Төрийн ажил хийхийн төлөө хүмүүс яагаад ингэтлээ улайрдаг юм бэ? Ард иргэдийн тусын тулд

гэхээс илүүтэй хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэлдүүлэх гэсэндээ төрийн жолоог атгалцах хурган даргын суудалд зарим нэг томоогүй томчууд улайрдаг болсон нь нууц биш.
Ийм нэгэн жишээг хотын Засаг дарга асан Г.Мөнхбаяр бодитоор харуулаад хэдэн жилийг ардаа үдсэн учраас аргаа барсан БЗД-ийн оршин суугчид хаашаа явж, хэнд хандахаа мэдэхгүй төөрч, будилсаар өнөөдрийг хүрчээ.
Юу болсныг дор сийрүүлье.

Монголын барилгачдын холбооноос "Мансард-180" төслийг санаачлан, Баянгол дүүргийн II хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах ЗХУ-ын /хуучнаар/ таван давхар тоосгон I-ХIV байрны дээвэр дээр мансардны орон сууц барихаар БХБЯ-нд анх хандсан билээ. Ингээд яамны Барилга, нийтийн аж ахуйн бодлого зохицуулалтын газраас уг төслийг 40 000 айл орон сууцны хөтөлбөрийн хүрээнд хэрэгжүүлэх нь зүйтэй гэж шийдвэрлэжээ.

Төд удалгүй Нийслэлийн Засаг даргын 2002 оны дөрөвдүгээр сарын 09-ны 138 тоот захирамжийн дагуу "Монбилдинг" ХХК, "М-Тур" ХХК-иуд Баянзүрх дүүргийн XV хорооллын I, II, IX байрны дээвэр дээр мансардны барилга барих зөвшөөрөл авчээ. Уг захирамжийг үндэслэн “М-Тур” ХХК-ны албан ёсны гүйцэтгэгчээр “Их Ордон” ХХК ажилласан бөгөөд 2007 оноос ашиглалтад оруулж, захиалагчдыг мансардны байрандаа оруулсан байна.
Харамсалтай нь үе үеийн Нийслэлийн Засаг дарга нар болоод хуучнаар Барилга хот байгуулалтын яамны дарга нарын гаргасан шийдвэрийн үйл лайгаар өдгөө мансардны оршин суугчид баримт бичиг ч үгүй, харьяалах газар ч үгүй ОСНАА конторуудын алдагдлыг нөхөх хэрэгсэл болж хохирсоор байгаа аж.

Тодруулбал  хотын захирагч асан Г.Мөнхбаярын овог, нэрийн эхний үсгүүдээс бүрдсэн “ГМ” ХХК нь ”Монгол улсын Төрийн болон орон нутгийн тухай хууль”-ийн 58-р зүйл, Нийслэлийн засаг даргын 2004 оны 250 тоот захирамж, Нийслэлийн өмч хувьчлах комиссын 2004 оны 130-р тогтоолоор хуучин ОСНАА-н Сансар-Өргөө салбарын 15-р хорооллын хэсгийг удирдлагын менежментийн гэрээгээр ажиллуулахаар зохион байгуулагдаж үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн байна. Өөрөөр хэлбэл тухайн үед ОСНАА-н газрын даргаар ажиллаж байсан Г.Мөнхбаяр ОСНАА-н “ГМ” компаниа хувийн ашиг сонирхлоор байгуулсан гэсэн үг. Ингээд л асуудал өрнөсөн гэж болно.

