Хэн хэн нь ''төрхөмдөө'' буцах нь дээ

2012-10-03

Тоонот гэрт толгой холбож, тостой тогоонд хошуу дүрсэн “үлгэр жишээ” нэгэн “гэр бүл” салах нь ээ.

Эргэж нийлэх хөг нь өнгөрч байгаа бололтой. “Эр нөхрөө” цоожтой хаалганы цаана байхад нь “эхнэр” нь сална гэдгээ мэдэгдэж, нэгэнт сэтгэл алдарсан, сэтгэл татагдахаа больсон гэдгээ ширүүхэн мэдэгдсэн байна. Энэ “өрх гэр”-ийн хувь заяа цаашид хэрхэх бол. Албан тушаалд дурласан, амбицтай “үр хүүхдүүд” нь салалтыг нь хэрхэн хүлээж авах бол гэдэг сонин байна. Магадгүй “ээж, аав”-ыгаа дагаж хоёр хуваагдаж болох л юм. Нэг гэр бүлийн салах, нийлэх нь уншигч танд хамааралгүй мэт санагдаж байгаа ч улс төр, албан тушаалын төлөөх эрх ашигт нэгдэж, хошуу холбосон Н.Энхбаяр, М.Энхсайхан хоёрын “салалт” сонирхол татах нь дамжиггүй. Шударга ёсны төлөө хэмээн гоёж, ээнэгшин дассан, гудамжны улс төр хийж, амбицалж байсан нөхдүүдийн “ээж, аав” болсон энэ хоёр эрхэм өрх тусгаарлах нь тодорхой болжээ.

Нэгэн цагт зүү орох зайгүй нөхөрлөж, багцалсан сумаар эв нэгдлээ илэрхийлж байсан М.Энхсайхан хатуухан хэлбэл Н.Энхбаярыг шоронд нь явуулбал таарна гэжээ. Ингэхээр нөгөө “Шударга ёс” гэх гоё нэртэй эвсэл яах болж байна. Эвсэл задарвал М.Энхсайхан хэн ч биш болно гэж МАХН-ынхан бардам хэлж байгаа гэнэ. “Н.Энхбаярын нэрийг ашиглаж улс төрд гарч ирчихээд иймэрхүү байдлаар хандаж болохгүй шүү дээ” хэмээн шаралхах хүн ч цөөнгүй байгаа сурагтай. Гэвч парламентад авсан таван суудлаа салгаж, АН-тай нэгдэж олонхи бүрдүүлэх, эсвэл эвслийн Засгийн газрыг түлхэж унагах нь улс төрд олон жил сайн мууг хийж явсан М.Энхсайханд юу ч биш. Эвсэл байгуулдаг ч эргээд задалдаг туршлага хангалттай гэдгийг хэн хүнгүй мэднэ. “Эх орон-ардчилал” эвсэл байгуулсан ч эргээд унагаж байсан. Сонгуулиас хойш нэг ч үг дуугараагүй явж байсан тэрбээр, давж заалдах шатны шүүх хурал болж, Н.Энхбаяр нэгэнт ял авах нь тодорхой болсон үед гэнэтхэн гарч ирээд Н.Энхбаяр хэлмэгдсэн гэж бодохгүй байгаа, Сангийн сайдаар томилогдох хүлээлттэй байсан, бүр юу хийх, ажлаа хаанаас эхлэх вэ гэдгээ бодчихсон байсан, эвслийн намуудын эрх ашиг Засгийн газарт адил тэгш хангагдаагүй тухай, МАХН хэт их амбицалсан учир сэтгэл буруулсан гэх, одоо нэгэнт сэтгэл татагдахаа болж, “хайр” нь хөрсөн талаараа ярилаа.

Ядахад яр гэгчээр хөдөлгөөн бүхнийг нь хянаж байгаа Н.Энхбаярын “бие төлөөлөгч” О.Цолмон нөхрийнхөө эзгүйд “Шударга ёс” эвслийг удирдаж байхдаа М.Энхсайханы зэвүү, дургүйг зэрэг хүргэж, амаа хамхин байж хүлээж байсан Сангийн сайдын суудлыг нь өөрийнхөө намын “үнэнч туслах”-д өгсөн нь даарин дээр давс нэмсэн хэрэг болсон гэх. Мөнхийн эрх ашгийн төлөө нэгэн дээвэр дор ижилдэж байсан Н.Энхбаяр хэмээх “number one” одоо М.Энхсайханы сонирхдог “ганнам стайл” биш болсон учраас эвсэл задрах нь тодорхой бололтой. Эвсэл задарлаа гээд М.Энхсайхан хохирч үлдэхгүй. Албан тушаалын төлөө нэгдсэн ч хүссэн зүйлийг нь өгөөгүй учраас тэр дараагийн нүүдлээ хийхээр зэхэж байна. Дараагийн нүүдлээ тэр аль хэдийнэ бодсон байгаа. Бүх юм Н.Энхбаяртай нэгдсэнээр дуусаагүй, албан тушаалын төлөө л мөнхийн дайсантайгаа “шүд зуун” хамт амьдарч байсан гэдгээ зарлаж, энэ цагт эрх мэдэл өгч чадах эцсийн найдвар болсон АН-ынханд “хайр” зарлалаа. Өөрөөр хэлбэл, цагдаа шүүхэд шалгагдаж байгаа МАН-ын зарим нөхдийн хэрэг тодорхой болж гишүүний бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлсэн тохиолдолд АН-ын суудлын тоо нэмэгдэнэ. “Шударга ёс” эвсэл хоёр задарч М.Энхсайханыг Г.Уянга, Л.Цог, Н.Батцэрэг, Д.Батцогт нарын гишүүн нь дагалдвал АН-тай эргэн нэгдэж олонхи бүрдүүлж, засгийн эрхийг бүрдүүлэх бүрэн боломж байгааг М.Энхсайхан олж харсан байхыг үгүйсгэх аргагүй. Харин Ц.Цолмон өчигдөр МАХН руу орсон нь тэд нэг тогоонд багтахаа болсныг илтгэсэн хэрэг болов уу.

