BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Нийгмийн хэт ялгарал нь улс оронд сайн сайхан ирээдүйг авчирдаггүй

Шийдэл
(Алдаж үл болох нэмэлт өөрчлөлт)


Энэ цаг үеийн хамгийн халуун сэдэв, иргэн бүрт хамаатай асуудал бол Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт юм. Иргэн бүрт хамаатай гэхийн учир та бидний амьд явах, үг хэлэх, хэвлэн нийтлэх зэрэг үндсэн суурь эрхүүд бүгд Үндсэн хуулиар л баталгаажин оршиж байдаг билээ. Мөн өмчтэй байх, халдашгүй байх зэрэг эрхийг олгогч ардчилсан тогтолцоот нийгмийг мөн л Үндсэн хууль өөрөөрөө тунхаглан тогтнуулж байгааг хэлэх нь зөв. Тэгэхээр яалт ч үгүй Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн асуудад бол хүн бүрт хамааралтай нэн чухал асуудал юм. Бид 1992 онд ардчилсан Үндсэн хуулиа баталж байсан.
 
Ардчилсан гэхийн учир энэ хуульд бид хүний эрхийн тухай ойлголтыг хамгийн ихээр суулгаж өгч чадсан. Үүнээс хойш 2000 онд долоон зүйл заалтыг өөрчилсөн нэмэлт, өөрчлөлтийг оруулсан. Энэ өөрчлөлтийг “дордуулсан долоон өөрчлөлт” хэмээх цол гуншингаар бид мэддэг. Эдгээр өөрчлөлтүүд олон асуудлын эх үүсвэр болоод байгаа, засах шаардлагатай зүйл заалтууд байгааг сүүлийн гурван парламент дамжин ярьсаар, өөрчлөлтийн төсөл боловсруулсаар ирснийг бид мэднэ. Тэдгээрийг шинжлэн үзэхэд нээрэн л зарим зүйл заалтыг өөрчлөх цаг үеийн шаардлага байгааг бид бүгдээр олж хардаг. Гэхдээ хамгийн чухал нь энэ удаагийн нэмэлт, өөрчлөлтийг “долоо хэмжиж нэг огтол”-н хийх ёстой. Үүнд иргэд олон нийтийн анхаарал, хараа хяналт маш чухал юм. Ийнхүү бичихийн учир бид түрүүчийн алдаагаа давтах ёсгүй. Нэг өөрчилсөн зүйл заалтдаа бид хуулиараа найман жил, практикаар бараг 20-иод жилдээ өөрчлөлт хийж чадахгүй.
 
Ард нийтийн санал асуулга хэмээх их давааны өмнө ирээд байгаа энэхүү нэмэлт өөрчлөлтийн төслөөс анхаарал татаж буй, олон нийт анхааралдаа авч дүгнэн шинжилвээс зохих ганц нэг заалт дээр өөрийн саналаа хэлье. Уншигч та ч мөн өөрийнхөө өнцгөөс дүгнэнэ биз ээ.
 
Хамгийн эхэнд дурдах зүйл заалт бол байгалийн баялгийн тэгш, ончтой хуваарилалтын асуудал юм.
 
Өнөөдөр манай улсын нийт хүн амын 29,6% нь буюу гурван хүн тутмын нэг нь ядуу амьдарч байна. Бид үйлдвэржээгүй, ажлын байрны багтаамжаа олигтой нэмэгдүүлж чаддаггүй, боловсролын систем, эрүүл мэндийн салбарын хоцрогдол гэхчилэн олон асуудлын үр хөврөл өнөөдөр нийгэмд дундаж давхаргын эзлэх хувь маш нимгэн болжээ. Нийгмийн хэт ялгарал нь улс оронд сайн сайхан ирээдүйг авчирдаггүй. Үндсэн хуульдаа бид “байгалийн баялаг нь ард түмний өмч мөн” гэж заасан хэдий ч түүний хуваарилалт тэгш бус явсаар ирснийг хүн бүр хүлээн зөвшөөрөх биз. Байгалийн баялгийн лиценз эзэмшин баяжсан 30 гэр бүлийн тухай шуугиан ч оргүй хоосон зүйл биш юм. Энэ нийгэмд тэгш бус хуваарилалт байгаа учир иргэд бухимдалтай байна.
 
