BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Судлаач Д.Ганхуяг: Монголчуудын "онолдох" өвчин ба сонгууль...

Монголчуудын толгой олон жил эргэсэн дээрээ сүүлийн үед бүр мангуу болж гүйцэв. Яасан гэхээр ҮХНӨ, ард нийтийн санал асуулга, сонгууль гэсэн 


гурван “том юм” давхцсаны учир. Урд өмнө нь сонгууль гэсэн ганцхан “юм”-тай ноцолдож, маанагтаж маанагтаж нэг юм сонгохчоо аяддаг байсан бол одоо түүнтэй эн зэрэгцэх ҮХНӨ, ард нийтийн санал асуулга гэсэн өөр хоёр “том юм” гараад ирэхээр арга ч үгүй биз. Энэ “гурван том” асуудлыг дэс дараалуулах, эрэмбэлэх гэхээр толгой нь хүрэхгүй хурнийгаад сууж байтал УИХ-ыг тараах, сонгууль наашлуулах асуудал гарч ирээд монголчуудын “толгой хагарах” дээрээ тулав. Яахав дуугай суултай нь биш, ҮХНӨ-өөр “онол ном” ярьж, цэцэрхэж байх нь хамаагүй таатай бөгөөд өлзийтэй.

Ингэж онолдож, цэцэрхэж, тэнэгтэж байх хооронд цаана чинь “шал өөр юм” явж, Та нарыг “нэгмөсөн хөнтрөх” гээд байна. Энэ тухай хийсэн товч өгүүлсү…

Асуултаас үүдсэн дүгнэлтүүд

Системийн анализад тулгамдсан асуудлыг томъёолох нь амин чухал бөгөөд зайлшгүй үе шат байдаг. Тулгамдсан асуудлыг асуулт маягаар томъёолж ч болох бөгөөд энэ нь танин мэдэхүйн ихээхэн ач холбогдолтой.

Асуулт 1: “Монголын олигархи эрх баригчдад ҮХНӨ чухал уу ?, сонгууль чухал уу ?”

Хэний ч мэдээжийн хэрэг, МАНАН-гийн эрх баригчдад сонгууль амин чухал. Тэдэнд УИХ-ын сонгуульд ялж, эрх мэдэлдээ үлдэх нь амин чухал болохоос ҮХНӨ бол яршиг л байна, ҮХНӨ бол зүгээр л анхаарал сарниулах өнгө өнгөөр будсан халхавч баг.

Асуулт 2: “ҮХНӨ ард түмний эрх ашгийг хамгаалах уу ?, эсвэл МАНАН-гийн олигархуудын эрх ашгийг хамгаалах уу ?”

Хэний ч мэдээжийн хэрэг, МАНАН-гийн өнөөгийн олигархи эрх баригчид ард түмний эрх ашгийг илэрхийлж, хамгаалж чадахгүй гэдгээ олон жил дэндүү хангалттай нотолсон. Тэдэнд олигархийн буюу өөрсдийнх нь эрх ашиг амин чухал болохоос ард түмний эрх ашиг яршиг л байна. ҮХНӨ бол олигархийн “мөнхийн” эрх мэдлийг үүрд хадгалах гэсэн заль мэхээс өөр зүйл биш. ҮХНӨ-өө “ард түмний эрх ашиг” гэсэн будгаар яаж ч будаж, шунхдаж “сайхан” болголоо гэсэн цаана нь зальт хулгайч, авилгач луйварчин, дүүрчихсэн дээрэмчид хэвээрээ байгаа.

Асуулт 3: ҮХНӨ-ийг ард ниитийн санал асуулгаар шийдэх нь зөв үү?

