BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Телуханы Аубакир: Монгол Улс улаанбуудайн дотоодын хэрэгцээгээ 100 хувь хангах ёстой

Улсын аварга тариаланч хамт олныг хөрс хамгаалах дэвшилтэт техник, технологи 


нэвтрүүлж эрчимжүүлэх, нэгжээс хураан авах ургац, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийн хэмжээг нэмэгдүүлэх, чанарыг  сайжруулах болон нийгэмд оруулсан аж ахуйн нэгжийн хувь нэмрийг үнэлэн шалгаруулдаг билээ. Энэ жил Улсын аварга тариаланч хамт олон гэх эрхэм хүндэт шагналыг Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын “Тарианцацал” ХХК хүртжээ. Тус компанийн захирал Телуханы Аубакир нь Монгол Улсын ард иргэдийг эрүүл цэвэр хүнсээр хангах, улаанбуудайг тариалах ажлыг 20 гаруй жил хийж байгаа юм. “Тарианцацал” ХХК нь 1996 оноос хойш газар тариалан, эрчимжсэн мал аж ахуйн чиглэлээр тасралтгүй үйл ажиллагаагаа явуулж, нийт талбайн 80 хувьд улаанбуудайг тарьж ирсэн. Өдгөө агротехникийн хөгжлийг дагаж, рапс буюу тосны ургамлыг сэлгээндээ тариалж эхэлжээ.

Энэ талаар “Тарианцацал” ХХК-ын захирал Телуханы Аубакир “Энэ жил манай компани улсын тэргүүний тариаланч хамт олон, Улсын аварга хэмээх эрхэм хүндтэй шагналыг хүртлээ. Энэ ганц жилийн хөдөлмөр биш. Олон жилийн тогтвортой үр өгөөжтэй, үйл ажиллагаа явуулсан манай хамт олны хичээл зүтгэл юм. Манай хамт олонд агротехнологийн талаас зааж, зөвлөдөг ах нар, орон нутагтаа олон жил тариа тарьсан тариаланчдын зөвлөгөө гээд бид бүгдийн хичээл зүтгэлийн үр шим нь энэ шагнал юм. Монгол Улс Атар газар эзэмшсэний 60 жилийн ойн босгон дээр Улсын аварга гэх эрхэм хүндтэй цолыг хүртэж байгаад манай хамт олон болоод орон нутгийнхны зүгээс талархалтай хүлээж авч байгаа” гэлээ. “Тарианцацал” ХХК нь 2019 онд Га-гаас 19.2 центнер ургац хурааж авчээ.

Ард түмнээ хүнстэй байлгахын тулд төр засаг дараа дараагийн алхуудмыг хийх ёстой байна

“Тарианцацал” ХХК-ын захирал Телуханы Аубакир нь газар тариалангийн салбарт хорь гаруй жил зүтгэсэн туршлагатай тариаланч. Түүний аав Телухан Баян-Өлгий аймгийн Ногооннуур сумын уугуул. 1963 онд ХААДС-ийг Хөдөө аж ахуйн инженер мэргэжлээр төгсч, илгээлтээр Сэлэнгэ аймгийг зорин нэг насаа улаанбуудай тарихад зориулсан нэгэн. Хүүхэд байхаасаа л аав Телуханын хамт тариан талбайд өссөн тэрээр өдгөө салбартаа тэргүүлэгчдийн нэг болоод байгаа юм. Телуханы Аубакир ааваасаа газар тариалангийн ажлыг өвлөж авснаасаа хойш аж ахуйн агротехнологийн шинэчлэлүүд, үрийн шинэчлэл, техник паркийн шинэчлэл болоод аж ахуйн бусад чиглэлээр ажиллаж байгаа юм.

Монгол Улс жилд 450-500 мянган тонн улаанбуудайг хүнсэндээ хэрэглэдэг. 2008 онд Атар III аян эхэлж, газар тариалангийн салбар улаанбуудайн дотоодын хэрэгцээг бүрэн хангаж чадах хэмжээнд техник, агротехнологийн чадамжтай болсон. Сэлэнгэ аймаг улаан буудайн үйлдвэрлэлээрээ улсдаа тэргүүлдэг. Тодруулбал, Сэлэнгэ аймаг улсын улаанбуудайн хэрэгцээний 50-иас дээш хувийг дангаараа хангадаг газар тариалангийн бүс нутаг юм.

