BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Мэдээлэлгүйгээр далимдуулсан луйвар

Манай улсын ажилтай, орлоготой, зээл авах боломжтой хэд нь л байранд амьдардаг. 


Тэрнээс биш баян цатгаландаа олон хүн амьдардаг нийтийн шахам статустай орон сууц руу хошуурдаггүй. Бараг бүгд урт хугацааны зээлтэй, түүнийгээ төлөхийн тулд нуруугаа махийтлаа, унтах нойроо хугаслан байж хөдөлмөрлөцгөөдөг. Хананаасаа халуун ус авч, түлээ, нүүрс гэлгүй ая тухтай амьдрахын л тулд шүү дээ. Гэтэл иргэдийн эл эрэлтэд дөрөөлж, олсон хэдээс нь “мөлжиж”, хумсалдаг байгууллага, аж ахуйн нэгж, мэргэжлийн гэгддэг холбоод мундахгүй олон болжээ. Орон сууцын конторууд нь ус, дулаан, цахилгааны улсаас мөрддөг тарифыг өөрсдийн дураар нэмж, дундаас нь “цавчдаг”. Оршин суугчидтай гэрээ байгуулаагүй байхад даатгалын компанийн өмнөөс сар бүр татаас авдаг гэхчлэн иргэдийг “мэрж” ханахгүй.
 ...Иргэдэд бүх эрх нь бий. СӨХ, контор байгуулсан барилгын компаниудыг холбогдох албаныханд мэдэгд. Байгуулсан СӨХ-г нь татан буулга. Дээр өгүүлсэнчлэн шинэ гишүүд, Удирдах болон Хяналтын зөвлөл, даргыг халж, солих эрхийг иргэдэд хуулиар олгосон. Өөрсдийнхөө төлөө тэмцэхгүй бол хуруу хумсаа хугалан байж олсон хэдэн төгрөгөөс чинь СӨХ, конторууд “хулгайлж” ханахгүй. Мэдээлэлгүйгээсээ болж бүү хохир....
Үүнээс гадна оршин суугчдыг хамгийн их зовоодог, хохироодог, хэл ам дагуулдаг газар нь Сууц өмчлөгчдийн холбоо (СӨХ) билээ. Нийслэл жил ирэх тусам хүрээгээ тэлж, орон сууцын хороолол, хотхонууд хаа сайгүй сүндэрлэж буй өнөө үед СӨХ-г тэтгэврийн хэдэн хөгшний хийх ажил гээд хяналтгүй орхиж боломгүй. Өөрөөр хэлбэл, хот, хөдөө гэлтгүй байранд амьдардаг бүх иргэний, өрх бүрийн тулгамдсан асуудал энэ болчихоод буй. Энгийнээр тайлбарлахад орон сууцын иргэд амьдарч буй гаднах, доторх орчноо сайжруулах, дундын өмчөө ариг гамтай ашиглаж, тордох зорилгоор сайн дураараа нэгдэж, бүлэг байгуулахыг СӨХ гэж нэрлэдэг. Эл үйл ажиллагааг зохицуулсан “урт нэртэй” хууль ч бий. Гэтэл хуулиас дээгүүр эрх мэдэлтэй холбоод нийслэлд хэдэн зуугаараа. Өдгөө улсын хэмжээнд 1000 гаруй СӨХ ажилладаг. Оршин суугчдын итгэл, сэтгэл, хэтэвчээр нь “тоглож”, сар бүр төлдөг мөнгийг нь хурааж авчихаад гадаад, дотоодоор аялаад алга болдог, засвар, үйлчилгээ ч хийдэггүй. Байрных нь бус, СӨХ-ны гишүүдийнх нь л амьдрал, ар гэрийнхэн хөлжөөд байхад хянах ёстой байгууллагууд нь “Тэгж л байдаг юм” гэсэн шиг тоохоо ч болилоо.
