BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Гал тахих ёс

Монголчууд гадны хүнийг хүлээж авахдаа хоёр галын хоорондуур оруулдаг байсан ба эдүгээ ч хүн нутаглуулагсад болон уналга, 


ачлагыг нь мөн ингэж ариулдаг заншил хэвээр байна. Голомт гэдэг бол нэг овог юм уу нэгэн удам угсааны залгамжийг хэлдэг. 1695-оноос өмнө халх монголчууд хэрээ хушуугүй тотготой, голдуу дөрвөн хасагтай ган тулганд галаа бадраадаг байжээ. Тулганы хаяагаар нь хог тарих, галдаа нохойн баас, шувууны сангас, сонгино, саимсаг, хог, үсний сэв оруулах, мэсээр төнхөх дор явдал, мөр самуурна гэдэг. Гал уруу нулимах, захад мод түлээ хагалах, гал дээгүүр алхахыг цээрлэдэг. Галаа баясган, хүнс гаргаад нуглуур, тогоо нэрээд архи, шар тос, өөх, шинэ торго дурдамын өөдсийг дээжлэн өргөдөг. Тэнгэрийг нь ариулах болбол галдаа бор давс өргөдөг. Галын тэнгэр, хоол гурав савхдах, мах гурав огтлоход хүртэл горьддог гэдэг.
Монгол хүн гэрлэхдээ галдаа мөргөдөг, айлын отгон хүү гал голомтоо залгамжилдаг нь их эртний ёс бөлгөө.
Аргалын дөрвөлжийг гал голомтын сан гэж үздэгээс түүн дээр сандайлдагтүй, орой нь заавал түлшээр дүүргэдэг. Галын хайчыг хоймор уруу амыг нь харуулдаггүй. Хар элгийн айлаас гал авах, мөн айлд өгөхийг цээрлэдэг.
Гал тахих ёс бөө мөргөлөөс улбаатай бөгөөд бурханы шашин дэлгэрэхээс урьд галын тэнгэр гэдэг байснаа эдүгээ бурхан гэх нь олширчээ.
Галын бурхан буюу тэнгэрт зориулан: “Сүмбэр уулын төдий идээг, сүн далай төдий ундааг ,сүрт галын бурхан танд өргөе!” гэж галдаа тос, өөх сэлтийг өргөн мөргөдөг заншилтай. Ихэс дээдсийн галыг тахихдаа: Одноос олон малтай болготугай, уулнаас их цагаан өргөөтэй болготугай, төрсөн биеийг маань мөнх жаргаатугай, төр барих нуган хүвүүнтэй болготугай! гэдэг бол ядуусынхыг: Нуурт зогсох олон адуутай болго та, ноён хүнийг дагах хиа хүвүүнтэй болго та, задгай олон хоньтой болго та, зан сайт охидтой болго та!" гэдэг байжээ.
Байнгын тахилга гэж галдаа идээнийхээ дээжийг өргөх ёс. Галын тэнгэр эцэг эхтэйгээ золгохоор үхэр сарын 23-нд өөрийн орноос гараад, 24 -нд эцэг эхийн орноо морилж ирдэг гэснээр их тахилгыг үхэр сарын 23, 24-нд л хийдэг. 23-ны тахилгыг үдшийн гялаанаар, 24-хийг үүрийн цолмонгоор тахьдаг нь түүнийг уггаж, үдэж буй ёслол юм. Галын тэнгэр зүүн-өмнө зүгт оршдог ба ямаа хөлөглөсөн эцэг эхийн золголттой тэнгэр байдаг гэж сударт үгүүлжээ. Сэтгэлд сэвтэй зүйлийг галдаа ариулж хэрэглэх явдал энд тэндгүй байдаг. Таваас доош настай хүүхэд гал хараад инээдгийг галын тэнгэртэй ярьж байгаа нь тэр гэдэг.Монголчууд гал голомтоо хаан эцэг, хатан эхийн голомтыг таслуузай хэмээн эрхэмлэдэг. Голомт гэдэг нь “ гал голомт” гэсэн утгатай. Гал ариуны, мөнх тэнгэрийн бэлгэдэл.

