BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Зөрчлийн хуулийг зөвтгөх боломж

Зөрчлийн болон Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хууль батлаад ч шийдэж хүчрэхгүй өч төчнөөн зөрчил гарсаар байгааг олон нийт шүүмжилсээр.


Зарим хуульч эл хуулиудыг зөрчилтэй, зүдрүүхэн эрх зүйн баримт бичиг болсон гэдгийг ч хэлж буй. Тодруулбал, алхам тутамдаа эл хуулийг хэрэглэж буй тэд “Хууль тогтоогчид эдгээр хуулийг батлахдаа салбарын бусад хууль тогтоомжийн уялдааг бүрэн нягтлаагүй, механикаар хуульчилсны улмаас шүүхийн үйл ажиллагаанд хүндрэл учрах, хууль хэрэглэх ажиллагаанд маргаантай байдал үүсгэж, иргэдэд стресс нэмлээ” хэмээж байна. Ямартай ч монголчууд энэ хуулийг хэрэглээд гурван жил боллоо. Тиймээс олон нийт уг хуульд алдаа, оноо аль аль нь бий хэмээн өөр өөрийнхөөрөө дэнсэлж байна. Хууль боловсруулагчид ч шүүмжлэлийг хүлээн авч, засаж залруулахаар ажиллаж, хуульчид болон иргэдийн саналыг сонсож эхэлсэн. Өөрөөр хэлбэл, эл хоёр хуульд ойрмогхон “гар хүрэхээр” хуульчид ханцуй шамлажээ.

…Товчхондоо эрх баригчид Зөрчлийн тухай хуулийг зөвтгөх боломжоо эрэлхийлж эхэллээ. Эцэст нь хэлэхэд, дээрх хоёр хуулийн талаар цагдаа, прокурор, шүүх өөр өөр ойлголттой байж, дур дураараа тайлбарладаг нь хэр оновчтой вэ. Зөрчлийн хуулийг зөв оновчтой, сайн хэрэгжүүлэхгүй бол Эрүүгийн хуулийн үйлчлэл хүчтэй байна. Тиймээс гурван хүн тутмын нэг нь хулгайч гэсэн харгис тогтолцоо үүсдэг…

Захиргааны хариуцлагын тухай хуулийн гуравдугаар зүйлд “Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт бүх нийтээр буюу тухайн нутаг дэвсгэрт дагаж мөрдүүлэхээр тогтоосон захиргааны журам санаатай буюу болгоомжгүйгээр зөрчсөн үйлдэл, эс үйлдэхүйг захиргааны зөрчил гэж үзнэ” хэмээн тодорхойлж байв. Харин одоогийн Зөрчлийн тухай хуулийн 2.1 дүгээр зүйлд “Хууль, захиргааны хэм хэмжээний актыг зөрчсөн, энэ хуульд шийтгэл оногдуулахаар заасан үйлдэл, эс үйлдэхүйг зөрчил гэнэ” хэмээжээ. Мөн Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 14.1 дэх хэсэгт “…хүн бүр хууль, шүүхийн өмнө эрх тэгш байна”, 16.14-т “…эрхээ хамгаалуулахаар шүүхэд гомдол гаргах, бусдын хууль бусаар учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх, …нотлох баримтыг шалгуулах, шударга шүүхээр шүүлгэх, хэргээ шүүх ажиллагаанд биеэр оролцох, шүүхийн шийдвэрийг давж заалдах эрхтэй” гэж заасан байдаг. Өөрөөр хэлбэл, зөрчил арилгах ёстой Зөрчлийн хууль Үндсэн хуулийн дээрх заалтуудтай зөрчилдөж буй.

