BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

“CU”, “Circle K”-д уриалах нь: Сурагчдад газтай ундаа битгий зараач

П.Амгаланбаяр, Б.Мөнхтүшиг

Та хүүхдээ сургуульдаа явахад нь өдрийн хоолыг нь бэлтгэж өгдөг үү. Амждаггүй гэсэн шалтгаанаар халаасны мөнгө өгөөд явуулдаг уу. 


Тэр мөнгөөр юу худалдаж авч иддэгийг сонирхож үзсэн үү. Таны хүүхэд бэлэн гоймон, гаазтай ундаагаар өл залгуулж яваа юм биш биз. Эх орны ирээдүй болсон хүүхэд, залуучуудын эрүүл мэнд хэдэн жилийн дараа ямар байх бол. Сургуулийн насны хүүхдүүдийн дийлэнх нь эрүүл мэндэд тусгүй бүтээгдэхүүнийг өдөр тутамдаа хэрэглэж байгаа нь дээрх асуултыг тавих болсон шалтгаан юм. Өдрийн ихэнх цагийг сургууль дээр өнгөрөөж байгаа сурагчид дэлгүүр, түц, хоолны газраас юу худалдаж авч байгааг дараах сурвалжлагаар хүргэж байна. Уг нь 2013 онд Эрүүл мэндийн сайдын тушаалаар сургуулийн орчимд худалдаалж болохгүй хүнсний жагсаалтыг баталсан байдаг. Үүнд чихэр, шоколад, хийжүүлсэн ундаанаас эхлээд бүх төрлийн түргэн хоол гэх мэт хүний эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй бүх хүнсийг хориглосон байдаг юм. Дэлгэрэнгүй жагсаалтыг та цонх хэсгээс уншаарай. 2018 онд энэхүү жагсаалтыг шинэчлэн баталсан ч сайжруулах шаардлагатайн улмаас цуцалсан байдаг юм байна. Тиймээс 2013 оны энэ жагсаалт хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байна гэсэн үг.

 

 

Эрүүл мэндийн сайдын 2013 оны 207 тоот тушаалаар сургуулийн орчинд хориглосон хүнсний жагсаалт:

 

  • Чихэр, мөхөөлдөс, шоколад

зэрэг энгийн нүүрс ус ихтэй хүнсний бүтээгдэхүүн

 

  • Нийлэг буюу химийн аргаар гарган авсан кремтэй бүтээгдэхүүн

 

  • Бүх төрлийн цуужуулсан, утсан, лаазалсан, бүтээгдэхүүн (давсалсан самар, цуу, загас, хиам, махан бүтээгдэхүүн, зайдас)

 

  • Өндөг, хуурай өндөг, майонез

 

  • Байгалийн бус өтгөрүүлсэн сироп ашиглаж үйлдвэрлэсэн бүх төрлийн шүүс

 

  • Бүх төрлийн хийжүүлсэн ундаа

 

  • Кофе

 

  • Их тосонд шарсан бүтээгдэхүүн, хоол хүнс (шарсан төмс, шаржигнуур тахиа)

 

  • Түргэн хоол (пицца, гамбургер, хотдог)

 

  • Шөлний тос, өөхөн тос түүгээр хийсэн бүтээгдэхүүн (гэрийн хайрсан боорцог, мушгиа боов)

 

  • Хайлуулсан элсэн чихэрт дүрж амталсан гурилан бүтээгдэхүүн

 

  • Төрөл бүрийн гүн болон хагас хөлдөөсөн бүтээгдэхүүн

 

  • Эрүүл мэндийн шаардлага хангаагүй бусад бүтээгдэхүүн

 

 

 

 

 

 

