BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Мэдээлэлгүйгээр далимдуулсан луйвар

Манай улсын ажилтай, орлоготой, зээл авах боломжтой хэд нь л байранд амьдардаг. 


Тэрнээс биш баян цатгаландаа олон хүн амьдардаг нийтийн шахам статустай орон сууц руу хошуурдаггүй. Бараг бүгд урт хугацааны зээлтэй, түүнийгээ төлөхийн тулд нуруугаа махийтлаа, унтах нойроо хугаслан байж хөдөлмөрлөцгөөдөг. Хананаасаа халуун ус авч, түлээ, нүүрс гэлгүй ая тухтай амьдрахын л тулд шүү дээ. Гэтэл иргэдийн эл эрэлтэд дөрөөлж, олсон хэдээс нь “мөлжиж”, хумсалдаг байгууллага, аж ахуйн нэгж, мэргэжлийн гэгддэг холбоод мундахгүй олон болжээ. Орон сууцын конторууд нь ус, дулаан, цахилгааны улсаас мөрддөг тарифыг өөрсдийн дураар нэмж, дундаас нь “цавчдаг”. Оршин суугчидтай гэрээ байгуулаагүй байхад даатгалын компанийн өмнөөс сар бүр татаас авдаг гэхчлэн иргэдийг “мэрж” ханахгүй.
 ...Иргэдэд бүх эрх нь бий. СӨХ, контор байгуулсан барилгын компаниудыг холбогдох албаныханд мэдэгд. Байгуулсан СӨХ-г нь татан буулга. Дээр өгүүлсэнчлэн шинэ гишүүд, Удирдах болон Хяналтын зөвлөл, даргыг халж, солих эрхийг иргэдэд хуулиар олгосон. Өөрсдийнхөө төлөө тэмцэхгүй бол хуруу хумсаа хугалан байж олсон хэдэн төгрөгөөс чинь СӨХ, конторууд “хулгайлж” ханахгүй. Мэдээлэлгүйгээсээ болж бүү хохир....
Үүнээс гадна оршин суугчдыг хамгийн их зовоодог, хохироодог, хэл ам дагуулдаг газар нь Сууц өмчлөгчдийн холбоо (СӨХ) билээ. Нийслэл жил ирэх тусам хүрээгээ тэлж, орон сууцын хороолол, хотхонууд хаа сайгүй сүндэрлэж буй өнөө үед СӨХ-г тэтгэврийн хэдэн хөгшний хийх ажил гээд хяналтгүй орхиж боломгүй. Өөрөөр хэлбэл, хот, хөдөө гэлтгүй байранд амьдардаг бүх иргэний, өрх бүрийн тулгамдсан асуудал энэ болчихоод буй. Энгийнээр тайлбарлахад орон сууцын иргэд амьдарч буй гаднах, доторх орчноо сайжруулах, дундын өмчөө ариг гамтай ашиглаж, тордох зорилгоор сайн дураараа нэгдэж, бүлэг байгуулахыг СӨХ гэж нэрлэдэг. Эл үйл ажиллагааг зохицуулсан “урт нэртэй” хууль ч бий. Гэтэл хуулиас дээгүүр эрх мэдэлтэй холбоод нийслэлд хэдэн зуугаараа. Өдгөө улсын хэмжээнд 1000 гаруй СӨХ ажилладаг. Оршин суугчдын итгэл, сэтгэл, хэтэвчээр нь “тоглож”, сар бүр төлдөг мөнгийг нь хурааж авчихаад гадаад, дотоодоор аялаад алга болдог, засвар, үйлчилгээ ч хийдэггүй. Байрных нь бус, СӨХ-ны гишүүдийнх нь л амьдрал, ар гэрийнхэн хөлжөөд байхад хянах ёстой байгууллагууд нь “Тэгж л байдаг юм” гэсэн шиг тоохоо ч болилоо.
