлалыг судлах хэрэгтэй байгаа байхгүй юу. Үнэхээр ч өвөг дээдэс маань үр хүүхдээ бурмаар биш урмаар, уран сэцэн үгийн охиор хүмүүжүүлж байлаа. Бид үүнийг л судалж сургалтанд оруулах хэрэгтэй.

Ардын аман зохиол гэдэг нэг ёсондоо сурган хүмүүжүүлэх ухааны охь дээжис. Гэтэл үүнийг бараг үзэхээ байжээ. Энэ бол маш том алдаа. Үүний цаана бүхэл бүтэн гүн ухаан үлдээд байна. Ингэж ярихаар орчин үетэйгээ нийцэхгүй юм л гэх байх. Гэхдээ уламжлалаа ор тас орхино гэдэг бол нэг ёсны мөхөл гэдгийг ойлгоосой. Уламжлал шинэчлэл хоёр эсрэгцэж биш зэрэгцэж байх ёстой юм. Шинэчлэл нийгмийн гарцаагүй шаардлага. Гэхдээ эргээд нэг харах юм байдаг юм шүү дээ. Үүний нэг нь уламжлалт сурган хүмүүжүүлэх ухаан. Дэлхийн жишигт хүрнэ гэдэг зөв. Гэхдээ дэлхийн жишигт хүрнэ гээд дэргэдэхээ орхиж болохгүй. Үүнийг ойлгох цаг одоо болсон доо.

- Хөгшин залуу хоёрын яриа хөврөөд байх бололтой. Харамсалтай нь хэвлэн нийтлэх сэтгүүлийн маань зай талбай бага. Тиймээс хүндтэй бууралтай уулзсаных төр засаг, түмэн олондоо хандаж хэлэх Таны үгээр ярилцлагаа өндөрлөе дөө.

- Тэгэлгүй яахав. Нэн даруй анхаарах ёстой гурван зүйлийг л захиж хэлье дээ.

Нэгдүгээрт, хүнд эрх гэж байдаг бол бас үүрэг гэж байдаг юм. Манайхан эрхээ эдлээд үүргээ умартаад байна л даа. Бид энэ талаар хангалттай ярилаа. Тэгвэл одоо иргэнийхээ үүргийг биелүүлэх цаг болсон. Эрх үүрэг хоёр тэнцүүхэн байдаг эд. Хамгийн гол нь би чинь энэ Монгол улсын иргэн юм шүү гэдгээ яс махандаа шингэтэл ойлгох хэрэгтэй. Яах гэж энэ Монголд төрөв дөө гэж халаглах хүн цаана чинь байна шүү дээ. Хуулиас гадуур, хуулиас дээгүүр хүний эрх гэж байдаггүй. Ямар ч хүн байлаа гэсэн хуулийнхаа хүрээнд л байх ёстой.

Хоёрдугаарт, дээр ч хэлсэн, давтаад хэлчихье. Энэ хүүхдүүдээ жинхэнэ хүн шиг хүн болгож хүмүүжүүлж, төлөвшүүлээч ээ гэж. Үндсэн хуулинд байдаг хүмүүнлэг гэдэг үг зүгээр ч нэг үг биш юм шүү.

Гуравдугаарт, энэ хэдэн багшийнхаа онол, арга зүйд анхаараач ээ. Ялангуяа шинэчлэл хийж байгаа энэ үед багш нараа онцгой анхаарах хэрэгтэй. Шинэчлэлийн тэргүүн эгнээнд багш нар байх ёстой. Боловсрол үнэхээр тэргүүлэх салбар л мөн л юм бол багш нар нь ч гэсэн тэргүүний л байх учиртай. Мэдлэг чадвар, хүн чанар, ёс зүй гээд бүхий л талаараа. Сурагчдадаа мэдлэг чадвар олгоё, хүн шиг хүн болгоод төлөвшүүлчихье гэж чин зүрхнээсээ хүсдэг, тэмүүлдэг байх хэрэгтэй. Нэг удаа хичээлээ заагаад хаячих биш, хүүхдээ эргээд хардаг тийм  цаг үе болоод байна. Ингэж л захих байна даа. Энэ боломжийг олгосон Ш.Батсүх эрхлэгчтэй танай “Төрийн захиргаа” сэтгүүлийн хамт олонд талархлаа илэрхийлье.

- Танд ч гэсэн баярлалаа. Зуу насалж зургаадай таяг тулаарай!

- Болтугай, болтугай.

/Улаанбаатар хот. 2010.02.02/

Жич: Ярилцлагын доорх огноог хараад Та бүхэн хэзээ хийсэн болохыг нь мэдсэн байх. Хэдий цаг хугацаа улирсан ч эл буурлын үгс санаанаас огт гардаггүй юм. Тэр үеэс зарим зүйл өөрчлөгдсөн л байх. Тийм бөгөөс хүлцэн уучилна биз ээ.