Иргэд хамгийн их бухимдаж, шийдвэрлүүлэхийг хүсэж буй гомдол нь шөнийн цагаар архидан согтуурч, бусдын амар амгаланг алдагдуулж байгаа зөрчил гаргагчийг “гэсгээх” явдал. Гэтэл энэ асуудлыг Зөрчлийн тухай хуулийн гадна үлдээжээ. Зөвхөн орон сууцад бусдын амар амгаланг алдагдуулсан бол зөрчил гэж үзэн, гэр бүлийн гишүүдийг гаргуунд гаргасан. Өөрөөр хэлбэл, гэр хороололд согтуу этгээд гэр бүлийнхнээ унтуулахгүй, шөнөжин уйлж, дуулахаа зэрэгцүүлэн хуурай агсамнах нь гэмт хэрэг ч биш, зөрчил ч болохгүй гэнэ. Үүнээс гадна шөнөөр барилга барьж, түжигнүүлэн, дуу чимээ, нүргээн гаргадаг барилгын компаниудын үйлдлийг зөрчил гэж үзсэн ч хариуцлага тооцох механизм нь тодорхой бус. Барилга, хот байгуулалтын яам болон Тээврийн цагдаагийн албаны удирдлагын хамтарсан тушаал үүнд нэрмээс болдог аж. Хотын төвд том оврын автомашинаар өдөр явахыг хориглодог ч шөнө нь барилга барих, тээвэр хийхийг зөвшөөрсөн нь иргэдэд ихээхэн дарамт учруулж буй. Шөнийн цагаар барилга барьж, дуу чимээ гарган иргэдийг унтуулахгүй байгаа талаарх гомдолд цагдаагийн байгууллага дарагддаг. Гэвч энэ дуудлагад очсон цагдаа үйл ажиллагааг нь зогсоох, шаардлага тавих, торгох эрхгүй. Шаардлага тавьсан цагдаа нэг бол ашиг сонирхлын зөрчилтэй, эсвэл хууль буруу хэрэглэсэн хэмээн бурууддаг гэнэ. Тиймээс иргэд хохирсоор буй. Прокурорын байгууллагаас энэ тохиолдолд асуудлыг мэргэжлийн хяналтын байцаагч хариуцна хэмээн харьяалал тогтоосон. Харин мэргэжлийн хяналтын байгууллагаас “Манай байцаагч нар 24 цагаар ажилладаггүй, маргааш очно” хэмээн зөрчлийг газар дээр нь таслан зогсоож өгдөггүй. Тиймээс энэ хуулиар барилгынханд ямар ч хариуцлага тооцох боломжгүй, ойлгомжгүй байдал бий болжээ. Нөгөө талаар компаниуд хэзээ нь барилгаа барих вэ гэдэг нь бүр ч зохицуулалтгүй орхигдсон аж.

Түүнчлэн гэр бүлдээ агсам тавьсан нөхрийг 30 хоног баривчлах заалт Зөрчлийн тухай хуульд бий. Энэ заалт оновчтой, оновчгүйг нийгэм даяар шүүж буй. Сануулах, торгох гэх мэт ямар нэг сонголтгүйгээр шууд цагдан хорьдог нь гэр бүлийн маргааныг улам гааруулж, гэмт хэрэг үйлдэх хэмжээнд, эцэстээ салалтад хүргэж буй талаар олон хуульч байр сууриа илэрхийлсэн билээ. Иргэд ч Зөрчлийн тухай хуулийн эл заалтыг өөрчлөх, боловсронгуй болгохыг хамгийн ихээр хүсэж буй. Тэгсэн хэрнээ үр хүүхдээ орхиж явсан, тэтгэлгээ төлдөггүй аавуудыг хорьж цагддаггүй. Зөвхөн торгоод өнгөрдөг юм байна. Үүний оронд агсам тавьсан этгээдэд сануулж, болохгүй бол торгоод, хүүхдээ орхисон хэрнээ тэтгэлэг өгдөггүй аавуудыг хоривол гэмээ ухаарна гэж хэлэх хүмүүс ч бий. Энэ мэт асуудлыг Зөрчлийн тухай хуульд нарийн оновчтой зохицуулж өгөөгүй хэмээх хүнтэй таарсан.