Сүүлдээ бүр барилгын компаниуд хүртэл СӨХ байгуулж, мэдээллээс хол, ажил ихтэй, завгүй иргэдийн тархийг нь “угааж”, төөрөгдүүлэх болж. Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал, нийтийн зориулалттай орон сууцын байшингийн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн тухай хуульд “Орон сууцаа хувьчилж авсан дөрөв буюу түүнээс олон иргэн нэгдэж, СӨХ байгуулах эрхтэй” гэж заасан. Харин барилгын компани СӨХ байгуулахыг эл хуулиар зохицуулаагүй. Өөрөөр хэлбэл, тухайн компани барилгаа Улсын комисст хүлээлгэж өгснөөр тэдний иргэдэд үзүүлэх үйлчилгээ нэг талаар дуусгавар болох учиртай. Бүр тодруулбал, ашиглалтад оруулсан байранд тухайн гүйцэтгэгч компани харин ч гурав хүртэлх жилийн баталгаа өгдөг. Энэ хугацаанд тухайн байранд үүссэн доголдлыг бүрэн хариуцдаг тул иргэд СӨХ-ны төлбөр төлөх ёсгүйг хуульчилсан байдаг. Айлуудын цонх цантаж байвал түүнийг барилгын компани сольж өгөх үүрэгтэй гэсэн үг. Харамсалтай нь, иргэд энэ мэт наад захын хуулийн заалтуудыг мэддэггүйгээс шинэ байранд нүүж ормогцоо л сар бүр татаас өгсөөр байна.
Хуулийн дээрх цоорхойг барилгын компаниуд овжин ашиглаж, өөрсдөө СӨХ байгуулчихдаг. Даргаар нь танил тал хүмүүсээ томилон, байрныхаа дутуу засварыг оршин суугчдын мөнгөөр хийлгэдэг жишиг хэдийн тогтжээ. Өөрөөр хэлбэл, баталгаат хугацааны ашиглалтын зардлаас ингэж зайлсхийдэг аж. Зарим оршин суугч булхайг нь мэдээд хэл ам гаргахаар луйврын аргаа улам “нарийсгаж” хамаатан садныхнаа тухайн барилгадаа түр амьдруулж, СӨХ-гоо удирдуулаад, баталгаат хугацаагаа дуусахаар хаяад явсан хэргүүд ч нэлээд бүртгэгдсэн байна.
Саяхан ойрын танил маань шинэ байр худалдан авсан. Нүүж ороод хоёр ч хоноогүй байхад нь СӨХ-ны дарга гэх эмэгтэй утсаар ярьж. “Танайх дараа сараас СӨХ-ны төлбөрөө төлнө шүү. Сарын 28 000 төгрөг” гэжээ. Шинэ байр, засвар, үйлчилгээ хийх шаардлагагүй хэрнээ яагаад ийм өндөр төлбөр авч байгааг нь тодруулахад цахилгаан шат ашигласны, орц, хонгилын гэрэлтүүлэг зэрэг хэд хэдэн хураамж төлөх ёстойг шаардсаар утсаа “салгасан” гэнэ. Хөршүүдээсээ СӨХ-ны үйл ажиллагааны талаар лавлахад байр авахад нь л байгуулагдсаныг хэлжээ. Энэ жишээн дээр бол хэн, хэзээ, хаанаас байгуулсан нь тодорхойгүй тохиолдолд оршин суугчид СӨХ-гоо татан буулгаж, өөрсдөө байгуулах ёстой. Эрх нь тэдэнд бий. Хяналтын болон Удирдах зөвлөл гээд бүгдийг шинээр томилох нь луйвардуулахгүй байх ганц арга.
Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар (ШӨХТГ)-т иргэдээс ирүүлдэг санал, гомдлын 35-45 хувийг барилга, СӨХ, орон сууцын контортой холбоотой маргаан эзэлдэг байна. Тус газрынхны иргэдийн гомдлын дагуу хийсэн хяналт шалгалтаар барилгын компаниуд СӨХ байгуулж, иргэдээс мөнгө хураасан, техникийн давхруудыг зарсан тохиолдол бишгүй гарчээ. Дээр дурдсанчлан барилгын компаниуд дутуу үлдээсэн ажлаа өөрийн хөрөнгөөр бус, иргэдийн мөнгөөр хийдэг зөрчил хавтгайрсан гэнэ. Баталгаат хугацаагаа дуусгаад оршин суугчдын дундын өмчийг зардаг, СӨХ-д хүлээлгэж өгөх ёстой тоног төхөөрөмжүүдээ үлдээдэггүй тохиолдол ч гарсаар байгаа аж. ШӨХТГ-ынхан өнгөрсөн онд 3100 гаруй иргэний гомдлыг холбогдох хууль, тогтоомжийн дагуу барагдуулсан гэнэ лээ. Цаашид СӨХ, харилцаа холбоо, ахуйн үйлчилгээтэй хамааралтай гомдол, санал, зөрчил ихсэх хандлагатайг албаныхан хэлсэн.
