BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Хурдтай арга хэмжээ авахгүй бол хувьцааны зах зээл хөлдөх нь

Монголчууд хөрөнгийн зах зээл рүү хошуурч эхэлсэн сүүлийн хоёр жилд төрийн өмчит үнэт цаасны биржид нийт 10 компани 


анхдагч зах зээлд хувьцаа арилжиж, нийт 70 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт татаад байна. Гэтэл эдгээр компаниас зөвхөн “Лэндмн ББСБ", “Мандал даатгал” болон отгон хувьцааг арилжсан "Инвескор ББСБ" компанийн үнэт цаасны ханш анхны үнээсээ өсжээ. Харин дийлэнх буюу шинээр хөл тавьсан компаниудын 70 хувийнх нь хувьцааны ханш анхны үнээсээ багасаж, уруудсан урамгүй дүр зургаар иргэд, хөрөнгө оруулагчдын урмыг хугалсаар.

Хувьцаа арилжиж, банкны хүүгүй, урт хугацаатай санхүүжилт татсан компаниуд босгосон мөнгөөрөө үйл ажиллагаагаа өргөтгөн, шинэ үйлдвэр, үйлчилгээ нээн, гялалзаж явна. Гэтэл эдгээр компанид итгэж мөнгөө өгсөн иргэд, хөрөнгө оруулагчдын хөрөнгө ханшийн уналтад өртөн хямдарч, өдрөөс өдөрт үнэ цэнээ алдсаар байна.

Энэ нь иргэдийн итгэлийг сулруулж, сүүлийн хэдэн сар дотоодын хөрөнгийн зах зээлд уналт нүүрлэх нэг шалтгаан болсон. Монголын хөрөнгийн зах зээлийн гол барометр болох топ 20 индекс оны эхнээс 10 хувиар буурч, 20 мянган нэгжээс доошлоод сар гаруйн хугацаа өнгөрлөө. Мөн Монголын хөрөнгийн зах зээлийн нийт үнэлгээ сүүлийн есөн сард 70 орчим тэрбум төгрөгөөр буурч арилжааны идэвх, үнийн дүн уруудлаа. Ийнхүү гол үзүүлэлтүүд нь уналтыг чиглэж, үржихийн хүрдээр өсөж байсан үнэт цаасны зах зээл хурдаа алдаж эхлээд байна.

Өсөлтийг буухиалуулахад дотоодын компаниудын үүрэг, оролцоо чухал байна

Уг нь 30 орчим жил өлгийнөөсөө гараагүй Монголын хөрөнгийн зах зээл сүүлийн хоёр жил төрөл арилжсан мэт идэвхжиж, их өсөлтийн ээлжит давалгаа ирсэн. 1990-ээд оноос хойш монголчууд дахин хувьцаа руу хошуурч, хөгшин залуугүй үнэт цааснаас өгөөж хүртэхээр тэмүүлэх болсон. Гэтэл санхүүгийн зах зээлд гялтайж байсан энэ сэргэлт сүүлийн хэдэн сард саарснаар Монголын үнэт цаасны салбар дахин хөлдөх эрсдэл ойртлоо. “Хөрөнгийн зах зээлд тодорхой алхмууд хийхгүй бол буцаад удаашрах нөхцөл байдал үүслээ. Эргэн унах эгзэгтэй цаг үе тулж ирлээ” хэмээн Монголын хөрөнгийн биржийн гүйцэтгэх захирал Х.Алтай хэлж байна.

Монгол Улсад хөрөнгийн зах зээл үүсээд бараг хагас жарныг үдэх гэж буй ч энэ салбар дөнгөж амьсгалах төдий байсаар өдий хүрсэн. Харин эдийн засгийн тэлэлт, хувийн хэвшлийн  өөрчлөлтийг даган сүүлийн жилүүдэд сэргэлт бий болсон ч үүлэн чөлөөний нар шиг энэ идэвхжилийг тогтоон барилгүй, тоолгүй орхивол буцаад их мөстлөгийн үе рүүгээ эргэн ухрах нь. Иймд өдгөө өндийж буй зах зээлээ унагахгүйн тулд зах зээлд оролцогчид дор бүрнээ хичээж, хувь, хувьсгалаар талцан, ар нуруугаа бие биедээ харуулалгүй хаа хаанаа хариуцлагатай хандах цаг хаяанд ирснийг сануулах нь зөв буй за.

