BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Гадаад өр нэмэгдэхэд валютын ханшийн өсөлт нөлөөлж байна

Монгол Улсын гадаад өрийн нийт үлдэгдэл 29.7 тэрбум ам.доллартай тэнцэж байна. Үүний 7.2 тэрбум ам.долларыг Засгийн газрын урт хугацаат өр 


төлбөр эзлэх аж. Дотор нь задалж үзвэл, 3.9 тэрбум нь зээл, үлдсэн нь бонд, өрийн бичиг байна. Энэ оны гуравдугаар улирлын байдлаар өр дээрх хэмжээнд хүрснээр өмнөх оны мөн үеэс 1.6 тэрбум ам.доллараар нэмэгджээ. 2016 оноос хойш өр ДНБ-ий 70  орчим хувьтай дүйхэд ам.долларын ханшийн шууд нөлөөлөл их байсныг Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяа хэлсэн юм. 

Тодруулбал, нийт гадаад өрийн төгрөгөөр илэрхийлсэн хэмжээ 2016 оны сонгуулийн үетэй харьцуулахад гол өсөлтийнх нь  шалтгааны 75 хувь валютын ханшийн өсөлт байжээ. Өөрөөр хэлбэл, төсөвт ирэх дарамт ханшийн зөрүүнээс болоод нэмэгдсэн байна. Хөгжлийн банк болон Засгийн газрын хүлээгдэж байсан зарим томоохон өр, төлбөр 2016, 2017 онд хийгдсэн ч ДНБ-д эзлэх гадаад өрийн хэмжээ өнгөрсөн хугацаанд дорвитой буурсангүй. Үүний шалтгаан нь валютын ханш болж байна. 

Гадаад валютын нөөц нэмэгдсэн, олон улсад манай улсын зээлжих зэрэглэл сайжирч, ОУВС-гийн хөтөлбөр хэрэгжиж байгаа гэдэг утгаар Засгийн газар ирэх онд шинэ бонд гаргах замаар хуучин бондын өр төлбөрөө хаах “сонголт” байгаа. Өрийг өрөөр дарах замаар хугацаа тулсан өрийн дарамтаас гарах гарцыг Блумбергийн эдийн засагчдын уулзалтын үеэр зарим эдийн засагч үүнийг хөндсөн юм. Сангийн яамны хувьд шинэ бондын талаар судалж үзсэн бөгөөд илүү өндөр хүүтэй бонд гаргах улс төрийн болон эдийн засгийн эрсдэл байгааг нуусангүй. 

Төгрөгтэй харьцах ам.долларын нэрлэсэн ханш чангарах тусам ам.доллараар илэрхийлэх гаднаас авсан зээлийн хэмжээ нэмэгдсэн мэт харагдаж байгаа юм. Өндөр дүнтэй өр, зээл шинээр нэмэгдээгүй ч ханшийн дарамт өрийн эргэн төлөлтийг улам ээдрээтэй болгож эхэллээ. Улсын гадаад валютын албан нөөц 3.4 тэрбум ам.долларт хүр­сэн ч ам.долларын ханшийн савла­гаа­наас болоод манай улсын төлөх өрийн хэмжээ үлэмж тэлж байна. 

Монголбанкны зарласан ал­бан ханшаар ам.доллар 2669 төгрөгт хүрээд буй. Сүүлийн нэг жилийн хугацаанд гэхэд ам.долларын ханш ихээхэн хэлбэлзсэн бөгөөд энэ хэрээр гадаад өр, төлбөрийн хэмжээ өссөн байна. Засгийн газар энэ онд зээлийн хүүгийн төлбөрт 860 гаруй тэрбум төгрөг төлөхөөр байгаа. Хэрэв ханш өссөөр байвал 2020 онд төлөх хүүгийн төлбөр нэг их наяд руу ойртох ч эрсдэл байгаа юм. 2019 онд хүлээгдэж байгаа гадаад, дотоодын томоохон өр төлбөр байхгүй ч ам.долларын ханшийн тогтворгүй байдал өрийн дарамтыг нэмэгдүүлсээр байх нь. Хэдий Засгийн газар ДНБ-д эзлэх өрийн хэмжээг 20 орчим хувиар буулгана гэх боловч валютын ханшийн өсөлт 2020 оноос төлөх өрийн хэмжээг өсгөж мэдэхээр байна. 