Энэ талаар Телуханы Аубакир “Ард түмнээ хүнстэй, талх тариатай нь байлгахын тулд төр засгийн зүгээс дараа дараагийн алхмыг хийх ёстой. Атар IV аяныг зарлах шаардлага ч бий. Сүүлийн жилүүдэд Монгол Улсад хуурайшилт, дулаарал, цөлжилт асар ихээр явагдаж байна. Үүнд байгаль цаг уурын өөрчлөлт болон бэлчээрийн мал аж ахуй нөлөөлөлдөг. Цаашид хүн амын өсөлтөөс шалтгаалж, улаанбуудайн хэрэгцээ өшөө өснө. Тиймээс тариалангийн талбай руу хөрсөн доорх болон хөрсөн дээрх усыг ойртуулж, тэндээсээ баталгаатай, усалгаатай нэг сая тонн улаанбуудайг хурааж авах нөхцөлийг бүрдүүлж өгөх ёстой. Тухайлбал, ОХУ-ын Алтайн хязгаарт 200 гаруй км урттай сувгийг татаж, тариан талбай руу ойртуулж өгсөн. Казахстанд мөн 490 км суваг бий. Ийм сувгуудыг татсанаар тариан талбай хажуугаар бэлэн усыг гаргаж ирж, тариагаа услах бололцоотой. Улаанбуудай гэдэг хүнсний аюулгүй байдлын стратегийн чухал бүтээгдэхүүн учраас дотоодоо баталгаатай хангах ямар арга байна вэ гэдгийг эрэлхийлэх нь зүйтэй. Төр засаг, тариачид маань хичээх ёстой. Хүнсний аюулгүй байдал гэдэг ард түмнээ хэрхэн өлсгөхгүй байх вэ гэдгээс эхэлдэг” гэлээ.

Монгол мах дэлхийн зах зээл дээр өрсөлдөх бүрэн чадамжтай

“Тарианцацал” ХХК газар тариалангаас гадна эрчимжсэн мал аж ахуй эрхэлдэг. 1996 оноос эхлэн симментал үүлдрийн сүүний чиглэлийн үхрийг үржүүлж ирсэн. Өнгөрсөн жилээс махны чиглэл рүү орж байгаа гэнэ. Телуханы Аубакир “Газар тариалан, Улаанбуудайн үйлдвэрлэл хажуудаа мал аж ахуйг дагуулах ёстой. Тэгж байж л бэлчээрийн мал аж ахуйг багасгаж, газар тариалангийн бүс нутагт эрчимжсэн, хагас эрчимжсэн мал аж ахуйг оруулж ирэх нөхцөл үүснэ. ХАА-н илүүдэл бүтээгдэхүүн мал аж ахуйг тэтгээд явах бололцоотой байдаг учраас махны чиглэлийн сүргийн бүтцийг сайжруулахад газар тариалангийн оруулах хувь нэмэр их” гэсэн юм. Уг компани 1984 онд Оросуудын барьж ашиглалтад оруулсан саалийн механикжсан Фермийг шинэчлэн засварлаж, тэндээ махныхаа чиглэлийн үхрүүдээ үржүүлдэг байна. Малын тэжээлийн асуудлын талаар тэрээр “Бусад аймгийн хувьд малын царгас, вандуй, эрдэнэ шиш гэх мэт малын тэжээл болох ургамлуудыг тариалах бүрэн бололцоотой. Өртөг багатай, чанар сайтай, тэжээллэг ургамлыг гаргаж авна гэдэг малаас авах ашиг шимийг дээшлүүлдэг. Эдийн засгийн хувьд махыг хурдан эргэлтэд оруулах цаашлаад дотоодынхоо махны хэрэгцээг битгий хэл хөрш орон руугаа экспортлох бүрэн бололцоо нээгдэнэ. Норвегийн туршлагаас харахад 1960-аад оноос эхлээд малын гоц халдварт өвчнүүдийг бүрэн зогсоож чадсан. Монгол Улсын хувьд ч малын гоц халдварт өвчнүүдийг зогсоох бүрэн бололцоотой. Малын гоц халдварт өвчнийг зогсоочихвол Монгол мах дэлхийн зах зээл дээр өрсөлдөх бүрэн чадамж бий” гэлээ. “Тарианцацал” ХХК-ын ферм өдгөө 200 орчим толгой махны чиглэлийн үхэртэй. Цаашдаа 1000-аас дээш гаргах бодлоготойгоор ажллаж байгаа юм.  Түүнчлэн тус аж ахуй нэгж хүнсний нарийн ногоо тариалдаг бөгөөд өртөг их шингэсэн сармис, сонгиныг энэ жилээс тариалж эхлэх гэж байгаа юм. Өнгөрсөн жил “Тарианцацал” ХХК-ын хамт олон  20 га-д тариалах сонгино, сармисынхаа үрийг бүрэн гаргаж авчээ. Нарийн ногоо тариалах техник, технологи, агуулах, зоорины асуудлыг бүрэн шийджээ. “Тарианцацал” ХХК-ын захирал Телуханы Аубакир энэ жил Улсын аварга тариаланчаар шалгарсан бусад аж ахуй нэгжүүд болон Улсын аварга малчин, сайн малчин болсон бүх хөдөлмөрч ард иргэддээ цааш цаашдынх нь ажил хөдөлмөрт амжилт хүссэн юм.