Өсөлтийг буухиалуулахад дотоодын компаниудын үүрэг оролцоо чухал байна. Хувьцаат компаниуд чихэнд чимэгтэй үгсээр сурталчилгаа хийж, өндөр ашиг амлаад иргэд, аж ахуйн нэгжээс хялбархан мөнгө босгож болно. Гэхдээ бид санасан санхүүжилтээ татчихсан бол хувьцааны ханш унах нь, хөрөнгө оруулагчид мөнгөө алдаж, хохирох нь нь падлийгүй хэмээн хэнэггүй загнан, амиа хичээж болохгүй байх. Иймд өөрт нь итгэж мөнгөө өгсөн түнш буюу хөрөнгө оруулагчийнхаа итгэлийг зүтгэлээр хариулж, тэднийг урамшуулах, амжилтаа ахиулах нь хувийн хэвшлийн хийх гол ажил болж байна.

Нөгөө талд манай дотоодын зах зээлийн хүчин чадал, хөрөнгө оруулалтын хэмжээ хязгаарлагдмал. Санхүүжилтээр ангаж буй энэ зах зээлийн цангааг тайлахын тулд гадаадын хөрөнгө оруулалт чухал хэвээр. Уг нь гадаадын хөрөнгө оруулагчид манай дотоодын үнэт цаасыг үл тоох бус харин ч сонирхдог. Үүнийг “Лэнд МН” болон “Инвескор ББСБ” компанийн үнэт цаасны арилжаанаас харж болно. Энэ оны эхний хагаст гэхэд “Инвескор ББСБ” компанийн санал болгосон нийт хувьцааных нь 85 хувийг японы мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчид худалдан авсан.

Ийнхүү гадаадын, ялангуяа манай бүс нутгийн хөрөнгө оруулагчид Монголыг сонирхдог ч бид тэдэнд үүд хаалгаа бүрэн нээж өгөхгүй л байна. Гадаадын хөрөнгө оруулагчдад илүү нээлттэй болохын тулд дотоодын зарим хууль журмыг өөрчлөх зайлшгүй шаардлага бий. Тухайлбал, гадаадын хөрөнгө оруулагчид төгрөгөөр хөрөнгө оруулалт хийхийг төдий л сайшаадаггүй. Өдрөөс өдөрт үнэ цэнээ алддаг монгол төгрөг хөрөнгө оруулагчдын хөрөнгөнөөс чимээгүйхэн “хумсалдаг” тул ханшаа алддаг мөнгөн тэмдэгтээс тэд аль болох татгалздаг. Энэ сарын байдлаар гэхэд л ам.доллартай харьцах төгрөгийн ханш өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 10 хувиар унасан бол инфляцын түвшин төв банкны зорилтот түвшнийг хэдийн давж, хоёр оронтой тоо руу мацаж буй.

Ийнхүү төө төөгөөр үнэ цэнээ алддаг төгрөг тэдний сонирхлыг татдаггүй юм. гэтэл манайд төгрөгөөс өөр сонголт үгүй. Иймд дотоодод хөрөнгийн зах зээлд санхүүжилт татах, Монголыг чиглэх валютын урсгалыг нэмэгдүүлэхийн тулд ам.доллараар тооцсон бүтээгдэхүүн гаргах шаардлагатай. Гэтэл үндэсний төлбөр тооцоо гүйцэтгэх хуульд валютаар зөвхөн хадгаламж байршуулж болохоор заасан байдаг. Энэ нь дотоодын зарим дүрэм журмыг өөрчлөхөөс өөр аргагүйд хүрснийг илтгэнэ. Энэ асуудлаар салбарынхан хэлэлцэж, холбогдох хүсэлтийг УИХ-ын эдийн засгийн байнгын хороонд хэдэн сарын өмнө хүргүүлсэн ч өдгөө хүлээгдсээр байна.

Түүнчлэн хөрөнгийн захын төлбөр тооцооны журмыг олон улсын жишигт хүргэж, т+2 горимыг Монгол Улсад нэвтрүүлэхээр олон жил ярьж буй ч өнөө хэр бас л бодит болоогүй байна. Гэтэл хаяанд байрладаг Казахстан улс үүнийг хэдийн 2017 онд нэвтрүүлчихсэн байх юм.