2007 оны 11-р сараас 2010 оны 1-р сар хүртэл байрны төлбөрийг Улсын комисс аваагүй гэсэн шалтгаанаар барилгын “Их Ордон” ХХК оршин суугчдаас авч, энэхүү мөнгөө ОСНАА-н “ГМ” ХХК-д хагас дутуу төлж эхэлсэн байна. 
Энэ хугацаанд “Их Ордон” ХХК нь захиалагч суугчидтай байгуулсан гэрээгээ удаа дараа зөрчин хугацаанд нь мэргэжлийн комисс ажиллуулаагүй, мөн барилга барих хугацааны ус, дулааны төлбөрийг тухай бүрт нь барагдуулаагүй, ашиглалтанд өгөөгүйн улмаас айл өрхөөр бус албан байгууллагаар ус дулааны мөнгийг оршин суугчид төлж байсан гэнэ.
2010 оны 10-р сард Нийслэлийн Ерөнхий менежер Ч.Бат “2010 оны нэгдүгээр сарын нэгнээс хойш үүссэн өрийг айл өрх тус бүрээр төлүүлэх, үүнээс өмнөх өрийг компаниуд хоорондоо шүүхэд нэхэмжлэл гарган шийдвэрлэж, ард иргэдийг хохиролгүй болго, энэ хүмүүсийг орон гэрт нь тав тухтай амьдруул” гэсэн шийдвэр гаргаж байсан ч “Их Ордон” ХХК-аас юу ч авч чадахгүйгээ мэдсэн үү, эсвэл өөр ашиг сонирхол нөлөөлсөн үү, ямартай ч Нийслэлийн засаг даргаар ажиллаж байсан Г.Мөнхбаяр уг шийдвэрийг гуйвуулаад өөрийнхөө “ГМ” ХХК-д ашигтай байдлаар шийдсэн гэх юм билээ.
2012 оны сонгуулийн жил ойртсонтой холбоогоор 2010 оны аравдугаар сарын нэгнээс уг асуудал сөхөгдөхгүй хоёр жилийн нүүр үзсэн боловч өдгөө ажилгүй, албан тушаалгүй болсон Г.Мөнхбаярын “ГМ” ОСНАА-н компани ДШСГазарт үүссэн 200 сая төгрөгийн өрөө дарахын тулд “Их ордон” ХХК-иас авах ёстой мөнгөө мансардны гэх тодотголтой айлуудаас нэхэмжилж, бүр сүүлдээ турбаг нь метр метрээр таслан авч явах болжээ.

Усаар хангах болоход тухайн конторын тасалж авч явсан хаалт, турба алга болдог төдийгүй амьдрахын тулд өнөөх л хөөрхий оршин суугчид мөнгөө нийлүүлээд турба мэтийг дахин шинээр худалдаж авахдаа тулдаг байна. Үүгээр л мансардны хоёр барилгын 24 айлын оршин суугчдын зовлон дуусаагүй аж. 

Г.Мөнхбаярын үгсэж, хуйвалдаад байдаг “Их Ордон” ХХК нь гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүйн улмаас 2008 оны 4, 5-р сар болон 9, 10-р саруудад халаалтгүй, мөн оны 6-р сарын 1-нээс 10-р сарын 30-ныг дуустал халуун, хүйтэн усгүй, 2009 оны 5-р сарын 1-нд халаалтгүй, намар 9-р сарын 15-наас 10-р сарыг шувтартал халаалтгүй, 2009 оны 2-р сараас 6-р сарыг дуустал халуун, хүйтэн усгүй, 7,8-р саруудын 15 хоногт л хүйтэн устай, 2010 оны 5-р сарын 1-нээс халаалтыг нь  зогсоох зэргээр айл өрхүүдийг хохироосоор ирсэн байна. 