Нэг компани л гэхэд ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг 220 гаруйг эзэмшиж байхад энгийн иргэд хоногийн хоолоо олох гэж зүдэрч буй нь тэгш бус байгаа нь үнэн юм. Бид яагаад байгалийн баялагтай орнуудын сайн туршлагыг нэвтрүүлж болохгүй гэж? Дэлхийд алдартай Норвегийн сан шиг сантай болохыг яагаад зорихгүй байна вэ? Энэ удаагийн өөрчлөлтөөр л монгол хүн бүр Монгол Улсынхаа байгалийн баялгаас хувь хүртэх тэгш боломж олгосон зохицуулалтын үндсийг Үндсэн хуульдаа бат бөхөөр суулгаж өгөх нь маш чухал юм. Стратегийн ач холбогдол бүхий орд газраас гадна эдийн засагт нөлөө бүхий орд газруудын ч 51 хувиас доошгүй хувийг ард түмэн эзэмшиж, байгалийн баялгийн сангийн хуримтлалд орж байх нь маш зөв юм. Ингэж байж байгалийн баялгийн өгөөжийг иргэд тэгш хүртээмжтэй хүртэнэ.
 
Гэхдээ хамгийн чухал нь энэ удаагийн нэмэлт, өөрчлөлтийг "долоо хэмжиж нэг огтол"-н хийх ёстой. Үүнд иргэд олон нийтийн анхаарал, хараа хяналт маш чухал юм. Ийнхүү бичихийн учир бид түрүүчийн алдаагаа давтах ёсгүй. Нэг өөрчилсөн зүйл заалтдаа бид хуулиараа найман жил, практикаар бараг 20-иод жилдээ өөрчлөлт хийж чадахгүй.
 
Дараагийн нэг чухал зүйл заалт бол сонгуулийн тогтолцоо юм. Манай улсын сүүлийн жилүүдийн нэг шүдний өвчин энэ яах аргагүй мөн. Эрх баригч нам нь сонгууль болохоос өмнө өөрсдөдөө зориулсан тоглоомын дүрэм зохиож байгаа нь улс оронд, улс орны ардчилалд тун хохиролтой, хортой зүйл юм. Бид дэлхийн сайн туршлагуудаас монголдоо нутагшуулан авах нь зөв юм.
 
Олон судлаачдын хэлж буйгаар төсвийн мөнгийг жалга дов руугаа татан хороож үр ашиггүй болгож байдаг мажоритар системээс нэг алхам урагшлах нь зөв гэж харж байна. НҮБ-аас манай улсад өгсөн зөвлөмжид “холимог систем нь монголд тохирно” хэмээн онцолсон байдаг.Мэдээж яг одоогийн нөхцөл байдалд намд итгэж намын жагсаалтад санал өгөх нь эрсдэлтэй харагдаж байна. Тэгэхээр нэмэлт, өөрчлөлтийн төслөөр улбааг нь үүсгэн улс төрийн намын тухай хуулийг чамбайруулж өгөх хэрэгтэй.
 
Улс төрийн нам нь улс орон даяар үйл ажиллагаа явуулдаг, хүн амын нэг хувь хүртэлх тооны дэмжигчдээр анх үүсгэн байгуулагддаг, санхүүгийн ил тод байдал өндөртэй, дотоод ардчилал нь маш сайн хөгжсөн байх зэрэг шалгууруудыг хууль эрх зүйн орчноор бүрдүүлж өгснөөр эрүүл төр бүрэлдэхэд нэн чухал үүрэгтэй юм. Эндээс улбаалаад төрийн албаны томилгоог ч эрүүлжүүлэх боломжтой. Нам дагаж гүйснийг томилох бус мэдпэг, чадварыг үнэлэх цаг болсон.
 
Мөн шүүхийн хараат бус байдлыг бэхжүүлэх нь нэн чухал асуудал.
 