Хэлбэрийн хувьд зөв, харин агуулгын хувьд буруу. Учир нь сонголт хийх ацан асуудлаас (дилемма) нэгийг нь хасчихаад үлдсэн үлдсэн ганцыг тулгах нь сонголт биш, тулгалт, хүчиндэлт. Өнөөгийн парламент бол МАНАН-гийн олигархуудын ээлж халаагүй, мөнхийн дарангуйллын сонгодог жишээ. Санал асуулгаар ард түмэн “үгүй” гэвэл хуучин ҮХ-иараа явна. Харин ард түмэн “тийм” гэвэл олигархийн “шинэ” ҮХ-иар явна. Аль аль нь олигархуудад ашигтай. Ямар ч ялгаа байхгүй.

Асуулт 4: “Ард нийтийн санал асуулга, сонгууль хоёрыг давхцуулах нь зөв үү ?”

Асуулт 5: “УИХ-ыг тарааж, сонгуулийг наашлуулах нь зөв үү ?”


Энэ хоёр асуултын мөн чанар ижил. Ард түмэнд “бодох” зав өгөлгүй, дампуурсан УИХ-аа тарааж “гавъяа” байгуулаад ахин УИХ-д орох нүх сүвээ хайж буй заль мэх.

Энэ мэтчилэн маш олон асуулт тавьж, цааш нь үргэлжлүүлж болно.

Хэдэн ч асуулт, ямар ч хэлбэрээр тавилаа гэсэн ҮХНӨ, ард нийтийн санал асуулга, сонгууль хийх, сонгууль наашлуулах, УИХ-ыг тараах зэрэг дуулиан шуугиан нь МАНАН-гийн олигархууд сонгууль явуулж, эрх мэдлээ үүрд хадгалан үлдэх гэсэн бусармаг үйлдлийг халхавчлах цорын ганц зорилготой.

Монголчуудын “онолдох” өвчнийг хөдөлгөхүй

Эдүгээ монголчуудын өмнө хорвоо дэлхийн “бүх зовлонт асуудал” нэгэн зэрэг, бөөн бөөнөөрөө хуримтлагджээ: 1. ҮХНӨ, 2. Ард нийтийн санал асуулга, 3. Сонгууль, үүний дээрээс: 4. Сонгууль наашлуулах, 5 УИХ-ыг тараах, лайтай хүнд, галзуурмаар олон асуудал. Яая даа байз…

Үүнийг нэгэн зэрэг, нэг мөсөн, нэгэн зэрэг “бодох”, “шийдэх” гэж монголчууд үйлээ үзэж байна. Үйлээ үзэж байна ч гэж дээ, олигархууд монголчуудын “онолдох” өвчнийг хөдөлгөж, үйлийг нь үзэж байна…

Монголд байтугай, дэлхийд эцэслэн шийдэж чадаагүй байгаа том том асуудлуудыг нэг биш, хоёр биш, тавын таваар нь яг одоо, бүгдийг нь нэгэн зэрэг “бод”, “шийд” гээд тулгачихаар чинь хэн ч гэсэн “боддогийм” байгаа биз дээ ?!

Ингээд монголчуудын цэцэрхэх, мэдэмхийрэх, хадуурах, балайрах өвчний “хурц дэгдэлт” нэгэн зэрэг гаарав. Эдгээр нь бүгдээрээ нийлээд монголчуудын “онолдох” өвчин болж байгаа юм.

Эдүгээ Монгол Улс бүх дэлхийн үндсэн хуулийн проблемуудыг онолтой нь, практиктай нь нэвт шувт мэддэг “сэхээтнүүд”-ийнхээ тоогоор Гиннесийн номонд ороход бэлэн болов. Монголын “бүх сэхээтэн” ҮХ-ийн онол практикаар “номлол, сургааль айлдах” түвшинд нэгэнт хүрснийг ТВ-ээр бэлхнээ харж болно…