Сүүлдээ бүр барилгын компаниуд хүртэл СӨХ байгуулж, мэдээллээс хол, ажил ихтэй, завгүй иргэдийн тархийг нь “угааж”, төөрөгдүүлэх болж. Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал, нийтийн зориулалттай орон сууцын байшингийн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн тухай хуульд “Орон сууцаа хувьчилж авсан дөрөв буюу түүнээс олон иргэн нэгдэж, СӨХ байгуулах эрхтэй” гэж заасан. Харин барилгын компани СӨХ байгуулахыг эл хуулиар зохицуулаагүй. Өөрөөр хэлбэл, тухайн компани барилгаа Улсын комисст хүлээлгэж өгснөөр тэдний иргэдэд үзүүлэх үйлчилгээ нэг талаар дуусгавар болох учиртай. Бүр тодруулбал, ашиглалтад оруулсан байранд тухайн гүйцэтгэгч компани харин ч гурав хүртэлх жилийн баталгаа өгдөг. Энэ хугацаанд тухайн байранд үүссэн доголдлыг бүрэн хариуцдаг тул иргэд СӨХ-ны төлбөр төлөх ёсгүйг хуульчилсан байдаг. Айлуудын цонх цантаж байвал түүнийг барилгын компани сольж өгөх үүрэгтэй гэсэн үг. Харамсалтай нь, иргэд энэ мэт наад захын хуулийн заалтуудыг мэддэггүйгээс шинэ байранд нүүж ормогцоо л сар бүр татаас өгсөөр байна.
Хуулийн дээрх цоорхойг барилгын компаниуд овжин ашиглаж, өөрсдөө СӨХ байгуулчихдаг. Даргаар нь танил тал хүмүүсээ томилон, байрныхаа дутуу засварыг оршин суугчдын мөнгөөр хийлгэдэг жишиг хэдийн тогтжээ. Өөрөөр хэлбэл, баталгаат хугацааны ашиглалтын зардлаас ингэж зайлсхийдэг аж. Зарим оршин суугч булхайг нь мэдээд хэл ам гаргахаар луйврын аргаа улам “нарийсгаж” хамаатан садныхнаа тухайн барилгадаа түр амьдруулж, СӨХ-гоо удирдуулаад, баталгаат хугацаагаа дуусахаар хаяад явсан хэргүүд ч нэлээд бүртгэгдсэн байна.
Саяхан ойрын танил маань шинэ байр худалдан авсан. Нүүж ороод хоёр ч хоноогүй байхад нь СӨХ-ны дарга гэх эмэгтэй утсаар ярьж. “Танайх дараа сараас СӨХ-ны төлбөрөө төлнө шүү. Сарын 28 000 төгрөг” гэжээ. Шинэ байр, засвар, үйлчилгээ хийх шаардлагагүй хэрнээ яагаад ийм өндөр төлбөр авч байгааг нь тодруулахад цахилгаан шат ашигласны, орц, хонгилын гэрэлтүүлэг зэрэг хэд хэдэн хураамж төлөх ёстойг шаардсаар утсаа “салгасан” гэнэ. Хөршүүдээсээ СӨХ-ны үйл ажиллагааны талаар лавлахад байр авахад нь л байгуулагдсаныг хэлжээ. Энэ жишээн дээр бол хэн, хэзээ, хаанаас байгуулсан нь тодорхойгүй тохиолдолд оршин суугчид СӨХ-гоо татан буулгаж, өөрсдөө байгуулах ёстой. Эрх нь тэдэнд бий. Хяналтын болон Удирдах зөвлөл гээд бүгдийг шинээр томилох нь луйвардуулахгүй байх ганц арга.
Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар (ШӨХТГ)-т иргэдээс ирүүлдэг санал, гомдлын 35-45 хувийг барилга, СӨХ, орон сууцын контортой холбоотой маргаан эзэлдэг байна. Тус газрынхны иргэдийн гомдлын дагуу хийсэн хяналт шалгалтаар барилгын компаниуд СӨХ байгуулж, иргэдээс мөнгө хураасан, техникийн давхруудыг зарсан тохиолдол бишгүй гарчээ. Дээр дурдсанчлан барилгын компаниуд дутуу үлдээсэн ажлаа өөрийн хөрөнгөөр бус, иргэдийн мөнгөөр хийдэг зөрчил хавтгайрсан гэнэ. Баталгаат хугацаагаа дуусгаад оршин суугчдын дундын өмчийг зардаг, СӨХ-д хүлээлгэж өгөх ёстой тоног төхөөрөмжүүдээ үлдээдэггүй тохиолдол ч гарсаар байгаа аж. ШӨХТГ-ынхан өнгөрсөн онд 3100 гаруй иргэний гомдлыг холбогдох хууль, тогтоомжийн дагуу барагдуулсан гэнэ лээ. Цаашид СӨХ, харилцаа холбоо, ахуйн үйлчилгээтэй хамааралтай гомдол, санал, зөрчил ихсэх хандлагатайг албаныхан хэлсэн.