Ам.долларын ханшийн хэл­бэлзэл Засгийн газрын өр, төлбөрт дарамт болоод зогсохгүй улсын гадаад өрийн 40 орчим хувийг бүрдүүлж байгаа хувийн хэвшилд томоохон сорилт дагуулж байна. Аж ахуйн нэгжүүдийн хувьд ч ялгаагүй ам.долларын ханшийн өсөлтөөс болоод алдаг­дал хүлээж байгаа билээ. 2020 оны хоёрдугаар улирлаас эхлээд олон улсын зах зээлээс босгосон бондуудын өр төлбөр нэхэгдэж эхэлнэ. Хөрөнгө оруулагчдад амласан ёсоор хуваарийн дагуу өрөө барагдуулах амаргүй даалгавартай манай улс золгоно. Энэ үед валютын нөөцөөрөө хамаг өр төлбөрөө хаагаад өнгөрөх бус эртнээс төсвийн давсан орлогыг хуримтлуулах замаар өрийн ачааллаа нимгэлэх шаардлагатай тулж байна. 

Нүүрсний экспорт хумигдаж, уул уурхайгаас олж байгаа нийт мөнгөний 40 орчим хувийг бүрдүүлдэг эрдэс түүхий эдийн биет хэмжээ буурснаар эдийн засаг улам эмзэг болж буй. Үүний нөлөө ч валютын ханшид тусгалаа олж, сүүлийн хоёр сарын хугацаанд ам.долларын ханш огцом өсжээ. АНУ, БНХАУ-ын хооронд өрнөж буй худалдааны дайн, өмнөд хөршийн эдийн засгийн бүтцийн өөрчлөлт манай улсын төдийгүй бусад хөгжиж буй орнуудын валютын ханшид сөргөөр нөлөөлж, өр нэмэгдэх үндсэн шалтгаан болж байна. Дотоодын зах зээлд ам.дол­ларын эрэлт өндөр хэвээр. Өрөө хазаарлах нэг боломж валютын ханшаа тогтворжуулах гэдгийг гурван эдийн засагч тутмын хоёр нь хэлж байна. Валютын ханшийг зөвхөн валютын нөөцөө нэмэх төдий хэмжээнд авч үзэх бус гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт татах замаар эдийн засгийн тогтвортой байдлаа бататгаж, дархлаагаа сайжруулах боломж гэж харах хэрэгтэй болох нь байна. 

 Тодруулбал, БНХАУ-тай нүүрсний экспортын хэмжээг нэмэгдүүлэх чиглэлээр илүү ажил хэрэгч яриа хэлэлцээрт шилжих, мөн хөрөнгө оруулагчдын ан­хаар­лын төвд байгаа мега төслүүдээ эдийн засгийн эргэлтэд оруулах нь илүү үр дүнтэй гэж дийлэнх эдийн засагч үзэж байгаа юм. Тухайлбал, Тавантолгойн ца­хилгаан станцын барилгын ажлыг яаралтай эхлүүлж, “Оюу­толгой”-н Хятадаас худалдан авч буй эрчим хүчний төлбөрийг дотооддоо үлдээх, “Тавантолгой”-н ордын эдийн засгийн өгөөжийг нэмэгдүүлэх замаар олон улсын зах зээлд IPO хийвэл илүү үр дүнтэй аж. Хамгийн бодитой, эдийн засагт валют дагуулах, улмаар дараа дараагийн төслүүдэд зам нээх “Тавантолгой”-н цахилгаан станц бол зөвхөн нэг жишээ төдий. Өр шинээр нэмж тавиагүй ч валютын ханшийг зөвхөн төв банкинд даатгаад орхивол Засгийн газрын үүрэх төсвийн дарамт улам нэмэгдэх эрсдэл байна.