Үгүй л дээ. Энэ бол заавал одоо, бөөнөөр нь шийдэх ёстой “5 том асуудал” ерөөсөө биш. Үнэн хэрэг дээрээ монголчуудын өмнө МАНАН-гийн олигархийн олон жилийн ээлж халаагүй ноёрхлыг таягдан хаях эсэх сонголт хийх агуулгатай сонгууль гэсэн ганцхан асуудал (проблем) байгаа. Дахиад хэлье, одоо Монголд сонгууль гэсэн ганцхан асуудал байгаа. Бусад нь “туслах” шинж чанартай, дараа шийдэхээр болгон хойшлуулах бүрэн боломжтой…

Хүүе ээ, цаана чинь…

Та биднийг цэцэрхэж, мэдэмхийрч, хадуурч, балайрч, “онолдож” байх хооронд чинь МАНАН-гийн олигархууд аль хэдийн сонгуулийн ажилдаа орчихсон байна. Үүнийг би ганцаараа “мэдээд” байгаа юм огт биш, бүх хүн мэдэж байгаа. Гагцхүү “онолдох” өвчин болон суртал нэвтрүүлгийн хийрхлээс болоод үүнийг анзаарах сөхөөгүй болчихоод байна.

МАНАН-гийн олигархууд сонгуулийн сурталчилгаандаа аль хэдийн орчихсон, тойргоо хуваагаад авчихсан, штабаа байгуулчихсан, сүлжээгээ байгуулчихсан, “60 тэрбумын” схемээ босгочихсон, түрүүчээс нь зарцуулаад давхиж явна. Харин тэд Та бидний “онолдох”-ыг хараад шоолоод инээгээд сууж байна…

Эдүгээ МАНАН-гийн олигархуудын зөрчил тэмцэл туйлдаа хүртэл хурцдаж, бие биенийхээ багалзуурыг хэмлэхээс наагуур байна. Нэг талаас МАНАН-гийн хуваарьгүй, ээлж халаагүй, “мөнхийн” ноёрхол өөрөө нуран унаж байна, нөгөө талаас МАНАН “үүрдийн” ноёрхлоо хадгалан үлдэх сүүлчийн ганц боломж болсон сонгуульд эрчимтэй бэлтгэж байна.
Эрх баригч МАН, АН-ын дотоодод техтоник суурь өөрчлөлт гарч, далд тэмцэл хатуу ширүүн хэлбэрт орж, нам дамжсан бүлэглэлүүд шинээр бүрэлдэж, хүч харьцаа нь ихээхэн өөрчлөгдөж байгаа нь монголчуудад илүү “сонин” гэж бодож байна. “Сонин” ч юу байхав, бидэнд хэрэгтэй, хэрэггүй, ашигтай хортой олон шинэ үзэгдэл бий болж байна.

Иймд монголчууд өнөөгийн улс төрийн нөхцөл байдал хийгээд хандлага, МАНАН-гийн сонгуулийн компанийг ажиглаж, сонирхож, оролцох ёстой гэж бодож байна…

МАНАН-гийн эрх баригчид монголчуудад “проблемуудын цуглуулга” л үзүүлж, “шийдлийн будлиан” зохиомлоор үүсгэж, тэднийг “онолдуулж”, хэрэлдүүлж байна. Харин шинжлэх ухааны үндэстэй системт анализ огт хийхгүй, хийлгэхгүй байна.

Та нар бод доо, сүүлийн хэдэн сард монголын улс төрийн нөхцөл байдлыг тулхтай шинжилсэн системийн анализ гарсан уу ?! Үгүй ш дээ…

Ингэж хэлэнгүүт л өөдөөс: “Тэгээд чи муу чаддаг юм бол тэр сүрхий анализаа хийчих л дээ” гэж араа шүдээ ярзайлгадгийг чинь би сайн мэднэ. Мөн “үүрэхийг нь би үүрч, янцаглахыг нь “онолын” хуурамбууд хийдэг зүй тогтлыг” ч би дэндүү сайн мэднэ…
Тун удахгүй би анализаа толилуулна. Энэ удаад зүгээр л “онолдож” тэнэгтэхээ боль, ард түмнийг үймүүлэхээ тат гэж л сануулж байна…

Судлаач Х.Д.Ганхуяг.
2019 оны 09 дүгээр сарын 19.