Гэвч бодит амьдрал дээр сургуулийн эргэн тойронд хүнсний худалдаа эрхэлж байгаа газруудад хориглосон хүнсний бүтээгдэхүүнүүд л хамгийн их худалдаалагдаж, хамгийн их ашиг орлогыг эзэддээ авчирч байна. Бид нийслэлийн зарим сургуулийн эргэн тойронд дараах ажиглалтыг хийсэн юм. Нийслэлийн Ерөнхий боловсролын тавдугаар сургууль. Тус сургуулиас холгүй хоёр ТҮЦ ажилладаг. Хоёулаа халуун кофе, хүйтэн ундаагаар үйлчилнэ гэсэн бичиг байршуулжээ. Тэнд энгийн, кимчитэй гэсэн хоёр төрлийн пирошки борлуулдаг. Нэг нь бэлэн гоймон сууж идэх боломжтой сандал, ширээ, халуун ус зэргээр үйлчилж байна.  Харин сургуультай хаяа залган байгаа газар бол “СU” худалдааны төв. “CU”-гээр үйлчлүүлдэг хүмүүсийн ихэнх нь худалдан авдаг бүтээгдэхүүн бол мантуун бууз, хотдог, газтай ундаа, төрөл бүрийн кофе юм.  Тэнд үйлчлүүлж байгаа хүмүүсийн 80-90 хувь нь сурагчид байв. Ердөө 20 минут орчим тэнд зогсоод ажиглахад долоон хүүхэд газтай ундаа, зургаан хүүхэд хотдог, гурван хүүхэд мантуун бууз худалдаж аваад гарав. Түргэн хоол худалдаж авч байгаа хүүхдүүд ёс юм шиг аягатай ундаа бариад гарч байгаа нь туйлын харамсалтай. Замын эсрэг талд байх “Circle K”-д ч мөн ялгаагүй дүр төрх ажиглагдана. Хямд үнэ, богино хугацаа гэсэн шаардлагаар энэ төрлийн түргэн хоолны газруудын ашиг орлого өнөөдөр хамгийн их байгаа нь үнэн. 24 цагаар түргэн шуурхай үйлчилж, завгүй нийслэлчүүдийн хэрэгцээг хангаж байдагт нь гадны сүлжээ дэлгүүрүүдэд иргэд талархалтай байдаг. Гэхдээ “CU”, “Circle K” сүлжээ дэлгүүрүүд сурагчдад газтай ундаа зардаггүй болчихвол нийгмийн хариуцлагаа хэрэгжүүлж байгаа том алхам болно доо. “CU” бэлэн гоймонг насанд хүрээгүй хүнд зарахыг хориглосон шигээ ясны сийрэгжилт, сахарын өвчний гол шалтгаан болсон газтай ундааг хүүхдүүдэд зарахгүй байхыг уриалмаар байна. Энэ мэтчилэн хэд хэдэн сургуулийн эргэн тойронд байх дэлгүүр, ТҮЦ-ээр ороход ороомог, пирошки, бургер, хотдог, бэлэн гоймон, газтай ундаа, печень, зайрмаг гээд бүтээгдэхүүнүүд хамгийн эрэлттэй байсан юм. Худалдан авалт хийж байгаа хүүхдүүдээс асуухад ихэнх нь “Аав, ээж юм авч идээрэй гэж өдөрт 1000-2000 төгрөг өгдөг. Ороомог, пирошки авч идэхэд хүрдэг” гэж хариулж байлаа. Тэр мөнгөнд таарах хоол бол түргэн хоол гэдэг нь үнэн. Сургуулийн орчимд худалдаа, үйлдвэрлэл эрхэлж байгаа эдгээр газрууд хууль зөрчсөн үү гэвэл бас л маргаантай. Учир нь сургуулийн орчин гэж яг хэдэн метр зайг хэлээд байгаа нь тодорхойгүй гэдгийг мэргэжлийн хяналтынхан хэлж байлаа. Шинэ хууль тогтоомжоор ирэх жилээс илүү тодорхой болно гэв. Нөгөө талаас хүүхдүүдэд буруу байхгүй. Эцэг, эхчүүд хүүхдийнхээ эрүүл мэндийг бодож, бэлэн мөнгө өгч явуулахгүй байх, шим тэжээлтэй халуун хоол бэлтгэж өгөх, өгсөн мөнгөөр нь юу авч байгааг хянах гээд үүрэг хариуцлагаа биелүүлэх шаардлагатай байна.

