BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Н.Алгаа: Уул уурхайд Таван толгойгоос өөр хөрөнгө оруулалт татах төсөл алга

Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциацийн ерөнхийлөгч асан, “ДАТ консалтинг” компанийн гүйцэтгэх захирал Н.Алгаатай ярилцлаа.



-УИХ Засгийн газарт Оюу толгойтой хэлэлцээр хийх эрхийг нь өгөөд удаагүй байна. Хоёр талын хийсэн гэрээг сайжруул, чадахгүй бол цуцал гэсэн утгатай чиглэл өгчихлөө. Гэрээ цуцлах асуудал яригдлаа гэхэд ямар нөхцөл байдал үүсэх вэ. Наад зах нь хөрөнгө оруулагч тал арбитрт хандаж таарна...?

-Наад захын энгийн жишээ гэхэд л энэ төсөл зогсвол бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлдэг Монголын 600 компани бизнесээ алдана. Монголын компаниуд дотор жижиг дунд компаниудаас гадна далд уурхайн нэвтрэлт, бүтээн байгуулалтад оролцож яваа компани ч бий. далд уурхайн нэвтрэлт дээр гадны компанитай хамтарч ажиллаж байгаа хэсгийн хувьд төсөл зогслоо гэхэд гадагшаа гараад ажиллах хэмжээний чадвар суучихсан. оюу толгойн монголчуудад өгч байгаа маш том давуу тал гэвэл энэ. Англи хэлээр, олон улсын стандартаар ажлаа явуулдаг учраас далд уурхайн бүтээн байгуулалтад оролцож яваа монголчууд дэлхийн хаана ч очоод ажиллаж чадна. Харин Монголын эдийн засагт юу ч үлдэхгүй гэсэн том эрсдэл бий. Гэрээ хэлцлийг цуцаллаа гэхэд хамгийн түрүүнд зарга эхэлнэ. Монголын Засгийн газрын тухайд Арбитрын шүүх дээр очоод унах нь тодорхой.

Арбитрын шүүхээс эцсийн шийд гарахад хугацаа орно. Тэр хооронд манай эдийн засаг элгээрээ хэвтэх нь бодитой үнэн. Заргалдаад явчихвал “Рио тинто” эргэж ирэхгүй нь ойлгомжтой. За тэгээд “Рио тинто” Монголын Засгийн газраас мөнгөө нэхэмжлээд заргаа авлаа гэж бодъё. Гэрээ нь цуцлагдлаа гэхэд лиценз нь цуцлагдахгүй. Гэрээ цуцлагдвал Оюу толгой оруулсан хөрөнгөө Арбитрын шүүхэд хандаж нэхэмжлээд авна. Тэгээд лицензтэйгээ үлдэнэ. Лиценз цуцлах асуудал яриагүй учраас лицензээ худалдаж таарна аа даа. Би танаас нэг зүйл асууя. Тэд лицензээ хэнд худалдах вэ?

-Хятад л хамгийн боломжит хувилбар байх даа.

-Харин тийм. Өрнөдийнхнөөс хэн ч авахгүй. Донр орнууд ямар үйл ажиллагаа явуулах юм бүү мэд. Бүгд нүүр буруулах байх. Тэгэхээр Орос, Хятад хоёр тунаж үлдэж таарна. Оюу толгойн зэсийн баяжмалын гол зах зээл нь Хятад. Тэгэхээр оросууд худалдаж авна гэдэг юу л бол. Оросууд авлаа гэхэд Хятадад зарах байлгүй дээ. Оросууд өөрсдөө хэрэгжүүллээ гэхэд баахан орос орж ирж ажиллах байх.

Эрдэнэт үйлдвэр ашиглалтад орох үед 90 хувь нь орос байсан юм. Арван жилийн дараа 70 хувь нь орос хэвээрээ л байсан. 2010-аад онд гучин хувь нь оросууд ажиллаж явсан санагдаж байна. Өөрөөр хэлбэл 30 жилийн дараа л сая нэг монголчууд дийлэнх боллоо. Гэтэл өнөөдөр Оюу толгойн нийт ажилчдын 95 хувь нь монголчууд. Орос, Хятад энэ төсөлд ороод ирвэл монголчуудыг ингэж их хувиар ажилд авахгүй. “Рио тинто”-гийн хувьд лицензээ Орост зарахгүй нь ойлгомжтой.