Харин одоо Н.Энхбаярын буянаар албан тушаалтай болсон нөхдүүд Н.Энхбаяр, М.Энхсайхан хоёрыг дагаж хуваагдах болов уу. Аль алины нөхдүүд даргынхаа үгийг дагах учиртай. Нөхцөл байдал хүндэрвэл МАХН-ын гэх хэдэн албан тушаал горилогчид эзнээ дагах уу, суудалдаа үлдэх үү гэсэн том ацан шалаанд орж дээ.

Энэ л өнөөдрийн сэдэв, хүн бүрийн амны зугаа болж байна. Хэрвээ АН олонхи бүрдүүлэх нөхцөл нь М.Энхсайханы тусламжтай бүтчихвэл М.Энхсайхан мөрөөдөл болсон Сангийн сайдын суудлаасаа ч томыг авах талтай. Эвсэл задарсан тохиолдолд МАХН-ын нөхдүүд хоосон хоцорч, харин МҮАН-ынхан суудалдаа үлдэх боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, АН хамтарсан Засгийн газар байгуулах гэрээ байгуулахдаа Н.Энхбаяр, М.Энхсайхан гэж хувь хүмүүс түүний шадар гишүүдтэй бус “Шударга ёс” эвсэл гэсэн субъекттэй байгуулсан учраас эвсэл задрахад хэн нь үлдэж, хэн нь гарах нь АН-д огтхон ч хамааралгүй нь мэдээж. Эцсийн дүндээ АН угшил нэгт МҮАН-тайгаа нэгдэж олонхийг бүрдүүлж, засгийн эрхийг атгачихвал хог дээр гарах шахаад байгаа МАХН юу ч биш болж үлдэхгүйн тулд МАН-тай нэгдэхээс өөрцгүй гэсэн мессеж нийгэмд тараад байна. Угаасаа МАХН-тайгаа ойртох гэж МАН зарим нөхдөө илгээж байгаа гэдэг ортой байж ч магад. МАХН-ынхан эвслийн Засгийн газарт анх орж ажиллахдаа тийм ч удаан наслахгүй Засгийн газар болов уу гэж ярьж байсан гэдэг. Тэд МАН-тай нэгдэж, МҮАН-ыг “жийж” засгийн эрхийг авах далдхан хүслээр төрд шургалсан ч намын дарга нь аврагдахаас өнгөрсөн энэ үед эргээд М.Энхсайханд далаараа цэвэр тавиулж байгаа бололтой. Одоо улс төрийн “жүжиг” тун сонирхолтой өрнөж байна. Хатуухан хэлэхэд наранд байгаа М.Энхсайхан хожиж, нарсанд суугаа Н.Энхбаярын хохь болох нөхцөл байдал үүсчээ. Эвслийг Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дараа задарч, АН-МҮАН-ын Засгийн газар бүрдэж, МАХН-МАН-ын сөрөг хүчин бүрдэх нигууртай гэж үзэж байгаа ч нөхцөл байдал тэр хүртэл удаан тэсэх үү, нөхөн сонгууль болон ээдрээтэй байгаа суудлуудын маргаан шийдэгдэхэд нэг мөсөн цэг тавигдаж өндөрлөх үү гэдгийг хүлээх л үлдлээ. Улс төрд юм юм өрнөх нь тодорхой болжээ. Цаашдаа бүүр ч сонирхолтой болно. Ер нь АН Засгийн газраа эвслийн гэж тодотгоогүй, шинэчлэлийн гэсэн нь холыг харсан байж мэдэх. Эвслийн гэсэн байсан бол унахгүй юу. Шинэчлэлийн гэсэн болохоор хэдэн хүн шинэчлээд л амь бүтэн үлдэх гэсэн утгатай байв уу. Санаа гэж…

Б.Өнөртогтох