Хамгийн шим тэжээллэг, эрүүл хүнсийг өдөр тутамдаа хэрэглэх ёстой насандаа түргэн хоол, газтай ундаа, бэлэн гоймонгоор ходоодоо дүүргэж байгаа сурагчдын ирээдүйн эрүүл мэндийг анхаарахгүй бол тун удахгүй гамшгийн хэмжээнд хүрэх вий. Хэрэгждэггүй тушаал, шийдвэр, ойлгомжгүй заалтуудыг цэгцлэх тал дээр чхууль, хяналтын байгууллагууд нь ажиллах яаралтай шаардлагатай байна.

 

 

Л.Гэрэлмаа: Сургуулийн орчин гэдэг нь ямар зай болохыг тодорхой зааж өгөөгүй

/Мэргэжлийн хяналтын газрын улсын ахлах байцаагч/

 

– Сургууль цэцэрлэгийн хүүхдийн хоол хүнс, үйлдвэр үйлчилгээнд хориглосон хүнсний бүтээгдэхүүний жагсаалтыг  2013 оны Эрүүл мэндийн сайдын тушаалаар баталсан байдаг. Энэ тушаалын  дагуу сургууль, цэцэрлэгийн дотор хориглосон хүнс худалдаалах зөрчлүүд  харьцангуй буурсан боловч сургуулийн орчинд худалдаалах асуудал төдийлөн буурахгүй байгаа.  Орчинд гэдэг нь ойрхон байгаа худалдааны газруудыг одоогоор хэлж байна. Гэхдээ одоогийн бидний мөрдөж байгаа хууль, дүрэм журмаар бол яг хэдэн метрийн доторхийг орчин гэх вэ гэдгийг тодорхой заагаагүй. Энэ асуудлыг тодорхой болгохын тулд Ерөнхий боловсролын сургуулийн хүүхдийн хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний хуулийг шинээр баталсан. Энэ хууль 2020 оны есдүгээр сараас хэрэгжиж эхэлнэ. Тэр хуулиар энэ асуудлыг тодорхой зааж өгсөн. Сургуулийн эдэлбэр газраас 150 метрийн дотор хүүхдэд хориглосон хүнсний бүтээгдэхүүнийг худалдах, үйлдвэрлэхийг хориглож байгаа. Хууль хэрэгжээд ирэхээр аль аль талдаа тодорхой болно.

 

 

Д.Энхмягмар: Хүүхдүүд илүүдэл жинтэй болж байна

/НЭМҮТ-ийн Хоол судлалын албаны судлаач, их эмч, доктор/

 

-Эцэг эхчүүд хүүхдэдээ өгсөн мөнгөөр юу авч байна вэ гэдгийг нь хянаж байх ёстой. Гэтэл огт хянадаггүй.  Ихэвчлэн бага ангийн хүүхдүүд чихэрлэг бүтээгдэхүүн, ундаа, бэлэн, түргэн хоолыг маш ихээр худалдан авдаг. Одоо хүүхдүүдийн ихэнх нь шүдний цооролттой байна. Мөн илүүдэл жинтэй болж байна. Ирээдүйд зүрх судас, хавдар гэх мэт олон өвчний суурийг буруу хооллолт нь тавьдаг. Эцэг эхчүүд маань хүүхдүүддээ гэрт нь хоол хүнсийг нь бэлдэж өгөөд явуулдаг байх хэрэгтэй. Өглөө хүүхдүүдээ гарахад нь өглөөний цайг нь уулгах ёстой. Өөр нэг анхаарах зүйл гэвэл үдийн цайнд өгч явуулдаг аяга тавгийг ерөөсөө угаахгүй байна. Эрүүл мэндийн хичээл дээр нь шарсан, хуурсан, чихэрлэг, хийжүүлсэн хүнсний тухай орж байгаа эсэхийг асууж байх хэрэгтэй. Сургууль цэцэрлэгийн тогооч нар болон хүнсний технологчидийн мэдлэгийг дээшлүүлмээр байгаа юм. Хүүхдүүддээ өдөр бүр 2-3 удаа сүү, тараг, ээдэм, бяслаг гэх мэт цагаан идээг хэрэглүүлж дархлааг нь дэмжээрэй.