-Яагаад?

-Орос барууны хоригт байгаа шүү дээ. “Рио тинто”-гийн нэгтгэлд Австрали, Англи, Америк, Канад бий. Тэд зөвшөөрөхгүй. Тэгэхээр Хятадад зарах магадлал илүү өндөр.

-Хятадад лицензээ зарлаа гэхэд Оюу толгой төслийн хэрэгжилт цаашид яаж үргэлжлэх бол?

-Оюу толгойн лицензийг Хятадууд авлаа гэхэд менежмэнтийг нь “Рио тинто” хийх магадлал хамгийн бодитой хувилбар гэж бодож байна. Энэ тохиолдолд байдал өнөөдрийнхөөс нэг их өөрчлөгдөхгүй. Гэхдээ асуудал иймдээ тултлаа маш их хугацаа орно. Эцсийн шийд гарах хүртэл дөрөв, таван жил зарцуулбал Монголын эдийн засаг яах вэ гэдэг хамгийн том асуулт. Оюу толгойгүй дөрөв, таван жил болвол эдийн засаг элгээрээ хэвтэнэ.

-Таван толгойн IPO-г он гараад хийнэ гэж ярьж байгаа. Оюу толгойн асуудал он гарсаны дараа шийдлээ олохгүй удвал юун IPO болох байх, тийм үү?

-Оюу толгой гол индикатор болох нь ойлгомжтой. Таван толгойн IPO-гийн хувьд Хонконг хамгийн бололцоотой хувилбар. Хонконгт гарахын тулд хийх ёстой хэдэн алхам бий. Нягтлан бодох бүртгэл тунгалаг байх ёстой. Компанийн засаглал сайжрах учиртай. Улс төрөөс хараат бус, мерит зарчим дээр үндэслэсэн уул уурхайн менежмэнт явагдах ёстой болчихож байгаа юм. Хонконгийн зах зээл дээр очлоо гэхэд хувьцааны үнэ гэж чухал зүйл байна. Дэлхийн улсуудад мөрддөг стандарт жишгээр Таван толгойн хувьцааг үнэлбэл маш бага тоо гарна. Бүх эрсдэлийг тооцсоны эцэст гарсан үнийн дүн нь хувьцааны ханш болно. Засгийн газрын тогтоосон 50 цент тэг зууны, тэг мянганы төчнөөн цент гэж буурч үнэлэгдэх өндөр эрсдэлтэй.

-Таван толгойн хувьцаа олон улсын зах зээл дээр дэлхийн жишгээр үнэлэгдвэл тун бага ханшаар арилжаалагдана гэж та сая ярилаа. Ашигт малтмалыг үл хөдлөх хөрөнгө шиг яг таг үнэлдэг жишиг лав л Австралид байдаг гэж сонссон. Дэлхий даяар хэрэглэдэг жишиг үү, эсвэл ганц Австралид хэрэгжиж байна уу?

-Үнэлгээний хувьд гэж яривал бизнесийг үнэлдэг, үл хөдлөх хөрөнгийг үнэлдэг. Ашигт малтмалын нөөц, ордыг яг хөрөнгө шиг үнэлдэг стандарт манайд өнөөхөндөө хэвшээгүй. Уул уурхай эрчимтэй хөгжиж байгаа газарт лиценз шилжүүлэхээс эхлээд татвар төлөх хүртэл маш олон харилцаа өрнөдөг. Ашигт малтмалын лиценз, ордын тухайд худалдаж авах ч юм уу үнэлүүлэх гэж байгаа, хэрэг маргааны шатанд яваа гэх мэт асуудал гардаг. Энэ тохиолдолд чөлөөт зах зээлийн бодит үнэд дөхүүлж үнэлдэг стандарт дэлхийд бий. Тэр нь таны асуусанчлан Австралид хэрэгждэг. Канад, Өмнөд Африкийн бүгд найрамдах улсад ч хэрэгждэг. Сүүлд Америк бас ийм үнэлгээ хийж байгаа. Яг үүнтэй төстэй стандарт маягийн зүйл бусад улсад мөн бий.