Барилгын компаниудын мөнгө “угаах” өөр нэг арга нь орон сууцын контор гэнэ. Иргэд СӨХ-нд бус, конторт илүү итгэдгийг далимдуулан өөрсдийн барьсан хороолол, хотхонуудынхаа дунд хамаарал бүхий, эсвэл охин компаниа “оруулдаг” байна. Гүйцэтгэгч компаниуд барьсан барилгаасаа холдож чаддаггүй, СӨХ, контор байгуулдаг нь их хэмжээний мөнгө иргэдээс халааслах боломж учраас тэр шүү дээ. Баянгол дүүрэгт гэхэд 10 гаруй СӨХ-г “атгасан”, нэг сумын төвийн хүн амаас ч олон иргэний ус, дулааны хэрэгцээг хангадаг гэх контор бий. Орон сууцын 100 гаруй барилга, 5000 орчим өрхийн цахилгаан, ус, дулааны мөнгийг хураадаг. Хариуцдаг барилгуудын олонх нь толгой компанийнх нь барьсан орон сууц байх жишээтэй. Охин компаниараа дамжуулан орон сууцын контор байгуулж, иргэдээс байрны мөнгө гэх нэрийдлээр янз бүрийн төлбөр, хураамж нэмж авдаг байж. СӨХ-дыг их хэмжээний өрөнд “албаар” унагадаг хувийн статустай контор нийслэлд цөөнгүй байгаа нь холбогдох албаныхны шалгалтаар энэ мэт илэрсэн байдаг. Орон сууцын контортоо 10-50 хүртэлх сая төгрөгийн өртэй СӨХ ч олон бий гэнэ. Ингэхдээ хогны төлбөр дээрээ “ажиллуулсан”, зоорийн давхрын дулаан болон нийтийн эзэмшлийн орц, хонгилын халаалтын төлбөрийг илүү авдаг, цэвэр, бохир усны тариф нэмэх шийдвэр гараагүй байхад хэдэн сарын өмнөөс урьдчилж авах зэргээр СӨХ-дыг өрөнд оруулдаг. Байж болох бүхий л аргаар мөнгө завшдаг гэсэн үг.
Иргэдэд бүх эрх нь бий. СӨХ, контор байгуулсан барилгын компаниудыг холбогдох албаныханд мэдэгд. Байгуулсан СӨХ-г нь татан буулга. Дээр өгүүлсэнчлэн шинэ гишүүд, Удирдах болон Хяналтын зөвлөл, даргыг халж, солих эрхийг иргэдэд хуулиар олгосон. Өөрсдийнхөө төлөө тэмцэхгүй бол хуруу хумсаа хугалан байж олсон хэдэн төгрөгөөс чинь СӨХ, конторууд “хулгайлж” ханахгүй. Мэдээлэлгүйгээсээ болж бүү хохир. Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал, нийтийн зориулалттай орон сууцын байшингийн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн тухай хуулийг боловсронгуй болгох шаардлага өдгөө тулгараад байгааг албаныхан ярьдаг ч ажил хэрэг болгосон нь үгүй. Дээрх асуудлуудыг нэг мөр шийдэхийн тулд хуульд заавал нэмэлт, өөрчлөлт оруулах шаардлагатай аж. Тэр болтол иргэд тус хуулийг сайн уншиж, судлах хэрэгтэй. Бидэнд ашигтай заалтууд ч бий. Түүгээр эрх ашгаа хамгаалж, луйврын компаниуд, ажлаа хийдэггүй СӨХ, байрны мөнгө завшдаг орон сууцын конторуудтай чадлынхаа хэрээр тэмцэх хэрэгтэй.
О.Бат-Ундрах
Эх сурвалж: Өнөөдөр сонин