 

 

Найруулагч: Х.АРВИНТАЛ
Эх сурвалж: http://www.budda.mn
Гал тахих ёс
Бусад мэдээ ▼

1
02-28
Хятадад өдөрт үйлдвэрлэж буй амны хаалтын тоо 70 сая давжээ

2
02-28
Шинэ коронавирусын халдвартай холбоотой Тагнуулын Ерөнхий Газрын цогц мэдээлэл

3
02-28
Шинэ эдийн засгийн хямрал айсуй, бид бэлэн үү?

4
02-28
Зөв газраа зөв цагт...

5
02-28
Шинэ Зеландад коронавирусний анхны тохиолдол бүртгэгджээ

6
02-28
Беларусьт коронавирусний халдварын анхны тохиолдол бүртгэгджээ

7
02-28
Хандивын гэрчилгээг "Говь" компанийнхан ноолууран дээр бичиж өгжээ

8
02-28
Хүнд үед Монголчуудын ухаан илүү гүйдэг...

9
02-28
Korean Air компани АНУ чиглэлийн онгоцонд халуунтай зорчигчийг суулгахгүй

10
02-28
Билл Гейтс: Коронавирус Хятадаас илүү Африкт хохирол учруулж болзошгүй

11
02-28
ЭР ХҮН, ИХ ЭР ЖЕНКО! дахиад хэлье, ЭР ХҮН, ИХ ЭР ЖЕНКО!

12
02-28
Нүүрсийг ирэх сарын 15-наас тусгай горимоор БНХАУ-д экспортолно

13
02-28
Владимир Путин: Медведев бид хоёрын дунд нууц гэж байхгүй

14
02-28
Ангараг гарагаас байлдааны хөлөг онгоц олджээ

15
02-28
ФОТО: Коби Бриайнтыг эцсийн замд нь үдлээ

16
02-28
Жирэмсэн болж хот руу нэвтрэхийг завдаад баригджээ

17
02-28
БНХАУ-д коронавирусний халдварын 327 шинэ тохиолдол бүртгэгджээ

18
02-28
Ариутгал хийлгэхээс татгалзсан зөрчил гарч байна

19
02-28
АНУ-д коронавирусний эмийг хүн дээр туршиж эхэлжээ

20
02-28
Мария Шарапова зодог тайлж буйгаа мэдэгджээ

21
02-28
Олимпоос “төрсөн” мэргэжил

22
02-28
ОХУ-ын ерөнхийлөгч Владимир Путин өөрийг нь адилхан хүнээр орлуулах саналаас татгалзаж байснаа дэлгэжээ

23
02-28
БНСУ-д коронавирусээр халдварласан хүний тоо 2000 давжээ

24
02-28
Хятадад илэрсэн коронавирусийн шинэ халдварын тоо буурсаар байна

25
02-28
Ерөнхийлөгч Х.Баттулгыг хоёрдугаар эмнэлэгт тусгаарлажээ

26
02-28
Монгол хонь дэлхийн "чихийг" дэлдийлгэв

27
02-28
Монгол Улс БНХАУ-д 30 мянган хонь хандивлахаар боллоо

28
02-28
Сорилт эхэллээ

29
02-28
Гишүүд ээ, 60 тэрбумаар тоологдох хадгаламжныхаа хүүнээс хоёр сар татгалзчих

30
02-27
Ванесса Брайант нисдэг тэрэг эзэмшигч компанийг шүүхэд өгчээ

31
02-27
Газрын тосны үнэ унав

32
02-27
Харилцан туслалцаж, жаргал зовлонгоо хамтатгая

33
02-27
БНТУ-ын Засгийн газар нь иргэдээ Монгол Улс руу зорчиход хориг тавиагүй гэв