 

Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин 2019.10.9 № 200 (6167)

“CU”, “Circle K”-д уриалах нь: Сурагчдад газтай ундаа битгий зараач
Бусад мэдээ ▼

1
01-22
АМНААТ-аас хүлээсэн алдагдал

2
01-22
Цахим халдлагад өртөхгүйн тулд ЯТГАХ ТУСАМ НЯГТАЛ

3
01-22
Итгэлтийг яривал "далай, далай"

4
01-22
Салхитын орд тойрсон шүүгчдийн авлигалын схемийг ил болголоо

5
01-22
2019 оны шилдэг дүүргээр “Баянзүрх дүүрэг” шалгарав

6
01-22
ДЭМБ шуурхай хуралдаан зарлажээ

7
01-22
Б.Мөнхцэлмэг: ХЗДХЯ 71 сая төгрөгөөр ХӨШИГ, 46 саяар ЧАНГА ЯРИГЧ авсан

8
01-22
Б.Жавхлан ЖДҮХС-ын даргаар өөрийн хүнээ томилж байгаад 1 тэрбум 700 сая төгрөгийн зээл авчээ

9
01-22
Иргэдийн хүлээлт долларын ханшид нөлөөлсөн үү

10
01-22
Аймгуудын өрсөлдөх чадварын үзүүлэлтийг жагсаажээ

11
01-22
52-той Памела Андерсон нүцгэлэв

12
01-22
Нууж дордуулах уу, илчилж эрүүлүүлэх үү?

13
01-22
ОХУ-ын шинэ Засгийн газар бүрдлээ

14
01-22
Амазоны боссын гар утаснаас Саудын Арабын ханхүү хувийн мэдээллийг нь хулгайлжээ

15
01-22
Дундаж тэтгэврийг 409 мянган төгрөг болголоо

16
01-22
Монгол Улсын хэмжээнд ашигт малтмалын хайгуул, ашиглалтын 2,789 тусгай зөвшөөрөл бүртгэлтэй байна

17
01-22
Г.Батхүү агсны амиа алдсантай холбоотой ноцтой зургийг дэлгэлээ

18
01-22
АНУ-ын ЭСЯ-ы дэргэд хэд хэдэн пуужин дэлбэрчээ

19
01-22
2017 оны наадмаар О.Хангай харцагын хажууд ШЭЭСЭЭ солихыг завдсан бөх ХЭН БАЙВ

20
01-22
АТМ болон интернэтгүй улс

21
01-22
НӨАТ-ын буцаалтыг хоёрдугаар сард багтаан олгоно

22
01-22
Шударга байдлын үнэлгээгээр Гаалийн ерөнхий газар сүүл мушгилаа

23
01-22
Журмаар зохицуулдаг байсан хүүхэд үрчлэлийн асуудлыг Гэр бүлийн тухай хуульд тусгажээ

24
01-22
Лавров, Шойгу нар ОХУ-ын шинэ засгийн газарт үргэлжлүүлэн ажиллана

25
01-22
Шинэ вирусээс яаж “зугтах” вэ

26
01-22
Эргэн дурсахуй: Урт цагааны гудамж, Шар дэлгүүр, Их дэлгүүрийн орчин гэрэл зургийн дуранд

27
01-22
"Сити" хожиж, "Челси" талбайдаа "Арсенал"-тай тэнцлээ

28
01-22
БНХАУ-д шинэ төрлийн титэм вирусийн тархалт эрчимжиж байна

29
01-22
2020 он бол "зэсийн жил"

30
01-22
Гишүүдийг казинодуулсан Элчин сайд Б.Чулуунхүү гэж хэн бэ?