Барилгын компаниудын мөнгө “угаах” өөр нэг арга нь орон сууцын контор гэнэ. Иргэд СӨХ-нд бус, конторт илүү итгэдгийг далимдуулан өөрсдийн барьсан хороолол, хотхонуудынхаа дунд хамаарал бүхий, эсвэл охин компаниа “оруулдаг” байна. Гүйцэтгэгч компаниуд барьсан барилгаасаа холдож чаддаггүй, СӨХ, контор байгуулдаг нь их хэмжээний мөнгө иргэдээс халааслах боломж учраас тэр шүү дээ. Баянгол дүүрэгт гэхэд 10 гаруй СӨХ-г “атгасан”, нэг сумын төвийн хүн амаас ч олон иргэний ус, дулааны хэрэгцээг хангадаг гэх контор бий. Орон сууцын 100 гаруй барилга, 5000 орчим өрхийн цахилгаан, ус, дулааны мөнгийг хураадаг. Хариуцдаг барилгуудын олонх нь толгой компанийнх нь барьсан орон сууц байх жишээтэй. Охин компаниараа дамжуулан орон сууцын контор байгуулж, иргэдээс байрны мөнгө гэх нэрийдлээр янз бүрийн төлбөр, хураамж нэмж авдаг байж. СӨХ-дыг их хэмжээний өрөнд “албаар” унагадаг хувийн статустай контор нийслэлд цөөнгүй байгаа нь холбогдох албаныхны шалгалтаар энэ мэт илэрсэн байдаг. Орон сууцын контортоо 10-50 хүртэлх сая төгрөгийн өртэй СӨХ ч олон бий гэнэ. Ингэхдээ хогны төлбөр дээрээ “ажиллуулсан”, зоорийн давхрын дулаан болон нийтийн эзэмшлийн орц, хонгилын халаалтын төлбөрийг илүү авдаг, цэвэр, бохир усны тариф нэмэх шийдвэр гараагүй байхад хэдэн сарын өмнөөс урьдчилж авах зэргээр СӨХ-дыг өрөнд оруулдаг. Байж болох бүхий л аргаар мөнгө завшдаг гэсэн үг.
Иргэдэд бүх эрх нь бий. СӨХ, контор байгуулсан барилгын компаниудыг холбогдох албаныханд мэдэгд. Байгуулсан СӨХ-г нь татан буулга. Дээр өгүүлсэнчлэн шинэ гишүүд, Удирдах болон Хяналтын зөвлөл, даргыг халж, солих эрхийг иргэдэд хуулиар олгосон. Өөрсдийнхөө төлөө тэмцэхгүй бол хуруу хумсаа хугалан байж олсон хэдэн төгрөгөөс чинь СӨХ, конторууд “хулгайлж” ханахгүй. Мэдээлэлгүйгээсээ болж бүү хохир. Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал, нийтийн зориулалттай орон сууцын байшингийн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн тухай хуулийг боловсронгуй болгох шаардлага өдгөө тулгараад байгааг албаныхан ярьдаг ч ажил хэрэг болгосон нь үгүй. Дээрх асуудлуудыг нэг мөр шийдэхийн тулд хуульд заавал нэмэлт, өөрчлөлт оруулах шаардлагатай аж. Тэр болтол иргэд тус хуулийг сайн уншиж, судлах хэрэгтэй. Бидэнд ашигтай заалтууд ч бий. Түүгээр эрх ашгаа хамгаалж, луйврын компаниуд, ажлаа хийдэггүй СӨХ, байрны мөнгө завшдаг орон сууцын конторуудтай чадлынхаа хэрээр тэмцэх хэрэгтэй.
О.Бат-Ундрах
Эх сурвалж: Өнөөдөр сонин