Мэдээлэлгүйгээр далимдуулсан луйвар
Бусад мэдээ ▼

1
02-18
"Бүтээлч үйлс" ХК 5000 ширхэг Амны хаалт үйлдвэрлэн дүүрэгт хүлээлгэж өглөө

2
02-18
Дарханы МАН-ынхан далдуур дайтаж байна

3
02-18
М.Оюунчимэг: Байгалийн баялгийг иргэддээ тэгш хуваарилах чинь өөрөө ардчилал байхгүй юу

4
02-18
Д.Цогтбаатар: БНХАУ-аас дахин 336 монгол иргэнийг эх оронд нь авчирна

5
02-18
Кёкүшюүзан Д.Батбаяр, Т.Баясгалан нар “мөнгө угаах” гэмт хэргээр шалгагдаж байна

6
02-18
Хоёр өөр хандлага

7
02-18
ӨМНӨГОВЬ: Коронавирусээс урьдчилан сэргийлэх ажилд Тавантолгой компани дэмжлэг үзүүлэв

8
02-18
Шуурхай: Говьсүмбэрт коронавирусийн хоёр сэжигтэй хүн тусгаарлагджээ

9
02-18
Танилц: Хадгаламждаа 14 тэрбум төгрөгтэй Монгол банкны хэлтсийн дарга Ц.Алдармаагийн ХОМ...

10
02-18
Хөрөнгө оруулалт татах асуудлаар Улаанбаатарт бизнес эрхлэгчдийн форум хийхээр 10 гаруй улсын сайдтай тохиролцжээ

11
02-18
Малын зүй бус хорогдол өсчээ

12
02-18
Р.Дагва: Нийслэлийг хөгжүүлэх хэтийн зорилтын эзэд нь өнөөдрийн 16-18 настнууд гэдгийг бодолцох ёстой

13
02-18
Гурван өнгийн оймс

14
02-18
БАРИМТ: БГД-ийн нэгдсэн эмнэлгийн дарга З.Балдандугар өөрийгөө шагнаж, мөнгөн урамшуулал олгожээ

15
02-18
"2021 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс өмнө бүх хуулийн этгээд эцсийн өмчлөгчөө мэдүүлж дууссан байх ёстой"

16
02-18
Өмнөд Солонгос улсад Монгол Улсын 48,185 иргэн амьдарч байгааг мэдээллээ

17
02-18
Тавантолгойн цахилгаан станцыг 924 сая ам.доллараар барих ТЭЗҮ бэлэн болжээ

18
02-18
Шалган нэвтрүүлэх товчоодод тухайн иргэний орж гарсан болон машины дугаараар мэдээлэл бүртгэгдэнэ

19
02-18
Г.Наранцэцэг мөнгөн медаль хүртэв

20
02-18
Ихэс дээдэс нь толхилцож, "интерполдуулсан АН"

21
02-18
“Sharp” Японы анхны “5G” гар утсыг танилцуулжээ

22
02-18
Сонгогчдын итгэл, сэтгэлийг 100 хувь татах, 180 градус эргүүлэх боломж байна уу?

23
02-18
ЕХ нийгмийн сүлжээнүүдийн эсрэг хязгаарлалтын арга хэмжээ авч магадгүй

24
02-18
Коронавирусын сэжигтэй тохиолдол 15 аймагт бүртгэгдэв

25
02-17
Байнгын ажиллагаатай хяналтын цэгийг нийслэлийн хойд бүсэд байгууллаа

26
02-17
Одонгийн хүүхдээ өлгийдэн авахаар хүлээж суугаа Отгоогийн "өөрчлөлт"

27
02-17
Вакцинжуулалтын эсрэг байх 50 шалтгаан

28
02-17
“The Irish Times”: “The Hu” хамтлагтай хийсэн ярилцлага

29
02-17
Ван И: Дэлхий ертөнц бол олон үнэт зүйлийн нийлбэр юм

30
02-17
Архангай аймаг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжлээ

31
02-17
Д.Сумъяабазар сайд аа, Хөрөнгийн биржид хувьцаа гаргах нь зөв...