Энэ цаг үед хууль хүчний байгууллагаар нэгнийгээ намнадаг улстөржилт их болсон шиг санагдана. Шударга шүүх, шүүхэд итгэх иргэдийн итгэл бол энэ нийгмийн амин сүнс. Шүүх шударга байж гэмээнэ хууль дээдэлсэн хүмүүнлэг нийгэм цогцолно. Шүүх шударгаар ажиллахын тулд төрийн эрх мэдэл бүхий институцүүдээс ангид байх хэрэгтэй. Хэр зэрэг ангид байлгаж чадна төдий чинээ шударга байх боломжтой. энэ хэсгийн нэмэлт, өөрчлөлтийг иргэд, олон нийт анхааралтай ажиглаж, хуулийн төсөлд өөрсдийн дуу хоолойгоо хүргэх нь чухал юм.Шүүх өөрөө хараат бус байх нь иргэдийн хуульт засаглалд итгэх итгэлийг бэхжүүлж байдаг.
 
Дээрх гурван асуудлыг Үндсэн хуульдаа ончтой нэмэлт, өөрчлөлтөөр оруулж өгвөл олон сайн өөрчлөлтийг авчирна хэмээн итгэж байна. Хэрхэн ончтой хуулийн хэллэгээр оруулж өгөхийг мэргэжлийн судлаачид илүү нарийвчлан боловсруулах нь лавтай. Үүнээс бусад Засгийн газрын тогтвортой байдлыг хангах зэрэг заалт нь тэр хэвээрээ орох нь зөв гэж харсан. Учир нь 1992 оноос хойш дунджаар 1,8 жилийн настай Засгийн газрууд ажилласан нь өнөөгийн нийгмийн олон асуудлын бас нэг эх үүсвэр мөн юм. Төрийн бодлого тогтвортой хэрэгжиж чадахгүй байх нь иргэд бидэнд, улсын хөгжилд, төсөвт л хамгийн их хохиролтой байдаг. Нутгийн удирдлагын тогтолцоотой холбоотой хэсэгт мөн иргэдэд л таалагдаж санал авах гэсэн суурь судалгаа, үндэслэл муутай заалт байгааг судлаачид шүүмжилж байсан. Сумын Засаг даргыг иргэдээс шууд сонгодог байх нь нэгдмэл улсынхаа тогтолцоог гажуудуулах нэг элемент болох вий гэсэн болгоомжлолыг хүмүүс илэрхийлж байсныг бид ч мөн тунгаах хэрэгтэй юм. УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татдаг хариуцлагын тогтолцоо, УИХ- ын гишүүний давхар дээлийн асуудал зэргийг цэгцэлж өгч байгаа нь сайшаалтай. Харин тэр гишүүний бүрэн эрхийг сунгах, тоог нэмэх зэрэг нь тийм ч сайн туршлага биш юм. Засгийн газрын тогтвортой байдлыг хангахын тулд эрх мэдлийг нь сайжруулж өгч байгаа ч бас буруу замаар будаа тээгээд явахад нь хазаарлаж болох хариуцлагын заалтыг нь ч мөн орхигдуулж үл болох юм.
 
Дахин хэлэхэд бид алдаатай нэмэлт, өөрчлөлт оруулахгүйн тулд иргэн бүр анхаарч, иргэний нийгмийн байгууллагууд, судлаачид энэхүү төсөлд өөрсдийн дуу хоолойгоо хүргэх нь нэн чухал юм. Нэг намын үнэмлэхүй олонхиос бүрдсэн парламентын үед бид орж буй өөрчлөлтийн заалт, цэг таслал бүрийг нарийн анхаарч харах нь бидний ирээдүйнхээ өмнө хүлээж буй үүрэг юм.
 