Бас нэгэн гомдол дагуулж буй заалт нь гудамжинд бохь, тамхи, кофе борлуулж амь зуудаг иргэдийг Зөрчлийн тухай хуульд зааснаар 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгодог явдал. Гудамжинд тамхи, бохь ширхэглэн зарагчид ихэвчлэн амьдралын боломжгүй, өнөө маргаашаа аргацаасан иргэд байдаг. Тиймээс торгуулиа нэг дор битгий хэл, цувуулж төлөх чадвартай иргэн байхгүй хэмээн хүний эрхийн байгууллагынхан тайлбарладаг.

Үүнээс гадна Захиргааны хэргийн шүүхийн практикт Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу зөрчлийн хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хүндрэл үүсэж буйг зарим шүүгч хэлсэн. Тиймээс энэ асуудлаар Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхээс хууль хэрэгжүүлж эхэлсний дараахан “Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг түдгэлзүүлж, Улсын дээд шүүхэд санал гаргах тухай” 85 дугаар тогтоол гаргасан удаатай. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх ажиллагааны гол зарчмууд болох шүүх нотлох, мэтгэлцэх зарчмууд захиргааны хэргийн шүүхээс гомдол хянан шийдвэрлэх ажиллагааны дагуу хянах хэргийн…. хувьд хэрэгжих боломжгүй байгаа нь хэргийн оролцогчдын Үндсэн хуулиар хамгаалагдсан эрх, баталгаа хангагдахгүй нөхцөлд хүргэж байна гэж үзсэн учраас тэр юм.

Энэ нь хууль тогтоочид Зөрчлийн тухай хууль, Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийг батлахдаа салбарын бусад хууль тогтоомжийн уялдааг бүрэн нягтлаагүйн тод илрэл гэлтэй. Өөрөөр хэлбэл, үр дүнг нь тооцолгүй, хүчээр хуульчилсны улмаас шүүхийн үйл ажиллагаанд хүндрэл учрах, хууль хэрэглэх ажиллагаанд маргаантай байдал үүсгэж буй хэрэг. Харин иргэд ард түмний эрхийг зөрчсөн, төсвийн орлогыг бүрдүүлэх зорилготой, “но” ихтэй хууль хэмээн дээрх хуулиудыг “буруутгаж” байгаа юм. Тухайлбал, нягтлан бодогч “Нийгмийн даатгалын тайлангаа дутуу шивснээ анзаарч, дүн буруу байна, эргээд засъя” гэхээр хүлээн авагч байгууллага нь Зөрчлийн тухай хуулийн дагуу дөрвөн сая төгрөгийн торгууль төлж байж алдаагаа зас гэдэг юм байна. Түүнчлэн цахилгааны утасны богино холболтоос болж гэр нь шатсан иргэн хохирсон дээрээ хохирч Зөрчлийн тухай хуулиар торгууль хүлээдэг гэх. Мөн гэрлэлтээ цуцлуулснаа гурав хоногт багтан бүртгүүлээгүй, бурхан болоочоо ийм хугацаанд холбогдох байгууллагад хэлж хасуулаагүй бол торгуулах гэхчлэн заалт Зөрчлийн тухай хуульд бий. Угаас төр шийтгэлийн орлого хураах нь буруу гэдгийг олон улсын практикт нотолсон байдаг аж. Энэ мэтчилэн эргэж харах зүйл олон байгааг хууль боловсруулагчид анхааралдаа авсан нь сайн хэрэг. Товчхондоо, эрх баригчид Зөрчлийн тухай хуулийг зөвтгөх боломжоо эрэлхийлж эхэллээ. Эцэст нь хэлэхэд, дээрх хоёр хуулийн талаар цагдаа, прокурор, шүүх өөр өөр ойлголттой байж, дур дураараа тайлбарладаг нь хэр оновчтой вэ. Зөрчлийн хуулийг оновчтой, сайн хэрэгжүүлэхгүй бол Эрүүгийн хуулийн үйлчлэл хүчтэй байна. Энэ нь гурван хүн тутмын нэг нь “хулгайч” гэсэн харгис тогтолцоо үүсгэдэг гэдэг.