Өдгөө ОСНАА-н “ГМ” ХХК болон “Их Ордон” ХХК-иуд үгсэн хуйвалдаж, “Их Ордон” ХХК-ийн үүсгэсэн өрөнд айл өрхүүдийг барьцаалаад удаа дараа усаар хангахгүй, усаар хангаагүй саруудын төлбөрийг айл өрхөөр төлүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан гэх хачирхалтай, хуулинд нийцэмгүй үйлдлүүдийг гаргасаар байгаа юм. Намрын сэрүүн орсон энэ өдрүүдэд ч уг мансардны 24 айл халуун, хүйтэн ус, халаалт үзэхгүй нэг сар болж байгаа бөгөөд тус компанийн слессариуд үндсэн шугамыг тайран авч, танхайрсаар байна.
Мөн “Их Ордон” ХХК-ийн барьсан барилгын дээвэр нь чанарын шаардлага хангадаггүй аж. Орцны дотор засал болон агааржуулалтын хоолой засах, байрны дотоод сантехник, тааз болон бусад заслуудыг гэрээнд заасан төлбөрөөс гадна айл өрхүүд дундаасаа гаргаж засч, янзалсан гэнэ.
Түүнээс гадна “Их Ордон” ХХК-ийн барьсан 1, 2, 9-р байрны мансардны 2-р байранд уг конторын инженерийн аав, ээж амьдардаг болохоор одоо ч устай, халаалттай байна гэж орон сууцныхан гомдоллож байна лээ. Танил тал хамаатан саднаа ус, дулаанаар хангаж болж байж бусад айл өрх, иргэдэд адилхан анхаарал, халамж тавихгүй байгаад гомдож, тунирхах нь аргагүй шүү дээ.  Түүнчлэн уг ОСНАА конторын ерөнхий нягтлангийн 2010 онд хийсэн тооцоо, одоо 2012 оны 8 сард айл өрхүүдтэй хийсэн тооцоо хоёр маш их ялгаатай гардаг байна. Яагаад ийм их ялгаатай байгаа юм гэхээр тэр үед би үнэ нэмэгдсэнийг оруулаагүй байна гэж хариулдаг аж. Уг нь ерөнхий нягтлангийн нэгэнт тамга тэмдэг гарын үсгээ дарсан баримт хэзээ ч өөрчлөгдөх ёсгүй шүү дээ. Тэгэхээр айл өрхийн халаалтын талбай, коридорын тайлбайг оруулан тооцдог зэрэг монополь эрх давамгайлсан комданиудын үйл ажиллагаа явуулах эрхийг эргэн харах цаг нэгэнт болсон бололтой.
Ийнхүү мансардны гэх тодотголтой орон сууцыг худалдаж авсан 24 айлын эрх ашиг Г.Мөнхбаярын “ГМ” ХХК болон “Их Ордон” ХХК-иудаас болоод ихээхэн хохирч байна. Халуун, хүйтэн устай, халаалттай, сайхан орон сууцанд орлоо гэж баярлаж, хөөрцөглөж байсан иргэд өнөөдөр гэр хорооллынхноос ч хэцүүхэн амьдарч байна. Халуун, хүйтэн усыг нь хаагаад, галт түлдэггүй байрны халаалтыг зогсоочихоор яаж тав тухтай амьдрах билээ дээ.
Энэхүү мансардны барилгыг орошин суугчид 2007 онд 21 150-23 500 ам.доллараар худалдан авсан юм билээ. Түүнээс хойш орон сууцнуудын үнэ өдрөөс өдөрт өсч байгаа нь ойлгомжтой.
 “40 000 айл орон сууц” хөтөлбөрийн хүрээнд баригдсан мансардны барилгыг арай хямд, төсөр гэдэг утгаар иргэдэд сурталчилж байсныг санах юм. Гэвч тав тухтай, сайхан амьдрал мөрөөдөж ирсэн иргэд хотын дарга асан Г.Мөнхбаяр болоод “Их Ордон” барилгын компанийн шантаачинд орж, ОСНАА конторуудын алдагдлаа нөхөх гол хэрэгсэл болж байгаа нь тун харамсалтай.

Өдгөө нийслэлийн удирдлагууд ОСНАА конторуудтай  менежментийн гэрээгээр ажилладаг шүү дээ.  Тиймээс ОСНАА-н “ГМ” ХХК-ийн монопольт, дураараа авирладаг үйл ажиллагааг таслан зогсоож, гэрээг цуцлах цаг болсон юм биш үү гэж хэлмээр байна. 
Харин хариуцлагагүй, даварсан “Их Ордон” ХХК-ийн хувьд Сонгинохайрхан дүүргийн “Орбит” хотхонд мансардны барилга эхлүүлээд ажиллаж байгаа гэнэ. Бас л олон оршин суугч хохирох эхлэл тавигдаж байна гэсэн үг дээ.