-Манайд лиценз шилжүүлэлт их байдаг. Лиценз шилжихтэй холбоотойгоор татвараа бага төллөө гэх мэт маргаан бараг хэвшил болчихсон. Таны яриад байгаа үнэлгээг нэвтрүүлчихвэл энэ асуудал шийдэгдэх нь ээ?

-Тэгнэ. Лиценз шилжүүлсэн тохиолдолд татварынхан татвар авахын тулд хэдээр худалдсан бэ гэж мөрддөг л дөө. Өндөр үнээр худалдчихаад татвараа бага төлж байна гэх мэт асуудал үүсдэг. Үүнийг нь үнэлдэг арга, кодексийг дэлхийн улс орнууд бий болгочихсон гэсэн үг. Энэ кодексийг нэвтрүүлэх эрэлт манайд их бий. Наад зах нь хөрөнгийн бирж дээр геологи уул уурхайн компаниуд хувьцаат компани болж гарахад зайлшгүй хэрэгтэй. Нийтэд зориулж худалдах хувьцааны үнэ та бид хоёрын ярьж суугаа энэ үнэлгээгээр тогтоогдох юм. Урт нэртэй хууль гарсаны дараахь процесс байна. Нөхөн олговор олгож чадахгүй асуудал үүссэн. Компаниуд гаргасан зардлаа гээд баахан тоо бичээд өгчихсөн. Засгийн газар хариуд нь хэлэлцээрт орох ямар ч боломжгүй нөхцөлд орсон л доо.

-Компаниудын нэхсэн мөнгөний хэмжээг бодитоор үнэлж чадахгүй байсан болохоор уу?

-Яг тийм. Компаниудын нэхсэн мөнгөний хэмжээ хэр үнэн болох, бодит өртөг зардал нь яг хэд гэдгийг үнэлж мэдэхгүй байсан учраас асуудал үүссэн. “Эрдэнэс Таван толгой”-н 1072 хувьцааны үнэлгээ ч бодитой биш. Засгийн газар 1072 хувьцааг 900 гаруй төгрөгөөр үнэлээд компанийн балансад биччихсэн. Худлаа үнэ шүү дээ. Түүнийг нь үнэлдэг арга сая миний онцолж хэлсэн стандарт байх жишээний. Уул уурхайн салбарт 2000-2011 он хүртэл лицензийн шилжилт их хийгдсэн. Ялангуяа хайгуулын лиценз. Энэ тохиолдолд мэдээллээ худалдсан үнээс татвар авна гэдэг. Тэгэхээр мэдээлэл нь ямар үнэтэй вэ гэсэн асуулт гарч ирнэ ээ дээ. Гаргасан зардал, хүрсэн мэдээллээр нь хэмжиж таарна. Зардлыг нь тодорхой, бодитой гаргаж ирэх боломж мөн л сая ярьсан үнэлгээнд бий.

-Таны ярихыг сонсох нь ээ, манайд маш хэрэгтэй арга санагдлаа. Дэлхийд жишиг болсон энэ үнэлгээг манай улс хэр сонирхож байгаа юм бол?

-СЗХ, Монголын компаниуд 2012 оноос нэлээд судалсан юм билээ. Мэргэшсэн нягтлан бодогчдын холбоотой хамтраад дэлхийд жишиг болсон гурван стандартын дагуу кодекс бий болгох гэж оролдож байгаа. Гадны олон төслийн дэмжлэг ч орж ирэх байх.

-Хайгуулын анхан шатанд яваа ордыг үнэлж болох уу?