10 компани анхдагч зах зээлд хувьцаа арилжиж, нийт 70 тэрбум төгрөг босгосон

Энэ мэтээр хууль журмын өөрчлөлтүүдийг холбогдох байгууллагууд нь бие биедээ бичиг цаасаар шидэлдсээр суутал зах зээл биднийг хүлээхгүй нь. Хэдийгээр Монголын хөрөнгийн зах зээл жижиг боловч хэмжээнээсээ ахадсан аппарат, бүтэцтэй байгаа нь нэг талаас удаашрах шалтгаан болж байна. Үүнээс гадна хөрөнгийн зах зээлийг амилуулж, төгрөгийн жишиг хүүг тогтоож байсан Засгийн газрын бондын анхдагч зах зээлийн арилжаа сүүлийн хоёр жил зогссон. Харин ирэх оноос тус үнэт цаасыг Монголын хөрөнгийн бирж болон блокчэйн технологид суурилан арилжихаар төлөвлөж буйгаа Сангийн яам мэдээлсэн юм.

Сүүлийн жилүүдэд манай хөрөнгийн зах зээлд бий болсон өсөлт оновчтой бодлогын үр дүн гэхээс илүү Монголын эдийн засгийн тэлэлт, нийгмийн захиалгаас үүдэлтэй. Өөрөөр хэлбэл, энэ зах зээл өөрийн инерцээрээ өндийсөн. Харин үүнийг өсөлттэй бөгөөд тогтвортой хадгалахад хувийн хэвшил болон зохицуулах байгууллагуудын хүчин зүтгэл, түлхэц дэм тунчиг шаардлагатай байна.

Г.Байгал

Засгийн газрын мэдээ

Хурдтай арга хэмжээ авахгүй бол хувьцааны зах зээл хөлдөх нь
Бусад мэдээ ▼

1
11-21
ЦЭЦ үеэ өнгөрөөсөн улстөрчдийн "СҮҮЛИЙН ЗОГСООЛ" биш

2
11-21
Юрий Кручкин (Монгол судлаач): Монголын тѳрийн албан хаагчид монголоороо ч бичиж чаддаггүй

3
11-21
Ипотекийн зээлд 76 тэрбум төгрөг зарцуулна

4
11-21
Халх гол суманд шинээр 11 барилга байгууламж баригджээ

5
11-21
Баячуудын шинэ "гангараа" эмэгтэй бие хамгаалагч

6
11-21
800 Хятад иргэдийн зарч Ө.Энхтүвшингээ зайлуулаач У.Хүрэлсүх ээ!!!

7
11-21
Оюутолгойн нэг судалгаанаас болгоомжилж байна

8
11-21
Чехид 9467 монгол хүн амьдардаг

9
11-21
Хятадууд үүдээ түр “хааж”, Монголын нүүрсний экспорт ДОЛОО орчим сая тонноор тасалдах нь

10
11-21
Bloomberg: Рио Тинто төсөлд дахин цохилт өглөө

11
11-21
Н.Нацагням: У.Хүрэлсүх “новш”-ийг огцруулалгүй хамгаалалтад авч, илжиг шиг хадах нь экологио хамгаалах цорын ганц гарц

12
11-21
2020 онд НДШ 26% болсоноор 800.000₮ цалинтай хүн 208.000₮ НДШ төлнө

13
11-21
Японд эмэгтэйчүүдийг ажлын байр дээр нүдний шил зүүхийг хоригложээ

14
11-21
Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн үндэслэлээр 21 албан тушаалтныг нарийвчлан шалгаж байна

15
11-21
Хятадын компани ажилчдынхаа цалингаас хууль бус суутгал суутгаж байжээ

16
11-21
Алт цэвэршүүлэх үйлдвэр барих, ашиглалтад оруулах гэрээ байгууллаа

17
11-21
Зэрлэг гахай мал барьж байна

18
11-21
Удахгүй дэлхий дээр бие даасан шинэ улс бий болж магадгүй

19
11-21
Монголбанкны ерөнхийлөгч Н.Баяртсайханыг албан тушаалаас нь чөлөөлөв

20
11-21
Монгол улсын өрийн үлдэгдэл өмнөх оноос 1.7 их наяд төгрөгөөр өсчээ

21
11-21
Роналду нууцаар хуримлажээ

22
11-21
Зимбабве уул уурхайгаа төрийн мэдэлд авч, ”Рио Тинто” компанийн эсрэг зогслоо

23
11-21
С.Амарсайхан: Нийтийн тээврийг шинэчлэхэд 500 гаруй тэрбум төгрөг шаардлагатай байгаа