БЗД-ийн 1,2-р байрны мансардны оршин суугчид

Төрийн ажил хийхийн төлөө хүмүүс яагаад ингэтлээ улайрдаг юм бэ? Ард иргэдийн тусын тулд гэхээс илүүтэй хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэлдүүлэх гэсэндээ төрийн жолоог атгалцах хурган даргын суудалд зарим нэг томоогүй томчууд улайрдаг болсон нь нууц биш.
Ийм нэгэн жишээг хотын Засаг дарга асан Г.Мөнхбаяр бодитоор харуулаад хэдэн жилийг ардаа үдсэн учраас аргаа барсан БЗД-ийн оршин суугчид хаашаа явж, хэнд хандахаа мэдэхгүй төөрч, будилсаар өнөөдрийг хүрчээ.
Юу болсныг дор сийрүүлье.

Монголын барилгачдын холбооноос "Мансард-180" төслийг санаачлан, Баянгол дүүргийн II хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах ЗХУ-ын /хуучнаар/ таван давхар тоосгон I-ХIV байрны дээвэр дээр мансардны орон сууц барихаар БХБЯ-нд анх хандсан билээ. Ингээд яамны Барилга, нийтийн аж ахуйн бодлого зохицуулалтын газраас уг төслийг 40 000 айл орон сууцны хөтөлбөрийн хүрээнд хэрэгжүүлэх нь зүйтэй гэж шийдвэрлэжээ.
Төд удалгүй Нийслэлийн Засаг даргын 2002 оны дөрөвдүгээр сарын 09-ны 138 тоот захирамжийн дагуу "Монбилдинг" ХХК, "М-Тур" ХХК-иуд Баянзүрх дүүргийн XV хорооллын I, II, IX байрны дээвэр дээр мансардны барилга барих зөвшөөрөл авчээ. Уг захирамжийг үндэслэн “М-Тур” ХХК-ны албан ёсны гүйцэтгэгчээр “Их Ордон” ХХК ажилласан бөгөөд 2007 оноос ашиглалтад оруулж, захиалагчдыг мансардны байрандаа оруулсан байна.
Харамсалтай нь үе үеийн Нийслэлийн Засаг дарга нар болоод хуучнаар Барилга хот байгуулалтын яамны дарга нарын гаргасан шийдвэрийн үйл лайгаар өдгөө мансардны оршин суугчид баримт бичиг ч үгүй, харьяалах газар ч үгүй ОСНАА конторуудын алдагдлыг нөхөх хэрэгсэл болж хохирсоор байгаа аж.

Тодруулбал  хотын захирагч асан Г.Мөнхбаярын овог, нэрийн эхний үсгүүдээс бүрдсэн “ГМ” ХХК нь ”Монгол улсын Төрийн болон орон нутгийн тухай хууль”-ийн 58-р зүйл, Нийслэлийн засаг даргын 2004 оны 250 тоот захирамж, Нийслэлийн өмч хувьчлах комиссын 2004 оны 130-р тогтоолоор хуучин ОСНАА-н Сансар-Өргөө салбарын 15-р хорооллын хэсгийг удирдлагын менежментийн гэрээгээр ажиллуулахаар зохион байгуулагдаж үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн байна. Өөрөөр хэлбэл тухайн үед ОСНАА-н газрын даргаар ажиллаж байсан Г.Мөнхбаяр ОСНАА-н “ГМ” компаниа хувийн ашиг сонирхлоор байгуулсан гэсэн үг. Ингээд л асуудал өрнөсөн гэж болно.
2007 оны 11-р сараас 2010 оны 1-р сар хүртэл байрны төлбөрийг Улсын комисс аваагүй гэсэн шалтгаанаар барилгын “Их Ордон” ХХК оршин суугчдаас авч, энэхүү мөнгөө ОСНАА-н “ГМ” ХХК-д хагас дутуу төлж эхэлсэн байна. 
Энэ хугацаанд “Их Ордон” ХХК нь захиалагч суугчидтай байгуулсан гэрээгээ удаа дараа зөрчин хугацаанд нь мэргэжлийн комисс ажиллуулаагүй, мөн барилга барих хугацааны ус, дулааны төлбөрийг тухай бүрт нь барагдуулаагүй, ашиглалтанд өгөөгүйн улмаас айл өрхөөр бус албан байгууллагаар ус дулааны мөнгийг оршин суугчид төлж байсан гэнэ.