-Болно. Үйлдвэр ажиллах явцад, үйлдвэрлэл эхлэхээс өмнө ч үнэлэх боломжтой.

-Лицензийн маргаан гараад үнэлгээ хийлгэлээ гэж бодъё. Тооцож гаргаад ирсэн үнэ нь зохиомол байх эрсдэл бий юү?

-Тийм зүйл байхгүй. Жинхэнэ чөлөөт зах зээлийн үнээр үнэлгээг нь хийнэ. Нэг жишээ хэлье. “Сентерра” Монголоос гарахдаа Гацууртын ордыг Бороотой нь хамт бараг 35 сая ам.доллараар худалдчих шиг боллоо. 60 гаруй тонн алттай орд шүү дээ. 35 сая гэдэг нь зах зээлийн үнэ. Худалдаж авсан нөхөр “Бороо гоулд” шиг асуудал бэрхшээлийг туулна. Ашиглахад бэлэн болсон хэрнээ яг ашиглах хүртлээ зургаа, долоон жилийг алдах эрсдэл байна. Нэгдүгээрт гадаадын хөрөнгө оруулалттай, стратегийн ач холбогдолтой орд учраас Засгийн газарт хувиа тохирох хүндрэлтэй байсан болов уу. Хоёрдугаарт нь Ноён уул тойрсон иргэний хөдөлгөөний эсэргүүцэл байна. Өөрөөр хэлбэл энэ ордын хувьд зах зээлийн үнэ нь хөрсөн доорх алт биш. Тэр ордод хөрөнгө оруулаад борлуулахад хэр хэмжээний эрсдэл туулж, ямар цаг хугацаа зарж ашиглах чадахгүй удах вэ гэдэг л үнэлгээ буурах гол шалтгаан болдог.

-Тэгэхээр улс төрийн эрсдэл үнэлгээний том шалгуур болдог байх нь...?

-Тэгж ойлгож болно. Ер нь бүх нөхцөл байдлыг харгалзаж байж үнэлдэг. Таны хэлсэн улс төрийн нөхцөлөөс гадна уул геологийн нөхцөл, татварын орчин гэх мэт бүгдийг тооцож үздэг. Ашиглахад тээг болж мэдэх бүх нөхцөлийг судалж, тооцдог гэсэн үг. Тэр бүгдийг нь үнэлдэг стандарт л даа. Монгол 2011 оноос хойш хайгуулын лиценз бараг л олгохгүй, ер нь их удаан олгож байна.

Монголд хөрөнгө оруулалтыг хайгуулын салбар л татаж байсныг өнгөрсөн түүхээс харж болно. 100 хувь эрсдэлтэй мөнгийг гаднаас хайгуулын салбар босгосоор ирсэн нь бодитой үнэн. Австрали, Торонтогийн гэх мэт хөрөнгийн биржээс гадны хөрөнгө оруулагчдаас босгосон мөнгө Монголд зарцуулагдсан. Хайгуул хийх хэрээр мэдээлэл нь илүү тодорхой болж, нөөцийн боломж нь ихэсч, тэр хэрээр босгох мөнгө нь томорч байсан. Хайгуул ер нь ийм зарчмаар явдаг. Оюу толгойн хөрөнгө оруулалтаас бусад том мөнгө дан хайгуулаар дамжиж орж ирсэн. Хайгуулыг дагаад шатахуун нийлүүлэлт, хоолны үйлчилгээ гэх мэт олон салбарын бизнес цэцэглэдэг онцлогтой.

Монголд хайгуул идэвхжих үед эдийн засаг энэ мэтээр тэлж, тэтгэгдэж байсан. Харин одоо тийм зүйл байхгүй. Хөрөнгө оруулах боломжтой уул уурхайн төсөл гэвэл Таван толгой л байна. Таван толгойгоос өөр хөрөнгө татах төсөл өнөөхөндөө алга. Хайгуул байхгүй учраас тэр л дээ. Хайгуул хөгжиж байж л уул уурхайн дараагийн том төслүүд хэрэгжих үүд нээгдэнэ. Одоо хэрэгжиж яваа том төсөл гэвэл Оюу толгой л байна. Асгат гэж том төсөл бий гэж ярьж байна. Асгатын хувьд олборлох нөхцөл хүнд. Ордын эрсийн бүтэц нь маш нийлмэл. Алт, мөнгө, зэсийн алиных нь орд болох, яг юу ялгаж авах нь тодорхой бус.