34
02-27
Дэлхийн тэргүүн баячуудын нэг анх удаа iPhone-той болжээ

35
02-27
Майкрософтоос $10 саяыг хулгайлсан экс ажилтанд ял оноожээ

36
02-27
У.Хүрэлсүх: Монголд давраад байгаа гурван зүйл бол улс төр, уул уурхай, банкны систем

37
02-27
Бид хэтэрхий цөөхүүлээ

38
02-27
Сарьсан багваахай 200 гаруй төрлийн вирус тээдгээс 18 нь хүнд халдварладаг

39
02-27
БНСУ-ын аялал жуулчлалын “C-3”, транзит “В-2” визтэй Монгол иргэдийн анхааралд

40
02-27
Спирт, архины үйлдвэрүүдийн түүхий эдийг ариутгалын бодис руу шилжүүлнэ

41
02-27
Ө.Энхтүвшин: Ерөнхийлөгчийг БНХАУ-аас ирсний дараа 14 хоног тусгаарлана

42
02-27
Гадаад эмч нарын мэдээллээс

43
02-27
БНСУ дахь Монголын ЭСЯ-наас мэдээлж байна

44
02-27
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга айлчлалынхаа хүрээнд Ши Жиньпин, Ли Көцян нартай цаг үеийн асуудлаар ярилцана

45
02-27
Баар, цэнгээний газрыг хууль зөрчиж ажиллуулвал 5 сая хүртэл төгрөгөөр торгоно

46
02-27
Худалдааны дайнаас давсан нөхцөл байдал

47
02-27
Коронавируст (Ковид-19) халдварын нөхцөл байдлын талаарх мэдээлэл

48
02-27
Шинэ төрлийн коронавирус Антарктидаас бусад бүх тивд тархлаа

49
02-27
Өөр улсаар дамжин коронавирусийн голомттой нутгаас Монгол Улсад ирэх тохиодол нэмэгджээ

50
02-27
Япон улс коронавирусын халдварыг 15 минутын дотор тодорхойлох боломжтой технологи боловсруулжээ

51
02-27
Улсын онцгой комиссоос гаргасан ШИЙДВЭРҮҮД

52
02-27
БНХАУ-д коронавирусний халдварын 433 шинэ тохиолдол бүртгэгджээ

53
02-27
The Hu хамтлагийн "Оддын дайн" киноны видео тоглоомд зориулан бүтээсэн клип цацагдлаа

54
02-27
Х.Хатанбаатар: Цагаан сараар баян тарганаа гайхуулах монголчуудын дон нь хулгайч нарт өгөөш болж байна

55
02-27
Дуучин Adele хүнд өвчин туссан уу?

56
02-27
Токиогийн Олимпыг аюулгүй зохион байгуулахад бэлтгэнэ

57
02-27
Ромд чонын сүү хөхөж өссөн хааных гэх бунхныг нээлээ

58
02-27
Зохиолч Д.Нацагдорж, гэргий Д.Пагмадулам нарыг тагнуулын ажилд ашигласан уу?

59
02-27
Монголчуудаа, эзэн хичээвэл заяа хичээнэ гэдэг дээ

60
02-27
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНХАУ-д айлчилж, коронавирусын асуудлаар туршлага судлана

61
02-27
Танилц: Нийслэлийн Засаг даргын гаргасан захирамж

62
02-27
Нийтийн тээвэр өглөөний 06:00-10:00, оройны 17:00-21:00 цагуудад үйлчилнэ

63
02-27
Эх орноосоо дайжсан экс ерөнхийлөгч

64
02-26
Одоо монгол хүний саруул ухаанд найдах л үлдэв

65
02-26
Өш санасан чоно гурван жил өөрийгөө хуягладаг

66
02-26
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Зам тээврийн ослоор 28 настай залуу нас баржээ

67
02-26
С.Амарсайхан: Баар, караоке, саун, фитнес, амралтын газруудыг хаана!