Судлаач Д.Ганхуяг: Монголчуудын "онолдох" өвчин ба сонгууль...
Бусад мэдээ ▼

1
10-16
Энрике Иглесиас, Анна Курникова нар гэрлэсэн үү?

2
10-16
Японд олон мянган барилга сүйджээ

3
10-16
Өнчин улааны ганган Тогосоо буюу залуу жүжигчин Д. Хулан

4
10-16
Өрхийн орлого тэлсэн ч талыг нь инфляц залгиж байна

5
10-16
“Хүннү Эйр” гэмтсэн ажилтнаа үл тоож, асуудлыг нуун дарагдуулсан уу

6
10-16
Google компани Pixel 4 утсаа танилцууллаа

7
10-16
"Joker" осолд оржээ

8
10-16
Трамп улиран сонгогдвол “НATO” үгүй болно

9
10-16
Зэрлэг ан амьтдын шилдэг зурагчныг тодруулжээ

10
10-16
Олон улсын хөлбөмбөгийн холбооны ерөнхийлөгч Жианни Инфантиног хүлээн авч уулзлаа

11
10-16
Монгол, Хятадын дипломат харилцааны онцлогийг шингээсэн марк худалдаанд гарлаа

12
10-16
В. Путин Абу-Дабигийн угсаа залгамжлах хунтайжид цагаан шонхор бэлэглэжээ

13
10-16
АТГ-аас Сэлэнгэ аймгийн засаг даргын албан өрөө болон гэрт нь нэгжлэг хийж байна

14
10-16
Монголчууд Киргизийн багт 2:1-ээр хожигдов

15
10-16
Зэс баяжуулах үйлдвэрт осол гарч, 39 настай эрэгтэй амиа алджээ

16
10-16
Технологийн эрин дэх спикерийн “төрх”

17
10-16
Сар руу робот илгээхээр судалж байна

18
10-16
Н.Золжаргал Монголбанкны Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байхдаа “маш нууц” тушаал гарган банкуудад их хэмжээний мөнгө шилжүүлжээ

19
10-16
Нийлэг уутыг хэрэглээнээс халж чадсангүй

20
10-16
Владимир Путин: Дайн болбол хамгийн бага хохирол амсах нь ОХУ

21
10-16
Итгэлийн зээлийн оронд ипотекийг санхүүжүүлбэл 5000 айл байртай болно

22
10-16
Сирийн дүрвэгсэд эх орондоо буцаж эхэлжээ

23
10-16
Ё.Баатарбилэг: Хариуцлага тооцох гэж байгаа юм шиг болж ирээд хуйвалдаж алга болсоор өнөөг хүрлээ

24
10-16
Хятадын иргэн 100 гаруй сая төгрөгтэй тэнцэх валют нууж орж ирэхийг завджээ

25
10-16
Үйлдвэрлэл, урлалын политехникийн коллежийг ямар хүмүүс үймүүлээд байна вэ?

26
10-16
Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын ажилд оролцож байсан ажилчин амиа алдлаа

27
10-16
Засгаас 2020-2024 онд дараах хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэхээр боллоо

28
10-16
Саарал жагсаалтын “хаалгач” нь сайд Ц.Нямдорж байжээ

29
10-16
Монголд өнөөдөр шударга бусаар баяжсан хөрөнгөтний төр засаг ноёрхлоо тогтоожээ

30
10-15
Эрээн-Ийву-Занжиажэ - 72 дахь бизнес аялалд бүртгэж байна

31
10-15
Эмэгтэй хүн хүчний байгууллагад ажиллана гэдэг амаргүй даваа байдаг

32
10-15
Электроник, автоматжуулалтын сургалт, судалгааны шинэ лабораторийн нээлт боллоо