Б.ТҮВШИН

Телуханы Аубакир: Монгол Улс улаанбуудайн дотоодын хэрэгцээгээ 100 хувь хангах ёстой
Бусад мэдээ ▼

1
04-04
Б.Ууганбаяр: Сэжигтэй тохиолдол илэрсэн хоёр хүнийг онгоцны арын хаалгаар буулгалаа

2
04-04
Кеннедийн гэр бүлийн хоёр гишүүн сураггүй алга болжээ

3
04-04
"Сайн ломбард"-аас 10 сая төгрөг, их хэмжээний үнэт эдлэл дээрэмдсэн этгээдүүдийг БАРИВЧИЛЛАА

4
04-04
Хятадын судлаачид коронавирусийн халдвар нүдний эмч нарт халгаатай гэж дүгнэжээ

5
04-04
Д.Тэмүүжин: “Люмино” бол чанар гэдэг үгний тодорхойлолт

6
04-04
УИХ-ын гишүүн Б.Батзориг чөлөөлөгдөх хүсэлтээ УИХ-ын даргад өгчээ

7
04-04
Оросын үнэн алдартны шашны тэргүүн Москва хотыг коронавирусийн аюулаас аврах залбирал үйлджээ

8
04-04
Урин цаг наашилж, усны шувууд тал нутагт иржээ

9
04-04
Өнөөдөр “Ханш нээх өдөр” тохиож байна

10
04-04
Доналд Трамп: ОХУ-ын тусламжаар бид олон хүний амийг аварч чадна

11
04-04
Монгол хүний цуснаас ямар ч төрлийн вирусийн тархалтыг зогсоох уургийн бэлдмэл гарган авчээ

12
04-04
БНХАУ-ын 800 иргэнээр мөнгө угаалгахыг завдсан толгойлогчдыг нь шалгаж дууслаа

13
04-04
Сайд нараа сэлгэхгүй гэвэл гишүүнээс нь чөлөөлөх гарц бас байна

14
04-04
Үхэх сэхэхийн зааг ба сонгууль

15
04-03
Мягмар гараг бүр “ЗӨВ ӨДӨР”

16
04-03
Криштиану Роналду нэг тэрбум ам.долларын орлого олсон анхны хөлбөмбөгчин болно

17
04-03
Монголын сор болсон уран зургууд хулгайд алдагдаж, хуулбарууд нь музей, галерейд хадгалагдаж байна уу

18
04-03
Коронавирусийн тахлын эрч дөрөвдүгээр сарын сүүлээр суларна гэж Хятадын эрдэмтэн тооцоолжээ

19
04-03
Туркт суугаа Элчин сайд Р.Болдыг эргүүлэн татах шаардлага үүсээд байна!!!

20
04-03
Үнэт эдлэл, эртний эдлэлийн худалдаа эрхлэгчдийн судалгааг эхлүүлжээ

21
04-03
Хятад улс түүхэндээ анх удаа нохой, муурын мах идэхийг хориглолоо

22
04-03
Улсын эдийн засаг чухал уу, сонгууль чухал уу

23
04-03
УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү АН-д элсэх сурагтай

24
04-03
“Цалин нэмэхээр талхаа авч чадахгүй” гэдэг тархи угаалт

25
04-03
БЗД-ийн Татварын хэлтсийн дарга асан Б.Батсүхийг хорьжээ

26
04-03
Зэсийн үнэ унажээ

27
04-03
Монголын Улсын Ерөнхий консул Германы Шүүхэд очих уу?