2010 оны 10-р сард Нийслэлийн Ерөнхий менежер Ч.Бат “2010 оны нэгдүгээр сарын нэгнээс хойш үүссэн өрийг айл өрх тус бүрээр төлүүлэх, үүнээс өмнөх өрийг компаниуд хоорондоо шүүхэд нэхэмжлэл гарган шийдвэрлэж, ард иргэдийг хохиролгүй болго, энэ хүмүүсийг орон гэрт нь тав тухтай амьдруул” гэсэн шийдвэр гаргаж байсан ч “Их Ордон” ХХК-аас юу ч авч чадахгүйгээ мэдсэн үү, эсвэл өөр ашиг сонирхол нөлөөлсөн үү, ямартай ч Нийслэлийн засаг даргаар ажиллаж байсан Г.Мөнхбаяр уг шийдвэрийг гуйвуулаад өөрийнхөө “ГМ” ХХК-д ашигтай байдлаар шийдсэн гэх юм билээ.

2012 оны сонгуулийн жил ойртсонтой холбоогоор 2010 оны аравдугаар сарын нэгнээс уг асуудал сөхөгдөхгүй хоёр жилийн нүүр үзсэн боловч өдгөө ажилгүй, албан тушаалгүй болсон Г.Мөнхбаярын “ГМ” ОСНАА-н компани ДШСГазарт үүссэн 200 сая төгрөгийн өрөө дарахын тулд “Их ордон” ХХК-иас авах ёстой мөнгөө мансардны гэх тодотголтой айлуудаас нэхэмжилж, бүр сүүлдээ турбаг нь метр метрээр таслан авч явах болжээ.
Усаар хангах болоход тухайн конторын тасалж авч явсан хаалт, турба алга болдог төдийгүй амьдрахын тулд өнөөх л хөөрхий оршин суугчид мөнгөө нийлүүлээд турба мэтийг дахин шинээр худалдаж авахдаа тулдаг байна. Үүгээр л мансардны хоёр барилгын 24 айлын оршин суугчдын зовлон дуусаагүй аж. 
Г.Мөнхбаярын үгсэж, хуйвалдаад байдаг “Их Ордон” ХХК нь гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүйн улмаас 2008 оны 4, 5-р сар болон 9, 10-р саруудад халаалтгүй, мөн оны 6-р сарын 1-нээс 10-р сарын 30-ныг дуустал халуун, хүйтэн усгүй, 2009 оны 5-р сарын 1-нд халаалтгүй, намар 9-р сарын 15-наас 10-р сарыг шувтартал халаалтгүй, 2009 оны 2-р сараас 6-р сарыг дуустал халуун, хүйтэн усгүй, 7,8-р саруудын 15 хоногт л хүйтэн устай, 2010 оны 5-р сарын 1-нээс халаалтыг нь  зогсоох зэргээр айл өрхүүдийг хохироосоор ирсэн байна. 