24
11-21
СЗХ-ны дарга С.Даваасүрэнг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

25
11-21
Монгол улсын өрийн үлдэгдэл өмнөх оноос 1.7 их наяд төгрөгөөр өсчээ

26
11-21
Moнгол Улс терроризмын аюул “огт байхгүй” орны нэгээр нэрлэгджээ

27
11-21
Ирээдүйн банк

28
11-21
“Grammy-2020” шагналд нэр дэвшигчид тодорчээ

29
11-21
Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн шинэ замд 137 сая ам.доллар зарцуулна

30
11-21
Алга болоод 20 гаруй хоносон 12 настай хүүг цахим тоглоомын газраас олжээ

31
11-21
100 жилээр ухраана гэнэ ээ...

32
11-21
Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр замын зургаан зөрлөгийн барилга ирэх сарын 1-нд дуусна

33
11-21
"Аялгуут намар" тоглолтын тасалбар бүрт гадаад хэл, компьютерийн сургалтын төвд 50 хувийн хөнгөлөлттэй суралцах эрх дагалдана

34
11-21
Хонг Конгийн тухай хуулийг АНУ батлахад хүрвэл Хятад хариу арга хэмжээ авна гэжээ

35
11-21
Хөгжлийн банк - Тендерийн урилга

36
11-21
Ц.Нямдорж: Тэр Их хурлын даргаа дууд л даа

37
11-21
Манай улсад эртний эдлэл хуурамчаар үйлдэн худалддаг байсан БНХАУ-ын хоёр иргэнийг баривчилжээ У.Уранцэцэг

38
11-21
ТАНИЛЦ: Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр Ерөнхийлөгч “шүдгүй арслан” болж, Ерөнхий сайдад “бүх эрх мэдэл” шилжжээ

39
11-21
Оюутолгой хэмээх үйлтэй толгой МАН-ынхны зодооны шалтгаан нь

40
11-21
Оюутолгой ба Монголын улс төр

41
11-20
Үнэт зүйлгүй хүнд Монгол байтугай дэлхий ч үнэ цэнэгүй

42
11-20
Харвардын судалгааны баг: Эрүүл, урт удаан амьдрахад туслах таван зөвлөмж

43
11-20
Р.Гончигдоржийн улс төрд “орогнох” боломжийг Н.Алтанхуяг нээнэ гэв үү?

44
11-20
Ховор төрлийн хөх алмаазыг 14.9 сая ам.доллароор худалджээ

45
11-20
Билл Гэйтсийн хөрөнгө оруулсан компани нарнаас асар өндөр температуртай дулаан гаргаж чаджээ

46
11-20
Монгол Улс саарал жагсаалтад удах нь Европын холбооны үнэлгээнд сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлтэй

47
11-20
Р.Гончигдорж: Надад ямар нэгэн албан тушаал дээр очих бодол байхгүй

48
11-20
Авто тээврийн үндэсний төвийн хоёр ажилтныг баривчлан, шалгаж байна

49
11-20
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн захидлыг ЮНЕСКО-Д гардуулан өгөв

50
11-20
“Жи тайм”ын хэргийг шалгаж дуусчээ

51
11-20
Орос бүсгүй олны анхааралд орохоос айгаад Жонни Деппийг хаяжээ

52
11-20
Ц.Нямдорж: "Оюутолгой"-н зогсоож болохгүй

53
11-20
Азын дугаар 300 000- 2 000 000 төгрөгөөр зардаг АТҮТ-ын ажилтнуудыг шалгаж байна

54
11-20
У.Хүрэлсүх Дубайн гэрээг цуцлуулах уу, Ч.Сайханбилэгийг “өмөөрч” давж заалдах уу

55
11-20
ҮХЦ-ийн дарга Д.Одбаяр, УИХ-ын гишүүн М.Билэгт нар ХУДУУД

56
11-20
Нэгдүгээр сургуулийн багш нар өргөдлөө өгчээ

57
11-20
Хүн чанар нэхсэн хариуцлага!