31
01-22
Элчин сайд асан Б.Дэлгэрмаа юу гэв

32
01-22
Л.Оюун-Эрдэнэ сайд аа, хариуцлага тооцно гээгүй юм уу

33
01-22
Ц.Нямдорж Ерөнхий Сайд У.Хүрэлсүх, ЗГХЭГ-ийн дарга Л.Оюун-Эрдэнэ нарыг үл тоон, тохуурхаж байна

34
01-22
Жинс нь итали хэлний "женова” гэх vгнээс гаралтай

35
01-21
Казинод “морилсон” гишүүд ба Д.Тогтохсүрэнгийн авлигын хэрэг

36
01-21
Бог малын тоог бууруулж, бодын тоог өсгөе

37
01-21
Баялагийн хуваарилалт

38
01-21
Дурлалд хязгаар бий

39
01-21
2019 онд ХДХВ, ДОХ-ын 286 тохиолдол бүртгэгджээ

40
01-21
ХЗБХ: Гэр бүлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг хэлэлцэхийг дэмжив

41
01-21
Шимизү Такэнори: Агаарын бохирдлын хувьд маш их дэвшил гарсан нь ажиглагдлаа

42
01-21
Орон байрны хулгай хийсэн бүлэг этгээдийг илрүүлжээ

43
01-21
Кноп "зарахаас" өөр шидгүй бие даагчдаас татгалзая

44
01-21
Толгой хоргодох боломж ба ахадсан үнэтэй нийтийн байр

45
01-21
Ц.Нямдорж: Казино бол ороод гардаг газар ш дээ

46
01-21
Төрийн банк гадаад худалдаа эрхлэгчдэд хөнгөлөлттэй нөхцөлтэй санхүүжилтийг санал болгож байна

47
01-21
Исламын улс бүлгийн гишүүнтэй холбоотой маргаанаас болж Норвегийн засгийн газар задарлаа

48
01-21
БНХАУ-д бүртгэгдсэн коронавирусээс болгоомжилно уу

49
01-21
УИХ-д улираан сонгож болохгүй гишүүд: Б.Энх-Амгалан

50
01-21
Цагаан сарын эдийн засаг

51
01-21
УИХ-ын гишүүн асан Д.Гантулгын хэрэгт хуурамч дүгнэлт гаргасан шинжээчдэд ял шийтгэв

52
01-21
Хадгалалтын горим зөрчиж хадгалсан 150 ширхэг бялууг устгуулжээ

53
01-21
Зэрлэг амьтдын ѳвѳлжилтийн нөхцөл байдлын урьдчилсан хээрийн судалгаа хийлээ

54
01-21
Айсуй сонгуулийн чимээ: Архангай

55
01-21
Хууль бус томилгоонд нөлөөлсөн нь огцорно, томилсон нь чөлөөлөгдөнө

56
01-21
Согтуу жолооч машинаараа автобус мөргөж, 3 хүүхэд бэртжээ

57
01-21
Б.Ганхуяг: Барьц сонгохыг улсын наадамд хориглох хэрэгтэй

58
01-21
“Ливерпүүл”-д эвдээгүй дээд амжилт үлдэхгүй нь

59
01-21
Х.Баттулга, Ц.Элбэгдорж нар Давост уулзах уу

60
01-21
Хятадад тарсан коронавирус хүнээс хүнд халддагийг тогтоож, ДЭМБ шуурхай хурал зарлалаа

61
01-21
Елизабет хотхоны хогийн цэг эрүүл ахуйн шаардлага хангахгүй байна

62
01-21
Д.Тогтохсүрэн: Бид үзэж сонирхох зорилгоор л казино орсон

63
01-21
Ямаа самнах гэдэг чинь бараг массаж юм шүү дээ, Номинжин минь

64
01-21
Боксчид багаараа дэд байрт шалгарчээ

65
01-21
Хөдөө аж ахуйн биржийг хятад компанид өгөх нь сайдын шунал уу, эсвэл…

66
01-21
Хятадад коронавирусээр халдварласан хүний тоо 198 хүрчээ

67
01-21
Б.Баттүшигийг гэрчлэх гэж Монголын хуулийнхан очсон уу?