-Асгат “Эрдэнэс Монгол”-д очсон. Ашиглана, том төсөл болгож хөдөлгөнө, ойрын хугацаанд эдийн засгийн эргэлтэд оруулна гээд байгаа шүү дээ. Тийм боломж байхгүй хэрэг үү?

-Ямар ч боломж байхгүй. Хэн хөрөнгө оруулах юм бэ. Асгатын мөнгөний ордыг саяын үнэлгээний стандартаар үнэлбэл өчүүхэн тоо гарна. Бүх эрсдэлийг тооцоод үзвэл маш багаар үнэлэгдэнэ.

-Лиценз олголт ямархуу янзтай байна вэ?

-Энэ парламент бүрдсэн эхний жил буюу 2016 оны өвөл төсөв хэлэлцэж байхад өргөдлөөр өгдөг байсныг болиулчихсан. Одоо зөвхөн сонгон шалгаруулалтаар олгож байгаа. Сонгон шалгаруулалтаар олгож байгаа гэдэг ч лиценз олголт хэвийн үргэлжилж яваа гэхэд хэцүү. Жилд нэг хоёр удаа олгох гэж оролдож байна. Шалгаруулалт зарлана, зарлахаар нь орон нутгийн удирдлага нь татгалзана. Орон нутгаас санал авах гэхээр уул уурхайгүй аймаг болно гэх мэтээр гэдийчихдэг.

Энэ тохиолдолд лиценз олгогдох боломжгүй. Товчхондоо манайх холбооны улс шиг болчихоод байна л даа. Гэтэл засгийн зарласан лицензийн талбай хуулиараа орон нутгийн иргэдийн өмч биш. Нийтийн өмч. Монголын нийт ард түмний өмч. Зүй нь нийтийн өмчийн нэг хэсгийг төр мэдэх ёстой. Холбооны улс биш учраас төр л мэдэж шийдвэр гаргах учиртай. Хоёрдугаарт сонгон шалгаруулалтаар олгодог журам нь мөнгөн дээр суурилсан байна. Аль өндөр үнэ өгсөн нь авч байна. Нэг үгээр хэлбэл лиценз олголт зогсоогүй ч маш удааширсан.

-Энэ янзаараа явбал хайгуулын лиценз гэсэн ойлголт байхгүй болж мэдэх нь ээ?

-Санал нэг байна. 2010-аад онд дөрөв, таван мянган хайгуулын лиценз, мянга гаруй ашиглалтын лиценз байсан юм. Гэтэл өнөөдөр 1200 хайгуулын лиценз, 1600 ашиглалтын лиценз байна. Дөрөв дахин их байсан хайгуулын лицензийн тоо ашиглалтын лицензээсээ доогуур орчихсон гэсэн үг. 1600 ашиглалтын лицензийн тухайд бүгдэд нь үйл ажиллагаа явуулж байгаа гэж хэлэхэд хэцүү. Нүүрс, хайрга, дайрга, жонш гэх мэт бүх ашигт малтмалаа оруулаад тооцвол 400 хүрэхтэй үгүйтэй үйлдвэр байж магадгүй. Бодит байдал ийм л байна. 2006 оны хуульд 2014 онд орсон өөрчлөлтөөр хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох хугацаа 12 жил болсон. Дахиж сонгогдохгүйгээр дуусгавар болно гэсэн үг. Ингээд тооцохоор 2004 оны лиценз хуулийн дагуу дуусгавар болчихсон. 2004 оноос хойших гээд харахаар гурав, дөрвөн жилийн дараа хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн тал хувь нь алга болохоор байна.