32
02-17
Эрээн хотод түүхий загас авч идсэн иргэнийг хилээр нэвтэрч орж ирмэгц нь тусгаарлажээ

33
02-17
Нэг л хүн хөрөнгө, орлогоо мэдүүлсэнгүй

34
02-17
Бурхан ба үрэл

35
02-17
“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн 1072 ширхэг хувьцаатай иргэн 96480 төгрөгийн ногдол ашиг авна

36
02-17
Амны хаалтны үнийг нэмсэн “Монос” ХХК-д зөрчлийн хэрэг үүсгэжээ

37
02-17
The Pussycat Dolls хамтлагийнхны эргэн ирэлт

38
02-17
“Аsia.nikkei”: XIX аяллын гол маршрут Монгол

39
02-17
Чингэлтэйчүүд бусад дүүргүүдийг МАНЛАЙЛЖ, ҮЛГЭРЛЭЖ байна

40
02-17
Эрс шинэчлэлийн бодлого эрс шинэчилж чадав уу

41
02-17
1072 хувьцааны дансаа нээлгээгүй иргэдэд ХЭРЭГТЭЙ МЭДЭЭЛЭЛ

42
02-17
АНУ-ын тэнгисийн цэргийн шилдгүүд монгол цэргүүдийн чадварыг гайхан биширчээ

43
02-17
Биологичид арьсны нянгаар хүний насыг тооцоолж суржээ

44
02-17
Хөдөлмөрийн тухай хуулиас цалин хасах сахилгын шийтгэлийг хасжээ

45
02-17
Газрын тосны ханш 47 ам.доллар болж буурч магадгүй

46
02-17
Хамба лам Д.Чойжамц гуайн мэдэгдлийн эргэн тойронд

47
02-17
Хөх хотын түүх: Тонис-херацлейон

48
02-17
Кувейтүүдийн барьж өгсөн цогцолборыг Д.Оюунхорол Ж.Эрдэнэбат нар өөрийн болгосон түүх!

49
02-17
"Явуургүй шунал"

50
02-17
НД-ын шимтгэлээ нөхөн төлөөрэй

51
02-17
Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг хэрэгжүүлэхэд үлгэр дуурайл үзүүлнэ үү, Ерөнхийлөгч өө

52
02-17
"Токио-2020"-ийг зорих эрх авсан тамирчин болон спортын төрөл

53
02-17
"Эрдэнэс-Тавантолгой" ХК-иас тээврийн жолооч нарыг хот руу татах ажлыг зохион байгуулж, маск, амин дэм тараах зэрэг дэмжлэг үзүүлж байна

54
02-17
Монгол Улс 2020 онд Саарал жагсаалтаас гарч чадах уу?

55
02-17
Чоно дайрахад чулуугаар цохин амиа аварчээ

56
02-17
Хятадаас гадна коронавирусний халдварын 780 тохиолдол бүртгэгджээ

57
02-17
Уханиас оюутнуудаа авчирсан алба хаагчид тусгаарлалтаас гарлаа

58
02-17
Автобус амны хаалтгүй иргэнд үйлчлэхгүй

59
02-17
З.Энхболд намдаа очиж, “экс”-үүдийг интерполоор хайж эхлэв

60
02-17
ТИТЭМ ВИРУС: "Даймонд принцесс" дээр АНУ-ын 40 иргэн халдвар авчээ

61
02-17
Х.Баттулга: Цагаан сарын баярыг настан буурлуудад хүндрэл, эрсдэл учруулах байдлаар тэмдэглэхгүй байхыг уриалж байна

62
02-17
Агаарын бохирдлын тунаралыг арилгах арга зам бий

63
02-16
Телуханы Аубакир: Монгол Улс улаанбуудайн дотоодын хэрэгцээгээ 100 хувь хангах ёстой

64
02-15
Амралтын өдрүүдээр цаг агаар тогтуун байна

65
02-15
Дуулсан дуундаа уяраад уйлж суух хойгуур чинь...