68
02-26
(COVID-19)-ын эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх цогц арга хэмжээнд шаардагдах нэмэлт төсвийг баталлаа

69
02-26
Бид эрсдэл тээж Эx opoнлyyгаа бyцaxгүй

70
02-26
Боловсорч дууссаны 9 шинж буюу хүн байхын учир

71
02-26
Солонгосын Христийн сүмийнхэн ЗГ-ынхаа эсрэг жагсаж байна

72
02-26
Монголын төр биш Ц.Элбэгдорж Жастин Каплаг "өршөөсөн" юм

73
02-26
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх: Одоо хаана, хорино, шийтгэх арга хэмжээ рүү орно

74
02-26
Эмийн урьдал Remdesivir (Ремдесивир) буюу шинэ коронавирусийн эсрэг БНХАУ-д эхлүүлж буй эмнэлзүйн туршилт

75
02-26
Монгол Улс бэлтгэл хангах цаг ирлээ

76
02-26
Засгийн газрын хуралдаанаас хөдөлгөөн хязгаарлах шийдвэрийг сунгаж, Японы нислэгийг 14 хоногоор цуцалжээ

77
02-26
Итали дахь ЭСЯ-наас монгол иргэддээ анхааруулж байна

78
02-24
Коронавирус ба сарьсан багваахай

79
02-24
Д.Нацагдорж: “Норов-7”, “Банзи-12”, “Мана-4” зэрэг танг ууж байхад биеийг тэтгэж, элдэв халдварт өвчин, ханиад зэргээс сэргийлдэг

80
02-24
Ерөнхий сайд БНСУ-тай хийж буй нислэгүүдэд яаралтай арга хэмжээ авах чиглэл өгчээ

81
02-24
Орон орны цагаан сар: Индонезийн цагаан сарын “УУЦ” нь тахианы мах

82
02-24
Цагаан сарын зоог, идээ, шүүсний ёс бэлгэдэл

83
02-24
Монгол орныг даасан бурхан ОЧИРВААНЬ

84
02-24
У.Хүрэлсүх: Ямар их ХАРИУЦЛАГАТАЙ ард түмэн болохоо энэ цагаан сараар ХАРУУЛЦГААЯ

85
02-24
Хулгайн замаар зорчиж эрсдэлд орсон тохиолдолд дуудлага өгсөн иргэнээс бүх зардлыг гаргуулна

86
02-24
Шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс

87
02-24
Х.Баттулга: Монголын уудам нутагт эрүүл энх, элэг бүтэн амьдрал өнөд оршиг

88
02-22
Битүүний болон шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс

89
02-22
Цагдаа, цэргийн бие бүрэлдэхүүн өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжив

90
02-22
Солонгосоос Монгол руу 5 дахин бага шимтгэлтэй гадаад гуйвуулга хийдэг боллоо

91
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

92
02-22
Нийслэлд битүүнээс шинийн гуравныг дуустал нийтийн тээвэр үйлчлэхгүй

93
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

94
02-22
Ямар хосууд илүү таарамжтай вэ

95
02-22
Японы Кумамото хотод 20 настай сувилагч эмэгтэйгээс коронавирус илэрчээ

96
02-22
Хулгана жилийн СУУДЛЫН ЗАСАЛ ба ЗҮГ МӨР гаргах...

97
02-22
Түймэр мэт л тархаж буй Корона вирусээс хайртай хүмүүсээ хамгаалья!

98
02-22
УИХ-ын дарга АНУ-д айлчлахаар төлөвлөжээ

99
02-22
Хүн төрөлхтнийг мөхөөж чадах шумбагч онгоцууд

100
02-22
ОХУ Хятадаас хүнсний бүтээгдэхүүн оруулахыг хориглолоо