Өдгөө ОСНАА-н “ГМ” ХХК болон “Их Ордон” ХХК-иуд үгсэн хуйвалдаж, “Их Ордон” ХХК-ийн үүсгэсэн өрөнд айл өрхүүдийг барьцаалаад удаа дараа усаар хангахгүй, усаар хангаагүй саруудын төлбөрийг айл өрхөөр төлүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан гэх хачирхалтай, хуулинд нийцэмгүй үйлдлүүдийг гаргасаар байгаа юм. Намрын сэрүүн орсон энэ өдрүүдэд ч уг мансардны 24 айл халуун, хүйтэн ус, халаалт үзэхгүй нэг сар болж байгаа бөгөөд тус компанийн слессариуд үндсэн шугамыг тайран авч, танхайрсаар байна.
Мөн “Их Ордон” ХХК-ийн барьсан барилгын дээвэр нь чанарын шаардлага хангадаггүй аж. Орцны дотор засал болон агааржуулалтын хоолой засах, байрны дотоод сантехник, тааз болон бусад заслуудыг гэрээнд заасан төлбөрөөс гадна айл өрхүүд дундаасаа гаргаж засч, янзалсан гэнэ.
Түүнээс гадна “Их Ордон” ХХК-ийн барьсан 1, 2, 9-р байрны мансардны 2-р байранд уг конторын инженерийн аав, ээж амьдардаг болохоор одоо ч устай, халаалттай байна гэж орон сууцныхан гомдоллож байна лээ. Танил тал хамаатан саднаа ус, дулаанаар хангаж болж байж бусад айл өрх, иргэдэд адилхан анхаарал, халамж тавихгүй байгаад гомдож, тунирхах нь аргагүй шүү дээ.  Түүнчлэн уг ОСНАА конторын ерөнхий нягтлангийн 2010 онд хийсэн тооцоо, одоо 2012 оны 8 сард айл өрхүүдтэй хийсэн тооцоо хоёр маш их ялгаатай гардаг байна. Яагаад ийм их ялгаатай байгаа юм гэхээр тэр үед би үнэ нэмэгдсэнийг оруулаагүй байна гэж хариулдаг аж. Уг нь ерөнхий нягтлангийн нэгэнт тамга тэмдэг гарын үсгээ дарсан баримт хэзээ ч өөрчлөгдөх ёсгүй шүү дээ. Тэгэхээр айл өрхийн халаалтын талбай, коридорын тайлбайг оруулан тооцдог зэрэг монополь эрх давамгайлсан комданиудын үйл ажиллагаа явуулах эрхийг эргэн харах цаг нэгэнт болсон бололтой.

Ийнхүү мансардны гэх тодотголтой орон сууцыг худалдаж авсан 24 айлын эрх ашиг Г.Мөнхбаярын “ГМ” ХХК болон “Их Ордон” ХХК-иудаас болоод ихээхэн хохирч байна. Халуун, хүйтэн устай, халаалттай, сайхан орон сууцанд орлоо гэж баярлаж, хөөрцөглөж байсан иргэд өнөөдөр гэр хорооллынхноос ч хэцүүхэн амьдарч байна. Халуун, хүйтэн усыг нь хаагаад, галт түлдэггүй байрны халаалтыг зогсоочихоор яаж тав тухтай амьдрах билээ дээ.
Энэхүү мансардны барилгыг орошин суугчид 2007 онд 21 150-23 500 ам.доллараар худалдан авсан юм билээ. Түүнээс хойш орон сууцнуудын үнэ өдрөөс өдөрт өсч байгаа нь ойлгомжтой.
 “40 000 айл орон сууц” хөтөлбөрийн хүрээнд баригдсан мансардны барилгыг арай хямд, төсөр гэдэг утгаар иргэдэд сурталчилж байсныг санах юм. Гэвч тав тухтай, сайхан амьдрал мөрөөдөж ирсэн иргэд хотын дарга асан Г.Мөнхбаяр болоод “Их Ордон” барилгын компанийн шантаачинд орж, ОСНАА конторуудын алдагдлаа нөхөх гол хэрэгсэл болж байгаа нь тун харамсалтай.
Өдгөө нийслэлийн удирдлагууд ОСНАА конторуудтай  менежментийн гэрээгээр ажилладаг шүү дээ.  Тиймээс ОСНАА-н “ГМ” ХХК-ийн монопольт, дураараа авирладаг үйл ажиллагааг таслан зогсоож, гэрээг цуцлах цаг болсон юм биш үү гэж хэлмээр байна. 
Харин хариуцлагагүй, даварсан “Их Ордон” ХХК-ийн хувьд Сонгинохайрхан дүүргийн “Орбит” хотхонд мансардны барилга эхлүүлээд ажиллаж байгаа гэнэ. Бас л олон оршин суугч хохирох эхлэл тавигдаж байна гэсэн үг дээ.

БЗД-ийн 1,2-р байрны мансардны оршин суугчид

монголкоммент