 
Наран Трейд ХХК-ийн ТУЗ-ийн дарга С.БОЛДХЭТ
http://www.sonin.mn/news/politics-fb-bot/105695

Нийгмийн хэт ялгарал нь улс оронд сайн сайхан ирээдүйг авчирдаггүй
Бусад мэдээ ▼

1
05-25
​АНУ-д олныг хамарсан үдэшлэгийн үеэр буудалцаан болж хоёр хүн алагдаж, таван хүн шархаджээ

2
05-25
Сисси гүйж Роми Шнайдерын амьдарлын түүхээс

3
05-25
Томуугийн өвчлөл өмнөх долоо хоногоос 5.1 хувиар өсжээ

4
05-25
Энэ кино бүхлээрээ сэтгэлзүйн драм

5
05-25
Суурь өөрчлөлт хийхгүйгээр гацаа арилахгүй

6
05-25
Коронавирусний эсрэг БНХАУ-ын тэмцлийн талаарх зургаан баримт

7
05-25
Далай ламын хойд дүрийг тодруулах асуудал ээдрээтэй болжээ

8
05-25
Дорнод аймагт ослын улмаас найман сартай хүүхэд амиа алджээ

9
05-25
Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд 460 машины автозогсоол барина

10
05-25
Ван И: АНУ БНХАУ-ыг өөрчлөх бодлоосоо салах хэрэгтэй

11
05-25
М.Нандин-Эрдэнэ өрсөлдөгчөө 38 секундэд яллаа

12
05-25
С.Баяр нарын 7 хүнд холбогдох гэм буруугийн шүүх хуралдаан хойшлогдлоо

13
05-25
Ч.Улаан: 100 мянган төгрөгөөр ноолуураа авч чадсангүй. Малчдаасаа хүлцэл өчье

14
05-25
У.Хүрэлсүх: Хил нээхгүй, хэзээ нээхийг хэлж чадахгүй

15
05-25
БНХАУ АНУ-д хандан эсэргүүцлээ илэрхийлжээ

16
05-25
Дахин нэг хүн эдгэрч, дараагийн тусгаарлалт руу шилжлээ

17
05-25
Газрын дуудлага худалдааны анхны үнийг төлүүлэх үйл ажиллагааны түр журмыг буцаалаа

18
05-25
Өнөөдөр, маргааш, нөгөөдөр ОХУ-аас 500 оюутнаа татан авна

19
05-25
Айдсаа өвөртлөн одсон У.Хүрэлсүх

20
05-25
С.Баярын биеийн байдлаас болж шүүх хурлыг хойшлууллаа

21
05-25
Н.Номтойбаяр: Ц.Нямдорж оо, аятайхан байгаарай

22
05-25
“Борц” болсон эдийн засаг

23
05-25
Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг өнөөдөр 12.00 цагаас эхлэн дагаж мөрдөнө

24
05-25
Цагдаагийн байгууллагын эрх бүхий албан тушаалтан хэдий болтол захиалгатайгаар улс төрчдийг намнасаар байх вэ?

25
05-25
АПУ ард түмнийг архинд живүүлцсэн болохоос аварч, хамгаалаагүй шүү!!!

26
05-25
Иргэд рүүгээ буу шагайлгасан улс төрчдөөс хэн нь ч шийтгүүлээгүй л байна

27
05-25
Улс төрчид мөнгө олж үнэртэхдээ гаргуун

28
05-24
Орон сууцны хороолол дунд олон жил болсон хашааг буулгаж газрыг нь чөлөөллөө

29
05-24
Баянбүрдийн замын хоёр урсгалыг бүрэн нээлээ

30
05-24
Багцалсан бэлгэнд хугацаа нь дуусах гэж байгаа бүтээгдэхүүн оруулжээ

31
05-24
ЭМЯ: Халдвар нэмэгдээгүй, хоёр хүн эдгэрсэн

32
05-23
АН-ЫН ДЭД ДАРГА АСАН Б.ДЭЛГЭРМАА ЯАГААД ЯАГААД ИЗНН-ААС НЭР ДЭВШИХ БОЛОВ

33
05-23
Голомт банк Монгол Улсын ТОП-100 аж ахуй нэгжээр 17 дахь жилдээ өргөмжлөгдлөө

34
05-23
Аудит 172 бие даагчийн мөрийн хөтөлбөрийг дүгнэлээ

35
05-23
Алга болохоос нь өмнө амжиж үзэх 10 гайхамшиг

36
05-23
Ашигт малтмал газрын тосны газрын даргын мэндчилгээ

37
05-23
“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ Монгол Улсын ТОП-100 аж ахуйн нэгжийг 18 дахь удаагаа тэргүүллээ

38
05-23
Мартаж болохгүй үнэн!!!