Мэдээлэлгүйгээр далимдуулсан луйвар
Бусад мэдээ ▼

1
09-22
Энэтхэг, Тайвань, Вьетнамын нүүрсний хэрэгцээ өсчээ

2
09-22
Мөрдөгч нарт сургалт зохион байгууллаа

3
09-22
15-хан настай охин санаатайгаар галт тэрэгний урдуур орсон байж болзошгүй

4
09-22
ШӨХТГ-аас Туяарах сануулга өглөө

5
09-22
Монголбанк “Тинк банк” хөтөлбөрийн хүрээнд МУИС-тай хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав

6
09-22
Автомашины азын дугаарыг иргэдэд олгохгүй боллоо

7
09-22
НОК-т цугларсан хандивын мөнгийг үргүй зарцуулсан болох нь тогтоогджээ

8
09-22
Налайхын замын зорчих хэсгийн арын хэсэгт өнгө хучилтын ажил эхэлнэ

9
09-22
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх: Алдагдсан өмч хөрөнгөө улс эргүүлж авах нь бусдын хувийн өмчрүү халдаж буй хэрэг биш

10
09-22
О.Осоржамаа дахиад гудамжинд танихгүй хүмүүст зодуулжээ

11
09-22
15 настай охин галт тэргэнд дайруулжээ

12
09-22
Хотын Ерөнхий менежер Т.Гантөмөр албан тушаалаа ашиглан, их хэмжээний мөнгө шамшигдуулсан уу?

13
09-22
Ж.Нямаа: Архидалт охидод хамгийн их АЙДАС, ТҮГШҮҮР дагуулж байна

14
09-22
Н.Баярсайханд 2.8 жилийн ял оноолоо

15
09-22
Байгаль нуурын газар хөдлөлт Улаанбаатар хотод мэдрэгджээ

16
09-22
Үрс минь үхэж л байг уу?

17
09-22
Венесуэл улсын мөнгөн тэмдэгтийн ханш хэрхэн унасныг зургаар тодорхой харуулжээ

18
09-22
"Оймс" Н.Баярсайханыг хахуулын хэргийг хэлэлцсэн хурлын үеэр Чингэлтэйн шүүх дээр Ш.Раднаасэд заларсан нь ТОХИОЛДОЛ байсан уу!

19
09-22
Хожимдсон боловсролын хойноос бэлгэвч тараагаад нэмэргүй

20
09-22
Англид хязгаарлалтын шинэ арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлнэ

21
09-22
Б.Буджаргал 125 км зам туулж, түрүүллээ

22
09-22
Энэтхэгийн анхны ерөнхий сайд ЖАВАХАРЛАЛ НEРУ

23
09-22
НҮҮРСНИЙ ЗАМ

24
09-22
Цэмцгэр энэ гэрт цэцэг шиг охин хагдарсан

25
09-22
Хэнд ч бүү НАЙД

26
09-22
Оросын эмийн сангуудаар коронавирусний эмийг худалдаж эхэлжээ

27
09-22
Допинг гэдэг “мангаа”-гаас бөхчүүдээ яаж аврах вэ?

28
09-22
АН-д хийсэн аудитын шалгалтаар 8 тэрбумын зөрчил илэрчээ

29
09-21
Дархан, сэлэнгийг газар тариалан, эрчимжсэн мал аж ахуйн бүс нутаг болгох арга хэмжээг үе шаттай авч хэрэгжүүлнэ

30
09-21
Есөн настай охин хүчирхийлэлд өртөн нас барлаа

31
09-21
“Алтан намар-2020” арга хэмжээнд Өмнөговь анх удаа “ШИЛДЭГ АЙМАГ”-аар шалгарлаа