28
04-03
Коронавирусын халдвартай холбоотойгоор хуурамч эм, оношлуур, вакциныг борлуулах нь нэмэгджээ

29
04-03
Хуульч Х.Бат-ялалт хуурай өлсгөлөн зарлаад 3 хонож байна

30
04-03
Шаардлагатай ариутгал халдваргүйтгэлийн бодис, нэг удаагийн амны хаалт зэргийг хэлтэс, албадад олголоо

31
04-03
Бие даагчдын арми ирж явна

32
04-03
“УБЦТС”-ний кабелийн засварын ажилтан шороонд даруулж амиа алджээ

33
04-03
Коронавирусээс болж АМЬ НЬ ТАСРАХ АРДЧИЛАЛ

34
04-03
ЭМЯ: Сэлэнгэ, Дархан-Уул аймагт тусгаарлагдсан хоёр иргэнээс коронавирус илрээгүй

35
04-03
"Монголдоо хайртай" LIVE тоглолт өнөөдөр болно

36
04-03
Б.Чойжав: Залилах гэмт хэргийн үндэс нь хохирогч өөрөө болоод байна

37
04-03
Хоцрогдсон хошин урлагийнхны эмгэнэл

38
04-03
Нэг өнгийн олон хоршил

39
04-03
Дотоодын дайсан: Байгууллагыг сүйрүүлэх сэтгэцийн өвчлөл

40
04-03
Монгол бөхчүүд дэлхийн чансааг тэргүүллээ

41
04-03
Хүнсний гол нэрийн зарим бүтээгдэхүүний импортыг түр хугацаанд дэмжих хуулийн төслийг өргөн барилаа

42
04-03
Улаанбаатар хөгжих үү, “Урт цагаан” үлдэх үү гэдгийг төрийн “төмөр нүүр”-ээр шийдэх хэрэгтэй

43
04-03
В.Путин иргэдийнхээ цалинтай амралтын өдрүүдийг дөрөвдүгээр сарыг дуустал сунгалаа

44
04-03
Европын орнуудаас дамжин тээвэрлэсэн ачаа тээврийг өндөр хяналттай нэвтрүүлж байна

45
04-03
“Ковид-19”-ийн дараа дэлхий яах вэ?

46
04-03
Адууны их хэмжээний өлөн гэдэс хулгайгаар хил гаргахыг завджээ

47
04-03
Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтсийн даргын гэрээс 65 сая төгрөг, 10 мянган ам.доллар хураажээ

48
04-03
Монголын нийгэмд хардлага дагасан айдас давамгайлж, хүмүүсийн сэтгэлгээ ихэд хайрцаглагджээ

49
04-03
COVID-19: Дэлхий даяар халдвар авсан хүний тоо нэг саяыг давлаа

50
04-03
Коронавирусний цохилтод Италичууд хамгийн хүндээр өртөж буйн учир

51
04-03
Никарагуагийн хөлбөмбөгийн баг талбай дээр бээлий амны хаалттай тоглов

52
04-03
Төв талбайнхаа хажууд задгай "жорлон"-той улс манайхаас өөр байхгүй

53
04-03
Б.Хурц нарт ял оноох бололтой

54
04-03
Коронавирусийн халдвар нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор ОХУ-д дөрөвдүгээр сарыг дуустал бүх нийтээр амарна

55
04-03
Хаврын чуулганы эхэнд ямар асуудлууд шийдвэрлэх вэ?

56
04-03
Өвчин даамжраад байвал гадаадад байгаа 190 мянган иргэнээ татаж л таарах байх даа

57
04-02
Дэлхийн 165 улсад цэцэрлэг, их болон дунд сургуулийн үйл ажиллагааг түр зогсоожээ

58
04-02
СХД-ийн сурагчид үнэгүй дата ашиглан ЭЕШ-д бэлдэх боломжтой боллоо

59
04-02
Баянзүрх дүүрэгт шүлхий өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх вакцин хийв

60
04-02
БЗД 18.958 м.кв талбайд давтан ариутгал хийгээд байна

61
04-02
"Монгол тэмүүлэл" сургуулийн шинэ барилгын ажил эхэллээ

62
04-02
С.Амарсайхан: Төв шуудан, Хөрөнгийн бирж, Улаанбаатар зочид буудлын талбайг нийслэл буцааж авсан