Д.Мягмаржаргал

Эх сурвалж: Өнөөдөр сонин

Зөрчлийн хуулийг зөвтгөх боломж
Бусад мэдээ ▼

1
02-22
Битүүний болон шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс

2
02-22
Цагдаа, цэргийн бие бүрэлдэхүүн өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжив

3
02-22
Солонгосоос Монгол руу 5 дахин бага шимтгэлтэй гадаад гуйвуулга хийдэг боллоо

4
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

5
02-22
Нийслэлд битүүнээс шинийн гуравныг дуустал нийтийн тээвэр үйлчлэхгүй

6
02-22
Эх орондоо буцах хүсэлт гаргасан БНХАУ-ын 54 иргэнийг явууллаа

7
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

8
02-22
Ямар хосууд илүү таарамжтай вэ

9
02-22
Японы Кумамото хотод 20 настай сувилагч эмэгтэйгээс коронавирус илэрчээ

10
02-22
Хулгана жилийн СУУДЛЫН ЗАСАЛ ба ЗҮГ МӨР гаргах...

11
02-22
Түймэр мэт л тархаж буй Корона вирусээс хайртай хүмүүсээ хамгаалья!

12
02-22
УИХ-ын дарга АНУ-д айлчлахаар төлөвлөжээ

13
02-22
Хүн төрөлхтнийг мөхөөж чадах шумбагч онгоцууд

14
02-22
ОХУ Хятадаас хүнсний бүтээгдэхүүн оруулахыг хориглолоо

15
02-22
Эх орондоо буцах хүсэлт гаргасан БНХАУ-ын 54 иргэнийг явууллаа

16
02-22
Хөөрөг зөрүүлэн мэндлэх ёс

17
02-22
Ирландын гэмт хэрэгтэн 55 сая еврогийн үнэтэй хөрөнгөө алджээ

18
02-22
Хятадад эдгэрсэн өвчтөнүүдээс коронавирус дахин илэрсэн нь тодорхой болжээ

19
02-22
Шинэ коронавирусийн 3,000 оношлуурыг өнөөдөр хүлээн авна

20
02-22
Хотоос гарах, орох хөдөлгөөнийг ням гаригт хаана

21
02-22
БНСУ-д коронавирусний халдварын 142 шинэ тохиолдол илэрчээ

22
02-22
Монгол хэл 1600 жилийн настай

23
02-22
Аяга кофены ард А.Энхманлай, АТГ-ын хэлтсийн дарга Х.Хашбаатар нар юу тохиров?

24
02-22
Таван өнгийн хадагний билэгдэл

25
02-22
Цагаан сарын түүх

26
02-22
Гахай жилийн онцлох 10 үйл явдал

27
02-22
В.Путин: Надад аугаа Орос орон хэрэгтэй

28
02-22
​Жулиан Ассанж: Трамп нэг болзолтойгоор намайг өршөөнө гэж амлаж байсан

29
02-21
XVII жарны “Хотол төгс” хэмээх төмөр хулгана жилийн шинийн нэгний өглөө зүг, мөр гаргах зурхай

30
02-21
“Хүндэтгэлийн аян-2020”-ийн урамшууллын эзэд тодорлоо

31
02-21
WSJ5 Victoria's Secret-ийн 55 хувийг 1,1 тэрбум доллараар зарна

32
02-21
Нийслэлийн ойгоос энэ онд 5100 шоо м мод бэлтгэнэ

33
02-21
Дотоод хэргийн их сургуулийн сонсогчдыг бэлэн байдалд шилжүүлэв

34
02-21
Урт цагаан үйлчилгээний төвийн үйл ажиллагааг өнөөдрөөс бүрэн зогсооно

35
02-21
2021 оноос Оросын сурагчид хиймэл оюун ухаан судална

36
02-21
Приус машиныг өндөрлөхийн ач тус болон хохирол?