32
09-21
Ардчилсан нам зөвхөн Л.Болдын байранд ч биш, бүр Л.Болдод "толгой хорогдох уу"

33
09-21
“Чингис хаан банк”-ны хувьцаа эзэмшигч Ц.Баярсайханыг АТГ шалгаж эхэллээ

34
09-21
Эдийн засагч Э.Батшугар хямралын дүр зургийг хагас жилийн өмнө хэлж байжээ

35
09-21
Ерөнхий Сайд У.Хүрэлсүх ГХЯ-ы Консулын Газрын Захирал Л.Мөнхтүшигийг загнав

36
09-21
ХӨСҮТ: Алтанбулагийн боомтоор орж ирсэн ОХУ-ын иргэнээс КОВИД-19 илэрлээ

37
09-21
Гадаад харилцааны сайд Н.Энхтайваны ОХУ-д хийх айлчлал эхэллээ

38
09-21
Шүүгч таалал төгссөн нь ерөнхийлөгчийн сонгуульд нөлөөлөх үү

39
09-21
ШТС-уудын шалгалтын хариуг Б.Лхагва дарга яагаад нуув?

40
09-21
Г.Рассель: Н.Төгсцогт миний хамгийн хүчтэй өрсөлдөгчдийн нэг

41
09-21
Япончуудын 75 хувь нь шинэ Засгийн газрыг дэмжиж байна

42
09-21
iPhone 12 гар утасны хятад хуулбар оригиналаасаа түрүүлж гарчээ

43
09-21
АНУ: “Шинэ ерөнхийлөгч томилогдтол дээд шүүхийн шүүгчийг сонгохгүй”

44
09-21
Гадаад харилцааны сайд Н.Энхтайван ОХУ-д айлчилж байна

45
09-21
Хятадын Элчин сайд Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржид “Хоёр нүүртэн” гэж сануулга өглөө

46
09-21
Н.Төгсцогт дэлхийн аваргын төлөө тулалдахаар боллоо

47
09-21
Доогуураа орон нутгийн сонгууль дээгүүрээ 2021 оны оршил явагдаад байна уу?

48
09-21
Гудамжинд гарсан АН-ын эцсийн орогнох цэг нь Монголын төр болсон уу!

49
09-20
Ө.Баянмөнх: Гурван жил дараалан шилдэг аймгаар шалгарсан нь бидний ажлын үр дүнг харуулж байна

50
09-20
Ч.Лодойсамбуу: Эх орныхоо төлөө явдаг хүн гэж байхгүй

51
09-19
ЭНЭ ДОЛОО ХОНОГИЙН ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ /2020.09.14-2020.09.18/

52
09-19
“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэнд “Хүндэт доктор” цол олголоо

53
09-19
Гавъяат тамирчин Н.Төгсцогтын ээлжит тулаан маргааш болно

54
09-19
Бохирдсон энергиэ сард нэг удаа зайлшгүй цэвэрлэх шаардлагатай

55
09-19
Жишигт гологдсон “жингүй” бүтээн байгуулалт

56
09-19
Монголоос очсон тэмээнүүд гадаадын амьтны хүрээлэнгийн

57
09-19
Монгол бичгээ 700 сая юаниар “солих”-ыг ҮАБЗ яагаад зөвшөөрсөн бэ

58
09-19
Сөүл рүү дөрвөн удаа нислэг үйлдэж, 1000 иргэнээ авчирна

59
09-19
Залуу малчин бэлдэх асуудал дээр төрийн бодлого хэрэгтэй байна, Ерөнхийлөгчөө

60
09-18
Навчин дээр урласан итгэмээргүй үзэсгэлэнтэй 20 сийлбэр

61
09-18
НӨАТ-ын урамшууллын тохирол Ням гарагт явагдана

62
09-18
Европт халдварын тохиолдлын тоо огцом нэмэгдэж буйг анхааруулжээ

63
09-18
Ван И Монголд айлчлах үеэрээ харилцан бие биеэ хүндэтгэхийг уриаллаа

64
09-18
БНХАУ нээрээ л Монголыг бодсондоо л нүүрс авч байгаа юу

65
09-18
Хүн ам, орон сууцны 2020 оны тооллогын дүн гарлаа

66
09-18
"Дэлхийн Гитарын Өдөр"-ийг тохиолдуулан Yamaha F310 гитарыг онцлон хүргэж байна