Info5.mn

Гадаад өр нэмэгдэхэд валютын ханшийн өсөлт нөлөөлж байна
Бусад мэдээ ▼

1
08-13
Цар тахлын эсрэг ШХАБ-ын тэмцлийг өндрөөр үнэлэв

2
08-13
Сурвалжлага: Цагаан хаданд ажилласан хоёр өдөр, хоёр жолооч амь насаа алдлаа!!!

3
08-13
Өнөөдөр дэлхийн солгой гартнуудын өдөр

4
08-13
Тариачин робот

5
08-13
Сонинд "од" болсон өвөө

6
08-13
Хойтон суллахын оронд хориод яах вэ, хохирлоо л барагдуулмаар байна

7
08-13
Дорнод аймгийн ДЦС үйлдвэрлэлийн ослыг нуун дарагдуулжээ

8
08-13
Сайд нарын “танилцах дадлага” дуусах болоогүй юу

9
08-13
Туршилт нь дуусаагүй ч “Спутник-V” вакцинаас В.Путин айсангүй

10
08-12
Жүжигчин Антониа Бандерас коронавирусын халдвар авчээ

11
08-12
“Катар-2022” хөлбөмбөгийн ДАШТ ирэх он хүртэл хойшиллоо

12
08-12
Итали залуугийн хайранд умбаж яваа Э.Халиуны өөрчлөлт

13
08-12
"Алтай констракшн"-ы захирал Х.Бат-Эрдэнэ АТГ-т саатуулагджээ

14
08-12
Францад “COVID-19”-н нөхцөл байдал улам дордож байна

15
08-12
4 сартай Э.Тэмүүжин, 2 настай А.Танхилуун нар “Витамин ₮” урамшуулалт аяны эхний тохирлын хамгийн бяцхан азтануудаар тодорлоо

16
08-12
В.Путины охин өөр дээрээ коронавирусийн эсрэг вакциныг туршжээ

17
08-12
АНУ-ын Дэд Ерөнхийлөгчид анх удаа өнгөт арьст эмэгтэй нэрээ дэвшүүлжээ

18
08-12
АТГ-аас "Улаанбаатар Дулааны Сүлжээ" ТӨХК-д хэрэг үүсгэн шалгаж эхэллээ

19
08-12
Баянхонгор аймгийн Жинст суманд 240 хүний суудалтай соёлын төвийн барилга ашиглалтад орлоо

20
08-12
Коронавирусний эсрэг анхны вакцины талаарх товч мэдээлэл

21
08-12
Өнөөдөр зургаан хүн эдгэрч, ХӨСҮТ-өөс гарлаа

22
08-12
МҮИС батлагдсан зураг төслөөсөө илүү гаргаж эмнэлгийн эзэмшил газар руу халдсан нь тогтоогджээ

23
08-12
Ливан: Эсэргүүцэгчдийг тараахаар цагдаа, армийнхныг дайчилжээ

24
08-12
Цагаан хад суурьшлын бүс орчмын шороон зам усанд автаж, цөмрөх эрсдэл үүсчээ

25
08-12
Солонгосчууд Монголд визгүй зорчдог болохыг дэмжихийг УИХ-ын даргаас хүсчээ

26
08-12
ЖДҮХС-аас тэрбум гаруй төгрөгийн зээл авсан Д.Дамба-Очирын гэм бурууг шүүнэ

27
08-12
ОХУ "COVID-19"-ийн эсрэг вакциныг бүртгэсэн анхны улс боллоо

28
08-12
Гандангийн дэнжийг аялал жуулчлалын бүс болгоё

29
08-12
Их Британийн профессор Монгол улсын цар тахалтай хийж буй тэмцлийг магтжээ

30
08-12
Бейрутад амиа алдсан хүний тоо 171 болжээ

31
08-12
30 жилд хийгээгүй бүтээн байгуулалтыг хоёр жилд эхлүүлж, ашиглалтад оруулж чадлаа