37
02-21
365 мянган тонн сайжруулсан шахмал түлш үйлдвэрлэжээ

38
02-21
Талийгаачийн амь насыг Хууль зүйн сайд Ц.Нямдоржоос нэхлээ

39
02-21
“Rio Tinto” компани арбитрын шүүхэд ханджээ

40
02-21
Нийтийн тээврийн паркийг 100 хувь шинэчлэхээр төсөвт суулгажээ

41
02-21
Британид амиа алдсан цагаачдын хэрэгт Вьетнамын долоон иргэнийг буруутгажээ

42
02-21
Үндэсний шигшээ баг 23 спортын төрөлтэй болов

43
02-21
Хубэй мужид коронавирусээр халдварласны улмаас нас барсан хүний тоо 2144 болжээ

44
02-21
Трампын айлчлалд бэлтгэн ядуусын хорооллоо ханаар тусгаарлав

45
02-21
БНСУ-аас ирэх 100 монгол иргэнийг тусгаарлах тухай мэдээллийг үгүйсгэлээ

46
02-21
Тавантолгойн ордын хөрөнгө оруулалтын гэрээ “хорлон сүйтгэх ажиллагаа” байсан уу?

47
02-21
280 сая төгрөгийн хохирол учруулсан 13 зөрчлийг илрүүлжээ

48
02-21
Тэтгэврийн зээлийг тэглэж, зээлгүй иргэдэд "Эрдэнэс бонд" эзэмшүүлэх гэрээнд гарын үсэг зурлаа

49
02-21
Салхитын мөнгөний ордтой холбоотой хэргийн шүүх хурал хойшилжээ

50
02-21
Албаны машин унаад алт ухахдаа тултал доош орсон ИТХ-ын төлөөлөгч баригджээ

51
02-21
Коронавирээс дутахгүй аюултай нөхцөлд алаг үрс амиа алдсаар байх уу

52
02-21
Хүнсний улаан буудай, хуурай сүүний импортыг нэмэгдүүлэхээр болов

53
02-21
Цагдаагийн пост мөргөсөн ослын улмаас нэг хүн нас баржээ

54
02-21
Шалгалтад хамрагдсан 39 объектоос 310 зөрчлийг илрүүлжээ

55
02-21
Тээврийн цагдаагийн албанаас сэрэмжлүүлж байна

56
02-21
Ч.Улаан сайдад хариуцлага тооцох цаг нь болсон

57
02-21
Хятадын нэгэн шоронд 200 хоригдол коронавирусээр халдварлажээ

58
02-21
Урт цагааны үйл ажиллагааг өнөөдрөөс бүрэн зогсоохоор болов

59
02-21
Хилийн боомтуудын амрах хуваарь

60
02-21
Талийгаач Болормаагийн аав Сүхээ: Орой хуралтай гээд гарсан хүүхдээ маргааш нь нас барсан байхад нь оллоо

61
02-21
Зүүнбаянгийн төмөр замыг барихын тулд 1 сая ажлын байр бий болгох мөнгийг салхинд хийсгэх гэж байна

62
02-21
А.Батцэцэг гурван жил дарааллан тивээсээ Медаль зүүлээ

63
02-21
Говь-Алтай аймгийн Засаг дарга В.Рэнцэндоржийг ажлаас нь чөлөөллөө

64
02-21
Д.Трамп ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоноос хойш 7 сая орчим ажлын байр бий болжээ

65
02-21
Солонгос улсад сүүлийн 2 хоногт COVID-н 53 тохиолдол нэмэгдсэн шалтгаан...

66
02-21
Африкийн Лесото улсын ерөнхий сайд эхнэрээ захиалж алуулсан хэрэгт ял сонсоно

67
02-21
Монгол хүнийг модоор зорж, тѳмрѳѳр хийгээгүй учир..