33
10-15
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын Номхон далайн баруун бүсийн хорооны 70 дугаар чуулган болж өндөрлөлөө

34
10-15
''Эрдэнэс-Тавантолгой'' ХК нэрэмжит төгөлдөө 100 мод тарилаа

35
10-15
Эквадорт онц байдал зарлажээ

36
10-15
Сөүлд дроны фестивал болжээ

37
10-15
Лам нар архидан согтуурч, нэгнийхээ амь насыг хөнөөжээ

38
10-15
The Hu хамтлаг Грэммийн шагналд нэр дэвшин, өрсөлдөж байна

39
10-15
Сөүлд дроны фестивал болжээ

40
10-15
У.Хүрэлсүх эрх мэдлээ тэлсээр...

41
10-15
ЖДҮ-чидийн сан татан буугдана

42
10-15
Улаанбаатар Ховдын чиглэлд 35 хүн тээвэрлэж явсан автобус шатжээ

43
10-15
Гавьяат тамирчин Э.Содномпилжээ "Гиннес"-ийн номонд бичигдлээ

44
10-15
Хүн угаартаж үхээд байхад У.Хүрэлсүх хаачив

45
10-15
37 настай иргэнийг лам хувцастай нь хэрцгийгээр алсан байжээ

46
10-15
Визийн хугацаа хэтрүүлсэн Нигерийн тамирчдыг албадан гаргалаа

47
10-15
Мандатаа манасан улстөрчид малчдад хайр зарлаад эхэллээ

48
10-15
Эмэгтэй хүн хүчний байгууллагад ажиллана гэдэг амаргүй даваа байдаг

49
10-15
Японы улстөрчид уучлалт гуйж байхад, Монголын улстөрчид уурлаж байна

50
10-15
Н.Золжаргалд холбогдох хэргийг маш нууц байдалд хэлэлцэнэ

51
10-15
Монголд суугаа Хойд Солонгосын иргэдийг “саарал жасгаалт”-тай холбогдуулж албадан гаргажээ

52
10-15
Хариуцлагагүй ганц үгний төлөөсийг улсаараа төлдөг

53
10-15
Парисын Дарь эхийн сүмийг сэргээхэд чулуужсан мод ашиглана

54
10-15
Өмч хувьчлалыг шалгана гэдэг үлгэр болоод дууссан уу, сайд аа?

55
10-15
Утаа арилж байна гэж хөөрцөглөх хэрэггүй

56
10-15
Миша Алоян: Н.Төгсцогттой хийсэн тоглолтоос хоцрох шахсан нь ялагдалд нөлөөлсөн

57
10-15
Туркийн эсрэг хориг арга хэмжээний тухай захирамжид гарын үсэг зуржээ

58
10-15
Галактикийн хувьсах орчил ба нар нүх

59
10-15
Монгол иргэд гадаадын тагнуулаар ажилладаг уу?

60
10-15
Шахмал түлшийг биш шахах парламентгүй Засгийн газрыг огцруулъя!

61
10-14
Нэхмэлийн шар байрыг дахин төлөвлөх эрхийг “Фүжи девелопмент” ХК-д шилжүүлэхийг хүслээ

62
10-14
МАНАН бүлэглэлийн сүүлчийн хархны оромж болсон “Хөтөлийн цемент шохойн” үйлдвэрээ ард түмэн луйварчдаас буцаан авах эрхтэй

63
10-14
Та “Tenger bella beauty”-г мэдэх үү?