67
09-18
Ц.Нямдорж: “Сахал” Эрдэнэбилэгийн эцэг нь Ли Чин Ши гэдэг хятад хүн шүү

68
09-18
Цагдаагийн офицер ингэж бичжээ

69
09-18
Л.Наранбаатар: Миний хувьд нэг намаас гарч нөгөө намд ороогүй, би АН-аас хоёр ч удаа хөөгдчихсөн хүн

70
09-18
Голландчууд хуванцраар "мөнхийн" зам бүтээлээ

71
09-18
Жижигхэн Монголыг төлөөлөхдөө том бай даа, гурав аа...

72
09-18
Үйлдвэрийн ослын тоо өмнөх оны мөн үеийнхээс 7.4 хувь буурчээ

73
09-18
Босоо хийморь байтугай бортоготой шээсээ ярин, сэвстэй гүзээндээ тээглэн янцаглах ТҮРҮҮ БӨХ

74
09-18
Боловсон хүчин ч үгүй, бодлого ч үгүй АН-ынхан

75
09-18
Төрийн тамгыг “доромжилсон” сайд төрд байж л байг уу?

76
09-18
“Авраамын гэрээ” ба шинэ Ойрхи Дорнод

77
09-18
Бундеслиг үзэгчтэй болно

78
09-18
Ерөнхийлөгчийн "Цагаан шүхэрт" гадаад хэргийн яам

79
09-18
Хаягдсан циркчдын өмнөөс хашхирах хэдэн шалтгаан

80
09-18
АНУ: Уйгур иргэдийн эрхийг зөрчсөн үйлдлийг тэвчихгүй

81
09-18
Хоёр настнуудаа цэцэрлэгт авахад бэлэн үү?

82
09-18
Хуульчдын холбооноос асууя: Хуульчийн шалгуур нь мөнгө үү, мэргэжлийн үйл ажиллагаа юу?!

83
09-17
Гадаад харилцааны сайд Н.Энхтайван ОХУ-д албан ёсны айлчлал хийнэ

84
09-17
Хоёр настай хүүхэд цахимаар хэрхэн бүртгүүлэх вэ

85
09-17
Терроризмтой тэмцэх зөвлөлийн ээлжит хуралдаан болно

86
09-17
Фейсбүүк ухаалаг нүдний шил гаргана

87
09-17
Хурууны хээ уншуулж, нүүрээ таниулахаас татгалзаж болно

88
09-17
Г.Одбаяр жиндээ тэргүүллээ

89
09-17
ХНХ-ын сайдын тамга төрсөн өдрийн мэндчилгээнд заларч олныг бухимдуулав

90
09-17
Үндэсний номын баяр маргааш эхэлнэ

91
09-17
ЭМЯ: Халдвар авсан хүний тоо 30 саяыг давлаа

92
09-17
Өмнөд Солонгос Улс ОУ-ын авлигын эсрэг чуулганыг онлайнаар зохион байгуулна

93
09-17
"Юникал таувер" ХХК нь зөвшөөрөлгүй барилга угсралтын үйл ажиллагаа явуулж байжээ

94
09-17
Зорчих эрхийг хязгаарлах ялыг цахим бугуйвчаар хэрэгжүүлнэ

95
09-17
Л.Наранбаатар: АН хулгайч, луйварчин, дээрэмчин, коммунистуудын нам болчихсон

96
09-17
Н.Энхбаярын оймсонд хавчуулагдсан Ардчилсан нам

97
09-17
Ард иргэд эсэргүүцэж, эх баригчид маш нууц айлчлуулав

98
09-17
Талийгаачдын гавлын яс өтөж, цогцос өмхийрсөн байжээ

99
09-17
Долоон Дэн буудлын үйл ажиллагааг зогсоох саналыг хүргүүллээ

100
09-17
Өнөөдөр Хилийн цэргийн өдөр тохиож байна