68
02-21
COVID-19: Хубэйд вирусийн улмаас нас барсан хүний тоо 2144 болжээ

69
02-21
Айсуй сонгуулийн чимээ: Дорноговь, Говьсүмбэр

70
02-21
Тэд ирж болох ч интернет орчинд “томрох”-ыг илүүд үзэв

71
02-21
М.Энхсайханд "бүх насаар нь хорих" зүйлчлэлтэй ял тулгажээ

72
02-21
Борис Жонсон ВВС-д дайн зарласан нь

73
02-21
Сэргэдэггүй хийморийн балаг эрчүүдийн амиа алдах шалтгаан болсоор байх уу

74
02-21
Баянгол Дүүргийн засаг дарга С.Одонтуяа сонгуулийн хууль зөрчиж, сонгогчдод мөнгө, бараа материал тараах гэж байна

75
02-20
Путин: Засгийн газрыг огцруулах талаар Медведевтэй урьдчилан ярилцчихсан байсан

76
02-20
Сар шинийн битүүн, 1, 2, 3-нд орон нутгийн замыг түр хаана

77
02-20
БНАСАУ-д хөл хорионы хугацааг 30 хоног болгожээ

78
02-20
"Эрдэнэт үйлдвэр"-ийн Оёдлын цех амны хаалт үйлдвэрлэж байна

79
02-20
Б.Очирхуяг: МУИС-ийн 700 гаруй багш 7 хоногт 4800 гаруй оролтод зориулсан цахим хичээлийн материалыг бэлтгэж байна

80
02-20
Зургаан аймаг Цагаан сараар иргэдийн хөдөлгөөнийг хязгаарлах шийдвэр гаргаад байна

81
02-20
Хийн хоолойг Монголоор дамжуулах ТЭЗҮ-ийг боловсруулах Оросын талын ажлын хэсэг байгуулагджээ

82
02-20
Хот руу орж, гарч байгаа автомашины хөдөлгөөнийг бүрэн автомат системээр бүртгэж эхэллээ

83
02-20
Зөвлөгөө: Шинэ коронавирусээс бид зөв сэргийлж чадаж байна уу?

84
02-20
Тэтгэврийн зээлийг 6 сарын хугацаатай олгож эхэллээ

85
02-20
Ялахгүй гэсэн сонгуулиасаа ялж гарах нь улс төр юм

86
02-20
Гайхамшигтай эрдэнийн чулуу алмаазын тухай сонирхолтой баримтууд

87
02-20
Дундаж давхарга "гоожиж" байна

88
02-20
"Газрын тос боловсруулах үйлдвэр"-ийн барилга угсралтын ажил энэ хавар эхэлнэ

89
02-20
“Иx xapш жил тoxиoж бaйгaa хүмүүс aнзaaргaгүй явж бoлoxгүй “

90
02-20
ТӨБЗГ-ын дарга З.Мэндсайхан: ОХУ-аас шилжүүлэн авсан орон сууцыг оршин суугчдад нь үнэгүй хувьчилана

91
02-20
“Аэросити” хот төсөл нь Улаанбаатарын эдийн засгийн том боломж

92
02-20
БНХАУ зогсоогоод байсан нүүрс тээвэрлэлтийн сүлжээнийхээ 70 хувийг сэргээжээ

93
02-20
Венесуэлд хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгджээ

94
02-20
Гүүгл байгальд ээлтэй "модон" хорооллын төслөө танилцууллаа

95
02-20
Коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэх ажлыг эрчимжүүлэв

96
02-20
Тэнгэр мэднэ

97
02-20
“Амгалан дулааны станц” ХХК-ийг төрийн өмчит компани болголоо

98
02-20
"Урт цагаан" энэ хаврын улстөрийн хамгийн халуун цэг болно

99
02-20
Монголын хөлбөмбөгчид Катарт 14 хоногийн бэлтгэл хийнэ

100
02-20
Маккартизмын сүүдэр Цагаан ордныг бүрхсэн үү