39
05-23
Д.Нямхүү: Өнөөдөр хоёр хүн эдгэрч эмнэлэгээс гарсан, нийт 30 нь эдгэрээд байна

40
05-23
Австралийн судлаачид интернэт холболтын хурдны дээд амжилтыг тогтоожээ

41
05-23
Баянгол дүүргийн ЭМТ-өөс 30 хүн халагдсан уу?

42
05-23
Тэр “ОРГИЛ”-ын ГАНБААТАР гэж дуудуулах дуртай

43
05-23
Завилаа суудалтай бурхан уулын заяа хаашаа явна вэ...

44
05-22
Монголын төр, ард түмэн “АПУ“-д ямар ӨРТЭЙ юм бэ?

45
05-22
"Өүлэн" Л.Өнөрчимэг Баянзүрх дүүрэгт З.Энхболд, Б.Саранчимэг тэргүүтэнтэй өрсөлдөнө

46
05-22
Хятадын цахилгаан станцууд Австралийн нүүрсийг авахаас татгалзаж эхэлснийг мэдээлжээ

47
05-22
БНХАУ-ын цэргийн төсвийг энэ жил 6.6 хувиар нэмэгдүүлнэ

48
05-22
Ж.Ганбаатар: Бидний ирээдүй зөв хандлагатай, бүтээлч сэтгэлгээтэй байгаасай

49
05-22
Давтан шинжилгээнээс коронавирусийн халдвар илэрч 141 тохиолдол бүртгэгдлээ

50
05-22
МАН уналтаас айхдаа бие даагчдыг элдэвлэж байна

51
05-22
Италийн захиалгаар 100 тонн "Монголын хаан ширхэгт" ноолуур экспортод гаргахаар бэлтгэж байна

52
05-22
Чечений удирдагч Рамзан Кадыров коронавирусийн халдвар авч, Москвагийн эмнэлэгт хүргэгдсэн тухай мэдээлжээ

53
05-22
Нью Йорк мужийн Ази гаралтай иргэдийн дунд ажилгүйдэл хамгийн их нэмэгджээ

54
05-22
Дөрвөн жилийн хорих ялтай Ц.Сандуй Ногоон намаас УИХ-д нэр дэвшихээр болжээ

55
05-22
“Ард түмний зарц” В.Зеленский амласандаа хүрсэн үү?

56
05-22
Орос гацааг хоёр хөршийн гацаа гэсээр байх уу?

57
05-22
12 мянган тонн мах асуудал биш үү

58
05-22
Малайз дахь монголчууд гэмт хэргийн золиос болсоор байхад, Монголын төр хөсөр хаясан хэвээр

59
05-22
У.Хүрэлсүх VS В.Путин

60
05-22
Улсад 9 их наяд төгрөгийн хохирол учруулсан хэрэгт шалгагдаж буй Д.Эрдэнэбатад сонгуульд өрсөлдөх ЭРХ, ЁСЗҮЙ бий юу

61
05-22
The Scientist: Хүний биеийн анатомийн 6 шинэ нээлт

62
05-21
АВВА хамтлагийн Waterloo дуу бүх цаг үеийн шилдгээр нэрлэгдлээ

63
05-21
“Хоттойгоо селфидье” дуусахад дөрөв хоног үлдлээ

64
05-21
Зөвшөөрөлгүй гарааш, контейнерийг буулгажээ

65
05-21
Афган охид автомашины эд ангиар амьсгалын аппарат бүтээжээ

66
05-21
"Конотори-9" хөлгийг амжилттай хөөргөжээ

67
05-21
Имарт Хайпермаркет нь “ТОП-100” Аж Ахуйн Нэгжээр дахин шалгарлаа

68
05-21
Сингапур улс анх удаа видео холбоогоор цаазын ял оноожээ

69
05-21
Лу.Гантөмөр, Р.Эрдэнэбүрэн, М.Тулгат нар гомдогсдын эгнээг тэргүүлж байна