32
08-12
Солонгосчууд Монголд визгүй зорчдог болохыг дэмжихийг УИХ-ын даргаас хүсчээ

33
08-12
АН хэмээх нэр малгай болжээ

34
08-12
Хүйтэний хөндийн доройтол хурхад бүү давтагдаасай

35
08-11
"Дэрэн"-гийн ялалтыг Европт онцолжээ

36
08-11
ЭМЯ: Нэг хүний биеийн байдал маш хүнд байна

37
08-11
Газраа ашиглаагүй иргэдийн эзэмших эрхийг цаашид ч хураасаар байх нь

38
08-11
Нийгмийн салбарын сайдууд нийслэлийн өнөөгийн байдал, цаашид хийх ажлуудтай танилцлаа

39
08-11
Аппаратаа зүүгээд дараа төл!

40
08-11
Дэвшилтэт технологи танилцуулах уулзалт боллоо

41
08-11
СҮРЖИН эхэлсэн ч, ДАРЖИН үргэлжилж буй бидний УХАМСРЫН ДАРХЛАА

42
08-11
Ливаны засгийн газар огцорлоо

43
08-11
Саруул хотхоны 10 давхрын блок нуржээ

44
08-11
УИХ-ын гишүүн асан Б.Ундармаад 2.6 жилийн ял оноолоо

45
08-11
Боржигоны бор талыг Хятадын “Миндуотайди” компани цөлмөж эхэлжээ

46
08-11
Минск хотод болсон эмх замбараагүй байдлын үеэр нэг хүн амь үрэгджээ

47
08-11
Төрийн яамны тухай миний бодол

48
08-11
Улаанбаатарыг хэрсэн цахилгаан “тор”-ны аюул

49
08-11
Цар тахалын үед сонгуулиа хийсэн Азийн орнуудаас Монгол улс хамгийн их ирцтэй байна

50
08-11
Сэрэмжлүүлэг: Хачигнаас хүнд халдварладаг шинэ төрлийн вирус дэгджээ

51
08-11
"Монгол Улс уламжлалт ХАА-н салбараа хөгжүүлж, сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг нэмэгдүүлэхэд онцгой анхаарах шаардлагатай"

52
08-11
Гашуунсухайт боомтод нүүрс тээврийн 2 жолооч амиа алджээ

53
08-11
Томилгоо үргэлжилсээр...

54
08-11
Минск хотод болсон эмх замбараагүй байдлын үеэр нэг хүн амь үрэгджээ

55
08-10
"Прага-Улаанбаатар" чиглэлийн нислэгээр ирэх иргэдийн зардлыг Чехийн Засгийн газар хариуцна

56
08-10
Алдартай улс төрчдийн залуугийн төрх

57
08-10
Эмээлтийн товчоогоор мансууруулах ургамал нэвтрүүлэх гэж байгаад баригджээ

58
08-10
БНСУ пуужингийн довтолгооноос эсэргүүцэн хамгаалах системийг хөгжүүлж байна

59
08-10
Хүүхдээ юунд сургах вэ?

60
08-10
Хөшөө тийш урсах улсын мөнгө уйлдаггүй

61
08-10
Гадаадад гар утсаараа төлбөр тооцоо хийдэг боллоо

62
08-10
Жаред Лето мөрөөдлийн дүрдээ тоглоно

63
08-10
БНСУ-д хүчтэй аадар бороо орсны улмаас 31 хүн амиа алджээ

64
08-10
Орон сууц, нийтийн аж ахуйн салбарын удирдах ажилтны УУЛЗАЛТ, СЕМИНАР амжилттай боллоо

65
08-10
Путиныг эсэргүүцсэн жагсаал Орос улс даяар 35 дахь хоногтоо үргэлжилж байна

66
08-10
Цар тахалын үед сонгуулиа хийсэн Азийн орнуудаас Монгол улс хамгийн их ирцтэй байна

67
08-10
БЗД-т 104 байршилд хүүхдийн тоглоомын талбай, тохижилт, ногоон байгууламжийн ажил хийв

68
08-10
Архангайд осолдсон гэр бүлийн том охин нь БНСУ-д шархаа даалгүй нас баржээ

69
08-10
Ливан улсыг Францын мэдэлд буцаахыг хүсжээ

70
08-10
А.Амбасэлмаа: 621 хүний шинжилгээний хариу сөрөг гарлаа

71
08-10
Сангийн сайд Хүрэлбаатар Ганнам дүүрэгт байшингүй гэв

72
08-10
Олон улсад хүчний тэнцвэр алдагдаж байна

73
08-10
Бид яагаад үргэлж өөрсдөөсөө хулгайлдаг юм бэ?