Ц.Баасансүрэн   

Эх сурвалж: Өдрийн сонин

Н.Алгаа: Уул уурхайд Таван толгойгоос өөр хөрөнгө оруулалт татах төсөл алга
Бусад мэдээ ▼

1
08-14
Хаягдсан балгас болсон “Цагаан хад” сууринг хөгжүүлэх үү, хөсөр хаях уу?

2
08-14
ЭХЭМҮТ-ийн газрын маргааныг шийдвэрлэжээ

3
08-14
Цайруулагч бодисыг коронавирусний эм хэмээн худалдаж долоон хүн амь насаараа хохирлоо

4
08-14
8-р сарын 17-ноос дугаарын хязгаарлалт үйлчилж эхэлнэ

5
08-14
Сэтгүүлч Ц.Өнөрцэцэгт холбогдох хэргийн шүүх хуралдааныг хойшлууллаа

6
08-14
Н.Түвшинбаяр 94.6 хувийн саналаар МҮОХ-ны ерөнхийлөгчөөр сонгогдлоо

7
08-14
Дуучин Тэнгэрт Алтан гадас одон гардууллаа

8
08-14
БНАСАУ-ын шинэ Ерөнхий сайдыг томилжээ

9
08-14
Найруулагч П.Лхагвадулам “Moulin d’Ande-Ceci” шагналын эзэн болжээ

10
08-14
Лайпциг клуб хожиж шөвгийн дөрөвт үлдлээ

11
08-14
Ж.Байден Камала Харрисыг Дэд ерөнхийлөгчөөрөө сонголоо

12
08-14
Т.Доржханд: Хотын даргыг нийслэлийн иргэд сонгодог байх ёстой

13
08-14
ТЕГ-ын тэргүүн дэд даргаар П.Одонбаатарыг томиллоо

14
08-14
ГЕГ: 680 кг дэрвэгэр жиргэрүүгийн үндэс хилээр гаргахыг завджээ

15
08-14
Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөрт юу багтав?

16
08-14
БНАСАУ-ын шинэ Ерөнхий сайдыг томилжээ

17
08-14
А.Амбасэлмаа: Нийт 462 хүнд шинжилгээ хийхэд бүгдэд нь коронавирус илрээгүй

18
08-14
Тусгай сангийн хэтэвчинд гар дүрсэн нөхөр Шадар сайд байх эрхгүй

19
08-14
БНХАУ-ын зэсийн импорт огцом нэмэгджээ

20
08-14
Биеийн тамир, спортын улсын хороог Ц.Шаравжамц удирдана

21
08-14
"Алтай констракшн"-ы Х.Бат-Эрдэнийг 30 хоног хорихоор боллоо

22
08-14
Сурагчид танхимаар 3-4 цаг хичээллэнэ

23
08-14
Н.Түвшинбаяр олимпын аварга болсон өдрөөрөө МҮОХ-ны Ерөнхийлөгч болох уу?

24
08-14
CU-ийн hotdog эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй болох нь шүүхээр тогтоогджээ

25
08-14
Коронавирусын вакцины эргэн тойронд

26
08-14
Токиод хэт халсны улмаас долоо хоногт 10 хүн нас баржээ

27
08-13
Нас бол тоо гэдгийг харуулж яваа Хувьсалын Урнаа нөхөртөө эрхэлж явна

28
08-13
Toshiba концерн 35 жилийн өмнөөс эхэлсэн компьютер үйлдвэрлэхээ зогсоолоо

29
08-13
Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг хэлэлцлээ

30
08-13
Ж.Байден Камала Харрисыг Дэд ерөнхийлөгчөөрөө сонголоо

31
08-13
Т.Мөнхсайхан : Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний чирэгдлийг бууруулж “Цаг авах дуудлагын нэгдсэн төв”-ийг ашиглалтад оруулна