64
10-14
“Долгормаа охинд амьдрал бэлэглэцгээе”

65
10-14
Хэдийнбээгийн ZARA охин монголын кино урлагт юутай ирэв

66
10-14
Үндэсний сурын “Отго харваа” боллоо

67
10-14
Дуучин Аделийн шинэ цомог хэзээ гарах нь тодорхой болжээ

68
10-14
"Хагибис" хар салхины улмаас амиа алдсан хүмүүсийн тоо нэмэгджээ

69
10-14
Өмнөговь аймагт 4.3 магнитутын хүчтэй газар хөдөлжээ

70
10-14
Б.ДАШЦЭРЭН: Бизнес эрхлэгчдийг хуулиар далайлган залхаан цээрлүүлдэг асуудал газар авсан

71
10-14
Ж.Эрдэнэбатыг яллагдагчаар татсан ч бүрэн эрхийг нь хөндөөгүй байна

72
10-14
Дианы гүнжийн аллагад оролцсон хэмээн Их Британийн нууц албаны ажилтан асан ярьжээ

73
10-14
Үхрийн мах 6500-7200 төгрөгийн үнэтэй байна

74
10-14
Монгол улс "Саарал жагсаалт"-нд орвол иргэд гадаадад картаар гүйлгээ хийх боломжгүй болно

75
10-14
Н.Энхбаяр эргэж ирлээ

76
10-14
Техаст гэртээ байсан хар арьст эмэгтэйг цагдаа буудаж хөнөөсөн хэрэг гарчээ

77
10-14
Хаусны үнэтэй Хөтөлийн хувьчлал

78
10-14
Хоёр орны сэтгүүлчдийн Өвөрмонгол орноор аялсан тэмдэглэл ...

79
10-14
3.1 тонн алт хаачсан бэ?

80
10-14
Албан журмын даатгалын орлогоос арваадхан компани хөлжиж байна

81
10-14
Мастерууд дөрвөн медаль хүртлээ

82
10-14
Засгийн газар “Жаст”-ын Ш.Батхүүгээс сэтэрхий тэвнэ ч авч чадахгүй бололтой

83
10-14
70 кг героин тээвэрлэсэн дипломатчдыг ирэх сард шүүнэ

84
10-14
Худал үнэлгээгээр ховор амьтдаа “ЦААЗАЛСААР” байх уу

85
10-14
Хар салхины улмаас амь үрэгдсэн иргэдийн тоо 19-д хүрчээ

86
10-14
Манай гэр бүлүүдэд байдаг нийтлэг зовлон нь ХАРДАЛТ

87
10-14
Хоёр гүрний худалдааны дайн Монголд хэрхэн нөлөөлөх вэ?

88
10-14
Хятад улсын алтны гаралт 12 жил дараалан дэлхийд тэргүүлэв

89
10-14
Жаргалтхаан-Чингис хаан хотын замыг “Жонхуу” болгочихсон өнөөх чинь “Гарамгай баатар эр” болчихжээ...

90
10-14
Төрийн ой санамжийн дархлаа нь ахмадууд байдаг

91
10-12
ОУПХ-ны нэрийг барин худал ярьж, “попрох”-гүй байхыг Ж.Батзандан, Л.Болд нарт санууллаа

92
10-12
О.Хулан: Ахтайгаа хамт медаль аваад зогсох мэдрэмж үнэхээр гоё

93
10-12
М.Оюунчимэг: Аюултай хог хаягдалд хэрхэн хяналт тавьж байгаа вэ?

94
10-12
Улсын бүх тендер Ерөнхий сайдын мэдэлд очно

95
10-12
Huawei-гийн шинэ загвар фото, видео дүрсний чанараар дэлхийд тэргүүллээ

96
10-12
Америк, БНХАУ тохиролцоонд хүрлээ

97
10-12
"Хөтөл"-ийн хувьчлалаар ганц ч үг ганхийлгэхгүй байх шалтгаан гишүүн Д.Эрдэнэбатад бий юу?

98
10-12
Монголын ирээдүйд заналхийлсэн “Үдийн хоол хөтөлбөр”

99
10-12
ФОТО: Удам дагасан жүжигчид

100
10-12
“Мянган цэцэгс” нийслэлийн засаг даргын ивээл дор чууллаа