58
11-20
Б.Баярсайхан: IPO хийж Тавантолгойн ордыг хөгжүүлэхэд томоохон ахиц гаргана

59
11-20
Г.Минжин: Хожлын шидэлтийн бичлэг үзэхээр өөрийн эрхгүй нулимс гардаг

60
11-20
Харанхуйн хязгаарт хүрэх айдас ба шифрлэлт

61
11-20
Албан тушаалтнууд төрд 12 их наяд төгрөгийн хохирол учруулжээ

62
11-20
Тэнсэн авсан 26 хүн дахин хар тамхи хэрэглэжээ

63
11-20
Гудамж биднээс хариугаа авдаг

64
11-20
БСШУС-ын сайд Ё.Баатарбилэг дэлхийн соёлын сайд нарын чуулга уулзалтад оролцож байна

65
11-20
“Huawei” уян дэлгэцтэй ухаалаг гар утсаа худалдаанд гаргажээ

66
11-20
12 настай хүү сураггүй алга болоод 20 хонож байна

67
11-20
СБД-ийн Mэргэжлийн хяналтын дарга асан М.Баасандоржийг цагдан хорилоо

68
11-20
ОХУ-д зам, тээврийн чиглэлээр жил бүр 400 оюутан сургахаар болжээ

69
11-20
Ур чадварын тайланд Швейцарь тэргүүлж, Монгол сүүл мушгижээ

70
11-20
Гавьяат хуульч Ц.Зориг, Б.Сарантуяа нарыг ажлаас нь чөлөөлжээ

71
11-20
“Бичигт” боомтыг АХБ-ны хөнгөлөлттэй зээлээр шинэчлэх шийдвэр гаргажээ

72
11-20
Гитлерийн төрсөн байшинг цагдаагийн хэлтэс болгоно

73
11-20
Цаазын ялыг халах дэвшилтэд туршлага солилцох Монгол Улс болон Төв Азийн орнуудын уулзалт Женевт боллоо

74
11-20
Г.Буяндорж нарын хятад иргэнээс 1,2 сая доллар залилсан гэх найман жил шалгагдсан хэргийг хэрэгсэхгүй болголоо

75
11-20
Чингисийн мэндэлсэн өдрөөр урлагийнхан нэгэн тайзан дээр чуулна

76
11-20
Амралтаараа аав ээжтэйгээ Аватар луу

77
11-20
Bloomberg: Рио Тинто төсөлд дахин цохилт өглөө

78
11-20
Нийгмийн даатгалын сангийн орлого 18.4 хувиар өслөө

79
11-20
Монголд гээгдсэн боловсрол: СЭТГЭЛЗҮЙ

80
11-20
БНСУ, Япон үл ойлголцлоо шийдвэрлэж чадсангүй

81
11-20
Ухаалаг утастай Монголчууд гадныханд жилд 48 тэрбум төгрөг төлдөг

82
11-20
Гүүгл компани квант компьютерын шинэ эринийг нээсэн нь

83
11-20
“CU” сүлжээ дэлгүүрт сануулга өгч, шийтгэл ногдууллаа

84
11-20
Хөгжлийн банк - Зөвлөх үйлчилгээний тухай зарлал

85
11-20
Хөвсгөлчүүд өөрийг эрэлхийлж байна гэнэ шүү

86
11-20
Б.Наранхүүгийн адуу улсын нөөц газрыг талхалж, малчид оторлох нутаггүй болжээ

87
11-20
“Хуягласан хувалзууд”

88
11-19
Цайны тухай сонирхолтой баримтууд

89
11-19
Худалдааны маргаанд цэг тавих болоогүй

90
11-19
Салхитын мөнгөний ордтой холбоотой шүүгчид дуугарч эхэллээ

91
11-19
Хол зам замд явахгүй байхыг анхааруулж байна

92
11-19
“CREATIVE STUDENT” тэтгэлэгт хөтөлбөр зарлалаа

93
11-19
“Би ертөнцийн хаан” Леонардо Ди Каприо 45 нас хүрлээ

94
11-19
Б.Дашдондог: “Чингис хаан” одон бол маш том итгэл найдвар, хүндлэл юм

95
11-19
“Капитал” банк дампуурсан биш Б.Ундармаа ЗАВШИВ

96
11-19
СБД-ийн Mэргэжлийн хяналтын дарга асан М.Баасандоржийг цагдан хорилоо

97
11-19
"Дубайн гэрээ" дуусаагүй, гэхдээ...

98
11-19
Залуу судлаачид “Агаарын Бохирдлын Википедиа” ном бүтээж байна

99
11-19
Хууль зүйн үнэ төлбөргүй зөвлөгөө өгнө

100
11-19
Хүүхдийн эмч нар ОХУ-д хүүхдийн яаралтай тусламжийн чиглэлээр суралцана