68
01-21
УИХ-ын гишүүн Б.Жавхлан сайд, захирал хоёртой нь “яриад” хоёр компанид зээл авчээ

69
01-21
Монгол хэлгүй монголчууд

70
01-20
Хаяагаа хадардаг малчдад хатуу хариуцлага тооцъё

71
01-20
2019 онд 46 мянга орчим удаа газар хөдөлжээ

72
01-20
Америкчууд англи, испани хэлнээс гадна ямар хэлээр хамгийн түгээмэл ярьдаг вэ?

73
01-20
Налайхын замын хурдны дээд хязгаарыг 80 км/цаг болгох үүрэг өгөв

74
01-20
Том гэх хоёр НАМ-ын хоёртоо итгэнэ

75
01-20
ОХУ-ын Ерөнхий сайд М.Мишустин анхны томилгоогоо хийв

76
01-20
Жуулчдад олгох визийн журмыг чангатгаж магадгүй байна

77
01-20
БНСУ: ОХУ, Монгол Улстай эдийн засгийн хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлэхэд анхаарна

78
01-20
"Чулуун царгил"-ыг биет бус соёлын өвд бүртгэжээ

79
01-20
80 шахуу онц аюултай гэмт хэрэгтэн Парагвайн шоронгоос оргожээ

80
01-20
Төрийн банк байт харвааны тамирчдыг дэмжин ажиллана

81
01-20
Нийслэлийн мандатыг хасахгүй байхыг АН-ын дарга С.Эрдэнэ хүслээ

82
01-20
Магадгүй нөгөө хэдийн казинодож буй бичлэг удахгүй гараад ирвэл битгий гайхаарай

83
01-20
УИХ-ын гишүүн Д.Тогтохсүрэн: Би казино тоглоогүй, сонирхож үзье гээд орсон

84
01-20
Жүжигчин Г.Ананд согтуугаар жолоо барьж явах үедээ ноцтой осол гаргажээ

85
01-20
С.Эрдэнэ: Д.Эрдэнэбат гишүүн казино тоглоогүй, сонирхоод орсон гэсэн

86
01-20
УИХ-ын дарга Занданшатар танаа илгээх ил захидал

87
01-20
Зургаан аймгийн 23 сум зудтай байна

88
01-20
Сонгуульд аль "НАМ" ялах бол...

89
01-20
​Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхэд ШХАБ-аас урилга иржээ

90
01-20
АШУҮИС-ийн захирал асан Г.Батбаатар "хүний их эмч"-ийн хуурамч диплом олгосон байж болзошгүй байна

91
01-20
Нэмж ирсэн 50,000 ширхэг угаарын хий мэдрэгчийг айл өрхүүдэд хүргүүлж байна

92
01-20
"Ливерпүүл" 21 дэх хожлоо авч, хоёрдугаар байрын багаас 16 оноогоор тасарлаа

93
01-20
Таван гишүүнтэй дэд хорооны ИРЦ ХҮРСЭНГҮЙ

94
01-20
Парист болох “Их дуулга” тэмцээнд 21 хүнтэй баг оролцохоор бэлтгэл сургуулилтаа хангаж байна

95
01-20
"БАЙРТАЙ БОЛОХ ИЙМ АМАРХАН" хөтөлбөрийн азтанаар С.Мандахцэцэгийн гэр бүл шалгарлаа

96
01-20
Ерөнхий консул асан Э.Мөнх-Очир Ерөнхийлөгчийн зөвлөх болжээ

97
01-20
Харри, Меган нар хатан хааныг төлөөлөхгүй

98
01-20
Конор эргэн ирж, 40 секундэд яллаа

99
01-20
АНУ-ын элчин сайдын сахал Солонгосчуудыг бухимдуулж байна

100
01-20
“DARKHAN ICE CUP” мөсний загасчлалын тэмцээн боллоо