32
08-13
А.Амбасэлмаа: Дөрвөн хүний шинжилгээнд коронавирус илэрлээ

33
08-13
Хиам үйлдвэрлэдэг жижиг хувийн хэвшлийнхэнэээс татгалзаарай

34
08-13
Дэлхийн банкнаас Монголд 50 орчим сая ам.долларын зээл, тусламж үзүүлнэ

35
08-13
Далайн гаралтай хүнсэнд бичил хуванцрын жижиг хэсгүүд илэрч байна

36
08-13
МИАТ-ийн хөлөгт мэндэлсэн ихэр охид насан туршдаа үнэ төлбөргүй ниснэ

37
08-13
Иргэн та жимс худалдан авахдаа юун анхаарах вэ

38
08-13
ДЭМБ: Коронавирусний эсрэг вакцин бэлэн болсон гэж ярихад арай эрт байна

39
08-13
Гэрлээ шилжүүлдэггүй жолоочийн сэтгэцийг шалгая

40
08-13
Гучин мянган амны хаалтыг УОК-т хүлээлгэн өглөө

41
08-13
Авто Тээврийн ҮТ-ийг цэгцлээч, Ерөнхий сайдаа

42
08-13
ӨМНӨГОВЬ: Шинэ хичээлийн жилд хүүхдүүд тохилог, ая тухтай орчинд суралцана

43
08-13
Цар тахлын эсрэг ШХАБ-ын тэмцлийг өндрөөр үнэлэв

44
08-13
Сурвалжлага: Цагаан хаданд ажилласан хоёр өдөр, хоёр жолооч амь насаа алдлаа!!!

45
08-13
Өнөөдөр дэлхийн солгой гартнуудын өдөр

46
08-13
Тариачин робот

47
08-13
Сонинд "од" болсон өвөө

48
08-13
Хойтон суллахын оронд хориод яах вэ, хохирлоо л барагдуулмаар байна

49
08-13
Дорнод аймгийн ДЦС үйлдвэрлэлийн ослыг нуун дарагдуулжээ

50
08-13
Сайд нарын “танилцах дадлага” дуусах болоогүй юу

51
08-13
Туршилт нь дуусаагүй ч “Спутник-V” вакцинаас В.Путин айсангүй

52
08-12
Жүжигчин Антониа Бандерас коронавирусын халдвар авчээ

53
08-12
“Катар-2022” хөлбөмбөгийн ДАШТ ирэх он хүртэл хойшиллоо

54
08-12
Итали залуугийн хайранд умбаж яваа Э.Халиуны өөрчлөлт

55
08-12
"Алтай констракшн"-ы захирал Х.Бат-Эрдэнэ АТГ-т саатуулагджээ

56
08-12
Францад “COVID-19”-н нөхцөл байдал улам дордож байна

57
08-12
4 сартай Э.Тэмүүжин, 2 настай А.Танхилуун нар “Витамин ₮” урамшуулалт аяны эхний тохирлын хамгийн бяцхан азтануудаар тодорлоо

58
08-12
В.Путины охин өөр дээрээ коронавирусийн эсрэг вакциныг туршжээ

59
08-12
АНУ-ын Дэд Ерөнхийлөгчид анх удаа өнгөт арьст эмэгтэй нэрээ дэвшүүлжээ

60
08-12
АТГ-аас "Улаанбаатар Дулааны Сүлжээ" ТӨХК-д хэрэг үүсгэн шалгаж эхэллээ

61
08-12
Баянхонгор аймгийн Жинст суманд 240 хүний суудалтай соёлын төвийн барилга ашиглалтад орлоо

62
08-12
Коронавирусний эсрэг анхны вакцины талаарх товч мэдээлэл

63
08-12
Өнөөдөр зургаан хүн эдгэрч, ХӨСҮТ-өөс гарлаа

64
08-12
МҮИС батлагдсан зураг төслөөсөө илүү гаргаж эмнэлгийн эзэмшил газар руу халдсан нь тогтоогджээ

65
08-12
Ливан: Эсэргүүцэгчдийг тараахаар цагдаа, армийнхныг дайчилжээ

66
08-12
Цагаан хад суурьшлын бүс орчмын шороон зам усанд автаж, цөмрөх эрсдэл үүсчээ