70
05-21
Намын шалгуур үргэлж шударга байдаггүйг илтгэх цөөн баримт

71
05-21
Дэлхийн даяар нэг өдөрт халдварын хамгийн олон тохиолдол бүртгэгдлээ

72
05-21
Ж.Ганбаатар: Төсөвт тодотгол хийхгүйгээр зохицуулалт хийх боломжийг засгийн газарт олгож байгаа

73
05-21
51 нэр дэвшигч хөрөнгө орлогоо мэдүүлсэнгүй

74
05-21
12 жил нэг хүнээс айсан МАНАН

75
05-21
Автомашин онхолдож зургаан хүн газар дээрээ амь насаа алджээ

76
05-21
Назгайрал аюул дагуулна

77
05-21
Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгч Х.Батсүрэнг чөлөөллөө

78
05-21
Дэлхийн зөгийн өдөрт зориулав: Зөгийн нийгэмд үзүүлэх ач холбогдол

79
05-21
Ууланд аялж, зугаалж байсан 800 гаруй иргэнийг буулгаж ой хээрийн түймрээс сэргийллээ

80
05-21
​Дэлхийд коронавирусийн халдвар нэг өдрийн дотор 100 мянгаар нэмэгдэж, таван сая боллоо

81
05-21
Шүүгчдийн авсан хахуулын мөнгө ЗЭЭЛ болоод замхарах нь ээ!!!

82
05-21
Ирэх долоо хоногт ОХУ-аас 500 орчим иргэнээ татан авна

83
05-21
Д.Нямхүү: 109 хүнд коронавирусийн шинжилгээ хийлээ, хариу бүгд сөрөг гарсан

84
05-21
УБЦТС ТӨХК 2019 оны үндсэн үзүүлэлтээрээ Топ - 100 компанийн нэг боллоо

85
05-21
Б.Бaaтархүү: Acpaмжийн гaзpaac aлгa бoлcoн гэх хүүхэд CXД-т aмьдapч бaйнa

86
05-21
Японд дөнгөж төрсөн нярайн элгэнд анх удаа үүдэл эс шилжүүлэн суулгажээ

87
05-21
Coнгyyлиap мөнгө aвcaн coнгoгчийг CAЯ төгpөгөөp тopгoнo

88
05-21
Нимбэг, зөгийн балтай усыг 365 өглөө уусны дараа…

89
05-21
ХӨНДӨХ СЭДЭВ: Сүсэглэл, солиорлын дэнс: ЯМАА

90
05-21
Х.Тэмүүжин: УИХ-д орж ирээд хулгай хийх, ах дүүгээ албан тушаалд томилох боломж бага болсон шүү!

91
05-21
​Технологийн тусламжтай Хятадад хулгайд алдсан хүүгээ 32 жилийн дараа олж уулзжээ

92
05-21
Эрүүдэн шүүсэн хэрэг эцэслэгдсэнгүй

93
05-21
“Электорат”-д эргэлз, “Электорат”-ынхнаас эмээ!!!

94
05-21
“Бүү давар” гэж байгаа бол бүх нийтээрээ сонгуульд оролц, залуус аа

95
05-21
О.Баасанхүү МАНАН-гийн зуучлагч байснаа хүлээн зөвшөөрөв

96
05-20
“Авиган” эм тодорхой үр дүн үзүүлсэнгүй

97
05-20
Сингапурт нийтийн тээврийн хэрэгсэл дотор гар утсаар ярихыг хоригложээ

98
05-20
“COVID-19”-н улмаас 60 орчим сая хүн туйлын ядууралд орж магадгүй

99
05-20
Улстөрчдийн хэрхэн ажилласныг мах идэж үзэхийг хүссэн хүүхдүүд дүгнэчихлээ

100
05-20
Төв банк ипотекийн зээлийг дахин санхүүжүүлнэ