66
02-15
Америкийн цэргийн бааз пуужинд өртжээ

67
02-15
АНУ болон Германы тагнуулын алба 130 гаруй орны нууц мэдээлэл, захидал харилцааг тагнан мөрдөж байсан нь илчлэгдэв

68
02-15
Урт цагааны үйл ажиллагааг зогсоох саналыг Нийслэлийн Засаг даргад өргөн барина

69
02-15
Т.Доржханд: Гуравдагч хүчнүүд амбицаа дарж, алсын зорилго дээрээ нэгдэж чадвал сонгуульд өөр үр дүн гарна

70
02-15
Ө.Лхагвабаяр: Машины толь хулгайлахад л баривчлах ялаар шийтгүүлнэ

71
02-15
Улaaнбaaтap Дapxaн чиглэлийн зaмыг мyyлaxыг xopиглoнo

72
02-15
Airbus компани “далавч ба эх бие үргэлж” нисэх онгоцны загварыг танилцуулжээ

73
02-15
З.Энхболд энгийн биш, их адармаатай улс төрийн үзэгдэл

74
02-15
Коронавирусээр халдварласны улмаас нас барсан хүний тоо 1523 болжээ

75
02-15
З.Энхболд Ардчилсан намын дарга болох уу?

76
02-15
Өвөрмонгол эмэгтэй оюутныг Монгол руу харуулан зогсоож байгаад амьдаар нь яргалсан аймшигт түүх

77
02-15
Өвөлжилт хүндэрсэн сумдад өвс үнэгүй олголоо

78
02-15
Хойд Солонгост коронавирусийн эсрэг хорио цээрийн дэглэм зөрчсөн төрийн албан хаагчийг цаазалжээ

79
02-15
250 албан тушаалтан ХОМ өгчээ

80
02-15
Өөрийн гэсэн дагуултай солир дэлхийн хажуугаар 4.3 сая км зайтай өнгөрчээ

81
02-15
Сүүлийн 24 цагийн хугацаанд Хубэй мужид шинэ халдварын тоо буурч, нас барагсдын тоо нэмэгджээ

82
02-15
Эрүүдэн шүүх улс төрийн шоглоом

83
02-15
Цагаан сарын аатай, адтай, аагтай яриа

84
02-15
Цээрээ мартсан Монголчууд

85
02-15
Бүгд Найрамдах Турк Улсаас Монгол Улсад суугаа ЭСЯ мэдэгдэл гаргалаа

86
02-15
Чай Вэньрүй: Бодит байдалд нийцүүлэн хорио цээрийн дэглэмийг зөөлрүүлнэ гэдэгт найдаж байна

87
02-15
Чавганц нарын хэрүүл ба улстөрчдийн боловсрол

88
02-15
Эсрэг гурван дүр

89
02-15
Элчин сайд нарт Итгэмжлэх жуух бичгийг нь гардуулав

90
02-14
Хятадад нийт 1,716 эмч, сувилагч коронавирусийн халдвар авчээ

91
02-14
“Монгол шуудан”-гийн хувьчлал ба банк байгуулах шунал

92
02-14
Байгаль орчны төлөө тэмцэгч Грета Тунберг хэрхэн 6 тэрбум евро халаасалсан бэ?

93
02-14
Өмнөговь аймгийн Засаг дарга Н.Наранбаатар онцгой комисс хуралдуулж, хэрэгжүүлэхэд дөхөм шийдвэрүүдийг гаргалаа

94
02-14
Элчин сайд нарт Итгэмжлэх жуух бичгийг нь гардуулав

95
02-14
“2019-nCoV” вирусээс урьдчилан сэргийлж, хянах тал дээр Хятад улс амжилттай ажиллаж байна

96
02-14
Эрдсийн баялгаас үүдэх “Монгол өвчин” (Mongolian disease)

97
02-14
Ардчилсан Намын “шинэ од” Пит Буттижич

98
02-14
16 тонн шатахуун тээвэрлэж яваад “Ээвийн гол”-ын мөсөнд цөмөрсөн машиныг татаж гаргажээ

99
02-14
Назарбаевын ач хүү Их Британиас улс төрийн орогнол хүсчээ

100
02-14
Ховор амьтдын ховор зурагтай картаа авч, хүрээлэн буй орчиндоо хөрөнгө оруулалт хийгээрэй