67
08-12
Солонгосчууд Монголд визгүй зорчдог болохыг дэмжихийг УИХ-ын даргаас хүсчээ

68
08-12
ЖДҮХС-аас тэрбум гаруй төгрөгийн зээл авсан Д.Дамба-Очирын гэм бурууг шүүнэ

69
08-12
ОХУ "COVID-19"-ийн эсрэг вакциныг бүртгэсэн анхны улс боллоо

70
08-12
Гандангийн дэнжийг аялал жуулчлалын бүс болгоё

71
08-12
Их Британийн профессор Монгол улсын цар тахалтай хийж буй тэмцлийг магтжээ

72
08-12
Бейрутад амиа алдсан хүний тоо 171 болжээ

73
08-12
30 жилд хийгээгүй бүтээн байгуулалтыг хоёр жилд эхлүүлж, ашиглалтад оруулж чадлаа

74
08-12
Солонгосчууд Монголд визгүй зорчдог болохыг дэмжихийг УИХ-ын даргаас хүсчээ

75
08-12
АН хэмээх нэр малгай болжээ

76
08-12
Хүйтэний хөндийн доройтол хурхад бүү давтагдаасай

77
08-11
"Дэрэн"-гийн ялалтыг Европт онцолжээ

78
08-11
ЭМЯ: Нэг хүний биеийн байдал маш хүнд байна

79
08-11
Газраа ашиглаагүй иргэдийн эзэмших эрхийг цаашид ч хураасаар байх нь

80
08-11
Нийгмийн салбарын сайдууд нийслэлийн өнөөгийн байдал, цаашид хийх ажлуудтай танилцлаа

81
08-11
Аппаратаа зүүгээд дараа төл!

82
08-11
Дэвшилтэт технологи танилцуулах уулзалт боллоо

83
08-11
СҮРЖИН эхэлсэн ч, ДАРЖИН үргэлжилж буй бидний УХАМСРЫН ДАРХЛАА

84
08-11
Даланзадгад хотноо сүндэрлэх 1200 хүүхдийн шинэ сургуулийн барилгын ажил эхэллээ

85
08-11
Саруул хотхоны 10 давхрын блок нуржээ

86
08-11
УИХ-ын гишүүн асан Б.Ундармаад 2.6 жилийн ял оноолоо

87
08-11
Боржигоны бор талыг Хятадын “Миндуотайди” компани цөлмөж эхэлжээ

88
08-11
Минск хотод болсон эмх замбараагүй байдлын үеэр нэг хүн амь үрэгджээ

89
08-11
Төрийн яамны тухай миний бодол

90
08-11
Улаанбаатарыг хэрсэн цахилгаан “тор”-ны аюул

91
08-11
Цар тахалын үед сонгуулиа хийсэн Азийн орнуудаас Монгол улс хамгийн их ирцтэй байна

92
08-11
Сэрэмжлүүлэг: Хачигнаас хүнд халдварладаг шинэ төрлийн вирус дэгджээ

93
08-11
"Монгол Улс уламжлалт ХАА-н салбараа хөгжүүлж, сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг нэмэгдүүлэхэд онцгой анхаарах шаардлагатай"

94
08-11
Гашуунсухайт боомтод нүүрс тээврийн 2 жолооч амиа алджээ

95
08-11
Томилгоо үргэлжилсээр...

96
08-11
Минск хотод болсон эмх замбараагүй байдлын үеэр нэг хүн амь үрэгджээ

97
08-10
"Прага-Улаанбаатар" чиглэлийн нислэгээр ирэх иргэдийн зардлыг Чехийн Засгийн газар хариуцна

98
08-10
Алдартай улс төрчдийн залуугийн төрх

99
08-10
Эмээлтийн товчоогоор мансууруулах ургамал нэвтрүүлэх гэж байгаад баригджээ

100
08-10
БНСУ пуужингийн довтолгооноос эсэргүүцэн хамгаалах системийг хөгжүүлж байна