74
08-10
Их Британи:Монгол, Европт гацсан 2500 иргэнээ хэзээ авах вэ?

75
08-10
Д.Баярхүү: Гуравдагч хөрш ба Монголын гадаад орчил

76
08-10
Б.Жаргалсайхан: Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нар шоронгоос үхэж л гарна

77
08-10
О.Анужин: Тайзан дээрээ бүжиглэж, үзэгчдийг баярлуулах нь надад илүү үнэ цэнтэй

78
08-10
Г.Жанчив: Би харахад ШОГЧ, хөгжилтэй юм шиг хэрнээ их уяхан, мэдрэмтгий хүн

79
08-10
"Токио-2020" олимп зохион байгуулахыг Япончуудын гуравны нэг нь эсэргүүцжээ

80
08-10
УИХ-ын гишүүд хаана, ямар ажил амжуулж байна вэ?

81
08-10
“Ганнамын монгол сайд” маань Ч.Хүрэлбаатар болж таарсан уу, Ерөнхий сайд аа?!

82
08-10
Хятадад тарваган тахлын улмаас нас барсан дахин нэг тохиолдол бүртгэгджээ

83
08-08
ЭНЭ ДОЛОО ХОНОГИЙН ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ

84
08-08
"ХӨСҮТ-д тусгаарлагдаж байгаа нэг хүний биеийн байдал маш хүнд байна"

85
08-08
А.Амбасэлмаа: Коронавирусний халдвар нэмж илрээгүй

86
08-08
Бейрут хотод жагсаал болжээ

87
08-08
Монгол Улс иргэдээ зохион байгуулалттай нэвтрүүлсээр байна

88
08-08
МҮОХ-ны ерөнхийлөгч, дэд ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид зарлагдлаа

89
08-08
Хэрэглээний зээлийн эргэн төлөлтийг он дуустал хойшлууллаа

90
08-08
"Нас барсан иргэнээс Covid-19-ын шинж тэмдэг илрээгүй"

91
08-07
Гашуунсухайтын Цагаан хад боомтод нүүрс тээврийн 2 жолооч амиа алдлаа

92
08-07
Халдвар аваад эдгэрсэн 183 хүний тусгаарлан, ажиглах хугацаа дууссан байна

93
08-07
Бейрут: Засгийн газраа эсэргүүцсэн иргэд эмх замбараагүй байдал өдөөжээ

94
08-07
Баянхошууны замд айлын гэр мөргөж хүний амь хохироосон ноцтой осол гарчээ

95
08-07
Гейтс: Цаг уурын өөрчлөлт COVID-19 вирусээс ч илүү хор хөнөөлтэй

96
08-07
Таван хүний аминд хүрч байсан “Эко Алтан заамар”-т дахин осол гарч хүний амь эрсэджээ

97
08-07
Ливаны нийслэлд “атомын бөмбөг” маягийн дэлбэрэлт болсноос 70 гаруй хүн амь үрэгдэж, хэдэн мянган хүн шархджээ

98
08-07
Ээжийгээ скочоор хүлж, амийг нь хөнөөгөөд, хувцасны шүүгээнд хийчихээд, өөрөө зургаан давхраас үсэрч амиа хорлосон бололтой

99
08-07
Ангела Меркелийг шийтгэсэн нь буюу Америкийн цэргийг гаргах шийдвэр

100
08-07
Нийслэлийн 129 дүгээр цэцэрлэгийн багш нар өлсгөлөн зарлана