63
04-02
NASA Нарны шуургыг судлах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ

64
04-02
Эрдэмтэд ховор хар нүх илрүүлжээ

65
04-02
БНСУ хичээлийн шинэ жилийн нээлтээ цахимаар хийнэ

66
04-02
Бүх мөнгийг нь үрэн таран хийгээд нөхрөө хаясан модель бүсгүй Дэлгэрэнгүйг: http://miss.mn/238836.html

67
04-02
Хаврын чуулганаар Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг баталгаажуулна

68
04-02
Тэтгэвэр ба Шинэчлэл

69
04-02
ТАНИЛЦ: Төрөөс ААН-үүдэд олгож буй ХӨНГӨЛӨЛТҮҮД

70
04-02
Нью-Йорк хотын цагдаагийн газрын 1000 гаруй ажилтан коронавирусээр халдварлажээ

71
04-02
Булган аймагт бага насны хүүхэд мориноос унаж нас баржээ

72
04-02
Эквадорт Covid-19 өвчнөөр нас барсан хүмүүсийн цогцос гудамжинд хаягдаж байна

73
04-02
Далд уурхайн музейн ТЭЗҮ-г баталлаа

74
04-02
Т.Доржханд: Гуравхан сар ажиллах усан оргилуур бидэнд хэрэггүй

75
04-02
Б.Жаргалсайхан: Засгийн газраас авч буй арга хэмжээ сонгуульд зориулсан шоу болчих вий

76
04-02
Иранд халдварын улмаас нас барсан хүний тоо 3000 давжээ

77
04-02
Тусгаарлалтаас гарсан иргэд сураг алдарч эхэлжээ

78
04-02
АН-ынхан төрд бус төмөр торны цаана суух вий дээ

79
04-02
Хашаандаа 269 ширхэг бугын эвэр хадгалж байсан этгээдийг шалгаж байна

80
04-02
Татвар төлөrчдийн анхааралд

81
04-02
Байгалийн хийн хоолойд баярлах болоогүй...

82
04-02
Монгол юугаараа алдартай вэ?

83
04-02
Ц.Элбэгдорж: Би Х.Баттулгыг сөрж өрсөлдөх болно

84
04-02
Монголд шатахууны үнэ 728 – 876-өөр буурах боломжтой

85
04-02
2015 оноос хойш мөнгө угаасан хэрэгт ОХУ-ын иргэнийг шалгаж эхэллээ

86
04-02
Ямар хүн өөрийгөө гэртээ хэрхэн тусгаарлах вэ?

87
04-02
Д.Нарангэрэл: Дархан-Уул, Сэлэнгэ аймгаас тус бүр нэг сэжигтэй тохиолдол илэрлээ

88
04-02
Америк-Мексикийг холбосон хонгилоос $30 саяын үнэ хүрэх хар тамхи илрүүлжээ

89
04-02
Коронавирусийн улмаас 6 долоо хоногтой хүүхэд нас баржээ

90
04-02
Хөл хорионы дүнд Энэтхэгт анх удаа тэнгэр нь цэлмэж, цэнхэртэж эхэлжээ

91
04-02
Солонгос улсад хууль бусаар оршин суугч иргэдийн анхааралд!

92
04-02
Парламент дэгийн хуулиа хэрхэн өөрчлөх вэ?

93
04-02
Нүүрсний худалдааг хэвийн гольдролд оруулахын төлөө ажиллахаар тохиролцлоо

94
04-02
БНСУ-аас монгол иргэдээ авчрах тусгай үүргийн онгоц хөөрлөө

95
04-02
Л.Оюун: Зээл төлөлтийн хугацааг хойшлуулсан нь нүглийн нүдийг гурилаар хуурна гээч л болж байна

96
04-02
Дэд Консулыг хар тамхины бүлэгт элссэн гэж Туркийн цагдаагийхан сэжиглэжээ

97
04-02
С.Баярцогт 2020 оны УИХ-ын сонгуульд нэр дэвших үү?

98
04-02
Японы Fujifilm компани Covid-19 өвчнийг эмчлэх туршилтаа эхлүүлжээ

99
04-02
Коронавирус ба "мораль"

100
04-02
Ерөнхий сайд коронавирустэй “хөтлөлцөх” гэж байна!